![](\"uploads/news/425024075daa13264914dcdee721e79a44c1529b.png\")
\n
جان دوست: كان لهذا الأثر عميق في معظم أعمالي ورواياتي، فبفضل دروس والدي تعلمت الفقه الشافعي وعلوم العربية، وكنت دائماً الأول على دفعتي من المدرسة حتى الجامعة. هذه اللغة العذبة كانت وسيلتي لتعريف إخوتنا العرب بمعاناة الكرد، وللتعبير عن ألمي.
\nبرلين-العاصمة نيوز
\n\nفي زمن تتقاطع فيه الحكايات الشخصية مع الأحداث الكبرى، يبرز الأديب السوري جان دوست كصوت يجمع بين الشعر والتاريخ والسياسة، ويعكس من خلال كتاباته عمق التجربة الإنسانية للشعب الكردي وسوريا ككل.
\n\nتمثل أعماله مرآة للتاريخ والحاضر، حيث تمزج بين جذور الأدب الكلاسيكي الكردي ومعاناة سوريا المعاصرة، وتخاطب القارئ بلغة تجمع بين الحكمة والصدق والشغف بالحرية.
\n\nفي هذا الحوار مع العاصمة نيوز، نستمع إلى جان دوست ليحدثنا عن رحلته الأدبية، تجربته الشخصية، وعلاقته بوطنه الغائب خلال سنوات المنفى الطويلة.
\n\nالعاصمة نيوز: اسمك الأدبي \"جان دوست\" ويعني بالكردية \"صديق الألم\"، ما القصة وراء هذا الاسم؟
\n\nجان دوست: كنت شخصاً حزيناً منذ صغري، وربما كان ذلك بتأثير والدتي، التي فقدت شقيقها وشقيقتها ووالديها، وأصبحت تميل للامبالاة تجاه العالم. منذ طفولتي، كنت أرى الظلم والقهر حولي، وأستطيع أن أعتبر هذه التفاصيل أسباباً رئيسية لارتباطي باسم Jan بمعنى الألم.
\n\nالعاصمة نيوز: قضيت طفولتك في كنف والدك الراحل، الذي كان ضليعاً في العلوم الإسلامية، كيف أثر ذلك على توجهاتك الفكرية؟
\n\nجان دوست: كان لهذا الأثر عميق في معظم أعمالي ورواياتي، فبفضل دروس والدي تعلمت الفقه الشافعي وعلوم العربية، وكنت دائماً الأول على دفعتي من المدرسة حتى الجامعة. هذه اللغة العذبة كانت وسيلتي لتعريف إخوتنا العرب بمعاناة الكرد، وللتعبير عن ألمي.
\nالعاصمة نيوز: نلاحظ اهتمامك الكبير بالشاعر أحمدي خاني، وقد ذكرت سابقاً أنك تعتبر نفسك مريده، لماذا؟
\n\nجان دوست: نعم، أعتبر نفسي مريداً لأحمدي خاني، لأنه صاحب مشروع مهم يمكن تقسيمه إلى جانبين: ديني ووطني. فقد أراد نشر تعاليم الإسلام باللغة الكردية وتعليم الأطفال الكرد لغة القرآن، كما كتب بالعربية والكردية لتعليم تفسير القرآن. أثره القاموسي المسمى نوبهار أصبح ضمن منهج الدراسة في الكتاتيب الكردية التقليدية في المساجد لقرون.
\n\nأما الجانب الوطني، فخاني كان مثقفاً عميق الفكر، أولى اهتماماً لأوضاع الكرد الاجتماعية والثقافية، ورأى ضرورة تضامن الكرد والخروج عن الوصاية، والحفاظ على لغتهم الغنية. هذه الرؤية تتجلى في مقدمة كتابه \"مم وزين\"، الذي قمت بترجمته للعربية وطبعته ونشرته سرّاً في دمشق عام 1995.
\n\nوأجد أن \"مم وزين\" يختلف تماماً عن بقية الأعمال الملحمية الكردية، فهو وثيقة وجود الكرد وإثبات حضور لغتهم وثقافتهم، وملحمة موسوعية تمزج الفلسفة والوطنية والدين والصوفية، ويمكن مقارنتها في بعض جوانبها بالشاهنامة للفردوسي.
\n\nالعاصمة نيوز: لماذا غادرت سوريا، ولم تعد حتى الآن؟
\n\nجان دوست: بعد وفاة الديكتاتور حافظ الأسد عام 2000، أصبح ابنه بشار رئيساً، ولم أقبل العيش تحت حكم هذه العائلة، فقررت المغادرة إلى ألمانيا في 19 حزيران 2000. واليوم، أشتاق إلى وطني، ف26 عاماً ليست مدة قصيرة، وأتطلع للعودة إلى سوريا بعد كل هذه السنين.
