![](\"uploads/news/afb8084032ad3129a872f353d175d9f8b2422d3d.jpg\")
\n
ولم تكن هذه الصناعات مجرد نشاط اقتصادي، بل كانت وسيلة للحفاظ على الذاكرة الجماعية وتعزيز دور المرأة في المجتمع، حيث جسدت قدرتها على الإبداع والمشاركة الفاعلة في الحياة الاقتصادية والثقافية للجزيرة السورية.
\nدمشق-العاصمة نيوز
\n\nتمثل الصناعات التراثية في الجزيرة السورية جزءاً أساسياً من الهوية الثقافية والاجتماعية للمنطقة، حيث لعبت النساء عبر التاريخ دور العمود الفقري في الحفاظ على هذه الصناعات وتطويرها. فمن خلال مهاراتهن المتوارثة، ساهمت النساء في إنتاج الحرف اليدوية التقليدية مثل النسيج، التطريز، صناعة السجاد، والأعمال المرتبطة بالصوف والقطن، معبرات بذلك عن ذائقة فنية عميقة تعكس البيئة المحلية والعادات الاجتماعية.
\n\nولم تكن هذه الصناعات مجرد نشاط اقتصادي، بل كانت وسيلة للحفاظ على الذاكرة الجماعية وتعزيز دور المرأة في المجتمع، حيث جسدت قدرتها على الإبداع والمشاركة الفاعلة في الحياة الاقتصادية والثقافية للجزيرة السورية.
\nللوقوف على واقع الصناعات التراثية لدى نساء الجزيرة الفراتية، تناولت العاصمة نيوز قراءة لبحث الباحث أحمد الحسين المنشور في العدد 36-37 من مجلة التراث الشعبي بعنوان “الصناعات التراثية لدى نساء الجزيرة الفراتية”، حيث أكد أن النساء كنّ، إلى جانب الأعمال المنزلية، يمارسن أعمالاً إنتاجية تُعد صنعة وحرفة، وكانت حكراً على النساء في الأرياف والبوادي، بينما مارسها الرجال في المدن لأغراض تجارية.
\n\n![](\"uploads/news/a24d7ccb49977e2d11f0b1260a45f73773a141ea.jpg\")
واستندت المرأة في الجزيرة السورية وفق الدراسة إلى المواد المحلية والخبرات المتوارثة عن الأمهات والجدات، ما ساهم في توفير حاجيات البيت من أدوات ومنتجات غذائية، وخفض النفقات، إضافة إلى دعم دخل الأسرة.
\nتتصدر المنسوجات الصوفية هذه الصناعات، إذ تصنع المرأة قطعاً وأوعية متعددة لتغطية بيت الشعر، نقل الحبوب والأمتعة، تزيين الخيول والإبل، وحفظ الحاجيات الشخصية.
\n\nتبدأ العملية بغزل صوف الغنم وشعر الماعز باستخدام المغزل أو “الدوك”، ثم الانتقال إلى النول الأفقي أو “السدو” لصنع الشقاق لتغطية الأرض والجدران، والطرائج للأرضيات، والأروقة والجواجيم لحمل وحفظ الأغراض. كل قطعة تتطلب مهارة ودقة، ويجمع العمل بين الوظيفة العملية والبعد الجمالي من خلال ألوان الغزول والزخارف الهندسية.
\n\n![](\"uploads/news/3732607a76721006e9338577c2e18eceb0152ae3.jpg\")
تعتمد هذه الصناعات على الصوف، شعر الماشية، ونباتات البيئة المحلية.
\nزروب القصب: ستائر منسوجة من قصب الزل تُجمع وتُنظف وتُسوّى قبل تجفيفها ثم تُنسج، لتستخدم كحواجز تُكمل بناء بيت الشعر.
\n\nزروب البردي: يُصنع من نبات البردي الأعلى قيمة، ويُعد رمزاً للثراء الاجتماعي، يُنصب داخل بيوت الشعر كستائر تفصل بين الرجال والنساء وتعرف بـ\"الحوفة\"، وتستخدم في أسبوع الزفاف كفضاء احتفالي للعروس.
\n\nتشكل المفروشات والأغطية جزءاً أساسياً من أثاث البيت للجلوس والتغطية والتدفئة، وتعتمد على الصوف والقطن والأقمشة المشتراة من الأسواق، ما يعكس التداخل بين الإنتاج المنزلي وموارد السوق، ويبرز الذوق الحرفي للمرأة وقدرتها على تحويل خامات بسيطة إلى بيئة دافئة وجميلة.
\n\nالدواشق هي فراش منزلي مصنوع من الصوف أو القطن أو التبن، يتألف من ثلاث طبقات: الكيس القماشي، الحشوة، والوجه الخارجي، تخيطها المرأة بخيوط متينة بطريقة التطريج لمنع تكتل الحشوة، وهو نفس البناء المستخدم في صنع اللحف والأغطية.
\n\nيصنع الدوشق من قماش الناشور الأسمر، حيث تُفرش عليه الحشوة وتُلف بإحكام ثم تُخاط لتتحول إلى كتلة متماسكة صالحة للنوم والجلوس، لتشكل مع اللحف والأغطية أساس الراحة في بيت الريف والبادية.
