{
  "ar": {
    "title": "51 مركزاً في دمشق و170 في ريفها… المراكز الصحية من الدمار إلى النهوض وتحديد أولويات جديدة",
    "content": "<p>دمشق-العاصمة نيوز</p>\n\n<p>على مدار السنوات الماضية، تعرضت عشرات المراكز الصحية في ريف دمشق لأضرار جزئية أو كاملة نتيجة القصف، ما أثر سلباً على قدرة السكان في الحصول على الخدمات الطبية الأساسية. في المقابل، استمرت معظم المراكز الصحية داخل دمشق في العمل وسط ضغوط كبيرة بسبب توافد الناس من المحافظات الأخرى، مما شكل عبئاً إضافياً عليها، لكنها ظلت نقطة ارتكاز في منظومة الرعاية الصحية الأولية رغم النقص في التجهيزات والكوادر والظروف الصعبة.</p>\n\n<h2>51 مركزاً في دمشق و170 في الريف</h2>\n\n<p>يبلغ عدد المراكز الصحية العاملة في دمشق 51 مركزاً، منها أربعة خارج الخدمة، وثلاثة مدمرة بالكامل مثل المركز الطبي في جوبر، في حين يخضع مركز القدم حالياً لإعادة تأهيل تمهيداً لإعادته للخدمة خلال العام 2026. أما في ريف دمشق، فهناك نحو 170 مركزاً صحياً، بينها 12 مركزاً خارج الخدمة بسبب الدمار أو نقص الكوادر والتجهيزات.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/47f4de5641a031c24fa695143d4597e912c86f40.jpg\"></figure><div>\n<p>أوضحت مسؤولة المراكز في مديرية الرعاية الصحية الأولية بوزارة الصحة الدكتورة أروى عيسى في تصريح خاص لـ العاصمة نيوز أن الوزارة تعمل على خطط لإعادة التأهيل وفق أولويات كل محافظة، مع تأمين الأدوية والكوادر اللازمة بالتنسيق مع الجهات الداعمة والمنظمات.</p>\n</div></div>\n\n<p>وأكدت عيسى أن الأولويات تتركز أيضاً على ضمان وصول الخدمات الصحية لجميع السكان، لا سيما في المناطق التي تشهد عودة الأهالي إليها، مع الحرص على استمرار توفير الأدوية المزمنة عبر المراكز أو العيادات المتنقلة والفرق الجوالة، لتعزيز استمرارية الرعاية الصحية في مختلف المناطق.</p>\n\n<h2>الخدمات وأولويات العمل</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/c7a817f3ed034a03962d49e48231299db627020e.jpg\"></figure><div>\n<p>بينت مسؤولة منطقة دوما الصحية الدكتورة أميرة رسلان أن كل مراجع للمراكز الصحية يُستقبل ويتلقى خدمات الرعاية الأولية بشكل متكامل، تشمل علاج الأطفال، رعاية الأمراض المزمنة، خدمات اللقاح، الصحة الإنجابية، والتواصل الصحي، لضمان وصول المواطنين إلى الخدمات الأساسية التي يحتاجونها.</p>\n</div></div>\n\n<p>وأضافت رسلان أن العاملين في المراكز يخضعون لبرامج تدريبية مستمرة تحت إشراف مديرية صحة ريف دمشق، بهدف تزويد الكوادر بالمعلومات والتقنيات اللازمة، مما ينعكس إيجاباً على جودة الخدمات وأولويات تقديم الرعاية لكل مريض.</p>\n\n<h2>نقص في الكادر الصحي</h2>\n\n<p>تعاني المراكز الصحية، خصوصاً في الريف، من نقص الكوادر الطبية. وأوضحت رسلان أن طرح مسابقات قريبة لضم كفاءات جديدة سيسهم في دعم العمل الصحي وتعزيز قدرة المراكز على الاستجابة.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/304150e4fca624cea57cd4240ae68887728cac8f.jpg\"></figure><div>\n<p>تسعى الخطة المقبلة لوزارة الصحة، وفق رسلان، إلى زيادة عدد الخدمات المتاحة وتوسيع نطاقها كأولوية جديدة للوصول إلى كافة المناطق التي عاد إليها أهلها، إلى جانب استكمال إعادة تفعيل المراكز الصحية في الريف. فعلى سبيل المثال، بدأ العمل في ترميم مركز الضمير الصحي بعد التحرير بالتنسيق مع مديرية صحة ريف دمشق وبالتعاون مع مكتب الأمم المتحدة لخدمات المشاريع (UNOPS).</p>\n</div></div>\n\n<p>تُعد منظمة UNOPS من المنظمات المتخصصة في تنفيذ مشاريع الأمم المتحدة والمؤسسات المالية الدولية والحكومات وشركاء آخرين حول العالم.</p>\n\n<h2>مركزا الضمير وحران العواميد نموذجاً</h2>\n\n<p>شكل مركز الضمير الصحي نموذجاً للمراكز التي أعيد تأهيلها بعد التحرير، حيث أوضحت مديرة المركز رقية عيسى في تصريح لـ العاصمة نيوز أن معظم العيادات كانت متوقفة بسبب انقطاع التيار الكهربائي واعتماد الأجهزة الطبية عليه، إضافة لتعطل العديد من الأجهزة وتوقف عيادة الأسنان والمخبر تقريباً.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/02b371c72329f06e534fee96ee4053adbc30732c.jpg\"></figure><div>\n<p>لكن بعد التحرير، تم إنجاز الترميم وإعادة التأهيل، وعادت معظم العيادات إلى العمل منها عيادات الباطنية، اللقاح، الأسنان، الأمراض السارية، الإسعاف، والصحة الإنجابية، كما عاد المخبر للعمل يومياً بتحليل 20 إلى 30 عينة، وعادت الصيدلية لتأمين وتوزيع الأدوية.</p>\n</div></div>\n\n<p>وبالتنسيق مع مديرية صحة ريف دمشق تم إصلاح الأجهزة المعطلة وتزويد المركز بأجهزة متاحة، مع بقاء نقص في بعض الأجهزة مثل جهاز الإيكو وجهاز الفحص الرباعي للأذن.</p>\n\n<p>أما مركز حران العواميد الصحي، فقد عانى من دمار جزئي أدى إلى توقفه عن العمل وعدم القدرة على الاستجابة للحالات المرضية، حيث كان الأهالي في 2018 يتلقون العلاج في (كرفانة) مؤقتة مجاورة تقدم لقاحات وبعض أدوية الضغط والسكري.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/a815108aaba4df2f593bf58e2d46cf3facfe9eab.jpg\"></figure><div>\n<p>لكن بعد التحرير، وبالتعاون بين اتحاد المنظمات الطبية والإغاثة (UOSSM) ومديرية صحة ريف دمشق، بدأ إعادة تأهيل مبنى المركز وترميم الطابق الأرضي والأول وتجهيزهما بالأجهزة الطبية الحديثة، مع تأمين كادر طبي وتمريضي وإداري لإعادة تفعيل العمل.</p>\n</div></div>\n\n<p>يُعد اتحاد UOSSM منظمة طبية إغاثية تهتم بتقديم الرعاية الصحية والمساعدات الطبية للمتضررين في سوريا والمناطق المتأثرة بالأزمات.</p>\n\n<h2>ضرورة ملحة لسد نقص الكوادر</h2>\n\n<p>تزايد أعداد المراجعين في مراكز الريف مع عودة الأهالي يبرز الحاجة الملحة لسد نقص الكوادر. وأوضحت مديرة مركز الضمير أن الحالات الإسعافية تُحال للهلال الأحمر الذي يوفر سيارة إسعاف، لكن هناك نقص مستمر في الكوادر، حيث يوجد قابلة واحدة فقط في الأسبوع، ونقص واضح في التخصصات الطبية، مع وجود طبيب بشري واحد فقط.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/25a6582b659d656bf816941d5326831d61917d51.jpg\"></figure><div>\n<p>على الرغم من التحسن الكبير بعد الترميم، لا يزال هناك حاجة لاستكمال التجهيزات والكادر لتمكين المركز من تقديم خدمات صحية كاملة والاستجابة للضغط المتزايد.</p>\n</div></div>\n\n<p>وأكدت المديرة الإدارية لمركز حران العواميد أن المركز ما يزال بحاجة لترميم القبو وتجهيزه لتفعيل قسم المخاض والإسعاف على مدار 24 ساعة، بالإضافة إلى ضرورة توفير سيارة إسعاف مخصصة للحالات الحرجة وتعزيز الكوادر الطبية.</p>\n\n<h2>تحسن مؤشرات العمل في مراكز الريف</h2>\n\n<p>شهدت مراكز ريف دمشق الصحية تحسناً تدريجياً بعد التحرير، حيث أوضحت مديرة مركز حران العواميد أن مستوى الخدمات تحسن بشكل واضح، إذ يضم المركز عيادات داخلية وأطفال ونسائية وعيادة ضماد، مع توفر الأدوية مجاناً وإجراء تحاليل طبية داخل المركز، إلى جانب وجود فريق جوال وعمال صحة مجتمعية لتغطية الاحتياجات خارج المبنى.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/70df70d0199057b1707e497bdedb721e22001f47.jpg\"></figure><div>\n<p>وأشارت إلى أن مركز حران العواميد يخدم نحو 80 ألف نسمة، ويستقبل يومياً بين 200 إلى 250 مراجعاً، مع متابعة حالات مزمنة مثل السكري والضغط وبعض السرطانات وأمراض الغدة.</p>\n</div></div>\n\n<p>كما أظهرت أرقام مركز الضمير ارتفاع عدد المراجعين من 50 قبل التحرير إلى حوالي 250 بعد الترميم، ما يعكس حجم الحاجة والضغط على الكوادر.</p>\n\n<h2>مراكز دمشق.. استمرار العمل وسط تحديات مضاعفة</h2>\n\n<p>في دمشق، واصلت المراكز الصحية عملها رغم الضغوط الكبيرة، مثل مركز كفرسوسة الصحي الذي يخدم المنطقة ويقدم خدمات العيادات النسائية، طب الأطفال، اللقاح، تغذية الطفل السليم، الحالات الإسعافية، طب الأسنان، والخدمات المخبرية.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/999a4053241653d94ea2158a770fd4ce8654a8fd.jpg\"></figure><div>\n<p>أوضح مدير المركز الدكتور صهيب رحمون أن المركز استمر بالعمل بكامل طاقته رغم التحديات، وتم إدخال منظومة طاقة بديلة بعد التحرير لضمان استمرارية العمل، مع استمرار تحديات نقص بعض الأدوية النوعية والكوادر الطبية المختصة.</p>\n</div></div>\n\n<p>يضم مركز كفرسوسة الصحي 19 عاملاً من أطباء وممرضين وفنيي مخبر وقابلات، ويستقبل نحو 1200 مراجع شهرياً بمتوسط 50 يومياً، مع التركيز على فئات الأطفال وكبار السن والنساء، وفقاً لمسؤولة الإحصاء سوسن الخالدي.