{ "ar": { "title": "رواية “ذيل” للكاتب لؤي علي خليل بين فضاء الرمز والتوثيق الواقعي", "content": "

دمشق-العاصمة نيوز

\n\n

تُعد رواية “ذيل” للكاتب لؤي علي خليل عملاً سردياً نسوياً متميزاً، ترويه البطلة (ليلى)، إلى جانب ثلاث شخصيات نسائية محورية تمثل ذاكرة الحكاية والهوية السورية الجامعة، وهم الأم سلام، الابنة ليلى، والعمة حليمة.

\n\n

التوثيق الواقعي والبعد الغرائبي

\n\n

تعتمد الرواية على أسلوب سردي متقن يجمع بين التوثيق الواقعي لأهوال الاستبداد والتحولات السياسية في سوريا منذ ثمانينيات القرن الماضي وحتى تحرير دمشق، وبين الفضاء الحكائي الغرائبي المستمد من مرويات العمة حليمة وموروث التراث، إضافة إلى عالم الأحلام والكوابيس الذي يشكل مسرحاً موازياً يعكس مخاوف البطلة من وراثة «الذيل» الذي كان يحمله والدها.

\n\n

هذا المزج بين الواقعي والسحري (الذيل) والحلمي يشكل أداة فنية لتعرية قبح سلطة النظام السابق وتفكيكها، حيث يتحول صوت النساء الثلاث – بما يحملنه من ذاكرة وحب ومقاومة – إلى نقيض وجودي لعالم يسيطر عليه ذكور متوحشون (مثل جميل ومن حوله)، لتنتهي الرواية بانتصار الصوت النسوي وتحرر البلاد من «عشرية الذيول» وكوابيسها.

\n\n

الذيل كرمز للسلطة القمعية وأتباعها

\n\n

تقدم الرواية نصاً يقوم على الكناية في تفكيك بنية السلطة القمعية من خلال استدعاء الموروث العجائبي وتوظيفه في سياق حداثي، حيث يتحول «الذيل» من زائدة بيولوجية إلى رمز سيميائي يفسر منظومة القيم والسلوكيات الوحشية التي حكمت سوريا لأربعة عقود.

\n\n

تتضمن الرواية شخصيات تماهت مع إجرام النظام السابق، من بينها الأب جميل أبو شاليش القادم من خلفية عسكرية متوحشة ذات أبعاد سياسية تشير إلى السلطة المستبدة، وهو مسخ هجين يحمل ذيلاً مخفياً. تستند الرواية إلى مراجع قديمة مثل «أخبار الزمان» للمسعودي لترسيخ فكرة أن التشوه الخلقي عند بعض البشر يعكس تشوهاً أخلاقياً جينياً مرتبطاً بالمجرمين، ما يرسم ديستوبيا واقعية فريدة، حيث يصبح الذيل علامة فارقة تقسم المجتمع إلى مساحة الضحية البشرية (الأم سلام والابنة ليلى كممثلتين للمجتمع السوري) ومساحة الجلاد المسخ الذي يمثل السلطة، ما يولد قلقاً وجودياً لدى الساردة ليلى حول هويتها الجينية وخوفها من احتمال وراثة هذا الرجس: الذيل.

\n\n

المكان في الرواية من دمشق إلى الأحياء العشوائية

\n\n

تقدم الرواية نقداً جذرياً على المستوى السوسيولوجي والمكاني لسياسات الهندسة الديموغرافية التي انتهجها النظام السابق، حيث أحاط دمشق وغيرها من المدن بأحياء عشوائية تحولت إلى خزانات بشرية يعمها العنف والفساد والإجرام، ليصبح المكان في الرواية شخصية فاعلة.

\n\n

تتغير الدلالات المرتبطة بـ«الذيل» في فصول الرواية الأخيرة، إذ يتحول من رمز للسطوة الأبدية إلى أثر بائد لحقبة سوداء طويت صفحتها بتحرير دمشق وانتصار الثورة، حيث تتحول المخلوقات ذات الذيول من كائنات أسطورية مخيفة إلى فلول هاربة تترك خلفها إرثاً من القبح والدمار.

\n\n

تقدم الرواية نفسها كنص فوق زمني يقرأ الداخل السوري من منظور نسقي ثقافي، ويحوّل التجربة الأنثوية الفردية إلى حقل تأويلي لفهم كيفية إعادة إنتاج القمع عبر اللغة، السكن، الجسد، العائلة، الجيش، والهوية، مما يسد فجوة في السرديات السورية المعاصرة التي واكبت الثورة ونزعت إلى التسجيل المباشر، إذ تعمل الرواية ضمن بنى بلاغية متكاملة ومجازات توحي أكثر مما تصرح، وتؤول أكثر مما تفسر، لتصبح نصاً ثقافياً بامتياز يستحق الدراسة والتأمل.