\n\nكانت الصناعات الجلدية جزءاً أساسياً من اقتصاد البيت البدوي والريفي، حيث تصنع المرأة أوعية من جلود الأغنام والماعز وصغار الجمال لحفظ الماء وخض اللبن والزبدة والسمن، مثل:
\n\nالأجواد: قرب صغيرة تُعلق تحت بطن الدابة لحمايتها من الشمس.
\n\nالعكة أو المدهنة: وعاء صغير للسمن اليومي، يُصنع بخطوات مشابهة للأوعية الكبيرة.
\n\nتعتمد صناعة الأفران، وعلى رأسها التنور، على مواد البيئة المحلية: التراب الحُري الأحمر، التبن، شعر الماعز، والملح، حيث تُعجن المكونات وتُترك لتتخمر، ثم تُشكل منها قوالب التنور قبل التجفيف.
\n\nيُستخدم التنور لخبز الخبز التقليدي، شوي اللحوم، وطهي الطعام في قدور محكمة، مع إحاطته بحاجز من الطين والحجارة ليصبح مركزاً للحياة اليومية في البيت الريفي والبادية.
\n\nتشمل تحويل المنتجات الحيوانية والزراعية إلى أشكال أكثر ثباتاً مثل السمن، الأقط (منتج تقليدي من الحليب)، والكشك، لتوفير غذاء مستدام خاصة في الشتاء، مع الاعتماد على خبرة تراكمية في الغلي والتخثير والتجفيف والحفظ.
\n\nدخلت الآلات الحديثة في الحلب والتنظيف لتخفيف الجهد، لكنها أدت أيضاً إلى تراجع المهارات اليدوية، وانخفاض جودة بعض المنتجات التقليدية، كما اختفت تدريجياً الصناعات الجلدية وصناعة الغزول والأصبغة، واستعيض عن الدواشق واللحف بالبطانيات والمفروشات الجاهزة، ما قلل من مشاركة المرأة في صناعة حاجيات بيتها.
\n\nيكشف هذا التحول عن فقدان واسع للخبرات والمواهب التي ميزت المرأة في الجزيرة السورية، إذ كانت تجمع بين مهارات متعددة في آن واحد، وهو ما لا يتوفر عادة لدى الحرفيين في المدن.
", "tags": [ "الصناعات التراثية", "الجزيرة السورية", "النساء", "الحرف اليدوية", "التراث الشعبي", "النسيج", "السدو", "الصوف", "الحرف التقليدية" ] }, "en": { "title": "Heritage Crafts in Syrian Jazira.. Yesterday’s Stories in the Hands of Women", "content": "Damascus - Al-Asima News
\n\nHeritage crafts in the Syrian Jazira region represent an essential part of the area's cultural and social identity. Historically, women have been the backbone in preserving and developing these crafts. Through their inherited skills, women contributed to producing traditional handmade crafts such as weaving, embroidery, carpet making, and works related to wool and cotton, expressing a deep artistic taste reflecting the local environment and social customs.
\n\nThese crafts were not merely economic activities but served as a means to preserve collective memory and enhance the role of women in society, demonstrating their creativity and active participation in the economic and cultural life of the Syrian Jazira.
\nTo shed light on heritage crafts among women of the Euphrates Jazira, Al-Asima News reviewed a study by researcher Ahmed Al-Hussein published in issues 36-37 of the Popular Heritage magazine titled “Heritage Crafts among Women of the Euphrates Jazira.” The study confirmed that women, alongside household chores, practiced productive work considered crafts and trades, primarily reserved for women in rural and desert areas, while men practiced them in cities for commercial purposes.
\n\nAccording to the study, women in the Syrian Jazira relied on local materials and inherited expertise from their mothers and grandmothers, which helped provide household needs such as tools and food products, reduced expenses, and contributed to family income.
\nWoolen textiles top these crafts, as women produce various pieces and containers for covering tents, transporting grains and goods, decorating horses and camels, and storing personal belongings.
\n\nThe process begins with spinning sheep’s wool and goat hair using a spindle or “duk,” then moving to the horizontal loom or “saddo” to make rugs for covering floors and walls, floor mats, corridors, and containers for carrying and storing items. Each piece requires skill and precision, combining practical function with aesthetic value through the colors of yarns and geometric decorations.
\n\nThese crafts depend on wool, livestock hair, and local plants.
\nReed Curtains (Zroub Al-Qasab): Curtains woven from reed stalks that are collected, cleaned, leveled, dried, and woven to be used as partitions completing the tent structure.
\n\nBulrush Curtains (Zroub Al-Bardi): Made from the higher-value bulrush plant, symbolizing social wealth, installed inside tents as curtains separating men and women known as “Hawfa,” and used during wedding week as a festive space for the bride.
\n\nFurnishings and covers are essential parts of household furniture for sitting, covering, and warming, relying on wool, cotton, and fabrics purchased from markets. This reflects the blend between home production and market resources, showcasing the woman’s craftsmanship and ability to transform simple materials into a warm and beautiful environment.
\n\nMattresses (Dawashiq) are household bedding made from wool, cotton, or straw, consisting of three layers: fabric cover, filling, and outer face, stitched by women with strong threads using quilting to prevent filling clumping. This structure is also used in making quilts and covers.