</p>\n\n<p>ينظم المركز حملات توعية تشمل اللقاح، الكشف المبكر عن سرطان الثدي، والتوعية بمخاطر مخلفات الحرب، كما يطور خدماته بإضافة عيادة مشورة، عيادة صحة نفسية، وعيادات إسعافية مجهزة، إلى جانب تدريب وتأهيل الكادر.</p>\n\n<h2>مراجعون يشهدون تحسناً واضحاً في الخدمات</h2>\n\n<p>عبّر المراجع أحمد إماد عن تحسن الخدمات في مراكز ريف دمشق الصحية، مشيراً إلى تغير كبير نحو الأفضل تدريجياً، ووافقته رامية الكيلاني التي لاحظت وجود أطباء مختصين وعلاج منظم في المركز الذي تراجعه.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/6431b1e698ce255856b05db3681530df68f62db3.jpg\"></figure><div>\n<p>وقالت صباح الوفا، التي ترافق حفيدتها في عيادة الأطفال بأحد مراكز دمشق، إن الخدمات أصبحت أكثر تنظيماً، مع سرعة المعاينة وصرف الأدوية مجاناً، ومتابعة دقيقة لحالات الأطفال وكبار السن، مشيدة بتوفير أقسام اللقاح والتغذية والنسائية في مكان واحد لتسهيل وصول كبار السن للخدمات.</p>\n</div></div>\n\n<p>وأشار صقر العقدي إلى معاناته السابقة بسبب الحاجة للذهاب بعيداً لتلقي العلاج في ظل محدودية الخدمات بريف دمشق، لكنه لاحظ أن إعادة تأهيل المراكز ورفدها بالتجهيزات خفف العبء، مع تقديره لحسن التعامل والمتابعة الطبية للحالات المزمنة.</p>\n\n<p>رغم الخسائر الكبيرة التي لحقت بالبنية الصحية في عدة مناطق سورية، تسعى الجهود الحكومية بالتعاون مع المنظمات والجهات الداعمة لإعادة تأهيل المنشآت الطبية وتأمين الأدوية والكوادر، حيث تم افتتاح عدة مراكز صحية بريف دمشق في أغسطس 2025، منها مركزي الهيجانة والعتيبة في الغوطة الشرقية.<br></p>\n\n<p>مركز الضمير الصحي…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2dc72231b44ec899f6b9feb46a5a1cb7e494c723.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2f07a997eefdfc29d89f955974e15e56d53d7ab8.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/14fa339315872253b9a228c6283eb8f5383b36ae.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/f2065cccb809ce3cc8f9987e4aac4aa07010548d.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/3132bbb1baad26fbfd3777010cf809e271f69703.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/47dd4dcaf7047186e05b4da6537c88542894dad7.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>مركز حران العواميد الصحي…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/dbc612a2e58fa9a61ddf83bec84fbd1b827e7687.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2898ae46ebceecdc13fa299882401375b643572b.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/370e8d641f08daf00afc59ba408b067a435849e3.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/33dad45a7c4907a8145aaf74e105a3ca4a4eb6f0.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/86247a5fd7a9d13857b446eabc4142fd7fc7780a.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4a2c1a0ad56b2cd6b31378c410d477609ee8b782.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/7043b6d08bb3efb4acdde35a7d32073177dd2525.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f72ffdd7f9d71098ea16173af345eebd66d9050.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/6cd7a435ae0eaa764588c11fdd4e07f0a6d51503.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>مركز صحي في دمشق…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/449be56d82957baab601b1a2f119934da0d6ab98.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/cfb61a2e8aac3960f95a3a87e5f3811e62c82dda.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/385ad1deadf2a3391243dd3e0769564aa78e6746.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8eeae5b4794d3ee17d3e30197cd55cdea638e794.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4507c991174348ab419517908aa080efb61067e9.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/15b17874fc61b150ecd3eecee1d99f4c1917bfd6.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/a20546cfda0127ecf5ef7aa894caebdaea92be27.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/eb6ca27a5b42765c68ee5308d40b4a005b34b4bd.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>مقابلات…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/9a1eb3845340b1e4c6e18b2413cfa77ed2f2d8e1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/75fc912890953d104bf5a5065a550f5e8ba0819e.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2ef6f2d9234bec7bc56bff6e783291a8b22d605a.jpg\"></figure>\n</figure>",
    "tags": [
      "مراكز صحية",
      "دمشق",
      "ريف دمشق",
      "الرعاية الصحية الأولية",
      "إعادة التأهيل",
      "نقص الكوادر الطبية",
      "الخدمات الصحية",
      "مراكز الضمير",
      "مركز حران العواميد"
    ]
  },
  "en": {
    "title": "51 Centers in Damascus and 170 in its Countryside… Health Centers from Devastation to Recovery with New Priorities",
    "content": "<p>Damascus - Capital News</p>\n\n<p>Over the past years, dozens of health centers in the Damascus countryside suffered partial or total destruction due to shelling, negatively impacting residents&apos; access to basic medical services. Meanwhile, most health centers inside Damascus continued operating under heavy pressure from people coming from other provinces, adding strain but remaining a cornerstone in the primary healthcare system despite shortages in equipment, staff, and difficult conditions.</p>\n\n<h2>51 Centers in Damascus and 170 in the Countryside</h2>\n\n<p>There are 51 operational health centers in Damascus, with four out of service and three completely destroyed, such as the medical center in Jobar. The Qadam center is currently undergoing rehabilitation to be reopened during 2026. In the Damascus countryside, there are about 170 health centers, 12 of which are out of service due to destruction or lack of staff and equipment.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/47f4de5641a031c24fa695143d4597e912c86f40.jpg\"></figure><div>\n<p>Dr. Arwa Issa, head of centers at the Primary Health Care Directorate in the Ministry of Health, told Capital News that the ministry is working on rehabilitation plans based on the priorities of each governorate, securing medicines and necessary staff in coordination with supporting entities and organizations.</p>\n</div></div>\n\n<p>Issa confirmed that priorities also focus on ensuring health services reach all residents, especially in areas witnessing the return of inhabitants, with continuous provision of chronic medications through centers, mobile clinics, and outreach teams to sustain healthcare across regions.</p>\n\n<h2>Services and Work Priorities</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/c7a817f3ed034a03962d49e48231299db627020e.jpg\"></figure><div>\n<p>Dr. Amira Raslan, head of Douma health area, explained that every citizen visiting health centers is welcomed and receives comprehensive primary care services, including child treatment, chronic disease care, vaccination services, reproductive health, and health communication, ensuring access to essential services.</p>\n</div></div>\n\n<p>Raslan added that health workers undergo continuous training programs supervised by the Rural Damascus Health Directorate, designed to equip staff with necessary knowledge and techniques, positively impacting service quality and care delivery priorities.