\n\n

نبذة عن الرواية والمؤلف

\n\n

رواية «ذيل» صادرة عن دار موزاييك للدراسات والنشر عام 2025، والمؤلف لؤي علي خليل من مواليد دمشق 1969، حاصل على درجة الدكتوراه في الأدب القديم، عمل في التدريس الجامعي في سوريا والسعودية وقطر، وصدرت له عدة روايات منها «عين جورية» و«حمزة والهدهد»، وفي القصة «أشياء ضائعة» و«وجوه القلعة»، كما أصدر دراسات مثل «عجائبية النثر الحكائي» و«الدهر في الشعر الأندلسي»، وحصل على جوائز عدة منها جائزة سعاد الصباح للدراسات النقدية عام 1994، وجائزة اتحاد الكتاب العرب للدراسات النقدية عام 1995.

", "tags": ["رواية ذيل", "لؤي علي خليل", "الأدب السوري", "السلطة القمعية", "دمشق", "الثورة السورية", "الهوية السورية"] }, "en": { "title": "The Novel “Tail” by Louay Ali Khalil Navigates Between Symbolism and Realistic Documentation", "content": "

Damascus - Al-Asima News

\n\n

The novel “Tail” by writer Louay Ali Khalil is a distinguished feminist narrative work, narrated by the protagonist (Layla), alongside a triangular female heroism formed by the mother Salam, daughter Layla, and aunt Halima, representing the collective memory and Syrian identity.

\n\n

Realistic Documentation and the Surreal Space

\n\n

The novel relies on a skillfully crafted narrative that blends realistic documentation of the horrors of tyranny and political transformations in Syria since the 1980s until the liberation of Damascus, with a surreal narrative space derived from Aunt Halima’s tales and heritage books, alongside a world of dreams and nightmares that serve as a parallel stage embodying the protagonist’s fear of inheriting the “tail” her father was said to have.

\n\n

This blend of realism, magic (the tail), and dreamlike elements becomes an artistic tool to expose and dismantle the ugliness of the former regime’s authority, making the voices of the three women – carrying memory, love, and resistance – an existential counterpoint to a world dominated by savage men (Jamil and his associates). The narrative concludes with the victory of the feminine voice and the country’s liberation from the “decade of tails” and its nightmares.

\n\n

The Tail as a Symbol of Repressive Authority and Its Followers

\n\n

The novel functions as an allegorical text that deconstructs the structure of the repressive authority through invoking marvelous heritage and employing it in a modern context, where the “tail” transforms from a biological appendage into a semiotic center interpreting the system of brutal values and behaviors that ruled Syrian reality for four decades.

\n\n

The novel presents characters aligned with the crimes of the former regime, including the father Jamil Abu Shalish, who comes from a militaristic savage background with political dimensions referring to the authoritarian political power, appearing as a hybrid mutant bearing a hidden tail. The narrative draws on references from old books like Al-Masudi’s “The Meadows of Gold” to reinforce the idea that physical deformities in some humans are external manifestations of genetic moral corruption linked to criminals, placing the reader in a unique dystopia where the tail becomes a distinctive mark dividing society into two spaces: the human victim space (mother Salam and daughter Layla as representatives of Syrian society), and the monstrous executioner space representing authority. This generates existential anxiety in narrator Layla regarding her genetic identity and fear of inheriting this abomination: the tail.

\n\n

Setting in the Novel: From Damascus to Informal Settlements

\n\n

On a sociological and spatial level, the novel offers a radical critique of demographic engineering policies pursued by the former regime, which surrounded beautiful Damascus and other cities with entire neighborhoods of informal housing that turned into human reservoirs rife with violence, corruption, and crime, making place an active character in the novel.

\n\n

Notably, the semantic shifts related to the tail in the final chapters transform it from a symbol of eternal dominance into a relic of a dark era that was effectively closed with the liberation of Damascus and the victory of the revolution, at a pivotal moment when tailed creatures changed from frightening mythical beings to fleeing remnants leaving behind a legacy of ugliness and destruction.

\n\n

The novel presents itself as a timeless text that reads the Syrian interior from a systemic-cultural perspective, transforming the individual feminine experience into an interpretive field for understanding how oppression is reproduced through language, housing, body, family, army, and identity. It thus fills a gap in contemporary Syrian narratives that accompanied the revolution and tended toward direct documentation, as it operates within dense rhetorical structures and integrated metaphors that imply more than they declare and interpret more than they explain, making it a culturally distinguished text worthy of study and contemplation.

\n\n

About the Novel and the Author

\n\n

“Tail” is published by Mosaic Publishing House for Studies and Publishing in 2025. The author, Louay Ali Khalil, was born in Damascus in 1969. He holds a PhD in ancient literature and has worked in university teaching in Syria, Saudi Arabia, and Qatar. He has published several novels including “Jorya’s Eye” and “Hamza and the Hoopoe,” as well as short stories like “Lost Things” and “Faces of the Citadel.” His studies include “The Marvels of Narrative Prose” and “Time in Andalusian Poetry.” He has received numerous awards including the Suad Al-Sabah Award for Critical Studies in 1994 and the Arab Writers Union Award for Critical Studies in 1995.

