دمشق-العاصمة نيوز
\n\nتتجلى الحاجة في مرحلة ما بعد التحرير إلى إعادة بناء ما خلفه النظام السابق من آثار عميقة على بنية الأسرة ووظائفها في سوريا. في هذا السياق، يقدم الدكتور مأمون توفيق مبيض كتيبه \"الأسرة السورية بعد التحرير: جسر الأمان\"، الذي يتناول أفكاره عبر عشرة فصول تهدف إلى تحويل الصدمات إلى مصادر قوة، مع تقديم رؤية نفسية واجتماعية لتعافي الأسرة السورية.
\n\nيركز الفصل الأول على الوظائف الأساسية للأسرة، محدداً خمس وظائف رئيسية تبدأ بالدور العاطفي المبني على الحب غير المشروط، مروراً بالدور الاجتماعي في غرس القيم الثقافية، والاقتصادي في تأمين الاحتياجات الأساسية، والنفسي في تعزيز الهوية، وصولاً إلى الدور التربوي في بناء مهارات الحياة.
\n\nكما يؤكد الفصل أهمية الأمان النفسي والاجتماعي، مع تحقيق توازن بين الحماية والاستقلال، وينهي بدراسة حالة لطفلة عاشت تحت القصف.
\n\nأما الفصل الثاني، فيتناول التحديات الاقتصادية والنفسية التي تواجه الأسر بعد التحرير، مع تغيّر الأدوار داخل الأسرة، حيث أصبحت المرأة المعيل الأساسي في كثير من الحالات.
\n\nويتطرق أيضاً إلى الصدمات الفردية والجماعية مثل القلق والاكتئاب واضطرابات النوم والتهجير المتكرر، مؤكداً أن الأسرة، رغم كونها مركز البقاء، تحتاج إلى دعم نفسي واجتماعي واقتصادي مستمر.
\n\nيطرح الفصل الثالث سبعة محاور لتعافي الأسرة، تبدأ بإعادة بناء الأمان النفسي، وتنظيم الذات، وتوظيف الألم في مسار إيجابي، وصولاً إلى التعافي النفسي والاجتماعي والاقتصادي. ويبرز دور التعليم كشريك أساسي للأسرة في تعزيز الانتماء والمهارات الحياتية، مؤكداً أن مناعة الوطن تبدأ من مناعة أسرته.
\n\nفي الفصل الرابع، يشدد المؤلف على أن قوة الأسرة تنبع من داخلها، عبر التواصل الصادق، والاستماع المتبادل، وتقاسم المسؤوليات بروح التعاون، مما يسهم في بناء ما يسميه \"قلعة معنوية\" تحمي الأسرة من التفكك، حتى في ظل غياب الأمان الخارجي.
\n\nيتناول الفصل الخامس التحول الجذري في دور المرأة خلال فترة النظام السابق، حيث أصبحت عمود الأسرة ورمز الصمود، متحملة أعباء اقتصادية وعاطفية وتربوية مضاعفة، في ظل غياب الرجال بسبب الاستشهاد أو الاعتقال أو النزوح، مؤكداً أن دعم المرأة وتمكينها يمثل استثماراً مباشراً في قوة الأسرة والمجتمع.
\n\nأما الفصل السادس، فيسلط الضوء على الأثر النفسي العميق للحرب على الأطفال، من خلال دراسة حول ما أسماه \"الجروح غير المرئية\"، مشيراً إلى معاناتهم من القلق والاكتئاب وصعوبات التكيف والفقدان. ويقدم مسارات للتعافي تبدأ من الأسرة وتمتد إلى المدرسة والمجتمع والممارسات الدينية، مؤكداً أن الأطفال، رغم ما تعرضوا له، يشكلون ركيزة أساسية لإعادة بناء المجتمع.
\n\nيناقش الفصل السابع أهمية الدعم الخارجي للأسرة، عبر شبكات محلية تشمل المدارس والمعلمين والجيران والجمعيات، إلى جانب الدور الحكومي، ولا سيما وزارة الشؤون الاجتماعية والعمل في مجالات التوظيف والحماية والتمكين، والهيئة السورية لشؤون الأسرة في التوعية والتثقيف، مؤكداً أن تكامل هذه الجهود يعزز مناعة المجتمع النفسية.
\n\nيركز الفصل الثامن على إعادة بناء الترابط الأسري من خلال أدوات عملية مثل التربية الإيجابية، والأنشطة اليومية المشتركة، والروتين الصحي، لما لها من دور في تقليل آثار الصدمات وتعزيز الاستقرار النفسي. بينما يتناول الفصل التاسع بناء مجتمع أسري مستدام داخلياً عبر التواصل والتربية الإيجابية، وخارجياً عبر المدرسة وتمكين المرأة وحماية الأطفال، لتحويل الألم إلى تماسك اجتماعي.
\n\nويختتم الفصل العاشر بالتركيز على الوقاية المبكرة من خلال التعرف على مؤشرات الخطر مثل الانطواء والعدوانية، والاستجابة السريعة بالتعاون مع الأخصائيين النفسيين لمنع الآثار طويلة الأمد للصدمات.