\n\nDawashiq are made from brown nashour fabric, where the filling is spread, tightly rolled, then sewn to form a solid block suitable for sleeping and sitting, forming the basis of comfort alongside quilts and covers in rural and desert homes.
\n\nLeather crafts were a fundamental part of the Bedouin and rural household economy, where women made containers from sheep, goat, and young camel hides to store water, milk products, butter, and ghee, such as:
\n\nAjwad: Small water bags hung under the animal’s belly to protect it from the sun.
\n\nAkka or Midhana: Small daily ghee containers made using similar steps as larger containers.
\n\nOven making, especially the tandoor, depends on local materials: red clay soil, straw, goat hair, and salt, mixed and left to ferment, then shaped into molds before drying.
\n\nThe tandoor is used for baking traditional bread, roasting meat, and cooking food in sealed pots, surrounded by a clay and stone barrier, making it the center of daily life in rural and desert homes.
\n\nThese include transforming animal and agricultural products into more stable forms such as ghee, aqet (a traditional dairy product), and kishk, providing sustainable food especially in winter, relying on accumulated expertise in boiling, curdling, drying, and preservation.
\n\nModern machines have been introduced in milking and cleaning to reduce effort, but they also led to the decline of manual skills and the quality of some traditional products. Leather crafts, spinning, and dyeing industries gradually disappeared, replaced by ready-made blankets and furnishings, reducing women's participation in producing household needs.
\n\nThis shift reveals a widespread loss of skills and talents that distinguished women in the Syrian Jazira, who combined multiple skills simultaneously, a feature rarely found among urban artisans.
", "tags": [ "heritage crafts", "Syrian Jazira", "women", "traditional crafts", "folk heritage", "weaving", "saddo", "wool", "handicrafts" ] }, "fr": { "title": "Les arts traditionnels dans la Jazira syrienne… Les récits d’hier entre les mains des femmes", "content": "Damas - Al-Asima News
\n\nLes arts traditionnels dans la région de la Jazira syrienne constituent une partie essentielle de l’identité culturelle et sociale de la région. Historiquement, les femmes ont été la colonne vertébrale dans la préservation et le développement de ces arts. Grâce à leurs compétences héritées, les femmes ont contribué à la production d’artisanats manuels traditionnels tels que le tissage, la broderie, la fabrication de tapis, ainsi que les travaux liés à la laine et au coton, exprimant un goût artistique profond reflétant l’environnement local et les coutumes sociales.
\n\nCes arts n’étaient pas seulement une activité économique, mais aussi un moyen de préserver la mémoire collective et de renforcer le rôle des femmes dans la société, démontrant leur créativité et leur participation active à la vie économique et culturelle de la Jazira syrienne.
\nPour mettre en lumière les arts traditionnels chez les femmes de la Jazira de l’Euphrate, Al-Asima News a examiné une étude du chercheur Ahmed Al-Hussein publiée dans les numéros 36-37 de la revue Patrimoine populaire intitulée « Les arts traditionnels chez les femmes de la Jazira de l’Euphrate ». L’étude confirme que les femmes, en plus des tâches ménagères, pratiquaient des travaux productifs considérés comme des métiers artisanaux, principalement réservés aux femmes dans les zones rurales et désertiques, tandis que les hommes les pratiquaient en ville à des fins commerciales.
\n\nSelon l’étude, les femmes de la Jazira syrienne s’appuyaient sur des matériaux locaux et des savoir-faire transmis par leurs mères et grands-mères, ce qui aidait à fournir les besoins domestiques en outils et produits alimentaires, réduisait les dépenses et contribuait au revenu familial.
\nLes textiles en laine dominent ces arts, les femmes produisant diverses pièces et contenants pour couvrir les tentes, transporter les grains et marchandises, décorer les chevaux et chameaux, et conserver les effets personnels.
\n\nLe processus commence par le filage de la laine de mouton et des poils de chèvre à l’aide d’un fuseau ou « duk », puis le passage au métier à tisser horizontal ou « saddo » pour fabriquer des tapis couvrant sols et murs, des nattes pour le sol, des couloirs et des contenants pour transporter et conserver les objets. Chaque pièce requiert habileté et précision, alliant fonction pratique et esthétique à travers les couleurs des fils et les motifs géométriques.
\n\nCes arts reposent sur la laine, les poils du bétail et les plantes locales.
\nRideaux de roseaux (Zroub Al-Qasab) : rideaux tissés à partir de roseaux collectés, nettoyés, nivelés, séchés puis tissés, utilisés comme cloisons complétant la structure de la tente.
\n\nRideaux de papyrus (Zroub Al-Bardi) : fabriqués à partir de la plante de papyrus de plus grande valeur, symbole de richesse sociale, installés à l’intérieur des tentes comme rideaux séparant hommes et femmes appelés « Hawfa », et utilisés durant la semaine nuptiale comme espace festif pour la mariée.
\n\nLe mobilier et les couvertures constituent des éléments essentiels de l’ameublement domestique pour s’asseoir, se couvrir et se réchauffer, reposant sur la laine, le coton et les tissus achetés sur les marchés. Cela reflète l’interaction entre la production domestique et les ressources du marché, mettant en valeur le savoir-faire artisanal des femmes et leur capacité à transformer des matières simples en un environnement chaleureux et esthétique.