", "tags": ["Tail novel", "Louay Ali Khalil", "Syrian literature", "Repressive authority", "Damascus", "Syrian revolution", "Syrian identity"] }, "fr": { "title": "Le roman « Queue » de Louay Ali Khalil entre symbolisme et documentation réaliste", "content": "

Damas - Al-Asima News

\n\n

Le roman « Queue » de l’écrivain Louay Ali Khalil est une œuvre narrative féminine remarquable, racontée par la protagoniste (Layla), accompagnée d’un trio féminin central composé de la mère Salam, de la fille Layla et de la tante Halima, représentant la mémoire collective et l’identité syrienne.

\n\n

Documentation réaliste et espace surréaliste

\n\n

Le roman repose sur une narration habilement construite qui mêle la documentation réaliste des horreurs de la tyrannie et des transformations politiques en Syrie depuis les années 1980 jusqu’à la libération de Damas, avec un espace narratif surréaliste issu des récits de la tante Halima et des livres patrimoniaux, ainsi qu’un monde de rêves et de cauchemars servant de scène parallèle incarnant la peur de l’héroïne d’hériter de la « queue » que son père aurait eue.

\n\n

Ce mélange de réalisme, de magie (la queue) et d’éléments oniriques constitue un outil artistique pour dévoiler et déconstruire la laideur de l’autorité de l’ancien régime, faisant des voix des trois femmes – porteuses de mémoire, d’amour et de résistance – un contrepoint existentiel à un monde dominé par des hommes sauvages (Jamil et ses proches). Le récit se conclut par la victoire de la voix féminine et la libération du pays de la « décennie des queues » et de ses cauchemars.

\n\n

La queue comme symbole de l’autorité répressive et de ses partisans

\n\n

Le roman fonctionne comme un texte allégorique décomposant la structure de l’autorité répressive en invoquant le patrimoine merveilleux et en l’utilisant dans un contexte moderne, où la « queue » se transforme d’un appendice biologique en un centre sémiotique interprétant le système de valeurs et de comportements brutaux qui a gouverné la réalité syrienne pendant quatre décennies.

\n\n

Le roman présente des personnages alignés avec les crimes de l’ancien régime, notamment le père Jamil Abu Shalish, issu d’un milieu militaire sauvage avec des dimensions politiques renvoyant au pouvoir politique autoritaire, apparaissant comme un mutant hybride portant une queue cachée. Le récit s’appuie sur des références à d’anciens ouvrages tels que « Les prairies d’or » d’Al-Masudi pour renforcer l’idée que les malformations physiques chez certains humains reflètent une corruption morale génétique liée aux criminels, plaçant le lecteur dans une dystopie unique où la queue devient une marque distinctive divisant la société en deux espaces : l’espace des victimes humaines (la mère Salam et la fille Layla en tant que représentantes de la société syrienne) et l’espace du bourreau monstrueux représentant l’autorité. Cela génère une angoisse existentielle chez la narratrice Layla concernant son identité génétique et la peur d’hériter de cette abomination : la queue.

\n\n

Le lieu dans le roman : de Damas aux quartiers informels

\n\n

Au niveau sociologique et spatial, le roman offre une critique radicale des politiques d’ingénierie démographique menées par l’ancien régime, qui a entouré la belle Damas et d’autres villes de quartiers informels devenus des réservoirs humains marqués par la violence, la corruption et le crime, faisant du lieu un personnage actif du récit.

\n\n

Notamment, les changements sémantiques liés à la queue dans les derniers chapitres la transforment d’un symbole de domination éternelle en une relique d’une époque sombre qui a été effectivement refermée avec la libération de Damas et la victoire de la révolution, à un moment clé où les créatures à queue sont passées d’êtres mythiques effrayants à des vestiges fuyants laissant derrière elles un héritage de laideur et de destruction.

\n\n

Le roman se présente comme un texte intemporel qui lit l’intérieur syrien d’un point de vue systémique et culturel, transformant l’expérience féminine individuelle en un champ interprétatif pour comprendre comment l’oppression est reproduite à travers la langue, le logement, le corps, la famille, l’armée et l’identité. Il comble ainsi une lacune dans les récits syriens contemporains qui ont accompagné la révolution et ont tendu vers la documentation directe, opérant dans des structures rhétoriques denses et des métaphores intégrées qui suggèrent plus qu’elles ne déclarent et interprètent plus qu’elles n’expliquent, faisant de lui un texte culturellement distingué digne d’étude et de réflexion.

\n\n

À propos du roman et de l’auteur

\n\n

« Queue » est publié par la maison d’édition Mosaic pour les études et la publication en 2025. L’auteur Louay Ali Khalil est né à Damas en 1969. Il est titulaire d’un doctorat en littérature ancienne et a enseigné à l’université en Syrie, en Arabie Saoudite et au Qatar. Il a publié plusieurs romans dont « L’œil de Jorya » et « Hamza et le huppe », ainsi que des nouvelles comme « Choses perdues » et « Visages de la citadelle ». Ses études comprennent « Les merveilles de la prose narrative » et « Le temps dans la poésie andalouse ». Il a reçu de nombreux prix, dont le prix Suad Al-Sabah pour les études critiques en 1994 et le prix de l’Union des écrivains arabes pour les études critiques en 1995.