\n\nيضم الكتيب ملحقين، الأول يتضمن أنشطة عملية لتخفيف التوتر، والثاني يقدم جهات اتصال حكومية مثل وزارة الشؤون الاجتماعية والعمل والهيئة السورية لشؤون الأسرة.
\n\nيختتم المؤلف كتيبه برسالة موجهة إلى الأهل، يؤكد فيها أن الأسرة هي الملاذ الأول والجسر نحو مستقبل آمن، وأن الصحة النفسية تبدأ من البيت عبر الإصغاء واللعب والتشجيع، معتبراً أن كل أسرة متماسكة تمثل خطوة نحو مجتمع أكثر قوة.
\n\nيقع الكتيب في 102 صفحة، وصدر في كانون الأول 2025 عن الجمعية السورية للصحة النفسية، وهو من تأليف الدكتور مأمون توفيق مبيض، استشاري أول في الطب النفسي وعضو مجلس إدارة الهيئة العالمية للصحة النفسية (WFMH)، وهو من مواليد دمشق وخريج كلية الطب في جامعة دمشق.
", "tags": [ "الأسرة السورية", "التعافي النفسي", "مرحلة ما بعد التحرير", "المرأة السورية", "الأطفال", "الصدمات النفسية", "الدعم الاجتماعي", "التربية الإيجابية", "مأمون توفيق مبيض" ] }, "en": { "title": "Bridge of Safety: An Analysis of Syrian Family Recovery After Liberation", "content": "Damascus - Capital News
\n\nIn the post-liberation phase, there is a pressing need to rebuild what the former regime left behind in terms of deep impacts on the structure and functions of the Syrian family. In this context, Dr. Mamoun Tawfiq Mubaid presents his booklet \"The Syrian Family After Liberation: Bridge of Safety,\" distributing his ideas across ten chapters aimed at transforming trauma into sources of strength, offering a psychological and social approach to the recovery of the Syrian family.
\n\nThe first chapter focuses on the essential functions of the family, identifying five main roles starting with the emotional role based on unconditional love, passing through the social role in instilling cultural values, the economic role in securing basic needs, the psychological role in reinforcing identity, and finally the educational role in building life skills.
\n\nThe chapter also emphasizes the importance of psychological and social safety, achieving a balance between protection and independence, concluding with a case study of a girl who lived under bombardment.
\n\nThe second chapter addresses the economic and psychological challenges facing families after liberation, including changing roles within the family, where women have become the primary breadwinners in many cases.
\n\nIt also discusses individual and collective traumas such as anxiety, depression, sleep disorders, and repeated displacement, stressing that the family, despite being a center of survival, requires continuous psychological, social, and economic support.
\n\nThe third chapter presents seven axes for family recovery, beginning with rebuilding psychological safety, self-regulation, and channeling pain positively, leading to psychological, social, and economic recovery. It highlights the role of education as a key partner in strengthening belonging and life skills, affirming that the nation's immunity starts with the immunity of its families.
\n\nChapter four emphasizes that family strength emanates from within, through honest communication, mutual listening, and sharing responsibilities cooperatively, contributing to building what the author calls a \"moral fortress\" that protects the family from disintegration even amid external insecurity.
\n\nChapter five discusses the radical transformation in the role of women during the former regime, where they became the pillar of the family and a symbol of resilience, bearing multiplied economic, emotional, and educational burdens in the absence of men due to martyrdom, imprisonment, or displacement, affirming that supporting and empowering women is a direct investment in the strength of families and society.
\n\nChapter six highlights the deep psychological impact of war on children through a study of what the author calls \"invisible wounds,\" noting their suffering from anxiety, depression, adaptation difficulties, and loss. It offers recovery paths starting from the family and extending to school, community, and religious practices, emphasizing that children, despite what they endured, form a fundamental pillar for rebuilding society.
\n\nChapter seven discusses the importance of external support for families through local networks including schools, teachers, neighbors, and associations, alongside government roles, especially the Ministry of Social Affairs and Labor in employment, protection, and empowerment, and the Syrian Family Affairs Authority in awareness and education, stressing that the integration of these efforts strengthens the psychological immunity of society.
\n\nChapter eight focuses on rebuilding family cohesion through practical tools such as positive parenting, shared daily activities, and healthy routines, which play a role in reducing trauma effects and enhancing psychological stability. Chapter nine addresses building a sustainable family community internally through communication and positive parenting, and externally through school, women's empowerment, and child protection, transforming pain into social cohesion.
\n\nThe tenth chapter concludes by emphasizing early prevention through recognizing risk indicators such as withdrawal and aggression, and rapid response in cooperation with psychological specialists to prevent long-term trauma effects.
\n\nThe booklet includes two appendices: the first contains practical stress relief activities, and the second provides government contact information such as the Ministry of Social Affairs and Labor and the Syrian Family Affairs Authority.
\n\nThe author closes his booklet with a message to parents, affirming that the family is the first refuge and the bridge to a secure future, and that mental health begins at home through listening, playing, and encouragement, considering every cohesive family a step toward a stronger society.
\n\nThe booklet spans 102 pages and was published in December 2025 by the Syrian Association for Mental Health. It was authored by Dr. Mamoun Tawfiq Mubaid, a senior consultant psychiatrist and board member of the World Federation for Mental Health (WFMH). He was born in Damascus and graduated from the Faculty of Medicine at Damascus University.