\n\nالعاصمة نيوز: هل لديك أعمال تناولت الثورة السورية؟
\n\nجان دوست: لدي أربع روايات بين 2014 و2018، منها: \"دم على المئذنة\" عن مجزرة عامودا، \"ممر آمن\" عن أحداث عفرين، \"كوباني\" عن الحرب ضد داعش، و\"باص أخضر يغادر حلب\" عن معاناة أهل حلب والتهجير عام 2016. وقد لاقت هذه الروايات رواجاً كبيراً بالعربية والكردية.
\n\nالعاصمة نيوز: كيف ترى سوريا الجديدة ومستقبل الكرد والأدب الكردي؟
\n\nجان دوست: حلمت بسوريا بلا حكم النظام البائد والبَعث، وهذا الحلم تحقق أخيراً بدماء الشهداء. مهما واجهنا من تحديات، يجب أن نكون متفائلين. سيجد الكرد مكانهم في سوريا الجديدة، وأتمنى أن يشعر كل مواطن أنه جزء من هذا الوطن، وأن نبدأ مرحلة جديدة من البناء والتسامح.
\n\nجان دوست مواليد 12 آذار 1965، في عين العرب / كوباني، أديب وروائي وشاعر يعيش في ألمانيا، كتب باللغتين الكردية والعربية روايات وقصائد وقصص قصيرة، وترجمت أعماله إلى عدة لغات. تناولت أعماله قضايا الحرب والهوية والثقافة الكردية، وحصل على جوائز أدبية في سوريا وألمانيا.
\n\nBerlin - Capital News
\n\nIn a time when personal stories intertwine with major events, Syrian writer Jan Dost emerges as a voice combining poetry, history, and politics, reflecting through his writings the deep human experience of the Kurdish people and Syria as a whole.
\n\nHis works represent a mirror to history and the present, blending the roots of classical Kurdish literature with the contemporary suffering of Syria, addressing the reader in a language that combines wisdom, honesty, and passion for freedom.
\n\nIn this exclusive interview with Capital News, we listen to Jan Dost as he shares his literary journey, personal experience, and his relationship with his absent homeland during years of long exile.
\n\nCapital News: Your pen name \"Jan Dost\" means \"Friend of Pain\" in Kurdish. What is the story behind this name?
\n\nJan Dost: I have been a sad person since childhood, perhaps influenced by my mother, who lost her brother, sister, and parents, becoming indifferent to the world. Since my childhood, I saw injustice and oppression around me, and I consider these details main reasons for my connection to the name Jan, meaning pain.
\n\nCapital News: You spent your childhood under the care of your late father, who was knowledgeable in Islamic sciences. How did that influence your intellectual orientations?
\n\nJan Dost: This influence was deep and is evident in most of my works and novels. Thanks to my father's lessons, I learned Shafi'i jurisprudence and Arabic sciences, and I was always top of my class from school to university. This eloquent language was my tool to introduce our Arab brothers to the Kurdish suffering and to express my pain.
\nCapital News: We notice your great interest in the poet Ahmad Khani, and you previously mentioned considering yourself his disciple. Why?
\n\nJan Dost: Yes, I consider myself a disciple of Ahmad Khani because he had an important project that can be divided into two aspects: religious and national. He wanted to spread Islamic teachings in Kurdish and teach Kurdish children the language of the Quran. He also wrote in Arabic and Kurdish to teach Quranic interpretation. His dictionary work, called Nûbihar, has been part of the curriculum in traditional Kurdish schools in mosques for centuries.
\n\nOn the national side, Khani was a deeply thoughtful intellectual who cared about the social and cultural conditions of the Kurds. He saw the necessity of Kurdish solidarity, breaking free from guardianship, and preserving their rich language. This vision is evident in the preface of his book \"Mem and Zin,\" which I translated into Arabic and secretly published in Damascus in 1995.
\n\nI find \"Mem and Zin\" completely different from other Kurdish epic works; it is a document of Kurdish existence and proof of their language and culture's presence, an encyclopedic epic blending philosophy, nationalism, religion, and mysticism, comparable in some aspects to Ferdowsi's Shahnameh.
\n\nCapital News: Why did you leave Syria, and why haven't you returned yet?
\n\nJan Dost: After the death of the dictator Hafez al-Assad in 2000, his son Bashar became president. I could not accept living under this family's rule, so I decided to leave for Germany on June 19, 2000. Today, I miss my homeland; 26 years is not a short time, and I look forward to returning to Syria after all these years.
\n\nCapital News: Do you have works that address the Syrian revolution?
\n\nJan Dost: I have four novels between 2014 and 2018, including \"Blood on the Minaret\" about the Amuda massacre, \"Safe Passage\" about the Afrin events, \"Kobani\" about the war against ISIS, and \"A Green Bus Leaving Aleppo\" about the suffering and displacement of Aleppo's people in 2016. These novels have been widely received in Arabic and Kurdish.