", "tags": ["Roman Queue", "Louay Ali Khalil", "Littérature syrienne", "Autorité répressive", "Damas", "Révolution syrienne", "Identité syrienne"] }, "tr": { "title": "Yazar Louay Ali Khalil’in “Kuyruk” Romanı Sembolizm ve Gerçekçi Belgeleme Arasında", "content": "\n\n

Louay Ali Khalil’in “Kuyruk” adlı romanı, başkahraman (Leyla) tarafından anlatılan seçkin bir feminist anlatı eseridir. Romanda, anne Selam, kız Leyla ve teyze Halime’den oluşan üçlü kadın kahramanlık, kolektif hafızayı ve Suriye kimliğini temsil eder.

\n\n

Gerçekçi Belgeleme ve Sürreal Alan

\n\n

Roman, 1980’lerden başlayarak Şam’ın kurtuluşuna kadar Suriye’deki baskının dehşetleri ve siyasi dönüşümleri gerçekçi bir şekilde belgeleyen, teyze Halime’nin anlatıları ve miras kitaplarından alınan sürreal anlatı alanı ile rüya ve kabusların paralel sahnesini ustaca harmanlayan bir anlatı tekniğine dayanır. Bu sahne, başkahramanın babasının taşıdığı söylenen “kuyruğu” miras alma korkusunu yansıtır.

\n\n

Gerçekçilik, sihir (kuyruk) ve rüya unsurlarının bu birleşimi, eski rejimin otoritesinin çirkinliğini ortaya çıkarmak ve parçalamak için sanatsal bir araç haline gelir. Üç kadının – hafıza, sevgi ve direniş taşıyan – sesleri, vahşi erkeklerin (Cemil ve çevresi) egemen olduğu bir dünyaya varoluşsal bir karşıtlık oluşturur. Anlatı, kadın sesinin zaferi ve ülkenin “kuyruklar on yılı” ile kabuslarından kurtuluşuyla sona erer.

\n\n

Kuyruk, Baskıcı Otoritenin ve Takipçilerinin Sembolü

\n\n

Roman, harikulade mirası çağırarak ve modern bir bağlamda kullanarak baskıcı otoritenin yapısını çözümleyen alegorik bir metin olarak işlev görür. Burada “kuyruk”, biyolojik bir uzantıdan, Suriye gerçekliğini kırk yıl boyunca yöneten vahşi değerler ve davranışlar sistemini yorumlayan yarıotik bir merkeze dönüşür.

\n\n

Roman, eski rejimin suçlarıyla özdeşleşen karakterler sunar; bunların arasında otoriter siyasi güce işaret eden militarist vahşi bir geçmişten gelen baba Cemil Ebu Şalış bulunur. O, gizli bir kuyruk taşıyan melez bir mutant olarak görünür. Roman, suçlularla ilişkili genetik ahlaki bozulmanın dışa vurumu olarak bazı insanların fiziksel bozukluklarını pekiştirmek için Al-Masudi’nin “Altın Çayırlar” gibi eski kitaplardan referanslar kullanır. Bu, okuyucuyu, kuyruk toplumda kurban insan (anne Selam ve kız Leyla, Suriye toplumunun temsilcileri olarak) ile otoriteyi temsil eden canavar cellat olmak üzere iki alana bölen benzersiz bir distopyaya yerleştirir. Bu durum, anlatıcı Leyla’da genetik kimliği ve bu iğrençliği, yani kuyruğu miras alma korkusu konusunda varoluşsal bir kaygı yaratır.

\n\n

Romanda Mekan: Şam’dan Gecekondu Mahallelerine

\n\n

Sosyolojik ve mekansal düzeyde roman, eski rejimin uyguladığı demografik mühendislik politikalarına radikal bir eleştiri sunar. Güzel Şam ve diğer şehirler, şiddet, yolsuzluk ve suçun kol gezdiği gecekondu mahalleleriyle çevrilmiştir ve böylece mekan romanda etkin bir karakter haline gelir.

\n\n

Romanın son bölümlerinde kuyrukla ilgili anlam değişimleri dikkate değerdir; kuyruk, sonsuz egemenliğin sembolünden, Şam’ın kurtuluşu ve devrimin zaferiyle kapatılan karanlık bir dönemin kalıntısına dönüşür. Bu dönemde kuyruklu yaratıklar, korkutucu efsanevi varlıklardan, çirkinlik ve yıkım mirası bırakarak kaçan kalıntılara dönüşür.

\n\n

Roman, Suriye içini sistemik-kültürel bir bakış açısıyla okuyan ve bireysel kadın deneyimini dil, konut, beden, aile, ordu ve kimlik aracılığıyla baskının nasıl yeniden üretildiğini anlamak için yorumlayıcı bir alana dönüştüren zamansız bir metin olarak kendini sunar. Böylece, devrimi takip eden ve doğrudan kayda yönelen çağdaş Suriye anlatılarındaki boşluğu doldurur. Roman, yoğun retorik yapılar ve bütünleşik metaforlar içinde çalışır; söylediklerinden daha fazlasını ima eder ve açıkladıklarından daha fazla yorumlar, böylece çalışma ve düşünmeye değer kültürel bir metin haline gelir.