</p>\n\n<h2>Shortage of Medical Staff</h2>\n\n<p>Health centers, especially in rural areas, suffer from a shortage of medical staff. Raslan noted that upcoming recruitment competitions to bring in new qualified personnel will support health work and enhance centers&apos; response capabilities.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/304150e4fca624cea57cd4240ae68887728cac8f.jpg\"></figure><div>\n<p>The upcoming health plan aims to increase and expand available services as a new priority, reaching all areas with returning populations, alongside continuing the reactivation of countryside health centers. For example, the Al-Damir Health Center restoration began immediately after liberation in coordination with the Rural Damascus Health Directorate and the UN Office for Project Services (UNOPS).</p>\n</div></div>\n\n<p>UNOPS is an organization dedicated to implementing UN projects, international financial institutions, governments, and other partners worldwide.</p>\n\n<h2>Al-Damir and Haran Al-Awamid Centers as Models</h2>\n\n<p>Al-Damir Health Center represents a model for rehabilitated centers after liberation. Center director Ruqayya Issa told Capital News that most clinics were non-operational due to lack of electricity and reliance of most medical devices on power, with many devices malfunctioning and dental and laboratory clinics nearly stopped.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/02b371c72329f06e534fee96ee4053adbc30732c.jpg\"></figure><div>\n<p>After liberation, restoration and rehabilitation were completed. Most clinics resumed work, including internal medicine, vaccination, dentistry, infectious diseases, emergency services, and reproductive health. The laboratory now performs 20 to 30 tests daily, and the pharmacy resumed supplying and distributing medications.</p>\n</div></div>\n\n<p>Coordination with the Rural Damascus Health Directorate allowed repairing broken devices and providing available equipment, though some devices like the echo and quadruple ear test are still lacking.</p>\n\n<p>Haran Al-Awamid Health Center suffered partial destruction, causing service suspension and inability to respond to medical cases. In 2018, locals received emergency treatment in a temporary caravan adjacent to the center, limited to vaccines and some hypertension and diabetes medications.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/a815108aaba4df2f593bf58e2d46cf3facfe9eab.jpg\"></figure><div>\n<p>After liberation, in cooperation between the Union of Medical Relief Organizations (UOSSM) and the Rural Damascus Health Directorate, restoration of the building’s ground and first floors began, equipping them with modern medical devices and securing medical, nursing, and administrative staff to reactivate services.</p>\n</div></div>\n\n<p>UOSSM is a medical relief union focused on providing healthcare and medical aid to affected populations in Syria and crisis regions.</p>\n\n<h2>Urgent Need to Address Staff Shortages</h2>\n\n<p>The return of residents to rural areas and increased patient numbers highlight the urgent need to fill staff shortages. The Al-Damir center director noted that emergency cases are referred to the Red Crescent, which provides ambulances, but there remains a continuous shortage of staff, with only one midwife available weekly and a clear lack of medical specialties, with only one general practitioner present.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/25a6582b659d656bf816941d5326831d61917d51.jpg\"></figure><div>\n<p>Despite significant improvements post-restoration, there is still a clear need to complete equipment and staff to enable full health service delivery and meet increasing demand.</p>\n</div></div>\n\n<p>The administrative director of Haran Al-Awamid center also confirmed that despite progress, the center urgently needs basement restoration to activate labor and emergency departments 24/7, a dedicated ambulance for critical cases, and reinforced medical staff.</p>\n\n<h2>Improved Performance Indicators in Countryside Centers</h2>\n\n<p>Health centers in Rural Damascus witnessed gradual improvement after liberation. The administrative director of Haran Al-Awamid center indicated a clear positive shift in service levels, with clinics for internal medicine, pediatrics, gynecology, dressing, free medications, on-site laboratory tests, mobile teams, and community health workers covering external needs.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/70df70d0199057b1707e497bdedb721e22001f47.jpg\"></figure><div>\n<p>Haran Al-Awamid serves about 80,000 residents and receives 200-250 daily visitors. Chronic conditions such as diabetes, hypertension, some cancers, and thyroid diseases are now medically monitored.</p>\n</div></div>\n\n<p>Al-Damir center’s figures reflect similar trends, with daily visitors increasing from 50 pre-liberation to about 250 post-restoration, indicating high demand and staff workload.</p>\n\n<h2>Damascus Centers: Continued Operation Amid Heightened Challenges</h2>\n\n<p>In Damascus, health centers maintained operations despite significant pressures. Kafr Sousa Health Center serves the area, providing women’s clinics, pediatrics, vaccination, child nutrition, emergency cases, dentistry, and laboratory services.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/999a4053241653d94ea2158a770fd4ce8654a8fd.jpg\"></figure><div>\n<p>Center director Dr. Suhaib Rahmoun stated the center continued full operation amid challenges. Post-liberation, alternative power systems were introduced ensuring continuous service, though challenges like shortages of specialized medicines and medical staff remain.</p>\n</div></div>\n\n<p>Kafr Sousa employs 19 staff including doctors, nurses, lab technicians, and midwives, serving about 1,200 monthly visitors averaging 50 daily, mainly children, elderly, and women, according to statistics officer Sawsan Al-Khalidi.</p>\n\n<p>The center organizes awareness campaigns on vaccination, early breast cancer detection, and war remnants risks, while expanding services with counseling, mental health, equipped emergency clinics, and staff training.</p>\n\n<h2>Visitors Note Clear Service Improvements</h2>\n\n<p>Visitor Ahmad Emad described a clear gradual improvement in countryside health centers compared to pre-liberation. Ramiya Kilani agreed, noting the presence of internal medicine, pediatrics, gynecology, and organized treatment in her visited center.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/6431b1e698ce255856b05db3681530df68f62db3.jpg\"></figure><div>\n<p>Sabah Al-Wafa, accompanying her granddaughter to a pediatric clinic in Damascus, said services have become more organized with rapid examinations, free medications, and careful monitoring of children and elderly. She praised the co-location of vaccination, nutrition, and gynecology departments easing access, especially for the elderly.</p>\n</div></div>\n\n<p>Saqar Al-Aqdi shared his previous hardship traveling far for treatment due to limited rural services, but noted that rehabilitated and equipped centers have eased this burden, praising medical and nursing staff’s care and follow-up of chronic cases.