", "tags": [ "Syrian family", "Psychological recovery", "Post liberation phase", "Syrian women", "Children", "Psychological trauma", "Social support", "Positive parenting", "Mamoun Tawfiq Mubaid" ] }, "fr": { "title": "Pont de sécurité : Analyse de la reconstruction de la famille syrienne après la libération", "content": "Damas - Capital News
\n\nDans la phase post-libération, il est essentiel de reconstruire ce que l'ancien régime a laissé en termes d'impacts profonds sur la structure et les fonctions de la famille syrienne. Dans ce contexte, le Dr Mamoun Tawfiq Mubaid présente son livret \"La famille syrienne après la libération : Pont de sécurité\", répartissant ses idées en dix chapitres visant à transformer les traumatismes en sources de force, offrant une approche psychologique et sociale de la reconstruction de la famille syrienne.
\n\nLe premier chapitre se concentre sur les fonctions essentielles de la famille, identifiant cinq rôles principaux commençant par le rôle émotionnel basé sur l'amour inconditionnel, en passant par le rôle social dans l'inculcation des valeurs culturelles, le rôle économique dans la satisfaction des besoins fondamentaux, le rôle psychologique dans le renforcement de l'identité, et enfin le rôle éducatif dans le développement des compétences de vie.
\n\nLe chapitre souligne également l'importance de la sécurité psychologique et sociale, en équilibrant protection et indépendance, et se termine par une étude de cas d'une fillette ayant vécu sous les bombardements.
\n\nLe deuxième chapitre aborde les défis économiques et psychologiques auxquels les familles sont confrontées après la libération, y compris les changements de rôles au sein de la famille, où les femmes sont devenues les principales pourvoyeuses dans de nombreux cas.
\n\nIl traite également des traumatismes individuels et collectifs tels que l'anxiété, la dépression, les troubles du sommeil et les déplacements répétés, soulignant que la famille, bien qu'étant un centre de survie, nécessite un soutien psychologique, social et économique continu.
\n\nLe troisième chapitre présente sept axes pour la récupération familiale, commençant par la reconstruction de la sécurité psychologique, l'autorégulation et la canalisation positive de la douleur, menant à la récupération psychologique, sociale et économique. Il met en avant le rôle de l'éducation comme partenaire clé pour renforcer le sentiment d'appartenance et les compétences de vie, affirmant que l'immunité de la nation commence par l'immunité de ses familles.
\n\nLe chapitre quatre souligne que la force familiale émane de l'intérieur, à travers une communication honnête, une écoute mutuelle et le partage coopératif des responsabilités, contribuant à construire ce que l'auteur appelle une \"forteresse morale\" protégeant la famille de la désintégration même en l'absence de sécurité extérieure.
\n\nLe chapitre cinq traite de la transformation radicale du rôle des femmes pendant l'ancien régime, où elles sont devenues le pilier de la famille et un symbole de résilience, assumant des charges économiques, émotionnelles et éducatives accrues en l'absence des hommes en raison du martyr, de l'emprisonnement ou du déplacement, affirmant que soutenir et autonomiser les femmes est un investissement direct dans la force des familles et de la société.
\n\nLe chapitre six met en lumière l'impact psychologique profond de la guerre sur les enfants à travers une étude des \"blessures invisibles\", notant leur souffrance d'anxiété, de dépression, de difficultés d'adaptation et de perte. Il propose des voies de récupération commençant par la famille et s'étendant à l'école, à la communauté et aux pratiques religieuses, soulignant que les enfants, malgré ce qu'ils ont vécu, constituent une pierre angulaire essentielle pour reconstruire la société.
\n\nLe chapitre sept discute de l'importance du soutien externe aux familles via des réseaux locaux incluant écoles, enseignants, voisins et associations, ainsi que des rôles gouvernementaux, notamment le ministère des Affaires sociales et du Travail dans l'emploi, la protection et l'autonomisation, et l'Autorité syrienne des affaires familiales dans la sensibilisation et l'éducation, soulignant que l'intégration de ces efforts renforce l'immunité psychologique de la société.
\n\nLe chapitre huit se concentre sur la reconstruction de la cohésion familiale à travers des outils pratiques tels que la parentalité positive, les activités quotidiennes partagées et les routines saines, qui jouent un rôle dans la réduction des effets des traumatismes et le renforcement de la stabilité psychologique. Le chapitre neuf traite de la construction d'une communauté familiale durable en interne par la communication et la parentalité positive, et en externe par l'école, l'autonomisation des femmes et la protection des enfants, transformant la douleur en cohésion sociale.
\n\nLe dixième chapitre conclut en mettant l'accent sur la prévention précoce en reconnaissant les indicateurs de risque tels que le retrait et l'agressivité, et une réponse rapide en coopération avec des spécialistes en psychologie pour prévenir les effets à long terme des traumatismes.
\n\nLe livret comprend deux annexes : la première contient des activités pratiques pour réduire le stress, et la seconde fournit des contacts gouvernementaux tels que le ministère des Affaires sociales et du Travail et l'Autorité syrienne des affaires familiales.