\n\n

Roman ve Yazarı Hakkında

\n\n

“Kuyruk” 2025 yılında Mozaik Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Yazar Louay Ali Khalil 1969’da Şam’da doğmuştur. Eski edebiyat alanında doktora sahibidir ve Suriye, Suudi Arabistan ve Katar’da üniversite öğretiminde bulunmuştur. “Jorya’nın Gözü” ve “Hamza ile Bülbül” gibi romanları ile “Kayıp Şeyler” ve “Kale Yüzleri” gibi hikayeleri yayımlanmıştır. Ayrıca “Anlatı Nesrinin Harikaları” ve “Endülüs Şiirinde Zaman” gibi çalışmalar yapmıştır. 1994 yılında Suad Al-Sabah Eleştirel Çalışmalar Ödülü ve 1995 yılında Arap Yazarlar Birliği Eleştirel Çalışmalar Ödülü de dahil olmak üzere birçok ödül kazanmıştır.

", "tags": ["Kuyruk romanı", "Louay Ali Khalil", "Suriye edebiyatı", "Baskıcı otorite", "Şam", "Suriye devrimi", "Suriye kimliği"] }, "ku": { "title": "Çîrokê “Dîl” ya Nivîskarê Lûy Alî Xelîl di Navbera Nîşaneyî û Belgekirina Rastî de", "content": "

Şam - Rojnameya Al-Asima

\n\n

Çîrokê “Dîl” ya nivîskarê Lûy Alî Xelîl xebatekî çîrokbêjiyê ya jinan e ku bi taybetî ji hêla pêşengê (Leyla) ve hatî gotin, û di nav de hevalên jinan ên sêkanî hene: dêûbavê Salam, keçika Leyla û xaltî Halîma, ku bîra hekayê û nasnameya civakî ya Sûriyê nîşan didin.

\n\n

Belgekirina Rastî û Cîhê Xeyalî

\n\n

Çîrok li ser şêwaza çîrokbêjiyê ya hunermendî ye ku tevgerên siyasî û terora tiraniya li Sûriyê ji sala 1980 heta azadiya Şamê di nav de belge dike, û li ser çîrokên xaltî Halîma û pirtûkên mirasî yên xeyalî hate avakirin, her weha cîhê xewn û xewna têkiliyekî paralele ye ku tê de têkiliyên pêşengê di derbarê mirasbûna “dîl”ê ku bavê wî heye, tê xuyang kirin.

\n\n

Ev tevger di navbera rastî, ecazî (dîl) û xewnî de wekî amûrê hunerî tê bikaranîn da ku xasîyeta xwînkirina hêzên hêzê rejîma berê vekirî û şikandinê, û dengê sê jinan – ku bîr, evîn û berxwedan hildidin – wekî dijî cîhaneke ku li ser zilamên tîrêjdar (Cemîl û hevparên wî) hate damezrandin, derbas dibe. Çîrok bi serketina dengê jinan û azadiya welat ji “deh salên dîlan” û xewnên wan qedîm dibe.

\n\n

Dîl wekî Nîşaneya Hêza Zulumdar û Şagirtên Wî

\n\n

Çîrok wekî nivîsarek alegorîk dixebite ku bingehên hêza zulumdar tê şikandin bi şopandinê mirasa ecazî û bikaranîna wî di çarçoveya nûjen de, ku di nav de “dîl” ji zêdeya biologîk ve diguherî û bûye navenda semîyolojik ku pergala nirx û tevlîbûnên tîrêjdar ên ku çar sed sal li ser rastiyê Sûriyê xwe dan, tê şîrove kirin.

\n\n

Çîrok şexsiyetan pêşkêş dike ku bi sûcên rejîma berê re têkildar in, wekî bavê Cemîl Ebu Şalîş ku ji derveyî çarçoveya militarîst û siyasî ya tîrêjdar tê dîtin û wekî kesekî hîbrîd ku dîlekî veşartî heye nîşan dide. Li ser vê şopandinê çîrok li pirtûkên kevn, wekî “Xebatên Demê” ya El-Mesûdî, binav kir, da ku fikra ku tîrêjiyên çandî yên hin mirovan nîşanên derveyî yên şewatîna ahlaqî ya genetik ên bi girêdayî sûcgeran in, bi hêrsî were xwestin. Ev cîhê xwendekarê di distopya rastî û taybet de dide ku dîl wekî nîşaneke taybet cîhanê di nav du herêmên civakî de parçe dike: herêmê kêş û mirovî (dê û keçik Salam û Leyla wekî nîşanên civaka Sûriyê), û herêmê cengdar û canavêr ku wekî hêza desthilatdar tê dîtin. Ev rewş di nav pêşengê Leyla de tedirîka jîyana genetik û tirsê mirasbûna vê xurmeta: dîl, çêdike.