\n\nCapital News: How do you see the new Syria and the future of Kurds and Kurdish literature?
\n\nJan Dost: I dreamed of a Syria without the rule of the former regime and Baath party, and this dream has finally been realized through the blood of martyrs. Despite the challenges we face, we must remain optimistic. Kurds will find their place in the new Syria, and I hope every citizen feels part of this homeland, beginning a new phase of construction and tolerance.
\n\nJan Dost was born on March 12, 1965, in Ain al-Arab / Kobani. He is a writer, novelist, and poet living in Germany. He wrote novels, poems, and short stories in Kurdish and Arabic, and his works have been translated into several languages. His works address issues of war, identity, and Kurdish culture. He has received literary awards in Syria and Germany.
\n\nBerlin - Capital News
\n\nÀ une époque où les histoires personnelles s'entremêlent aux grands événements, l'écrivain syrien Jan Dost émerge comme une voix alliant poésie, histoire et politique, reflétant à travers ses écrits la profonde expérience humaine du peuple kurde et de la Syrie dans son ensemble.
\n\nSes œuvres représentent un miroir de l'histoire et du présent, mêlant les racines de la littérature kurde classique à la souffrance contemporaine de la Syrie, s'adressant au lecteur dans une langue combinant sagesse, honnêteté et passion pour la liberté.
\n\nDans cette interview exclusive avec Capital News, nous écoutons Jan Dost nous parler de son parcours littéraire, de son expérience personnelle et de sa relation avec sa patrie absente durant ses longues années d'exil.
\n\nCapital News : Votre nom de plume \"Jan Dost\" signifie \"ami de la douleur\" en kurde. Quelle est l'histoire derrière ce nom ?
\n\nJan Dost : J'ai été une personne triste depuis mon enfance, peut-être influencé par ma mère, qui a perdu son frère, sa sœur et ses parents, devenant indifférente au monde. Depuis mon enfance, je voyais l'injustice et l'oppression autour de moi, et je considère ces détails comme les principales raisons de mon lien avec le nom Jan, qui signifie douleur.
\n\nCapital News : Vous avez passé votre enfance sous la protection de votre défunt père, qui était versé dans les sciences islamiques. Comment cela a-t-il influencé vos orientations intellectuelles ?
\n\nJan Dost : Cette influence a été profonde et se manifeste dans la plupart de mes œuvres et romans. Grâce aux leçons de mon père, j'ai appris la jurisprudence shaféite et les sciences arabes, et j'ai toujours été premier de ma classe de l'école à l'université. Cette langue éloquente était mon outil pour faire connaître à nos frères arabes la souffrance des Kurdes et pour exprimer ma douleur.
\nCapital News : Nous remarquons votre grand intérêt pour le poète Ahmad Khani, et vous avez précédemment mentionné vous considérer comme son disciple. Pourquoi ?
\n\nJan Dost : Oui, je me considère disciple d'Ahmad Khani car il avait un projet important qui peut être divisé en deux aspects : religieux et national. Il voulait diffuser les enseignements de l'islam en kurde et enseigner aux enfants kurdes la langue du Coran. Il a également écrit en arabe et en kurde pour enseigner l'interprétation du Coran. Son dictionnaire, appelé Nûbihar, fait partie du programme des écoles kurdes traditionnelles dans les mosquées depuis des siècles.
\n\nSur le plan national, Khani était un intellectuel profondément réfléchi qui se souciait des conditions sociales et culturelles des Kurdes. Il voyait la nécessité de la solidarité kurde, de sortir de la tutelle et de préserver leur langue riche. Cette vision se manifeste dans la préface de son livre \"Mem et Zin\", que j'ai traduit en arabe et publié secrètement à Damas en 1995.
\n\nJe trouve que \"Mem et Zin\" est complètement différent des autres œuvres épiques kurdes ; c'est un document de l'existence kurde et une preuve de la présence de leur langue et culture, une épopée encyclopédique mêlant philosophie, nationalisme, religion et mysticisme, comparable à certains égards au Shahnameh de Ferdowsi.
\n\nCapital News : Pourquoi avez-vous quitté la Syrie, et pourquoi n'êtes-vous pas encore revenu ?
\n\nJan Dost : Après la mort du dictateur Hafez al-Assad en 2000, son fils Bachar est devenu président. Je ne pouvais pas accepter de vivre sous le règne de cette famille, alors j'ai décidé de partir pour l'Allemagne le 19 juin 2000. Aujourd'hui, mon pays me manque ; 26 ans n'est pas une courte période, et j'espère revenir en Syrie après toutes ces années.
\n\nCapital News : Avez-vous des œuvres qui traitent de la révolution syrienne ?
\n\nJan Dost : J'ai quatre romans entre 2014 et 2018, dont \"Sang sur le minaret\" sur le massacre d'Amouda, \"Passage sûr\" sur les événements d'Afrin, \"Kobani\" sur la guerre contre Daech, et \"Un bus vert quitte Alep\" sur la souffrance et le déplacement des habitants d'Alep en 2016. Ces romans ont rencontré un grand succès en arabe et en kurde.