\n\nL'auteur clôt son livret par un message aux parents, affirmant que la famille est le premier refuge et le pont vers un avenir sûr, et que la santé mentale commence à la maison par l'écoute, le jeu et l'encouragement, considérant chaque famille soudée comme un pas vers une société plus forte.
\n\nLe livret compte 102 pages et a été publié en décembre 2025 par l'Association syrienne de santé mentale. Il est signé par le Dr Mamoun Tawfiq Mubaid, consultant principal en psychiatrie et membre du conseil d'administration de la Fédération mondiale pour la santé mentale (WFMH). Il est né à Damas et diplômé de la faculté de médecine de l'université de Damas.
", "tags": [ "famille syrienne", "récupération psychologique", "phase post libération", "femmes syriennes", "enfants", "traumatismes psychologiques", "soutien social", "parentalité positive", "Mamoun Tawfiq Mubaid" ] }, "tr": { "title": "Güven Köprüsü: Kurtuluş Sonrası Suriye Ailesinin İyileşme Süreci", "content": "Şam - Capital News
\n\nKurtuluş sonrası dönemde, eski rejimin Suriye ailesinin yapısı ve işlevleri üzerindeki derin etkilerini onarmaya yönelik acil bir ihtiyaç ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, Dr. Mamoun Tawfiq Mubaid, \"Kurtuluş Sonrası Suriye Ailesi: Güven Köprüsü\" adlı kitabını sunuyor. Kitap, on bölümde travmaları güç kaynaklarına dönüştürmeyi amaçlayan psikolojik ve sosyal bir yaklaşım sunmaktadır.
\n\nİlk bölüm, ailenin temel işlevlerine odaklanmakta ve koşulsuz sevgiye dayanan duygusal rol ile başlayan, kültürel değerlerin aşılanmasında sosyal rol, temel ihtiyaçların karşılanmasında ekonomik rol, kimlik güçlendirmede psikolojik rol ve yaşam becerileri geliştirmede eğitimsel rol olmak üzere beş ana işlevi tanımlamaktadır.
\n\nBölüm ayrıca psikolojik ve sosyal güvenliğin önemini vurgulamakta, koruma ile bağımsızlık arasında denge kurulmasını önermekte ve bombardıman altında yaşamış bir kız çocuğunun vaka çalışması ile sona ermektedir.
\n\nİkinci bölüm ise kurtuluş sonrası ailelerin karşılaştığı ekonomik ve psikolojik zorlukları, özellikle kadınların birçok durumda birincil geçim kaynağı haline geldiği aile içi rol değişimlerini ele almaktadır.
\n\nAyrıca kaygı, depresyon, uyku bozuklukları ve tekrarlayan yer değiştirmeler gibi bireysel ve toplu travmalara değinmekte, ailenin hayatta kalma merkezi olmasına rağmen sürekli psikolojik, sosyal ve ekonomik desteğe ihtiyaç duyduğunu vurgulamaktadır.
\n\nÜçüncü bölüm, psikolojik güvenin yeniden inşası, öz düzenleme ve acının olumlu yönlendirilmesi ile başlayan yedi iyileşme eksenini sunmakta; psikolojik, sosyal ve ekonomik iyileşmeye ulaşmaktadır. Eğitim, aidiyet ve yaşam becerilerinin güçlendirilmesinde temel ortak olarak öne çıkarılmakta ve ulusun bağışıklığının ailelerin bağışıklığıyla başladığı vurgulanmaktadır.
\n\nDördüncü bölüm, aile gücünün içten geldiğini, dürüst iletişim, karşılıklı dinleme ve işbirliği ruhuyla sorumluluk paylaşımı yoluyla aileyi dış güvensizliklere rağmen koruyan \"manevi kale\"nin inşasına katkı sağladığını belirtmektedir.
\n\nBeşinci bölüm, eski rejim döneminde kadınların ailedeki radikal rol dönüşümünü ele almakta; kadınların şehitlik, tutukluluk veya yer değiştirme nedeniyle erkeklerin yokluğunda ailenin direği ve direniş sembolü haline geldiğini, ekonomik, duygusal ve eğitimsel yükleri üstlendiğini ve kadınların desteklenmesi ve güçlendirilmesinin aile ve toplumun gücüne doğrudan yatırım olduğunu vurgulamaktadır.
\n\nAltıncı bölüm, savaşın çocuklar üzerindeki derin psikolojik etkilerini \"görünmeyen yaralar\" başlıklı bir çalışma ile incelemekte; kaygı, depresyon, uyum zorlukları ve kayıpları vurgulamakta, iyileşme yollarının aileden başlayıp okul, toplum ve dini uygulamalara kadar uzandığını belirtmekte ve çocukların yaşadıkları zorluklara rağmen toplumun yeniden inşasında temel bir dayanak olduğunu vurgulamaktadır.
\n\nYedinci bölüm, okullar, öğretmenler, komşular ve dernekler gibi yerel ağlar aracılığıyla ailelere dış desteğin önemini, ayrıca istihdam, koruma ve güçlendirme alanlarında Sosyal İşler ve Çalışma Bakanlığı ile aile bilinci ve eğitiminde Suriye Aile İşleri Kurumu gibi devlet kurumlarının rollerini tartışmakta, bu çabaların entegrasyonunun toplumun psikolojik bağışıklığını güçlendirdiğini vurgulamaktadır.