\n\nLes matelas (Dawashiq) sont des couchages domestiques fabriqués en laine, coton ou paille, composés de trois couches : housse en tissu, rembourrage et face extérieure, cousus par les femmes avec des fils solides selon une technique de matelassage empêchant le regroupement du rembourrage. Cette structure est également utilisée pour confectionner édredons et couvertures.
\n\nLes Dawashiq sont fabriqués à partir d’un tissu brun appelé nashour, sur lequel le rembourrage est étalé, roulé serré puis cousu pour former un bloc solide adapté au sommeil et à l’assise, constituant avec les édredons et couvertures la base du confort dans les maisons rurales et désertiques.
\n\nLes arts du cuir faisaient partie intégrante de l’économie domestique bédouine et rurale, où les femmes fabriquaient des récipients à partir de peaux de moutons, chèvres et jeunes chameaux pour conserver l’eau, le lait, le beurre et le ghee, tels que :
\n\nAjwad : petites outres suspendues sous le ventre de l’animal pour le protéger du soleil.
\n\nAkka ou Midhana : petit récipient pour le ghee quotidien, fabriqué selon des étapes similaires à celles des grands récipients.
\n\nLa fabrication des fours, notamment le tannour, repose sur des matériaux locaux : terre rouge argileuse, paille, poils de chèvre et sel, mélangés et laissés à fermenter, puis moulés avant séchage.
\n\nLe tannour sert à cuire le pain traditionnel, rôtir la viande et cuisiner les aliments dans des pots hermétiques, entouré d’une barrière en terre et pierres, devenant le centre de la vie quotidienne dans les maisons rurales et désertiques.
\n\nCelles-ci comprennent la transformation des produits animaux et agricoles en formes plus durables telles que le ghee, l’aqat (produit laitier traditionnel) et le kishk, assurant une alimentation durable surtout en hiver, reposant sur une expertise accumulée en ébullition, caillage, séchage et conservation.
\n\nL’introduction des machines modernes dans la traite et le nettoyage a allégé l’effort, mais a aussi entraîné un déclin des compétences manuelles et de la qualité de certains produits traditionnels. Les arts du cuir, la filature et la teinture ont progressivement disparu, remplacés par des couvertures et meubles prêts à l’emploi, réduisant la participation des femmes à la fabrication des besoins domestiques.
\n\nCe changement révèle une perte importante des compétences et talents qui caractérisaient les femmes de la Jazira syrienne, qui combinaient plusieurs savoir-faire simultanément, une caractéristique rarement observée chez les artisans urbains.
", "tags": [ "arts traditionnels", "Jazira syrienne", "femmes", "artisanat traditionnel", "patrimoine populaire", "tissage", "saddo", "laine", "artisanat" ] }, "tr": { "title": "Suriye Cezire’sinde Geleneksel El Sanatları.. Kadınların Ellerinde Dünün Hikayeleri", "content": "Şam - Al-Asima News
\n\nSuriye Cezire bölgesindeki geleneksel el sanatları, bölgenin kültürel ve sosyal kimliğinin temel bir parçasını oluşturur. Tarih boyunca kadınlar, bu el sanatlarını korumada ve geliştirmede belkemiği olmuşlardır. Miras kalan becerileriyle kadınlar, dokuma, nakış, halı yapımı ve yün ile pamukla ilgili işleri içeren geleneksel el sanatlarının üretimine katkıda bulunmuş, böylece yerel çevreyi ve sosyal alışkanlıkları yansıtan derin bir sanatsal zevki ifade etmişlerdir.
\n\nBu el sanatları sadece ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda kolektif hafızayı koruma ve kadının toplumdaki rolünü güçlendirme aracı olmuş, kadının yaratıcılığını ve Suriye Cezire’nin ekonomik ve kültürel yaşamına aktif katılımını göstermiştir.
\nFırat Ceziresi kadınlarının geleneksel el sanatlarını aydınlatmak için Al-Asima News, Ahmed El-Hüseyin’in Halk Mirası dergisinin 36-37. sayılarında yayımlanan \"Fırat Ceziresi Kadınlarının Geleneksel El Sanatları\" başlıklı çalışmasını inceledi. Çalışmada, kadınların ev işleri yanı sıra üretken işler yaptıkları, bunların zanaat ve meslek olarak kabul edildiği, kırsal ve çöl bölgelerinde kadınlara özgü olduğu, şehirlerde ise erkeklerin ticari amaçlarla yaptığı belirtilmiştir.
\n\nÇalışmaya göre, Suriye Cezire’sindeki kadınlar, annelerinden ve büyükannelerinden miras kalan yerel malzemeler ve deneyimlere dayanarak ev ihtiyaçlarını karşılamış, giderleri azaltmış ve aile gelirine katkıda bulunmuşlardır.
\nBu el sanatlarının başında yünlü dokumalar gelir; kadınlar, çadır örtüsü, tahıl ve eşyaların taşınması, at ve devenin süslenmesi ve kişisel eşyaların korunması için çeşitli parçalar ve kaplar üretirler.