</p>\n\n<p>Despite extensive damage to health infrastructure in many Syrian regions, government efforts in cooperation with organizations and supporters aim to rehabilitate medical facilities and secure medicines and staff. Several health centers were opened in the Damascus countryside in August 2025, including Al-Hayjana and Al-Otaiba centers in Eastern Ghouta.<br></p>\n\n<p>Al-Damir Health Center…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2dc72231b44ec899f6b9feb46a5a1cb7e494c723.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2f07a997eefdfc29d89f955974e15e56d53d7ab8.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/14fa339315872253b9a228c6283eb8f5383b36ae.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/f2065cccb809ce3cc8f9987e4aac4aa07010548d.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/3132bbb1baad26fbfd3777010cf809e271f69703.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/47dd4dcaf7047186e05b4da6537c88542894dad7.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Haran Al-Awamid Health Center…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/dbc612a2e58fa9a61ddf83bec84fbd1b827e7687.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2898ae46ebceecdc13fa299882401375b643572b.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/370e8d641f08daf00afc59ba408b067a435849e3.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/33dad45a7c4907a8145aaf74e105a3ca4a4eb6f0.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/86247a5fd7a9d13857b446eabc4142fd7fc7780a.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4a2c1a0ad56b2cd6b31378c410d477609ee8b782.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/7043b6d08bb3efb4acdde35a7d32073177dd2525.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f72ffdd7f9d71098ea16173af345eebd66d9050.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/6cd7a435ae0eaa764588c11fdd4e07f0a6d51503.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Health Center in Damascus…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/449be56d82957baab601b1a2f119934da0d6ab98.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/cfb61a2e8aac3960f95a3a87e5f3811e62c82dda.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/385ad1deadf2a3391243dd3e0769564aa78e6746.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8eeae5b4794d3ee17d3e30197cd55cdea638e794.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4507c991174348ab419517908aa080efb61067e9.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/15b17874fc61b150ecd3eecee1d99f4c1917bfd6.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/a20546cfda0127ecf5ef7aa894caebdaea92be27.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/eb6ca27a5b42765c68ee5308d40b4a005b34b4bd.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Interviews…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/9a1eb3845340b1e4c6e18b2413cfa77ed2f2d8e1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/75fc912890953d104bf5a5065a550f5e8ba0819e.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2ef6f2d9234bec7bc56bff6e783291a8b22d605a.jpg\"></figure>\n</figure>",
    "tags": [
      "Health Centers",
      "Damascus",
      "Rural Damascus",
      "Primary Health Care",
      "Rehabilitation",
      "Medical Staff Shortage",
      "Health Services",
      "Al Damir Center",
      "Haran Al Awamid Center"
    ]
  },
  "fr": {
    "title": "51 centres à Damas et 170 en périphérie… Centres de santé entre destruction et relèvement avec de nouvelles priorités",
    "content": "<p>Damas - Capital News</p>\n\n<p>Au cours des dernières années, des dizaines de centres de santé en périphérie de Damas ont subi des destructions partielles ou totales suite à des bombardements, affectant négativement l&apos;accès des habitants aux services médicaux de base. Parallèlement, la plupart des centres de santé situés à Damas ont continué à fonctionner sous une forte pression due à l&apos;afflux de personnes venant des provinces, ce qui a constitué une charge supplémentaire, mais ils sont restés un pilier du système de soins de santé primaires malgré les manques en équipements, personnel et conditions difficiles.</p>\n\n<h2>51 centres à Damas et 170 en périphérie</h2>\n\n<p>Le nombre de centres de santé opérationnels à Damas est de 51, dont quatre hors service et trois complètement détruits, comme le centre médical de Jobar. Le centre d&apos;Al-Qadam est en cours de réhabilitation en vue de sa réouverture en 2026. En périphérie de Damas, environ 170 centres de santé existent, dont 12 sont hors service en raison de destructions ou de manque de personnel et d&apos;équipements.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/47f4de5641a031c24fa695143d4597e912c86f40.jpg\"></figure><div>\n<p>La responsable des centres à la Direction des soins de santé primaires du ministère de la Santé, le Dr Arwa Issa, a déclaré à Capital News que le ministère élabore des plans de réhabilitation selon les priorités de chaque gouvernorat, en assurant la fourniture de médicaments et de personnel en coordination avec les entités de soutien et les organisations.</p>\n</div></div>\n\n<p>Elle a confirmé que les priorités se concentrent également sur l&apos;accès des services de santé à tous les habitants, notamment dans les zones où la population revient, avec un souci constant de fournir les médicaments chroniques via les centres, les cliniques mobiles et les équipes itinérantes, afin de renforcer la continuité des soins dans différentes régions.</p>\n\n<h2>Services et priorités du travail</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/c7a817f3ed034a03962d49e48231299db627020e.jpg\"></figure><div>\n<p>La responsable de la zone de santé de Douma, le Dr Amira Raslan, a indiqué que chaque citoyen qui consulte dans les centres de santé est accueilli et reçoit des services de soins primaires complets, comprenant le traitement des enfants, la prise en charge des maladies chroniques, les services de vaccination, la santé reproductive et la communication sanitaire, garantissant ainsi l&apos;accès aux services essentiels.</p>\n</div></div>\n\n<p>Elle a ajouté que le personnel des centres suit des programmes de formation continue sous la supervision de la Direction de la santé de la campagne de Damas, visant à fournir aux équipes les connaissances et techniques nécessaires, ce qui améliore la qualité des services et les priorités de la prise en charge de chaque patient.</p>\n\n<h2>Pénurie de personnel médical</h2>\n\n<p>Les centres de santé, en particulier en zone rurale, souffrent d&apos;un manque de personnel médical. Raslan a précisé que des concours prochainement prévus pour recruter de nouvelles compétences contribueront à soutenir le travail sanitaire et renforcer la capacité des centres à répondre aux besoins.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/304150e4fca624cea57cd4240ae68887728cac8f.jpg\"></figure><div>\n<p>Le plan de santé à venir vise à augmenter et étendre les services disponibles comme nouvelle priorité, pour atteindre toutes les zones où la population est revenue, en plus de poursuivre la réactivation des centres de santé en campagne. Par exemple, les travaux de restauration du centre de santé Al-Damir ont débuté immédiatement après la libération, en coordination avec la Direction de la santé de la campagne de Damas et en coopération avec le bureau des services des projets des Nations Unies (UNOPS).