\n\n

Cîh di Çîrokê de: Ji Şamê heta Navçeyên Xewtî

\n\n

Di asta sosyolojî û cîhê de, çîrok têkiliya radîkalî yê siyaseta inşînîyaya demografîk a ku rejîma berê kir, pêşkêş dike, ku Şamê xweş û bajarên din bi navçeyên xewtî tê girtin ku bûne xezîneyên mirovî ku di nav wan de tîrêj, rûmet û sûc berdewam dikin. Bi vî awayî cîh di çîrokê de bûye şexsiyekî çalak.

\n\n

Guhertoyên manayî yên ku li ser dîl di beşên dawî yên çîrokê de hatine kirin, hêsan dikin ku dîl ji nîşaneya hêza herdemî ve diguherî û bûye berçavkirina demeke tarî ku bi azadiya Şam û serkeftina şoreşê bi rastî hate qedandin. Di demeke girîng de, afratên ku dîl hildan ji heywanên efsaneyî yên tîrêjdar û têrîn bûn, bûn parçeyên qedexekirî ku paşê warê xwe ji qirît û şikandina xwe berdan.

\n\n

Çîrok xwe wekî nivîsarek serdemî pêşkêş dike ku hundirê Sûriyê ji çavkaniyekî pergalî-çandî dixwîne, û tecrubeya jinan a taybetî dikeve qada şîrovekirinê da ku fêm bike çawa zulum bi ziman, mal, laş, malbat, leşker û nasnameyê dîsa tê çêkirin. Ev jî vala di nav çîrokên nûjen ên Sûriyê de ku şoreşê şopandin û tendin ji bo tomarê rastîn, tije dike, ji ber ku di nav çarçoveyên belavokên belavokî û mecalên tevahî de dixebite ku zêdetir îşaret dike ji ku îzah dide û zêdetir şîrove dike ji ku vekşînin, ku ew nivîsarekî çandî ye ku xwedî qedir û destûr e ji bo xwendin û têgihiştin.

\n\n

Dîrok li ser Çîrok û Nivîskar

\n\n

Çîrokê “Dîl” di sala 2025an de ji hêla Wezareta Mûzayîk ji bo Lêkolîn û Weşanê ve hat weşandin. Nivîskar Lûy Alî Xelîl li Şamê di sala 1969an de hat dinyayê. Ew doktoraya xwe di edebiyata kevn de wergirtîye û di zanîngehên Sûriyê, Suudî Arabistan û Qatarê de xebat kir. Çend romanên wî weşan bûne, wekî “Çavê Jûriyê” û “Hemze û Hudhud,” û di çîrokên kurt de wekî “Tiştên Wenda” û “Rûyên Qelayê.” Di lêkolînên wî de jî “Ecxasiyeta Nîvîsara Çîrokbêjiyê” û “Dem di Helbestên Endelûsî de” hene. Ew gelek xelatên weşandinê wergirtine, di nav wan de Xelata Suad El-Sabah ji bo Lêkolînên Nîqaşî li 1994an û Xelata Yekîtiya Nivîskarên Ereb ji bo Lêkolînên Nîqaşî li 1995an hene.

", "tags": ["Çîroka Dîl", "Lûy Alî Xelîl", "Edebiyata Sûriyê", "Hêza Zulumdar", "Şam", "Şoreşa Sûriyê", "Nasnameya Sûriyê"] }, "ru": { "title": "Роман «Хвост» писателя Луая Али Халила между символизмом и реалистичной документацией", "content": "

Дамаск - Al-Asima News

\n\n

Роман «Хвост» писателя Луая Али Халила является выдающимся феминистским повествовательным произведением, рассказанным от лица главной героини (Лейлы), а также тройкой женских персонажей — матери Салам, дочери Лейлы и тети Халимы, представляющих коллективную память и объединяющую сирийскую идентичность.

\n\n

Реалистичная документация и сюрреалистическое пространство

\n\n

Роман опирается на мастерски выполненный нарратив, который объединяет реалистичную документацию ужасов тирании и политических трансформаций в Сирии с 1980-х годов до освобождения Дамаска, с сюрреалистическим повествовательным пространством, основанным на рассказах тети Халимы и наследии книг, а также с миром снов и кошмаров, который служит параллельной сценой, отражающей страх главной героини унаследовать «хвост», который, как говорилось, был у её отца.

\n\n

Это сочетание реализма, магического (хвоста) и сновидческого становится художественным инструментом для обнажения и разложения уродства власти прежнего режима, делая голос трёх женщин — несущих память, любовь и сопротивление — экзистенциальным контрапунктом миру, управляемому жестокими мужчинами (Джамилем и его окружением). Нарратив завершается победой женского голоса и освобождением страны от «десятилетия хвостов» и их кошмаров.

\n\n

Хвост как символ репрессивной власти и её последователей

\n\n

Роман функционирует как аллегорический текст, который деконструирует структуру репрессивной власти через обращение к чудесному наследию и использование его в современном контексте, где «хвост» превращается из биологического придатка в семиотический центр, объясняющий систему жестоких ценностей и поведений, правивших сирийской реальностью в течение четырёх десятилетий.