\n\nİşlem, yün ve keçi tüyünün iğ veya \"duk\" kullanılarak eğrilmesiyle başlar, ardından yatay dokuma tezgahı veya \"saddo\"ya geçilerek zemin ve duvarları örtmek için halılar, yer döşemeleri, koridorlar ve eşyaların taşınması ve saklanması için kaplar yapılır. Her parça beceri ve titizlik gerektirir; çalışma, iplik renkleri ve geometrik süslemelerle işlevsellik ve estetiği bir araya getirir.
\n\nBu sanatlar, yün, hayvan tüyleri ve yerel bitkilere dayanır.
\nKamış Perde (Zroub Al-Qasab): Kamış saplarından dokunan perdeler, toplanır, temizlenir, düzeltilir, kurutulur ve dokunur; çadır yapısını tamamlayan bölmeler olarak kullanılır.
\n\nKamış Perde (Zroub Al-Bardi): Daha değerli kamış bitkisinden yapılır, sosyal zenginliğin sembolüdür, çadır içinde erkekler ve kadınlar arasındaki perde olarak \"Hawfa\" adıyla kullanılır ve düğün haftasında gelin için kutlama alanı olarak hizmet eder.
\n\nMobilya ve örtüler, oturma, örtünme ve ısınma için evin temel parçalarını oluşturur; yün, pamuk ve pazardan satın alınan kumaşlara dayanır. Bu, ev üretimi ile piyasa kaynakları arasındaki etkileşimi yansıtır ve kadının basit malzemeleri sıcak ve güzel bir ortama dönüştürme yeteneğini gösterir.
\n\nDawashiq olarak adlandırılan yataklar, yün, pamuk veya saman kullanılarak yapılır; üç katmandan oluşur: kumaş kılıf, dolgu ve dış yüzey. Kadınlar, dolgunun topaklanmasını önlemek için sağlam ipliklerle kapitone dikerler. Aynı yapı yorgan ve örtü yapımında da kullanılır.
\n\nDawashiq, kahverengi nashour kumaşından yapılır; dolgu üzerine serilir, sıkıca sarılır ve dikilir; uyumak ve oturmak için sağlam bir blok oluşturur ve kırsal ve çöl evlerinde rahatlığın temelini oluşturur.
\n\nDeri el sanatları, bedevi ve kırsal ev ekonomisinin temel bir parçasıydı; kadınlar, su, süt ürünleri, tereyağı ve kaymak saklamak için koyun, keçi ve genç deve derilerinden kaplar yaparlardı, örneğin:
\n\nAjwad: Hayvanın karın altına asılan küçük kaplar, güneşten korumak için.
\n\nAkka veya Midhana: Günlük kaymak için küçük kap, büyük kaplara benzer adımlarla yapılır.
\n\nFırın yapımı, özellikle tandur, yerel malzemelere dayanır: kırmızı kil toprağı, saman, keçi tüyü ve tuz. Malzemeler yoğurulur, mayalanmaya bırakılır ve sonra kalıplara şekillendirilip kurutulur.
\n\nTandur, geleneksel ekmek pişirmek, eti kızartmak ve kapalı tencerelerde yemek pişirmek için kullanılır; kil ve taş bariyerle çevrilidir ve kırsal ve çöl evlerinde günlük yaşamın merkezidir.
\n\nHayvansal ve tarımsal ürünlerin, özellikle kış aylarında sürdürülebilir beslenme için tereyağı, aqet (geleneksel süt ürünü) ve kishk gibi daha dayanıklı şekillere dönüştürülmesini içerir; kaynatma, pıhtılaştırma, kurutma ve koruma konularında birikmiş deneyime dayanır.
\n\nModern makineler sağım ve temizlikte kullanıma girmiştir, ancak bu da el becerilerinin azalmasına ve bazı geleneksel ürünlerin kalitesinin düşmesine yol açmıştır. Deri el sanatları, iplik yapımı ve boyama endüstrileri giderek kaybolmuş, hazır battaniye ve mobilyalarla değiştirilmiş, kadının ev ihtiyaçlarını üretmedeki rolünü azaltmıştır.
\n\nBu dönüşüm, Suriye Cezire’sindeki kadınları ayıran çoklu becerilerin kaybını ortaya koymaktadır; bu beceriler genellikle şehirli zanaatkarlarda bulunmamaktadır.
", "tags": [ "geleneksel el sanatları", "Suriye Cezire", "kadınlar", "geleneksel zanaatlar", "halk mirası", "dokuma", "saddo", "yün", "zanaat" ] }, "ku": { "title": "Senetkarîyên Kevnarî li Cezîreyê Sûriyê… Çîrokên Dîrokê li Destên Jinan", "content": "Dimashq - Al-Asima News
\n\nSenetkarîyên kevnarî li herêma Cezîreyê Sûriyê beşek bingehîn ên nasnameya çandî û civakî yên herêmê ne. Di dîrokê de, jinan bûn stûna bingehîn a parastina van senetkarîyan û pêşvebirina wan. Bi hunerên xwe yên warî, jinan beşdarî çêkirina hunerên destî yên kevnarî wekî berçavkirin, xwêzandin, çêkirina xalî, û karên girêdayî bi pel û pîrçî bûn, ku ev hunerên şêwaza hunerî ya zêde û ku ji cîhê xwe û kevneşopên civakî nîşan dide, pêşkêş dikin.