\n\nCapital News : Comment voyez-vous la nouvelle Syrie et l'avenir des Kurdes et de la littérature kurde ?
\n\nJan Dost : J'ai rêvé d'une Syrie sans le régime ancien et le parti Baas, et ce rêve s'est enfin réalisé grâce au sang des martyrs. Malgré les défis, nous devons rester optimistes. Les Kurdes trouveront leur place dans la nouvelle Syrie, et j'espère que chaque citoyen se sentira partie intégrante de cette patrie, entamant une nouvelle phase de construction et de tolérance.
\n\nJan Dost est né le 12 mars 1965 à Ain al-Arab / Kobani. Il est écrivain, romancier et poète vivant en Allemagne. Il a écrit des romans, poèmes et nouvelles en kurde et en arabe, et ses œuvres ont été traduites en plusieurs langues. Ses travaux abordent les questions de guerre, d'identité et de culture kurde. Il a reçu des prix littéraires en Syrie et en Allemagne.
\n\nBerlin - Capital News
\n\nKişisel hikayelerin büyük olaylarla iç içe geçtiği bir dönemde, Suriyeli yazar Jan Dost, şiir, tarih ve siyaseti birleştiren bir ses olarak öne çıkıyor ve yazılarıyla Kürt halkının ve tüm Suriye'nin derin insani deneyimini yansıtıyor.
\n\nEserleri, klasik Kürt edebiyatının kökleri ile çağdaş Suriye'nin acılarını harmanlayarak tarih ve günümüze ayna tutuyor, okuyucuya bilgelik, dürüstlük ve özgürlük tutkusu içeren bir dil ile sesleniyor.
\n\nCapital News ile gerçekleştirdiğimiz bu özel röportajda, Jan Dost'un edebi yolculuğunu, kişisel deneyimini ve uzun sürgün yıllarında yok olan vatanıyla ilişkisini dinliyoruz.
\n\nCapital News: \"Jan Dost\" takma adınız Kürtçe'de \"Acının Dostu\" anlamına geliyor. Bu ismin arkasındaki hikaye nedir?
\n\nJan Dost: Çocukluğumdan beri üzgün biriydim, belki de annemin etkisiyle; annem kardeşini, kız kardeşini ve ebeveynlerini kaybetmişti ve dünyaya karşı kayıtsızdı. Çocukluğumdan itibaren çevremde adaletsizlik ve zulüm görüyordum, bu detayları Jan yani acı ismiyle bağ kurmamın temel nedenleri olarak görüyorum.
\n\nCapital News: İslami bilimlerde yetkin olan merhum babanızın yanında büyüdünüz. Bu durum düşünsel yönelimlerinizi nasıl etkiledi?
\n\nJan Dost: Bu etki derindi ve çoğu eserimde ve romanlarımda kendini gösteriyor. Babamın dersleri sayesinde Şafii fıkhı ve Arap bilimlerini öğrendim, okuldan üniversiteye kadar sınıfımda hep birinci oldum. Bu güzel dil, Arap kardeşlerimize Kürtlerin acılarını anlatmam ve kendi acımı ifade etmem için bir araçtı.
\nCapital News: Ahmedî Xanî şairine büyük ilginiz var, kendinizi onun müridi olarak tanımladınız. Neden?
\n\nJan Dost: Evet, Ahmedî Xanî'nin müridiyim çünkü önemli bir projesi vardı ve bu proje dini ve ulusal iki yönlüydü. İslam öğretilerini Kürtçe yaymak ve Kürt çocuklara Kur'an dilini öğretmek istedi. Ayrıca Kur'an tefsirini öğretmek için Arapça ve Kürtçe yazdı. Nûbihar adlı sözlüğü yüzyıllardır Kürt camilerindeki geleneksel medreselerde müfredatın parçası olmuştur.
\n\nUlusal açıdan ise Xanî, Kürtlerin sosyal ve kültürel durumlarına önem veren derin düşünceli bir entelektüeldi. Kürtlerin dayanışmasının, vesayetten çıkışının ve zengin dillerini korumanın gerekliliğini gördü. Bu vizyon, benim 1995'te Arapçaya çevirdiğim ve Şam'da gizlice yayımladığım \"Mem û Zîn\" kitabının önsözünde belirgindir.
\n\n\"Mem û Zîn\" diğer Kürt destanlarından tamamen farklıdır; Kürt varlığının belgesi ve dil ile kültürlerinin kanıtıdır, felsefe, milliyetçilik, din ve tasavvufu harmanlayan ansiklopedik bir destandır ve bazı yönleriyle Firdusi'nin Şehname'si ile karşılaştırılabilir.