</p>\n</div></div>\n\n<p>L&apos;UNOPS est une organisation spécialisée dans la mise en œuvre des projets des Nations Unies, des institutions financières internationales, des gouvernements et d&apos;autres partenaires dans le monde entier.</p>\n\n<h2>Les centres Al-Damir et Haran Al-Awamid comme modèles</h2>\n\n<p>Le centre de santé Al-Damir constitue un exemple des centres réhabilités après la libération. La directrice du centre, Ruqayya Issa, a indiqué à Capital News que la plupart des cliniques étaient fermées en raison de l&apos;absence d&apos;électricité et de la dépendance de la plupart des appareils médicaux à l&apos;énergie, en plus de la défaillance de nombreux équipements et de l&apos;arrêt quasi total des cliniques dentaires et du laboratoire.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/02b371c72329f06e534fee96ee4053adbc30732c.jpg\"></figure><div>\n<p>Après la libération, les travaux de restauration et de réhabilitation ont été achevés, et la plupart des cliniques ont repris leurs activités, notamment les cliniques de médecine interne, de vaccination, dentaire, des maladies infectieuses, d&apos;urgence et de santé reproductive. Le laboratoire fonctionne désormais quotidiennement avec 20 à 30 analyses, et la pharmacie assure la fourniture et la distribution des médicaments.</p>\n</div></div>\n\n<p>En coordination avec la Direction de la santé de la campagne de Damas, les équipements défectueux ont été réparés et le centre a été équipé d&apos;appareils disponibles, bien que certains manquent encore, comme l&apos;appareil d&apos;échographie et le test auditif quadripartite.</p>\n\n<p>Le centre de santé Haran Al-Awamid a également souffert d&apos;une destruction partielle, ce qui a conduit à son arrêt de fonctionnement et à une incapacité à répondre aux cas médicaux. En 2018, les habitants recevaient des soins d&apos;urgence dans une caravane temporaire adjacente, limitée aux vaccinations et à certains médicaments pour l&apos;hypertension et le diabète.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/a815108aaba4df2f593bf58e2d46cf3facfe9eab.jpg\"></figure><div>\n<p>Après la libération, en coopération entre l&apos;Union des organisations médicales et de secours (UOSSM) et la Direction de la santé de la campagne de Damas, la restauration des étages rez-de-chaussée et premier de l&apos;immeuble a commencé, avec un équipement en appareils médicaux modernes et la mise à disposition d&apos;un personnel médical, infirmier et administratif pour réactiver les services.</p>\n</div></div>\n\n<p>L&apos;UOSSM est une union d&apos;organisations médicales de secours, spécialisée dans la fourniture de soins et d&apos;aides médicales aux populations affectées en Syrie et dans les zones de crise.</p>\n\n<h2>Besoin urgent de combler le manque de personnel</h2>\n\n<p>Le retour des habitants dans les zones rurales et l&apos;augmentation du nombre de patients soulignent le besoin urgent de combler le déficit en personnel. La directrice du centre Al-Damir a indiqué que les cas d&apos;urgence sont pris en charge par le Croissant-Rouge qui fournit une ambulance, mais il existe une pénurie persistante de personnel, avec une seule sage-femme disponible par semaine et un manque évident de spécialités médicales, avec un seul médecin généraliste.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/25a6582b659d656bf816941d5326831d61917d51.jpg\"></figure><div>\n<p>Malgré les améliorations significatives après la restauration, il reste un besoin clair d&apos;achever l&apos;équipement et le personnel pour permettre au centre de fournir des services complets et répondre à la demande croissante.</p>\n</div></div>\n\n<p>La directrice administrative du centre Haran Al-Awamid a également confirmé que malgré les progrès, le centre a toujours un besoin urgent de rénover la cave pour activer le service d&apos;accouchement et d&apos;urgence 24h/24, de fournir une ambulance dédiée aux cas critiques et de renforcer le personnel médical.</p>\n\n<h2>Amélioration des indicateurs de performance dans les centres ruraux</h2>\n\n<p>Les centres de santé de la campagne de Damas ont connu une amélioration progressive après la libération. La directrice administrative du centre Haran Al-Awamid a souligné une nette amélioration du niveau des services, avec des cliniques de médecine interne, pédiatrie, gynécologie, pansement, la disponibilité gratuite des médicaments, la réalisation d&apos;analyses médicales sur place, ainsi que la présence d&apos;équipes mobiles et de travailleurs de santé communautaire pour couvrir les besoins hors site.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/70df70d0199057b1707e497bdedb721e22001f47.jpg\"></figure><div>\n<p>Le centre Haran Al-Awamid dessert environ 80 000 habitants et reçoit entre 200 et 250 visiteurs par jour. Des maladies chroniques telles que le diabète, l&apos;hypertension, certains cancers et les maladies thyroïdiennes sont désormais suivies médicalement.</p>\n</div></div>\n\n<p>Les chiffres du centre Al-Damir confirment cette tendance, avec une augmentation du nombre de visiteurs quotidiens de 50 avant la libération à environ 250 après la restauration, reflétant la forte demande et la charge de travail du personnel.</p>\n\n<h2>Centres de Damas : poursuite du travail malgré des défis accrus</h2>\n\n<p>À Damas, les centres de santé ont maintenu leurs activités malgré de fortes pressions. Le centre de santé de Kafr Sousa dessert la région en offrant des cliniques pour femmes, pédiatrie, vaccination, nutrition infantile, cas d&apos;urgence, dentisterie et services de laboratoire.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/999a4053241653d94ea2158a770fd4ce8654a8fd.jpg\"></figure><div>\n<p>Le directeur du centre, le Dr Suhaib Rahmoun, a indiqué que le centre a continué à fonctionner à pleine capacité malgré les défis. Après la libération, un système d&apos;énergie alternatif a été installé pour assurer la continuité du service, bien que des difficultés subsistent, notamment le manque de certains médicaments spécialisés et de personnel médical qualifié.</p>\n</div></div>\n\n<p>Le centre Kafr Sousa emploie 19 personnes, dont médecins, infirmiers, techniciens de laboratoire et sages-femmes, et reçoit environ 1 200 visiteurs par mois, avec une moyenne de 50 par jour, principalement des enfants, des personnes âgées et des femmes, selon la responsable des statistiques Sawsan Al-Khalidi.</p>\n\n<p>Le centre organise des campagnes de sensibilisation sur la vaccination, le dépistage précoce du cancer du sein et les risques des restes de guerre, tout en développant ses services avec des cliniques de conseil, de santé mentale, des cliniques d&apos;urgence équipées, ainsi que la formation et la qualification du personnel.</p>\n\n<h2>Les patients constatent une nette amélioration des services</h2>\n\n<p>Le patient Ahmad Emad a exprimé une nette amélioration progressive des services dans les centres ruraux par rapport à la période avant la libération. Ramiya Kilani a confirmé cette évolution, notant la présence de médecins spécialistes et un traitement organisé dans le centre qu&apos;elle fréquente.