\n\nEv senetkarîyan tenê çalakiyên aborî ne bûn, lê her weha rêyek bûn ji bo parastina bîra civakî û pêşvebirina rolê jinan di civakê de, ku dikare xwedî çêkeriya xwe û beşdariya çalak di jiyana aborî û çandî ya Cezîreyê Sûriyê de nîşan bide.
\nJi bo ronakbîrî li ser senetkarîyên kevnarî yên jinên Cezîra Firatê, Al-Asima News xwendina lêkolînvanê Ahmed El-Huseyn li ser vê mijarê ku di hejmarên 36-37 ya kovara Mîrasa Gelî de hate weşandin û navê wê \"Senetkarîyên Kevnarî yên Jinên Cezîra Firatê\" ye, kir. Lêkolîn diyar dike ku jinan, bi tevahî karên malê, karên hilberînê jî dikirin ku wan huner û şêwazên karê destî tê hesibandin û ew bi taybetî ji bo jinan li gund û şaxan bûn, lê mêrên bajarî ew bi armancên bazirganiyê dikirin.
\n\nLi gorî lêkolînê, jinên Cezîreyê Sûriyê li ser materyalên herêmî û hunerên warî yên ji dayikan û kalikan xwe wergirtî bûn, ku ev jî alîkarî kir ku pêdiviyên malê ya wek amûr û hilberên xwarinê biqedîne, xercên kêm bike û hatina malê zêde bike.
\nBerçavkirinên pelê pelê yên li ser vê senetê serok in, ku jinan parçeyên cûda û qebûrên cûda çêdikin ji bo berpêşkirina malê, veguhastina gîh û amûr, zîngkirina heşt û heyran û parastina tiştên kesane.
\n\nProses dest pê dike bi hilkişîna pelê berçav û pora keçikan bi bikaranîna dîfşek an jî \"duk\", paşê di nola horizontal an jî \"saddo\" de berdewam dike ji bo çêkirina şeqaq ji bo berpêşkirina erd û deran, tarayec ji bo erd û erdê, arûq û cûcûcem ji bo girtina û parastina amûran. Her parçeyek pêdivî ye ku huner û baldarî hebe, û kar di navbera karê pratîk û xwezayî ya bedewî de têkildar dike bi rengên pel û xêzên geometrîk.", "tags": [ "senetkarîyên kevnarî", "cezîreyê sûriyê", "jinan", "hunerên kevnarî", "mîrasa gelî", "berçavkirin", "saddo", "pel", "hunerên destî" ] }, "ru": { "title": "Наследственные ремёсла в Сирийской Джазире: истории прошлого в руках женщин", "content": "
Дамаск - Al-Asima News
\n\nНаследственные ремёсла в регионе Сирийская Джазира являются неотъемлемой частью культурной и социальной идентичности региона. Женщины на протяжении истории играли ключевую роль в сохранении и развитии этих ремёсел. Благодаря переданным навыкам, женщины вносили вклад в производство традиционных ручных изделий, таких как ткачество, вышивка, изготовление ковров и работы, связанные с шерстью и хлопком, выражая глубокий художественный вкус, отражающий местную среду и социальные обычаи.
\n\nЭти ремёсла были не просто экономической деятельностью, но и средством сохранения коллективной памяти и укрепления роли женщин в обществе, демонстрируя их творческие способности и активное участие в экономической и культурной жизни Сирийской Джазиры.
\nДля освещения темы наследственных ремёсел среди женщин Евфратской Джазиры, Al-Asima News рассмотрела исследование Ахмеда Аль-Хусейна, опубликованное в номерах 36-37 журнала \"Народное наследие\" под названием \"Наследственные ремёсла среди женщин Евфратской Джазиры\", в котором отмечается, что женщины, помимо домашних обязанностей, занимались производственным трудом, который считался ремеслом и профессией, преимущественно выполнявшимся женщинами в сельской местности и пустынях, в то время как мужчины занимались им в городах с коммерческими целями.
\n\nСогласно исследованию, женщины Сирийской Джазиры использовали местные материалы и передаваемые из поколения в поколение знания от матерей и бабушек, что способствовало обеспечению домашних нужд инструментами и продуктами питания, снижению расходов и поддержке семейного дохода.
\nШерстяные ткани занимают ведущее место среди этих ремёсел; женщины изготавливают различные изделия и контейнеры для покрытия палаток, переноса зерна и грузов, украшения лошадей и верблюдов, а также для хранения личных вещей.
\n\nПроцесс начинается с прядения овечьей шерсти и козьей шерсти с использованием веретена или \"дук\", затем переходят к горизонтальному ткацкому станку или \"саддо\" для изготовления ковриков для покрытия пола и стен, половиков, коридоров и контейнеров для переноски и хранения предметов. Каждое изделие требует мастерства и точности, сочетая практическую функцию и эстетическую ценность через цвета пряжи и геометрические орнаменты.
\n\nЭти ремёсла основаны на шерсти, волосах скота и местных растениях.
\nШторы из тростника (Зруб аль-Касаб): шторы, сотканные из тростника, которые собирают, очищают, выравнивают, сушат и ткут, используются как перегородки, дополняющие конструкцию палатки.