\n\nSekizinci bölüm, olumlu ebeveynlik, ortak günlük aktiviteler ve sağlıklı rutinler gibi pratik araçlarla aile bağlarının yeniden inşasına odaklanmakta, dokuzuncu bölüm ise iletişim ve olumlu ebeveynlik yoluyla içsel, okul, kadın güçlendirme ve çocuk koruma yoluyla dışsal sürdürülebilir aile toplumu inşasını ele almakta, acıyı sosyal dayanışmaya dönüştürmektedir.
\n\nOnuncu bölüm, risk göstergeleri olarak içe kapanma ve saldırganlığı tanıma, psikolojik uzmanlarla işbirliği içinde hızlı müdahale ile erken önleme üzerinde durmaktadır.
\n\nKitapçık, ilkinde stres azaltıcı uygulamalar, ikincisinde Sosyal İşler ve Çalışma Bakanlığı ile Suriye Aile İşleri Kurumu gibi devlet iletişim bilgilerini içeren iki ek barındırmaktadır.
\n\nYazar, kitabını ailelere yönelik bir mesajla sonlandırmakta; ailenin ilk sığınak ve güvenli geleceğe köprü olduğunu, ruh sağlığının evde dinleme, oyun ve teşvikle başladığını, her sağlam ailenin daha güçlü bir topluma atılmış bir adım olduğunu vurgulamaktadır.
\n\nKitapçık 102 sayfa olup, Aralık 2025'te Suriye Ruh Sağlığı Derneği tarafından yayımlanmıştır. Yazarı Dr. Mamoun Tawfiq Mubaid, kıdemli psikiyatri danışmanı ve Dünya Ruh Sağlığı Federasyonu (WFMH) yönetim kurulu üyesidir. Şam doğumlu olup, Şam Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunudur.
", "tags": [ "Suriye ailesi", "Psikolojik iyileşme", "Kurtuluş sonrası dönem", "Suriye kadınları", "Çocuklar", "Psikolojik travma", "Sosyal destek", "Olumlu ebeveynlik", "Mamoun Tawfiq Mubaid" ] }, "ku": { "title": "Pira Ewlehiya: Xwendina Vegerandina Malbata Sûriyê Piştî Azadkirinê", "content": "Damaskus - Capital News
\n\nDi dema piştî azadkirinê de, pêwîstiya girîng heye ku ew çi ku rejîma berê li ser bingeha malbatê û karên wê li Sûriyê birîndar kiribû, vegerîne. Di vê çarçoveyê de, Dr. Mamoun Tawfiq Mubaid pirtûka xwe \"Malbata Sûriyê Piştî Azadkirinê: Pira Ewlehiya\" pêşkêş dike, ku fikrên xwe di deh babetên de belav dike ku armanca wan guhertina şokên derdê bûnê çavkaniyên hêzdar, û pêşkêşkirina çarçoveya psikolojîk û civakî ya vegerandina malbatê ye.
\n\nBabeta yekem li ser karên sereke yên malbatê têkildar dike, pênc karên sereke diyar dike ku dest pê dike bi rola hisî ya li ser evînê bê şert, di nav de rola civakî li ser xwêndina nirxên çandî, rola aborî li ser piştgirîya hewcedariyên bingehîn, rola psikolojîk li ser pêşxistina nasnameyê, heta rola perwerdehiyê li ser avakirinê ya مهارتên jiyanê.
\n\nBabeta yekem jî girîngiya ewlehiya psikolojîk û civakî tê îzah kirin, bi rêya tevlîbûnê di navberê parastin û serbestiya xweş ve, û bi xwendina rewşek ji zarokekê ku jêr hêrsê jêhatî bû dawi dide.
\n\nBabeta duyem, kêşeyên aborî û psikolojîk yên malbatên piştî azadkirinê têne gotin, û guhertina rolên nav malbatê, ku di gelek rewşan de jin bûye serkeftina bingehîn.
\n\nHêviyên kesane û komalî wekî tedirûj, dermanxwazî, neçarî li xew û koçberiya herî zêde jî têne gotin, û têgihiştina ku malbat, her çend ku navenda jiyanê ye, hêwceya piştgirîya psikolojîk, civakî û aborî ya domdar heye.
\n\nBabeta sêyem heft bingeha vegerandina malbatê pêşkêş dike, dest pê dike bi vegerandina ewlehiya psikolojîk, rêxistinê ya xwe, û bikaranîna êşê di rêya pozîtîf de, heta vegerandina psikolojîk, civakî û aborî. Rola perwerdehiyê wek hevparê sereke ya malbatê di pêşxistina têkiliyê û مهارتên jiyanê de têne nîşandan, û diyar dike ku ewlehiya welat dest pê dike ji ewlehiya malbatên wê.
\n\nBabeta çarê, xweseriya malbatê ji nav xwe tê, bi peyama rastîn, guhertina hevpar, û parvekirina mesûliyetan bi rûhê hevkariya, ku alîkar dike avakirina \"qelayekî ma'nawî\" ku malbatê ji têkçûnê diparêze, her çend ewlehiya derveyî tune be.