\n\nCapital News: Neden Suriye'den ayrıldınız ve neden henüz dönmediniz?
\n\nJan Dost: 2000'de diktatör Hafız Esad'ın ölümü sonrası oğlu Beşar başkan oldu. Bu ailenin yönetimi altında yaşamayı kabul etmedim, bu yüzden 19 Haziran 2000'de Almanya'ya gitmeye karar verdim. Bugün vatanımı özlüyorum, 26 yıl kısa bir süre değil ve tüm bu yıllardan sonra Suriye'ye dönmeyi umut ediyorum.
\n\nCapital News: Suriye devrimiyle ilgili eserleriniz var mı?
\n\nJan Dost: 2014-2018 arasında dört romanım var: Amûde katliamı hakkındaki \"Minarede Kan\", Afrin olayları hakkında \"Güvenli Geçiş\", IŞİD'e karşı savaş üzerine \"Kobani\" ve 2016'da Halep halkının acıları ve göçü üzerine \"Halep'ten Ayrılan Yeşil Otobüs\". Bu romanlar Arapça ve Kürtçe dillerinde büyük ilgi gördü.
\n\nCapital News: Yeni Suriye'yi ve Kürtlerin ile Kürt edebiyatının geleceğini nasıl görüyorsunuz?
\n\nJan Dost: Eski rejim ve Baas yönetimi olmadan bir Suriye hayal ettim ve bu hayal nihayet şehitlerin kanıyla gerçekleşti. Karşılaştığımız zorluklara rağmen iyimser olmalıyız. Kürtler yeni Suriye'de yerlerini bulacak ve umarım her vatandaş kendini bu ülkenin bir parçası hisseder, yeni bir inşa ve hoşgörü dönemine başlarız.
\n\nJan Dost, 12 Mart 1965'te Ayn El-Arab / Kobani'de doğdu. Almanya'da yaşayan yazar, romancı ve şairdir. Kürtçe ve Arapça dillerinde romanlar, şiirler ve kısa hikayeler yazdı ve eserleri birçok dile çevrildi. Eserleri savaş, kimlik ve Kürt kültürü konularını ele alır. Suriye ve Almanya'da edebi ödüller kazandı.
\n\nBerlin - Capital News
\n\nDi demeke ku çîrokên kesane bi bûyerên girîng re têkilî dikin, nivîskarê Sûrî Jan Dost wek dengê ku helbest, dîrok û siyaseta hev dike, di nivîsan xwe de têgihiştina derîn a experîyansa mirovî ya gelê Kurd û Sûriyaya tevahî nîşan dide.
\n\nKarên wî wek şeşeya dîrok û niha ne, ku bingehên edebiyata klasîk a kurdî bi êş û zilmên nûjen a Sûriyê têkildar dikin, û xwendekar bi zimanekî ku hêvî, rastî û hewesi azadî tê de heye, axivî dikin.
\n\nDi vê gotûbêja taybetî ya bi Capital News re de, em guhêjanê Jan Dost in ku derbarê rêwîtiya edebî ya wî, tecrubeya kesane û têkiliyê wî bi welatê wî yê ku di salên dereng a derve de bû, bibêjin.
\n\nCapital News: Navê edebî ya te \"Jan Dost\" ye û wateya wê bi kurdî \"Hevala Agirê\" ye. Çima ev nav hilbijartî?
\n\nJan Dost: Ji zarokî min kesekî xemgin bûm, gellekî jî ji hêla dêyîka xwe ve ku birayê xwe, xwişk û dêûbavên xwe wenda kiribû, ku ji cîhan re bêhêvî bû, hatim tesîr kirin. Ji zarokî min ez zilm û dadperestîyê li ser xwe dîtim, û dikarim ev hûrguliyên sedemên serekeyî ji bo girêdana min bi navê Jan ku wateya wê agir e, bibînim.
\n\nCapital News: Zarokiya xwe di bin parastina bavê te yê ku di zanistên Îslamî de bîrêz bû, mezin bûyî, ev çawa serhildana te yên fikrî xwe tesîr kir?
\n\nJan Dost: Ev tesîr gelek derîn bû û di piraniya kar û romanên min de dîtibû. Bi rêya dersên bavê xwe, ez fêqehiyeta şafîî û zanistên erebî fêm kirim, û her dem li ser rêza xwendekarîyê bûm ji dibistan heta zanîngehê. Ev zimanê xweş, amûra min bû ku hevalên erebî yên me bi êşên kurdan nas bikim û êşê xwe îfade bikim.
\nCapital News: Em balê tevlêbûna te ya mezin li şairê Ehmedî Xanî dikin û tu berê jî gotibûyî ku xwe wê murîdê wî dizanî, çima?