\n\nШторы из камыша (Зруб аль-Барди): изготовлены из более ценной камышовой травы, символизируют социальное богатство, устанавливаются внутри палаток как шторы, разделяющие мужчин и женщин, известные как \"Хауфа\", и используются во время свадебной недели как праздничное пространство для невесты.
\n\nМебель и покрывала являются основными частями домашней обстановки для сидения, покрытия и согревания, основаны на шерсти, хлопке и тканях, купленных на рынках. Это отражает взаимодействие между домашним производством и рыночными ресурсами, подчеркивая мастерство женщины и её способность превращать простые материалы в тёплую и красивую среду.
\n\nМатрасы (Давашик) — это домашние постели из шерсти, хлопка или соломы, состоящие из трёх слоёв: тканевой обёртки, наполнителя и внешней поверхности, которые женщины сшивают прочными нитками с помощью стёжки, чтобы предотвратить сбивание наполнителя. Такая же конструкция используется для изготовления одеял и покрывал.
\n\nДавашик изготавливаются из коричневой ткани нашур, на которую укладывается наполнитель, плотно сворачивается и сшивается, образуя плотный блок, пригодный для сна и сидения, составляя основу комфорта вместе с одеялами и покрывалами в сельских и пустынных домах.
\n\nКожаные ремёсла были важной частью экономики кочевого и сельского дома, где женщины изготавливали сосуды из овечьей, козьей и молодой верблюжьей кожи для хранения воды, молочных продуктов, масла и топлёного масла, такие как:
\n\nАжвад: маленькие сумки, подвешиваемые под животным для защиты от солнца.
\n\nАкка или Мидхана: маленький сосуд для ежедневного топлёного масла, изготавливаемый по аналогии с большими сосудами.
\n\nИзготовление печей, в особенности тандыра, основано на местных материалах: красной глине, соломе, козьем волосе и соли, которые замешиваются и оставляются для ферментации, затем формируются в формы перед сушкой.
\n\nТандыр используется для выпечки традиционного хлеба, жарки мяса и приготовления пищи в герметичных горшках, окружённый глиняным и каменным барьером, становясь центром повседневной жизни в сельских и пустынных домах.
\n\nВключает преобразование животных и сельскохозяйственных продуктов в более стабильные формы, такие как топлёное масло, акет (традиционный молочный продукт) и кишк, обеспечивая устойчивое питание, особенно зимой, опираясь на накопленный опыт кипячения, створаживания, сушки и консервации.
\n\nВведение современных машин в доении и уборке снизило нагрузку, но также привело к снижению ручных навыков и качества некоторых традиционных продуктов. Кожаные ремёсла, прядение и крашение постепенно исчезли, заменены готовыми одеялами и мебелью, что снизило участие женщин в производстве домашних потребностей.
\n\nЭтот сдвиг выявляет широкую утрату навыков и талантов, которые отличали женщин Сирийской Джазиры, которые сочетали несколько умений одновременно, что редко встречается у городских ремесленников.
", "tags": [ "наследственные ремёсла", "Сирийская Джазира", "женщины", "традиционные ремёсла", "народное наследие", "ткачество", "саддо", "шерсть", "ручные изделия" ] }, "fa": { "title": "صنایع سنتی در جزیره سوریه؛ روایتهای دیروز در دستان زنان", "content": "دمشق - Al-Asima News
\n\nصنایع سنتی در منطقه جزیره سوریه بخش مهمی از هویت فرهنگی و اجتماعی این منطقه را تشکیل میدهد. زنان در طول تاریخ نقش اصلی را در حفظ و توسعه این صنایع ایفا کردهاند. با مهارتهای به ارث رسیده، زنان در تولید صنایع دستی سنتی مانند بافندگی، گلدوزی، قالیبافی و کارهای مرتبط با پشم و پنبه مشارکت داشتهاند و ذائقه هنری عمیقی را که محیط محلی و آداب اجتماعی را منعکس میکند، به نمایش گذاشتهاند.
\n\nاین صنایع صرفاً فعالیت اقتصادی نبودند، بلکه وسیلهای برای حفظ حافظه جمعی و تقویت نقش زنان در جامعه بودند که توانایی خلاقیت و مشارکت فعال آنها در زندگی اقتصادی و فرهنگی جزیره سوریه را نشان میدهد.
\nبرای بررسی صنایع سنتی در میان زنان جزیره فرات، Al-Asima News مطالعهای از پژوهشگر احمد حسین منتشر شده در شمارههای 36-37 مجله میراث مردمی با عنوان «صنایع سنتی در میان زنان جزیره فرات» را بررسی کرد. این مطالعه تأکید میکند که زنان علاوه بر کارهای خانه، به فعالیتهای تولیدی که صنف و حرفه محسوب میشدند، میپرداختند و این فعالیتها عمدتاً در مناطق روستایی و بیابانی به زنان اختصاص داشت، در حالی که مردان در شهرها این فعالیتها را برای اهداف تجاری انجام میدادند.
\n\nمطالعه نشان میدهد زنان جزیره سوریه بر مواد محلی و تجربیات به ارث رسیده از مادران و مادربزرگها تکیه داشتند که به تأمین نیازهای خانه مانند ابزار و محصولات غذایی، کاهش هزینهها و افزایش درآمد خانواده کمک میکرد.