\n\nBabeta pênc, guhertina girîng ya rola jinan di demê rejîma berê de tê gotin, ku ew bûn stûna malbatê û sembola berxwedanê, bi baredariya aborî, hisî û perwerdehiyê zêde, di navbera nehatina zilamên ji ber şehîd bûn, girtin an koçberiyê de, û diyar dike ku piştgirî û hêzdanê jinan xebatê rastîn e li ser hêza malbat û civakê.
\n\nBabeta şeş, têkiliya psikolojîk a girîng a şer li ser zarokan tê xuyang kirin, bi xwendina \"birîndarîyên nebinî\" ku zarok di tedirûj, dermanxwazî, kêşeyên adaptasyon û winda de dijîn, û rêbendanên vegerandinê ku dest pê dikin ji malbat û berdewam dikin bo dibistan, civak û pratîkên dînî, û diyar dike ku zarok, her çend ku têne berhevkirin, bingeha bingehîn in ji bo vegerandina civakê.
\n\nBabeta heft, girîngiya piştgiriya derveyî ji bo malbatan tê şirove kirin, bi torên herêmî yên ku dibistan, mamosteyan, cîran û civakên civakî têne girtin, bi rolên hukûmetî, bi taybetî Wezareta Kar û İşleri Civakî di qada karê, parastinê û hêzdarî de, û Heyeta Sûriyê ya Karên Malbatê di agahdariyê û perwerdehiyê de, û diyar dike ku tevgerên hevpar ên vî qada hêza psikolojîk a civakê zêde dikin.
\n\nBabeta heşt, li ser vegerandina têkiliyên malbatê bi amûrên pratîkî wek perwerdehiya pozîtîf, çalakiyên rojane yên hevpar, û rêbaza sax, ku rolê wan di kêmkirina xelata şok û zêdekirina ewlehiya psikolojîk de heye, fokus dike. Babeta neh, avakirina civaka malbatê ya domdar li nav de bi têkiliyê û perwerdehiya pozîtîf, û derveyî bi dibistan, hêzdarkirina jinan û parastina zarokan têne gotin, da ku êşê biguherîne bûyerek civakî.
\n\nBabeta deh, di dawiyê de, sererastkirina berê li ser nasînên nîşanên xetere wek xwe veqetandin û têkiliyên têkiliyê dike, û bersîva zû bi hevkariya taybetmendên psikolojîk da ku astengên dirêj a şokên derdê berdewam nebin.
\n\nPirtûk di dehê xelatên zêde de ye; yekemîn çalakiyên pratîkî yên kêmkirina tedirûj di nav de ye, yên duyemîn jî agahdariyên têkiliyê yên hukûmetî wek Wezareta Kar û İşleri Civakî û Heyeta Sûriyê ya Karên Malbatê pêşkêş dike.
\n\nNivîskar pirtûka xwe bi peyama ji bo dêûbavên xelas dike ku di dema xwe de malbat ye cihê yekem û pira ber bi pêşerojek ewlehî ye, û tenduristiya psikolojîk dest pê dike li malê bi guhêdan, lîstok û teşwîq, û her malbata yekgirtî pêdivî ye bo civaka hêzdar.
\n\nPirtûk 102 rûpel e, û di Kanûna Paşîn 2025 de ji hêla Civata Sûriyê ya Tendûristiya Rûhî ve weşandinî ye. Nivîskarê wê Dr. Mamoun Tawfiq Mubaid e, şêwirmendê sereke ya tibbê rûhî û endamê şûna rêveberiya Yekîtiya Cîhanî ya Tendûristiya Rûhî (WFMH). Ew ji Damaskus e û ji zanîngeha tibbê ya Zanîngeha Damaskus mezûn bûye.
", "tags": [ "Malbata Sûriyê", "Vegerandina psikolojîk", "Dema piştî azadkirinê", "Jinên Sûriyê", "Zarok", "Şokên psikolojîk", "Piştgiriya civakî", "Perwerdehiya pozîtîf", "Mamoun Tawfiq Mubaid" ] }, "ru": { "title": "Мост безопасности: анализ восстановления сирийской семьи после освобождения", "content": "Дамаск - Capital News
\n\nВ постосвободительный период возникает необходимость восстановить то, что оставил бывший режим в виде глубоких последствий для структуры и функций сирийской семьи. В этом контексте доктор Мамун Тауфик Мубайд представляет свою брошюру \"Сирийская семья после освобождения: Мост безопасности\", в которой он излагает свои идеи в десяти главах, направленных на превращение травм в источники силы и предлагает психологический и социальный подход к восстановлению сирийской семьи.
\n\nПервая глава посвящена основным функциям семьи, выделяя пять ключевых ролей: эмоциональную, основанную на безусловной любви; социальную — в воспитании культурных ценностей; экономическую — в обеспечении базовых потребностей; психологическую — в укреплении идентичности; и воспитательную — в формировании жизненных навыков.
\n\nГлава также подчеркивает важность психологической и социальной безопасности, достижения баланса между защитой и независимостью, завершаясь изучением случая девочки, пережившей бомбежку.
\n\nВторая глава рассматривает экономические и психологические проблемы, с которыми сталкиваются семьи после освобождения, включая изменение ролей внутри семьи, когда женщины во многих случаях становятся основными кормильцами.