\n\nJan Dost: Erê, ez xwe murîdê Ehmedî Xanî dizanim, ji ber ku wî projeya girîng heye ku dikare be du alî: dînî û neteweyî. Wî dixwest hînkirina îslamê bi zimanê kurdî belav bike û zarokên kurdan zimanê Qur'anê fêr bike. Wî jî bi erebî û kurdî nivîsand ku tefsîra Qur'anê hîn bike. Karmendeya wî ya ferhengî ya Nûbihar, ji sedemên dirêj beşek ji dersên mektebên kurdî yên kevnar di mizgînan de bû.
\n\nLi aliyê neteweyî, Xanî bîrkarê derîn û fikrî bû, ku balê xwe li rewşa civakî û çandî ya kurdan dan, û pêwîstiya yekîtiya kurdan, derketina ji bin destûra kesekî û parastina zimanê wan ya zengîn dît. Vîzyona wî di pêşgotina pirtûka wî ya \"Mem û Zîn\" de tê dîtin, ku ez wê bi erebî wergerandim û di 1995an de bi veşartî li Dimashq çap kirim.
\n\nEz dizanim ku \"Mem û Zîn\" bi tevahî ji eserên destanên din ên kurdî cuda ye; ew belgeya heye ya heyama kurdan û îsbata heye ya hebûna ziman û çandê wan, û destana ensîklopedîk e ku felsefe, neteweyî, dîn û tasawwuf tê de heye, û dikare di hin alîyan de bi Şehnameya Ferdosî ve hevpar bibe.
\n\nCapital News: Çima Sûriyê terketî û hîn jî vegerî nebûyî?
\n\nJan Dost: Piştî mirina diktatorê Hefez El-Esad di sala 2000an de, kurê wî Beşar serok bû. Ez qebûl nakir ku di bin hukûmeta vê malbatê de bim, ji ber vê yekê di 19ê Hezîranê 2000an de biryar da ku bo Almanya herim. Îro welatê xwe tê xatirê min, 26 sal demek kurt nîne, û hêvîdarim piştî hemû van salan vegerim Sûriyê.
\n\nCapital News: Ma karên te hebûn ku ser şoreşa Sûrîyê axivin?
\n\nJan Dost: Di navbera 2014 û 2018 de çar roman heye, wek \"Xun li ser minare\" li ser qetla Amûda, \"Deriyek ewleh\" li ser bûyerên Efrînê, \"Kobanî\" li ser şerê dijî DAIŞ, û \"Otobûsa kesk ku ji Halepê derdikeve\" li ser êş û koçberiya gelê Halepê di 2016an de. Ev romanên bi zimanên erebî û kurdî pirr bêhîstin.
\n\nCapital News: Tu Sûriyaya nû û pêşeroja kurdan û edebiyata kurdî çawa dîtî?
\n\nJan Dost: Ez xewn dikirim Sûriyeyek bê hukûmeta rejîma kevn û Baasê, û ev xewn bi xwînê şehîdan dawî bû. Heger her çend me di encamên dijwar de bin, divê hêvîdar bim. Kurd di Sûriyaya nû de cîhê xwe digirin, û hêvî dikim her civakî bixwaze ku xwe beşek ji vê welatê bibîne, û em dest pê bikin bi şandina bingeh û tolêransê ya nû.
\n\nJan Dost li 12ê Adarê 1965an li Ayn El-Arab / Kobanî hatî dinyayê. Ew nivîskar, romanvan û helbestvanekî li Almanya dijî. Ew di zimanên kurdî û erebî de roman, helbest û çîrokên kurt nivîsîye, û karên wî bo gelek zimanên din wergerandine. Karên wî mijarên şer, nasname û çanda kurdî tê de ne. Ew di Sûriyê û Almanya de xelatên edebî wergirtîye.", "tags": [ "Jan Dost", "Sûriye", "Kurd", "Edebiyata Kurdî", "Çand", "Derveyî", "Şoreşa Sûrî", "Halep", "Efrîn" ] }, "ru": { "title": "Джан Дост: Друг Боли, Записывающий Память Курдов и Новую Сирию", "content": "
Берлин - Capital News
\n\nВ эпоху, когда личные истории переплетаются с крупными событиями, сирийский писатель Джан Дост выделяется как голос, объединяющий поэзию, историю и политику, отражая через свои произведения глубокий человеческий опыт курдского народа и Сирии в целом.
\n\nЕго работы представляют собой зеркало истории и настоящего, объединяя корни классической курдской литературы с современными страданиями Сирии, обращаясь к читателю языком, сочетающим мудрость, честность и страсть к свободе.
\n\nВ этом эксклюзивном интервью для Capital News мы слушаем Джана Доста, который рассказывает о своем литературном пути, личном опыте и отношении к своей отсутствующей родине в годы долгого изгнания.
\n\nCapital News: Ваш литературный псевдоним \"Джан Дост\" означает на курдском \"Друг Боли\". Какова история этого имени?