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/6431b1e698ce255856b05db3681530df68f62db3.jpg\"></figure><div>\n<p>Sabah Al-Wafa, accompagnant sa petite-fille à la clinique pédiatrique d&apos;un centre à Damas, a déclaré que les services sont devenus plus organisés, avec des examens rapides, des médicaments gratuits et un suivi attentif des enfants et des personnes âgées. Elle a salué la présence des départements de vaccination, nutrition et gynécologie au même endroit, facilitant l&apos;accès surtout pour les personnes âgées.</p>\n</div></div>\n\n<p>Saqar Al-Aqdi a évoqué ses difficultés passées à se rendre loin pour se soigner à cause de la limitation des services en périphérie, mais il a constaté que la réhabilitation et l&apos;équipement des centres ont allégé ce fardeau, louant la bonne prise en charge et le suivi des cas chroniques par le personnel médical et infirmier.</p>\n\n<p>Malgré les lourdes pertes subies par les infrastructures sanitaires dans plusieurs régions syriennes, les efforts gouvernementaux, en coopération avec les organisations et les partenaires, visent à réhabiliter les établissements médicaux et à assurer la fourniture de médicaments et de personnel. Plusieurs centres de santé ont été inaugurés en août 2025 en périphérie de Damas, dont les centres d&apos;Al-Hayjana et Al-Otaiba en Ghouta orientale.<br></p>\n\n<p>Centre de santé Al-Damir…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2dc72231b44ec899f6b9feb46a5a1cb7e494c723.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2f07a997eefdfc29d89f955974e15e56d53d7ab8.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/14fa339315872253b9a228c6283eb8f5383b36ae.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/f2065cccb809ce3cc8f9987e4aac4aa07010548d.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/3132bbb1baad26fbfd3777010cf809e271f69703.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/47dd4dcaf7047186e05b4da6537c88542894dad7.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Centre de santé Haran Al-Awamid…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/dbc612a2e58fa9a61ddf83bec84fbd1b827e7687.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2898ae46ebceecdc13fa299882401375b643572b.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/370e8d641f08daf00afc59ba408b067a435849e3.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/33dad45a7c4907a8145aaf74e105a3ca4a4eb6f0.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/86247a5fd7a9d13857b446eabc4142fd7fc7780a.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4a2c1a0ad56b2cd6b31378c410d477609ee8b782.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/7043b6d08bb3efb4acdde35a7d32073177dd2525.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f72ffdd7f9d71098ea16173af345eebd66d9050.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/6cd7a435ae0eaa764588c11fdd4e07f0a6d51503.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Centre de santé à Damas…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/449be56d82957baab601b1a2f119934da0d6ab98.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/cfb61a2e8aac3960f95a3a87e5f3811e62c82dda.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/385ad1deadf2a3391243dd3e0769564aa78e6746.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8eeae5b4794d3ee17d3e30197cd55cdea638e794.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4507c991174348ab419517908aa080efb61067e9.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/15b17874fc61b150ecd3eecee1d99f4c1917bfd6.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/a20546cfda0127ecf5ef7aa894caebdaea92be27.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/eb6ca27a5b42765c68ee5308d40b4a005b34b4bd.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Interviews…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/9a1eb3845340b1e4c6e18b2413cfa77ed2f2d8e1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/75fc912890953d104bf5a5065a550f5e8ba0819e.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2ef6f2d9234bec7bc56bff6e783291a8b22d605a.jpg\"></figure>\n</figure>",
    "tags": [
      "Centres de santé",
      "Damas",
      "Périphérie de Damas",
      "Soins de santé primaires",
      "Réhabilitation",
      "Pénurie de personnel médical",
      "Services de santé",
      "Centre Al-Damir",
      "Centre Haran Al-Awamid"
    ]
  },
  "tr": {
    "title": "Şam’da 51, kırsalda 170 merkez… Sağlık merkezleri yıkımdan toparlanmaya ve yeni önceliklere",
    "content": "<p>Şam - Capital News</p>\n\n<p>Son yıllarda, Şam kırsalındaki onlarca sağlık merkezi kısmi veya tamamen yıkıma uğradı, bu da halkın temel sağlık hizmetlerine erişimini olumsuz etkiledi. Öte yandan, Şam içindeki çoğu sağlık merkezi, diğer illerden gelenlerin yoğun baskısı altında çalışmaya devam etti. Bu durum ek bir yük oluşturdu ancak ekipman, personel eksikliği ve zor koşullara rağmen birinci basamak sağlık hizmetleri sisteminde dayanıklı kaldılar.</p>\n\n<h2>Şam’da 51, kırsalda 170 merkez</h2>\n\n<p>Şam’da faaliyet gösteren 51 sağlık merkezi bulunmakta; bunlardan dördü hizmet dışı, üçü ise Jobar’daki sağlık merkezi gibi tamamen yıkılmış durumda. Qadam merkezi ise 2026 yılında hizmete yeniden açılmak üzere şu anda yenileniyor. Şam kırsalında yaklaşık 170 sağlık merkezi var ve bunların 12’si yıkım veya personel ve ekipman eksikliği nedeniyle kapalı.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/47f4de5641a031c24fa695143d4597e912c86f40.jpg\"></figure><div>\n<p>Sağlık Bakanlığı Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri Müdürlüğü merkez sorumlusu Dr. Arwa Issa, Capital News’e verdiği özel röportajda, bakanlığın her vilayetin önceliklerine göre yenileme planları üzerinde çalıştığını ve destekleyen kurumlar ve organizasyonlarla koordinasyon içinde gerekli ilaç ve personelin temin edildiğini belirtti.</p>\n</div></div>\n\n<p>Issa, önceliklerin ayrıca, özellikle halkın geri döndüğü bölgelerde sağlık hizmetlerinin tüm nüfusa ulaşmasını sağlamak ve kronik ilaçların merkezler, mobil klinikler ve gezici ekipler aracılığıyla sürekli temin edilmesini kapsadığını vurguladı.</p>\n\n<h2>Hizmetler ve çalışma öncelikleri</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/c7a817f3ed034a03962d49e48231299db627020e.jpg\"></figure><div>\n<p>Douma sağlık bölgesi sorumlusu Dr. Amira Raslan, sağlık merkezlerine başvuran her vatandaşın kapsamlı birinci basamak sağlık hizmeti aldığını; bu hizmetlerin çocuk tedavisi, kronik hastalık bakımı, aşı hizmetleri, üreme sağlığı ve sağlık iletişimini kapsadığını, böylece vatandaşların ihtiyaç duydukları temel hizmetlere erişiminin sağlandığını ifade etti.</p>\n</div></div>\n\n<p>Raslan, sağlık merkezlerinde çalışanların, kırsal Şam Sağlık Müdürlüğü denetiminde sürekli eğitim programlarına tabi tutulduğunu, bu programların personeli gerekli bilgi ve tekniklerle donatmayı amaçladığını, bunun da sunulan hizmetlerin kalitesine ve hastalara öncelik verilmesine olumlu yansıdığını belirtti.