\n\nОбсуждаются также индивидуальные и коллективные травмы, такие как тревога, депрессия, нарушения сна и повторные перемещения, при этом подчеркивается, что семья, будучи центром выживания, нуждается в постоянной психологической, социальной и экономической поддержке.
\n\nТретья глава предлагает семь направлений для восстановления семьи, начиная с восстановления психологической безопасности, саморегуляции и позитивного использования боли, что ведет к психологическому, социальному и экономическому восстановлению. Особое внимание уделяется роли образования как ключевого партнера в укреплении чувства принадлежности и жизненных навыков, утверждая, что иммунитет нации начинается с иммунитета ее семей.
\n\nЧетвертая глава подчеркивает, что сила семьи исходит изнутри через честное общение, взаимное слушание и совместное распределение обязанностей, способствуя построению так называемой \"моральной крепости\", которая защищает семью от распада даже при отсутствии внешней безопасности.
\n\nПятая глава рассматривает радикальные изменения в роли женщин во время прежнего режима, когда они стали опорой семьи и символом стойкости, неся увеличенную экономическую, эмоциональную и воспитательную нагрузку в отсутствие мужчин из-за гибели, заключения или перемещения, подчеркивая, что поддержка и расширение прав женщин является прямыми инвестициями в силу семьи и общества.
\n\nШестая глава освещает глубокое психологическое воздействие войны на детей через исследование так называемых \"невидимых ран\", отмечая их страдания от тревоги, депрессии, трудностей адаптации и потерь. Предлагаются пути восстановления, начинающиеся с семьи и распространяющиеся на школу, общество и религиозные практики, подчеркивая, что дети, несмотря на пережитое, являются фундаментальным столпом для восстановления общества.
\n\nСедьмая глава обсуждает важность внешней поддержки семей через местные сети, включая школы, учителей, соседей и ассоциации, а также роль правительства, особенно Министерства социальных дел и труда в области занятости, защиты и расширения возможностей, и Сирийского управления по делам семьи в области просвещения и образования, подчеркивая, что интеграция этих усилий укрепляет психологический иммунитет общества.
\n\nВосьмая глава сосредоточена на восстановлении семейных связей с помощью практических инструментов, таких как позитивное воспитание, совместные ежедневные занятия и здоровые рутины, которые помогают снизить последствия травм и укрепить психологическую стабильность. Девятая глава посвящена построению устойчивого семейного сообщества внутри через коммуникацию и позитивное воспитание, а снаружи через школу, расширение прав женщин и защиту детей, превращая боль в социальное единство.
\n\nДесятая глава завершает книгу акцентом на ранней профилактике через распознавание признаков риска, таких как замкнутость и агрессия, и быстрой реакции в сотрудничестве с психологами для предотвращения долгосрочных последствий травм.
\n\nВ брошюре содержатся два приложения: первое включает практические упражнения по снижению стресса, второе — контактную информацию государственных органов, таких как Министерство социальных дел и труда и Сирийское управление по делам семьи.
\n\nАвтор завершает брошюру посланием родителям, утверждая, что семья — это первое убежище и мост к безопасному будущему, а психическое здоровье начинается дома через слушание, игру и поощрение, считая каждую сплоченную семью шагом к более сильному обществу.
\n\nБрошюра занимает 102 страницы и была издана в декабре 2025 года Сирийской ассоциацией психического здоровья. Автор — доктор Мамун Тауфик Мубайд, старший консультант-психиатр и член правления Всемирной федерации психического здоровья (WFMH). Родился в Дамаске, выпускник медицинского факультета Дамасского университета.
", "tags": [ "Сирийская семья", "Психологическое восстановление", "Постосвободительный период", "Сирийские женщины", "Дети", "Психологическая травма", "Социальная поддержка", "Позитивное воспитание", "Мамун Тауфик Мубайд" ] }, "fa": { "title": "پل امنیت: نگاهی به بهبود خانواده سوری پس از آزادسازی", "content": "دمشق - Capital News
\n\nدر مرحله پس از آزادسازی، نیاز مبرمی به بازسازی آثار عمیقی که رژیم سابق بر ساختار و وظایف خانواده در سوریه برجای گذاشته است، وجود دارد. در این راستا، دکتر مأمون توفیق مبید کتابچهای با عنوان «خانواده سوری پس از آزادسازی: پل امنیت» ارائه میدهد که ایدههای خود را در ده فصل تقسیم کرده و هدف آن تبدیل شوکها به منابع قدرت و ارائه رویکرد روانشناختی و اجتماعی برای بهبود خانواده سوری است.
\n\nفصل اول بر وظایف اساسی خانواده تمرکز دارد و پنج نقش اصلی را مشخص میکند که با نقش عاطفی مبتنی بر عشق بیقید و شرط آغاز میشود، سپس نقش اجتماعی در نهادینهسازی ارزشهای فرهنگی، نقش اقتصادی در تأمین نیازهای پایه، نقش روانی در تقویت هویت و در نهایت نقش تربیتی در ساخت مهارتهای زندگی.
\n\nاین فصل همچنین اهمیت امنیت روانی و اجتماعی را تأکید کرده و تعادل بین محافظت و استقلال را مطرح میکند و با مطالعه موردی دختری که زیر بمباران زندگی کرده است، پایان مییابد.