\n\nДжан Дост: Я был грустным человеком с детства, возможно, под влиянием моей матери, которая потеряла брата, сестру и родителей и стала равнодушной к миру. С детства я видел вокруг себя несправедливость и угнетение, и считаю эти детали основными причинами моей связи с именем Джан, что означает боль.
\n\nCapital News: Вы провели детство под опекой вашего покойного отца, который был знатоком исламских наук. Как это повлияло на ваши интеллектуальные взгляды?
\n\nДжан Дост: Это влияние было глубоким и проявляется в большинстве моих работ и романов. Благодаря урокам отца я изучил шафиитское богословие и арабские науки, и всегда был первым в своем классе от школы до университета. Этот прекрасный язык был моим инструментом, чтобы познакомить наших арабских братьев с страданиями курдов и выразить свою боль.
\nCapital News: Мы замечаем ваш большой интерес к поэту Ахмади Хани, и вы ранее упоминали, что считаете себя его учеником. Почему?
\n\nДжан Дост: Да, я считаю себя учеником Ахмади Хани, потому что он имел важный проект, который можно разделить на два аспекта: религиозный и национальный. Он хотел распространять исламские учения на курдском языке и обучать курдских детей языку Корана. Также он писал на арабском и курдском языках, чтобы преподавать толкование Корана. Его словарная работа под названием Нубихар была частью учебной программы в традиционных курдских школах в мечетях на протяжении веков.
\n\nЧто касается национального аспекта, Хани был глубоко мыслящим интеллектуалом, который уделял внимание социальному и культурному положению курдов. Он видел необходимость солидарности курдов, выхода из опеки и сохранения их богатого языка. Это видение отражено в предисловии к его книге \"Мем и Зин\", которую я перевел на арабский язык и тайно опубликовал в Дамаске в 1995 году.
\n\nЯ считаю, что \"Мем и Зин\" полностью отличается от других курдских эпических произведений; это документ существования курдов и доказательство присутствия их языка и культуры, энциклопедическая эпопея, сочетающая философию, национализм, религию и суфизм, и в некоторых аспектах сопоставимая с \"Шахнаме\" Фирдоуси.
\n\nCapital News: Почему вы покинули Сирию и почему до сих пор не вернулись?
\n\nДжан Дост: После смерти диктатора Хафеза Асада в 2000 году его сын Башар стал президентом. Я не мог принять жизнь под властью этой семьи, поэтому решил уехать в Германию 19 июня 2000 года. Сегодня я скучаю по своей родине; 26 лет — это не короткий срок, и я надеюсь вернуться в Сирию после всех этих лет.
\n\nCapital News: Есть ли у вас работы, посвящённые сирийской революции?
\n\nДжан Дост: У меня есть четыре романа, написанные в период с 2014 по 2018 год, включая \"Кровь на минарете\" о резне в Амуде, \"Безопасный проход\" об событиях в Африне, \"Кобани\" о войне против ИГИЛ и \"Зелёный автобус, покидающий Алеппо\" о страданиях и перемещении жителей Алеппо в 2016 году. Эти романы получили широкое признание на арабском и курдском языках.
\n\nCapital News: Как вы видите новую Сирию и будущее курдов и курдской литературы?
\n\nДжан Дост: Я мечтал о Сирии без власти прежнего режима и партии Баас, и эта мечта наконец осуществилась кровью мучеников. Несмотря на трудности, с которыми мы сталкиваемся, мы должны оставаться оптимистами. Курды найдут своё место в новой Сирии, и я надеюсь, что каждый гражданин почувствует себя частью этой родины, и мы начнём новый этап строительства и терпимости.
\n\nДжан Дост родился 12 марта 1965 года в Эйн-эль-Араб / Кобани. Он писатель, романист и поэт, живущий в Германии. Писал романы, стихи и рассказы на курдском и арабском языках, его произведения переведены на несколько языков. Его работы касаются вопросов войны, идентичности и курдской культуры. Он получил литературные награды в Сирии и Германии.
\n\nبرلین - Capital News
\n\nدر زمانی که داستانهای فردی با رویدادهای بزرگ درهم میآمیزند، نویسنده سوری، جان دوست، به عنوان صدایی که شعر، تاریخ و سیاست را در هم میآمیزد، نمایان میشود و از طریق نوشتههایش عمق تجربه انسانی مردم کرد و کل سوریه را بازتاب میدهد.
\n\nآثار او آیینهای از تاریخ و حال هستند که ریشههای ادبیات کلاسیک کردی را با رنجهای معاصر سوریه در هم میآمیزند و با زبانی که ترکیبی از حکمت، صداقت و شور آزادی است، مخاطب را خطاب قرار میدهند.
\n\nدر این گفتوگوی اختصاصی با Capital News، به جان دوست گوش میدهیم تا درباره سفر ادبیاش، تجربه شخصی و رابطهاش با وطن غایبش در سالهای طولانی تبعید صحبت کند.