\n\n

В романе представлены персонажи, отождествлявшие себя с преступлениями прежнего режима, включая отца Джамиля Абу Шалиша, происходящего из жестокой военной среды с политическим подтекстом, указывающим на авторитарную политическую власть, который предстает как гибридный мутант с скрытым хвостом. Роман опирается на ссылки из старинных книг, таких как «Луга золота» Масуди, чтобы укрепить идею, что физические уродства у некоторых людей являются внешним проявлением генетического морального извращения, связанного с преступниками, что создает уникальную реалистичную дистопию, в которой хвост становится отличительным знаком, разделяющим общество на пространство человеческих жертв (мать Салам и дочь Лейла как представители сирийского общества) и пространство чудовищного палача, представляющего власть, вызывая экзистенциальное беспокойство у рассказчицы Лейлы относительно своей генетической идентичности и страха унаследовать это порождение — хвост.

\n\n

Место действия в романе: от Дамаска до неформальных поселений

\n\n

На социологическом и пространственном уровне роман предлагает радикальную критику демографической инженерии, проводимой прежним режимом, который окружил прекрасный Дамаск и другие города целыми районами неформального жилья, превратившимися в человеческие резервуары, наполненные насилием, коррупцией и преступностью, делая пространство активным персонажем романа.

\n\n

Особо примечательны семантические изменения, связанные с хвостом в последних главах романа, где он превращается из символа вечного господства в пережиток мрачной эпохи, которая была фактически закрыта освобождением Дамаска и победой революции, в переломный момент, когда хвостатые существа превратились из пугающих мифических существ в беглых остатки, оставляющие после себя наследие уродства и разрушения.

\n\n

Роман представляет собой вне-временной текст, читающий внутренний мир Сирии с системно-культурной точки зрения и превращающий индивидуальный женский опыт в интерпретативное поле для понимания того, как репрессии воспроизводятся через язык, жилье, тело, семью, армию и идентичность. Таким образом, он заполняет пробел в современных сирийских повествованиях, сопровождавших революцию и склонявшихся к прямой фиксации, работая в рамках плотных риторических структур и интегрированных метафор, которые подразумевают больше, чем заявляют, и интерпретируют больше, чем объясняют, делая его культурно выдающимся текстом, достойным изучения и размышления.

\n\n

О романе и авторе

\n\n

«Хвост» издан издательством Mosaic Publishing House for Studies and Publishing в 2025 году. Автор Луай Али Халил родился в Дамаске в 1969 году. Он имеет докторскую степень по древней литературе, работал преподавателем в университетах Сирии, Саудовской Аравии и Катара. Опубликовал несколько романов, включая «Глаз Джурии» и «Хамза и удод», а также рассказы «Потерянные вещи» и «Лица цитадели». Его исследования включают «Чудеса повествовательной прозы» и «Время в андалузской поэзии». Получил множество наград, включая премию Суада Сабаха за критические исследования в 1994 году и премию Союза арабских писателей за критические исследования в 1995 году.

", "tags": ["Роман Хвост", "Луай Али Халил", "Сирийская литература", "Репрессивная власть", "Дамаск", "Сирийская революция", "Сирийская идентичность"] }, "fa": { "title": "رمان «دم» اثر لوئی علی خلیل میان نمادگرایی و مستندسازی واقع‌گرایانه", "content": "

دمشق - خبرگزاری پایتخت

\n\n

رمان «دم» نوشته نویسنده لوئی علی خلیل، اثری برجسته در حوزه روایت‌های فمینیستی است که از زبان قهرمانه داستان (لیلا) روایت می‌شود و در کنار آن، سه شخصیت زن محوری شامل مادر سلام، دختر لیلا و عمه حلیمه حضور دارند که حافظه جمعی و هویت متحد سوریه را نمایندگی می‌کنند.

\n\n

مستندسازی واقع‌گرایانه و فضای سوررئال

\n\n

رمان بر روایتی ماهرانه تکیه دارد که مستندسازی واقع‌گرایانه از وحشت‌های استبداد و تحولات سیاسی سوریه از دهه ۱۹۸۰ تا آزادسازی دمشق را با فضایی سوررئال برگرفته از روایت‌های عمه حلیمه و میراث کتاب‌ها، همراه با دنیای رویاها و کابوس‌ها که صحنه‌ای موازی برای تجسم ترس قهرمانه از به ارث بردن «دم» پدرش است، ترکیب می‌کند.

\n\n

این ترکیب واقع‌گرایی، جادو (دم) و عناصر خواب‌آلود، ابزاری هنری برای برملا کردن زشتی قدرت رژیم سابق و فروپاشی آن است، که صدای سه زن – حامل حافظه، عشق و مقاومت – را نقطه مقابل وجودی دنیایی می‌سازد که تحت سلطه مردان وحشی (جمیل و اطرافیانش) است. روایت با پیروزی صدای زنانه و آزادسازی کشور از «دهه دم‌ها» و کابوس‌های آن به پایان می‌رسد.