</p>\n\n<h2>Personel eksikliği</h2>\n\n<p>Özellikle kırsal bölgelerdeki sağlık merkezleri, tıbbi personel eksikliği sorunu yaşamaktadır. Raslan, yakında yapılacak sınavların yeni nitelikli personel alımını sağlayarak sağlık hizmetlerinin desteklenmesine ve merkezlerin yanıt kapasitesinin artırılmasına katkı sunacağını söyledi.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/304150e4fca624cea57cd4240ae68887728cac8f.jpg\"></figure><div>\n<p>Sağlık planı, Raslan’a göre, mevcut hizmetlerin sayısını artırmayı ve kapsamını genişletmeyi öncelik olarak belirleyerek, halkın geri döndüğü tüm bölgelere ulaşmayı hedefliyor. Ayrıca kırsal sağlık merkezlerinin yeniden faaliyete geçirilmesi çalışmaları sürdürülüyor. Örneğin, UNOPS ile iş birliği içinde kırsal Şam Sağlık Müdürlüğü koordinasyonunda, özgürleştirme sonrası hemen Al-Damir Sağlık Merkezi’nin onarımı ve rehabilitasyonu başladı.</p>\n</div></div>\n\n<p>UNOPS, Birleşmiş Milletler projeleri, uluslararası finans kurumları, hükümetler ve diğer ortaklar için dünya genelinde proje uygulayan bir organizasyondur.</p>\n\n<h2>Al-Damir ve Haran Al-Awamid merkezleri örnekleri</h2>\n\n<p>Al-Damir Sağlık Merkezi, özgürleşme sonrası yenilenen merkezlere örnek teşkil ediyor. Merkez müdürü Ruqayya Issa, Capital News’e verdiği özel röportajda, çoğu kliniğin elektrik kesintileri ve tıbbi cihazların enerjiye bağımlılığı nedeniyle çalışmadığını, birçok cihazın arızalı olduğunu ve diş kliniği ile laboratuvarın neredeyse tamamen durduğunu söyledi.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/02b371c72329f06e534fee96ee4053adbc30732c.jpg\"></figure><div>\n<p>Özgürleşmeden sonra restorasyon ve rehabilitasyon tamamlandı, iç hastalıkları, aşı, diş, bulaşıcı hastalıklar, acil servis ve üreme sağlığı klinikleri dahil çoğu klinik hizmete döndü. Laboratuvar günlük 20-30 test yapıyor ve eczane ilaç temini ve dağıtımını sağlıyor.</p>\n</div></div>\n\n<p>Kırsal Şam Sağlık Müdürlüğü ile koordinasyonla arızalı cihazlar tamir edildi ve mevcut cihazlarla merkez donatıldı, ancak ekokardiyografi ve kulak için dört test cihazı gibi bazı eksiklikler devam ediyor.</p>\n\n<p>Haran Al-Awamid Sağlık Merkezi kısmi yıkım nedeniyle hizmet dışı kaldı ve hastalara yanıt veremedi. 2018’de bölge sakinleri, merkezin yanında geçici bir karavanda acil tedavi alıyor, burada sadece aşılar ve bazı tansiyon ile diyabet ilaçları veriliyordu.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/a815108aaba4df2f593bf58e2d46cf3facfe9eab.jpg\"></figure><div>\n<p>Özgürleşmeden sonra, UOSSM ve kırsal Şam Sağlık Müdürlüğü iş birliğiyle binanın zemin ve birinci katları yenilenmeye başlandı, modern tıbbi cihazlarla donatıldı ve hizmetlerin yeniden faaliyete geçmesi için tıbbi, hemşirelik ve idari personel sağlandı.</p>\n</div></div>\n\n<p>UOSSM, Suriye ve kriz bölgelerinde etkilenenlere sağlık hizmeti ve yardım sunan bir tıbbi yardım örgütüdür.</p>\n\n<h2>Personel açığını kapatma ihtiyacı</h2>\n\n<p>Kırsal alanlara dönüş ve hasta sayısındaki artış, personel eksikliğinin acilen giderilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. Al-Damir merkezi müdürü, acil durumlarda Kızılay ile iletişime geçildiğini, ambulans sağlandığını, ancak personel eksikliğinin devam ettiğini, haftada sadece bir ebe bulunduğunu ve tıbbi uzmanlıkların yetersiz olduğunu, sadece bir pratisyen hekim olduğunu belirtti.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/25a6582b659d656bf816941d5326831d61917d51.jpg\"></figure><div>\n<p>Restorasyon sonrası büyük ilerlemeye rağmen, merkezin tam sağlık hizmeti sunabilmesi ve artan talebi karşılayabilmesi için ekipman ve personel tamamlanması gerekiyor.</p>\n</div></div>\n\n<p>Haran Al-Awamid idari müdürü de önemli gelişmelere rağmen merkezin doğum ve acil servislerinin 7/24 aktif olabilmesi için bodrum katın onarılması, kritik vakalar için özel ambulans temini ve tıbbi personel takviyesi gerektiğini vurguladı.</p>\n\n<h2>Kırsal merkezlerde iş performansında iyileşme</h2>\n\n<p>Şam kırsalındaki sağlık merkezleri özgürleşmeden sonra kademeli iyileşme gösterdi. Haran Al-Awamid idari müdürü, hizmet seviyesinde belirgin bir iyileşme olduğunu, merkezin iç hastalıkları, çocuk, kadın, pansuman klinikleri, ücretsiz ilaç temini, merkez içi tıbbi analizler, mobil ekipler ve toplum sağlığı çalışanlarıyla dış ihtiyaçların karşılandığını belirtti.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/70df70d0199057b1707e497bdedb721e22001f47.jpg\"></figure><div>\n<p>Haran Al-Awamid, yaklaşık 80 bin nüfusa hizmet veriyor ve günlük 200-250 hasta kabul ediyor. Diyabet, hipertansiyon, bazı kanserler ve tiroid hastalıkları gibi unutulmuş kronik hastalıklar şimdi tıbbi takip altında.</p>\n</div></div>\n\n<p>Al-Damir merkezinin verileri de benzer şekilde, restorasyon öncesi günlük 50 olan hasta sayısının yaklaşık 250’ye yükseldiğini gösteriyor, bu da ihtiyacı ve personel üzerindeki baskıyı yansıtıyor.</p>\n\n<h2>Şam merkezleri… Artan zorluklara rağmen çalışma devam ediyor</h2>\n\n<p>Şam’da sağlık merkezleri, önemli baskılara rağmen faaliyetlerini sürdürdü. Kafr Sousa Sağlık Merkezi, bölgeye hizmet veriyor; kadın klinikleri, çocuk sağlığı, aşı, sağlıklı beslenme, acil durumlar, diş hekimliği ve laboratuvar hizmetleri sunuyor.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/999a4053241653d94ea2158a770fd4ce8654a8fd.jpg\"></figure><div>\n<p>Merkez müdürü Dr. Suhaib Rahmoun, zorluklara rağmen merkezin tam kapasite çalışmaya devam ettiğini, özgürleşmeden sonra alternatif enerji sistemi kurulduğunu ve çalışma sürekliliğinin sağlandığını, ancak bazı özel ilaçlar ve uzman doktor eksikliklerinin sürdüğünü belirtti.</p>\n</div></div>\n\n<p>Kafr Sousa merkezinde 19 doktor, hemşire, laboratuvar teknisyeni ve ebe çalışıyor, aylık yaklaşık 1200 hasta kabul ediyor, günlük ortalama 50 hasta ile çocuklar, yaşlılar ve kadınlar en büyük hasta grubunu oluşturuyor, istatistik sorumlusu Sawsan Al-Khalidi’ye göre.</p>\n\n<p>Merkez, aşılama kampanyaları, meme kanseri erken teşhisi ve savaş kalıntılarının riskleri hakkında bilinçlendirme kampanyaları düzenliyor, ayrıca danışmanlık, ruh sağlığı, donanımlı acil klinikler ekleyerek hizmetlerini geliştiriyor ve personel eğitimine önem veriyor.</p>\n\n<h2>Hastalar hizmetlerde belirgin iyileşme görüyor</h2>\n\n<p>Hasta Ahmed Emad, kırsal sağlık merkezlerinde hizmetlerin özgürleşme öncesine göre kademeli olarak çok daha iyi hale geldiğini belirtti. Ramiya Kilani de aynı görüşte olduğunu, ziyaret ettiği merkezde dahiliye, çocuk ve kadın doktorlarının bulunduğunu ve tedavinin düzenli olduğunu söyledi.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/6431b1e698ce255856b05db3681530df68f62db3.jpg\"></figure><div>\n<p>Sabah Al-Wafa, torununu Şam’daki bir çocuk kliniğine götürürken hizmetlerin eskisine göre daha düzenli olduğunu, muayenenin hızlı yapıldığını, ilaçların ücretsiz verildiğini ve çocuklar ile yaşlıların dikkatle takip edildiğini söyledi. Aşı, beslenme ve kadın bölümlerinin aynı yerde bulunmasının özellikle yaşlıların hizmete erişimini kolaylaştırdığını belirtti.</p>\n</div></div>\n\n<p>Saqar Al-Aqdi, kırsalda hizmetlerin sınırlı olması nedeniyle tedavi için uzaklara gitmek zorunda kaldığını, ancak bazı merkezlerin yenilenmesi ve donatılmasıyla bu yükün azaldığını, tıbbi ve hemşirelik personelinin iyi ilgisi ve kronik hastaların takibinin kendisini memnun ettiğini dile getirdi.