\n\nCapital News: نام ادبی شما \"جان دوست\" به کردی به معنای \"دوست درد\" است. داستان پشت این نام چیست؟
\n\nجان دوست: از کودکی فردی غمگین بودم، شاید به تأثیر مادرم که برادر، خواهر و والدینش را از دست داده بود و نسبت به جهان بیتفاوت شده بود. از کودکی ظلم و ستم را اطرافم میدیدم و این جزئیات را دلایل اصلی ارتباطم با نام جان که به معنای درد است، میدانم.
\n\nCapital News: دوران کودکی خود را زیر سایه پدر مرحومتان که در علوم اسلامی استاد بود سپری کردید. این موضوع چگونه بر گرایشهای فکری شما تأثیر گذاشت؟
\n\nجان دوست: این تأثیر عمیق بود و در بیشتر آثار و رمانهایم مشهود است. به لطف درسهای پدرم، فقه شافعی و علوم عربی را آموختم و همیشه نفر اول کلاس از مدرسه تا دانشگاه بودم. این زبان شیرین وسیلهای بود برای معرفی رنجهای کردها به برادران عرب و بیان درد خودم.
\nCapital News: علاقه زیادی به شاعر احمدی خانی دارید و قبلاً گفتهاید که خود را مرید او میدانید. چرا؟
\n\nجان دوست: بله، خود را مرید احمدی خانی میدانم زیرا او پروژه مهمی داشت که به دو بخش دینی و ملی تقسیم میشود. او میخواست تعالیم اسلام را به زبان کردی منتشر کند و به کودکان کرد زبان قرآن را آموزش دهد. همچنین به عربی و کردی نوشت تا تفسیر قرآن را آموزش دهد. اثر قاموسی او به نام نوبهار برای قرنها بخشی از برنامه درسی مدارس سنتی کردی در مساجد بوده است.
\n\nاز جنبه ملی، خانی روشنفکری عمیق بود که به وضعیت اجتماعی و فرهنگی کردها اهمیت میداد. او ضرورت همبستگی کردها، خروج از سرپرستی و حفظ زبان غنیشان را دید. این دیدگاه در مقدمه کتابش \"مم و زین\" که من آن را به عربی ترجمه و در سال ۱۹۹۵ به صورت مخفیانه در دمشق منتشر کردم، نمایان است.
\n\nکتاب \"مم و زین\" کاملاً متفاوت از سایر آثار حماسی کردی است؛ سندی است بر وجود کردها و اثبات حضور زبان و فرهنگشان، حماسهای دانشنامهای که فلسفه، ملیگرایی، دین و تصوف را در هم میآمیزد و از جهاتی قابل مقایسه با شاهنامه فردوسی است.
\n\nCapital News: چرا سوریه را ترک کردید و تاکنون بازنگشتهاید؟
\n\nجان دوست: پس از مرگ دیکتاتور حافظ اسد در سال ۲۰۰۰، پسرش بشار رئیسجمهور شد. من زندگی تحت حکومت این خانواده را نپذیرفتم و تصمیم گرفتم در ۱۹ ژوئن ۲۰۰۰ به آلمان بروم. امروز دلتنگ وطنم هستم، ۲۶ سال مدت کوتاهی نیست و مشتاق بازگشت به سوریه پس از این همه سال هستم.
\n\nCapital News: آیا آثاری درباره انقلاب سوریه دارید؟
\n\nجان دوست: بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۸ چهار رمان دارم از جمله \"خون بر مناره\" درباره کشتار عامودا، \"گذرگاه امن\" درباره حوادث عفرین، \"کوبانی\" درباره جنگ علیه داعش و \"اتوبوس سبزی که حلب را ترک میکند\" درباره رنج و آوارگی مردم حلب در سال ۲۰۱۶. این رمانها به زبانهای عربی و کردی مورد استقبال گستردهای قرار گرفتهاند.
\n\nCapital News: آینده سوریه جدید و کردها و ادبیات کردی را چگونه میبینید؟
\n\nجان دوست: آرزو داشتم سوریهای بدون حکومت رژیم سابق و حزب بعث داشته باشم و این آرزو سرانجام با خون شهدا محقق شد. با وجود چالشها، باید خوشبین باشیم. کردها جایگاه خود را در سوریه جدید خواهند یافت و امیدوارم هر شهروندی احساس کند بخشی از این وطن است و مرحله جدیدی از ساخت و مدارا را آغاز کنیم.
\n\nجان دوست در ۱۲ مارس ۱۹۶۵ در عین العرب / کوبانی به دنیا آمد. او نویسنده، رماننویس و شاعر مقیم آلمان است. به زبانهای کردی و عربی رمان، شعر و داستان کوتاه نوشته و آثارش به چند زبان ترجمه شده است. آثارش به موضوعات جنگ، هویت و فرهنگ کردی پرداخته و جوایز ادبی در سوریه و آلمان دریافت کرده است.
\n\n