\n\nفصل دوم به چالشهای اقتصادی و روانی خانوادهها پس از آزادسازی میپردازد، از جمله تغییر نقشها در داخل خانواده که در بسیاری موارد زن به معیل اصلی تبدیل شده است.
\n\nهمچنین به شوکهای فردی و جمعی مانند اضطراب، افسردگی، اختلالات خواب و جابجایی مکرر اشاره دارد و تأکید میکند که خانواده، با وجود مرکزیت در بقا، نیازمند حمایت مداوم روانی، اجتماعی و اقتصادی است.
\n\nفصل سوم هفت محور برای بهبود خانواده ارائه میدهد که با بازسازی امنیت روانی، تنظیم خود و استفاده مثبت از درد آغاز میشود و به بهبود روانی، اجتماعی و اقتصادی منتهی میگردد. نقش آموزش به عنوان شریک اصلی خانواده در تقویت تعلق و مهارتهای زندگی برجسته شده و تأکید میشود که ایمنی کشور از ایمنی خانوادههای آن آغاز میشود.
\n\nدر فصل چهارم، نویسنده بر این نکته تأکید میکند که قدرت خانواده از درون آن نشأت میگیرد، از طریق ارتباط صادقانه، گوش دادن متقابل و تقسیم مسئولیتها با روح همکاری، که به ساخت آنچه نویسنده «قلعه معنوی» مینامد کمک میکند و خانواده را حتی در غیاب امنیت بیرونی از فروپاشی محافظت میکند.
\n\nفصل پنجم به تحول بنیادین نقش زنان در دوره رژیم سابق میپردازد که آنها به ستون خانواده و نماد مقاومت تبدیل شدند و بارهای اقتصادی، عاطفی و تربیتی مضاعفی را در غیاب مردان به دلیل شهادت، بازداشت یا آوارگی تحمل کردند و تأکید میکند که حمایت و توانمندسازی زنان سرمایهگذاری مستقیم در قدرت خانواده و جامعه است.
\n\nفصل ششم تأثیر روانی عمیق جنگ بر کودکان را از طریق مطالعهای درباره «زخمهای نامرئی» برجسته میکند و به رنج آنها از اضطراب، افسردگی، مشکلات سازگاری و فقدان اشاره دارد. مسیرهای بهبودی ارائه میدهد که از خانواده آغاز شده و به مدرسه، جامعه و فعالیتهای دینی گسترش مییابد و تأکید میکند که کودکان، با وجود آنچه تجربه کردهاند، ستون اصلی بازسازی جامعه هستند.
\n\nفصل هفتم اهمیت حمایت خارجی از خانوادهها را از طریق شبکههای محلی شامل مدارس، معلمان، همسایگان و انجمنها، به همراه نقش دولت، به ویژه وزارت امور اجتماعی و کار در زمینه اشتغال، حمایت و توانمندسازی و سازمان امور خانواده سوریه در حوزه آگاهیبخشی و آموزش، بررسی میکند و تأکید میکند که یکپارچگی این تلاشها ایمنی روانی جامعه را تقویت میکند.
\n\nفصل هشتم بر بازسازی پیوندهای خانوادگی از طریق ابزارهای عملی مانند تربیت مثبت، فعالیتهای روزانه مشترک و روالهای سالم تمرکز دارد که در کاهش اثرات شوک و تقویت ثبات روانی نقش دارند. فصل نهم به ساخت جامعه خانوادگی پایدار داخلی از طریق ارتباط و تربیت مثبت و خارجی از طریق مدرسه، توانمندسازی زنان و حمایت از کودکان میپردازد تا درد را به انسجام اجتماعی تبدیل کند.
\n\nفصل دهم با تأکید بر پیشگیری زودهنگام از طریق شناسایی شاخصهای خطر مانند انزوا و پرخاشگری و پاسخ سریع با همکاری متخصصان روانشناسی برای جلوگیری از اثرات بلندمدت شوک پایان مییابد.
\n\nکتابچه شامل دو پیوست است؛ اولی شامل فعالیتهای عملی برای کاهش استرس و دومی اطلاعات تماس نهادهای دولتی مانند وزارت امور اجتماعی و کار و سازمان امور خانواده سوریه است.
\n\nنویسنده کتابچه را با پیامی به والدین به پایان میرساند که تأکید میکند خانواده نخستین پناهگاه و پل به سوی آیندهای امن است و سلامت روان از خانه آغاز میشود با گوش دادن، بازی و تشویق، و هر خانواده منسجم گامی به سوی جامعهای قویتر است.
\n\nاین کتابچه در 102 صفحه منتشر شده و در دسامبر 2025 توسط انجمن سلامت روان سوریه منتشر شده است. نویسنده آن دکتر مأمون توفیق مبید، مشاور ارشد روانپزشکی و عضو هیئت مدیره فدراسیون جهانی سلامت روان (WFMH) است. وی متولد دمشق و فارغالتحصیل دانشکده پزشکی دانشگاه دمشق میباشد.
", "tags": [ "خانواده سوری", "بهبود روانی", "مرحله پس از آزادسازی", "زنان سوری", "کودکان", "تروما روانی", "حمایت اجتماعی", "تربیت مثبت", "مأمون توفیق مبید" ] } }