\n\n

دم به عنوان نماد قدرت سرکوبگر و پیروان آن

\n\n

رمان به عنوان متنی کنایی عمل می‌کند که ساختار قدرت سرکوبگر را از طریق فراخوانی میراث شگفت‌انگیز و به‌کارگیری آن در زمینه‌ای مدرن، بازمی‌گشاید، جایی که «دم» از یک ضمیمه زیستی به مرکزی نشانه‌شناسانه تبدیل می‌شود که نظام ارزش‌ها و رفتارهای وحشیانه‌ای را تفسیر می‌کند که چهار دهه بر واقعیت سوریه حکمفرما بوده است.

\n\n

رمان شخصیت‌هایی را ارائه می‌دهد که با جنایات رژیم سابق هم‌ذات‌پنداری کرده‌اند، از جمله پدر جمیل ابو شالیش که از پس‌زمینه‌ای نظامی و وحشی با ابعاد سیاسی اشاره به قدرت سیاسی مستبد دارد و به عنوان هیبریدی با دمی پنهان ظاهر می‌شود. رمان با استناد به منابعی از کتاب‌های قدیمی مانند «مروج الذهب» مسعودی، ایده‌ای را تقویت می‌کند که ناهنجاری‌های جسمی در برخی انسان‌ها تظاهر بیرونی انحراف اخلاقی ژنتیکی مرتبط با مجرمان است، که خواننده را در دیستوپیایی منحصر به فرد قرار می‌دهد، جایی که دم نشانه‌ای متمایز است که جامعه را به دو حوزه تقسیم می‌کند: حوزه قربانی انسانی (مادر سلام و دختر لیلا به عنوان نمایندگان جامعه سوریه) و حوزه جلاد هیبریدی که نماینده قدرت است، که این امر اضطراب وجودی را در راوی لیلا درباره هویت ژنتیکی‌اش و ترس از به ارث بردن این پلیدی: دم ایجاد می‌کند.

\n\n

مکان در رمان: از دمشق تا محلات غیررسمی

\n\n

در سطح جامعه‌شناسی و مکانی، رمان نقدی بنیادی بر سیاست‌های مهندسی جمعیتی رژیم سابق ارائه می‌دهد، زمانی که دمشق زیبا و سایر شهرها را با محلات کامل مسکن غیررسمی احاطه کرد که به مخازن انسانی تبدیل شدند که در آن‌ها خشونت، فساد و جرم رواج داشت، بنابراین مکان در رمان به شخصیتی فعال تبدیل می‌شود.

\n\n

تغییرات معنایی که در فصل‌های پایانی رمان درباره دم رخ می‌دهد قابل توجه است؛ جایی که دم از نماد سلطه ابدی به اثری از دوره‌ای سیاه تبدیل می‌شود که با آزادسازی دمشق و پیروزی انقلاب عملاً بسته شده است، در لحظه‌ای سرنوشت‌ساز که موجودات دم‌دار از موجودات افسانه‌ای ترسناک به بازماندگان فراری تبدیل می‌شوند که میراثی از زشتی و ویرانی به جا می‌گذارند.

\n\n

رمان خود را به عنوان متنی فرازمانی ارائه می‌دهد که درون سوریه را از دیدگاه نظام‌مند-فرهنگی می‌خواند و تجربه فردی زنانه را به میدان تفسیر برای فهم چگونگی بازتولید سرکوب از طریق زبان، مسکن، بدن، خانواده، ارتش و هویت تبدیل می‌کند، و بدین ترتیب خلأیی در روایت‌های معاصر سوری که انقلاب را همراهی کردند و به سمت ثبت مستقیم گرایش داشتند، پر می‌کند. رمان درون ساختارهای بلاغی متراکم و استعاره‌های یکپارچه‌ای کار می‌کند که بیش از آنچه آشکار می‌کنند، اشاره دارند و بیش از آنچه تفسیر می‌کنند، معنا می‌بخشند، که آن را به متنی فرهنگی برجسته تبدیل می‌کند که شایسته مطالعه و تأمل است.

\n\n

درباره رمان و نویسنده

\n\n

رمان «دم» توسط انتشارات موزاییک برای مطالعات و نشر در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است. نویسنده، لوئی علی خلیل، در سال ۱۹۶۹ در دمشق متولد شد. او دارای دکترای ادبیات کهن است و در تدریس دانشگاهی در سوریه، عربستان سعودی و قطر فعالیت داشته است. چندین رمان از جمله «چشم جوریه» و «حمزه و هدهد» را منتشر کرده است، همچنین در حوزه داستان کوتاه آثاری مانند «اشیاء گمشده» و «چهره‌های قلعه» دارد. مطالعاتی از جمله «شگفتی‌های نثر روایی» و «زمان در شعر آندلسی» نیز از او منتشر شده است. وی جوایز متعددی از جمله جایزه سعاد الصباح برای مطالعات نقدی در سال ۱۹۹۴ و جایزه اتحادیه نویسندگان عرب برای مطالعات نقدی در سال ۱۹۹۵ دریافت کرده است.

", "tags": ["رمان دم", "لوئی علی خلیل", "ادبیات سوریه", "قدرت سرکوبگر", "دمشق", "انقلاب سوریه", "هویت سوری"] } }