\nمنسوجات پشمی در صدر این صنایع قرار دارند؛ زنان قطعات و ظروف متنوعی برای پوشش چادر، حمل غلات و بار، تزئین اسب و شتر و نگهداری وسایل شخصی تولید میکنند.
\n\nفرایند با ریسیدن پشم گوسفند و موی بز با استفاده از دوک یا «دوک» آغاز میشود و سپس به دار قالی افقی یا «سدّو» منتقل میشود تا قالیچههایی برای پوشش زمین و دیوارها، کفپوشها، راهروها و ظروف برای حمل و نگهداری اشیاء ساخته شود. هر قطعه به مهارت و دقت نیاز دارد و کار ترکیبی از عملکرد عملی و زیباییشناسی از طریق رنگهای نخ و نقوش هندسی است.
\n\nاین صنایع بر پایه پشم، موی دام و گیاهان بومی ساخته میشوند.
\nپردههای نی (زروب القصب): پردههایی که از نیهای جمعآوری شده، تمیز شده، صاف شده و خشک شده بافته میشوند و به عنوان جداکنندههایی برای تکمیل ساختار چادر استفاده میشوند.
\n\nپردههای بردی (زروب البردی): از گیاه بردی با ارزشتر ساخته میشوند و نماد ثروت اجتماعی هستند، در داخل چادر به عنوان پردههایی که مردان و زنان را جدا میکنند و به نام «حوفه» شناخته میشوند نصب میشوند و در هفته عروسی به عنوان فضایی جشن برای عروس استفاده میشوند.
\n\nمبلمان و پوششها بخش اساسی از اثاثیه خانه برای نشستن، پوشاندن و گرم کردن هستند و بر پایه پشم، پنبه و پارچههای خریداری شده از بازارها هستند. این موضوع تداخل بین تولید خانگی و منابع بازار را نشان میدهد و ذوق هنری زن و توانایی او در تبدیل مواد ساده به محیطی گرم و زیبا را برجسته میکند.
\n\nتشکها (دواشق) بسترهای خانگی ساخته شده از پشم، پنبه یا کاه هستند که از سه لایه تشکیل شدهاند: کیسه پارچهای، پرکننده و رویه بیرونی که توسط زنان با نخهای محکم به روش دوخت کوک دوزی شدهاند تا از توده شدن پرکننده جلوگیری کنند. همین ساختار در ساخت لحافها و پوششها نیز استفاده میشود.
\n\nدواشق از پارچه ناشور قهوهای ساخته میشوند که پرکننده روی آن پهن شده، محکم رول شده و دوخته میشود تا به یک توده محکم تبدیل شود که برای خوابیدن و نشستن مناسب است و همراه با لحافها و پوششها پایه راحتی در خانههای روستایی و بیابانی را تشکیل میدهد.
\n\nصنایع چرمی بخش مهمی از اقتصاد خانههای بدوی و روستایی بود، جایی که زنان ظروفی از پوست گوسفند، بز و شترهای جوان برای نگهداری آب، لبنیات، کره و روغن حیوانی میساختند، مانند:
\n\nاجواد: کیسههای کوچک که زیر شکم حیوان آویزان میشدند تا آن را از آفتاب محافظت کنند.
\n\nعکه یا مدهنه: ظرف کوچکی برای کره روزانه که با مراحل مشابه ظروف بزرگتر ساخته میشود.
\n\nساخت تنورها، به ویژه تنور گلی، بر پایه مواد محلی مانند خاک رس قرمز، کاه، موی بز و نمک است که مخلوط شده و برای تخمیر رها میشوند، سپس قالبهای تنور شکل داده شده و خشک میشوند.
\n\nتنور برای پخت نان سنتی، کباب کردن گوشت و طبخ غذا در دیگهای محکم استفاده میشود و با حصار گل و سنگ احاطه شده و مرکز زندگی روزمره در خانههای روستایی و بیابانی است.
\n\nشامل تبدیل محصولات حیوانی و کشاورزی به اشکال پایدارتر مانند روغن حیوانی، اقط (محصول سنتی لبنی) و کشک است که غذای پایداری به ویژه در زمستان فراهم میکند و بر تخصص انباشته در جوشاندن، منعقد کردن، خشک کردن و نگهداری متکی است.
\n\nدستگاههای مدرن در دوشیدن و تمیز کردن وارد شدهاند تا تلاش را کاهش دهند، اما همچنین باعث کاهش مهارتهای دستی و کیفیت برخی محصولات سنتی شدهاند. صنایع چرمی، ریسندگی و رنگرزی به تدریج ناپدید شده و جایگزین پتوها و مبلمان آماده شدهاند که مشارکت زنان در تولید نیازهای خانه را کاهش داده است.
\n\nاین تحول نشاندهنده از دست رفتن گسترده مهارتها و استعدادهایی است که زنان جزیره سوریه را متمایز میکرد، که چندین مهارت را همزمان ترکیب میکردند، ویژگیای که معمولاً در صنعتگران شهری یافت نمیشود.
", "tags": [ "صنایع سنتی", "جزیره سوریه", "زنان", "صنایع دستی", "میراث مردمی", "بافندگی", "سدّو", "پشم", "حرفههای سنتی" ] } }