</p>\n\n<p>Çok sayıda bölgedeki sağlık altyapısına verilen büyük zarara rağmen, hükümet çabaları ve destekleyen kuruluşlarla iş birliği içinde, sağlık tesislerinin yenilenmesi, ilaç ve personel temini için çalışıyor. 2025 Ağustos ayında Şam kırsalında, Doğu Guta’da Al-Hayjana ve Al-Otaiba merkezleri de dahil olmak üzere birkaç sağlık merkezi açıldı.<br></p>\n\n<p>Al-Damir Sağlık Merkezi…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2dc72231b44ec899f6b9feb46a5a1cb7e494c723.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2f07a997eefdfc29d89f955974e15e56d53d7ab8.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/14fa339315872253b9a228c6283eb8f5383b36ae.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/f2065cccb809ce3cc8f9987e4aac4aa07010548d.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/3132bbb1baad26fbfd3777010cf809e271f69703.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/47dd4dcaf7047186e05b4da6537c88542894dad7.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Haran Al-Awamid Sağlık Merkezi…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/dbc612a2e58fa9a61ddf83bec84fbd1b827e7687.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2898ae46ebceecdc13fa299882401375b643572b.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/370e8d641f08daf00afc59ba408b067a435849e3.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/33dad45a7c4907a8145aaf74e105a3ca4a4eb6f0.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/86247a5fd7a9d13857b446eabc4142fd7fc7780a.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4a2c1a0ad56b2cd6b31378c410d477609ee8b782.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/7043b6d08bb3efb4acdde35a7d32073177dd2525.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f72ffdd7f9d71098ea16173af345eebd66d9050.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/6cd7a435ae0eaa764588c11fdd4e07f0a6d51503.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Şam’da sağlık merkezi…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/449be56d82957baab601b1a2f119934da0d6ab98.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/cfb61a2e8aac3960f95a3a87e5f3811e62c82dda.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/385ad1deadf2a3391243dd3e0769564aa78e6746.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8eeae5b4794d3ee17d3e30197cd55cdea638e794.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4507c991174348ab419517908aa080efb61067e9.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/15b17874fc61b150ecd3eecee1d99f4c1917bfd6.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/a20546cfda0127ecf5ef7aa894caebdaea92be27.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/eb6ca27a5b42765c68ee5308d40b4a005b34b4bd.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Röportajlar…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/9a1eb3845340b1e4c6e18b2413cfa77ed2f2d8e1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/75fc912890953d104bf5a5065a550f5e8ba0819e.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2ef6f2d9234bec7bc56bff6e783291a8b22d605a.jpg\"></figure>\n</figure>",
    "tags": [
      "Sağlık merkezleri",
      "Şam",
      "Şam kırsalı",
      "Birinci basamak sağlık hizmetleri",
      "Rehabilitasyon",
      "Personel eksikliği",
      "Sağlık hizmetleri",
      "Al Damir Merkezi",
      "Haran Al Awamid Merkezi"
    ]
  },
  "ku": {
    "title": "لە شامی 51 و لە دەرەوەی شاری 170… ناوەڕاستەکانی تەندروستی لە کەشتی بۆ هەڵگرتن و دیاریکردنی پێشەنگای نوێ",
    "content": "<p>شام - Capital News</p>\n\n<p>لە ساڵانی رابردووەوە، زۆرینەی ناوەڕاستە تەندروستییەکان لە دەرەوەی شاری شام بەشێوەیەکی تەواو یان بەشدارەوە برینداربوون بەهۆی کەشتی، کە کاریگەرییەکی نەخۆش لە توانای گەیشتن بۆ خزمەتگوزارییە پزیشکییە سەرەکییەکان هەبوو. لە لایەن دیکەوە، زۆربەی ناوەڕاستە تەندروستییەکان لە ناو شاری شام بەردەوام بوون بە کارکردن لە کاتی فشاری زۆر کە بەهۆی هاتنی خەڵک لە پارێزگاکانەوە بوو، ئەمە بارێکی زیادە لەسەر ئەو ناوەڕاستان هەبوو بەڵام هەروەها پەیوەندیدا بە سیستەمی پەروەردەی تەندروستی یەکەم جار بەردەوام بوون، هەرچۆنێک کەمبوودە لە جۆرەکان و کارمەند و مەرجەکان و بارودۆخی کێشەدار.</p>\n\n<h2>51 ناوەڕاست لە شامی ناوەوە و 170 لە دەرەوە</h2>\n\n<p>ژمارەی ناوەڕاستە تەندروستییە کاردەکەن لە شامی ناوەوە 51 ناوەڕاستە، کە چوارەک لەوانەوە لە خزمەتگوزاری دەرنەچوون و سێکەیان تەواوی سەقامگیرکراون وەک ناوەڕاستی پزیشکی لە جوبەر، هەروەها ناوەڕاستی قەدم لە ئێستادا لە ژێر چاککردنەوەیە بۆ ئەوەی لە ساڵی 2026 خزمەتگوزاری بۆیەوە بکرێت. هەروەها لە دەرەوەی شامی ناوەوە نزیکەی 170 ناوەڕاستی تەندروستی هەیە، کە لەوانەی 12 یانە لە خزمەتگوزاری دەرنەچوون بەهۆی کەشتی یان کەمبوودە لە کارمەند و جۆرەکان.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/47f4de5641a031c24fa695143d4597e912c86f40.jpg\"></figure><div>\n<p>بەڕێوەبەرە ناوەڕاستەکان لە بەڕێوەبردنی پەروەردەی تەندروستی یەکەم جار لە وەزارەتی تەندروستی، دکتۆر ئاروا عیسە، لە پەیوەندیدا بە Capital News ڕوونکردنەوە کرد کە وەزارەتی تەندروستی لەسەر پلاندانان کار دەکات بۆ چاکسازی بە پێویستی هەر پارێزگاکە، وە هەروەها دابینکردنی دەرمان و کارمەندان بە هاوکاری لەگەڵ ئەنجومەنی یارمەتی و ڕێکخراوەکان.</p>\n</div></div>\n\n<p>عیسە دڵنیایی دا کە پێشەنگاکانی وەزارەت هەروەها سەرەکی دەکاتە سەر دابینکردنی خزمەتگوزاری تەندروستی بۆ هەموو دانیشتوانەکان، بەتایبەتی لە ناوچەکان کە خەڵکەکان بۆیان گەڕاوەوە، بە هەوڵدان بۆ دابینکردنی دەرمانی کڕۆنیکی بەردەوام هەروەها بەڕێوەبردنی ئەم دەرمانە لە ناو ناوەڕاستەکان یان لەگەڵ کلینیکە گەڕاوەکان و تیمە گەڕاوەکان، بۆ بەهێزکردنی بەردەوامی پەروەردەی تەندروستی لە هەموو ناوچەکان.</p>\n\n<h2>خزمەتگوزاری و پێشەنگاکانی کار</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/c7a817f3ed034a03962d49e48231299db627020e.jpg\"></figure><div>\n<p>بەڕێوەبەری ناوچەی تەندروستی دووما، دکتۆر ئەمیرە رەسلان، ڕوونکردنەوە کرد کە هەر شتێک کە کەسێک بۆ ناوەڕاستە تەندروستی دەچێت، بەخێرایی و بە شێوەیەکی تەواو خزمەتگوزاری پەروەردەی یەکەم جار بۆی دابین دەکرێت، کە ئەم خزمەتگوزارییانە تێدایە چارەسەری منداڵان، چاودێری نەخۆشی کڕۆنیکی، خزمەتگوزارییەکانی واکسیناسیۆن، تەندروستی بەرزدان، هەروەها خزمەتگوزارییەکانی پەیوەندی تەندروستی، بۆ دڵنیابوونی گەیشتنەوەی دانیشتوان بۆ خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان کە پێویستیان هەیە.</p>\n</div></div>\n\n<p>لە لایەن دیکەوە، کارمەندەکان لە ناوەڕاستە تەندروستییەکان بەبرنامەی فێرکاری بەردەوام دەبن لە ژێر چاودێری بەڕێوەبردنی تەندروستی دەرەوەی شامی ناوەوە، وە رەسلان ڕوونکردنەوە کرد کە ئەم بەرنامانە بە شێوەیەکی خۆشەویست ڕێکخراون بۆ دابینکردنی زانیاری و تەکنیکی پێویست بۆ کارمەندان، کە ئەمە کاریگەریەکی باش لە جۆری خزمەتگوزاری دابینکراو و پێشەنگای دابینکردنی پەروەردە بۆ هەر نەخۆشەکە دەهێنێت.</p>\n\n<h2>کەمبوود لە کارمەندە تەندروستییەکان</h2>\n\n<p>ناوەڕاستە تەندروستییەکان، بە تایبەتی لە ناوچەکانی دەرەوە، کێشەی کەمبوود لە کارمەندە پزیشکییەکان هەبوو. سەبارەت بە ئەمە، رەسلان ڕوونکردنەوە کرد کە هیوای ڕێکخستنەوەی یارمەتیدانی پێشەنگایەکی نزیک بۆ زیادکردنی کەسایەتییە نوێیەکان هەیە کە دەتوانێت یارمەتی کارە تەندروستی بدات و توانای ناوەڕاستەکان بۆ وەلامدان بە داواکارییەکان بەهێز بکات.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/304150e4fca624cea57cd4240ae68887728cac8f.jpg\"></figure><div>\n<p>پلانی پێشەوەی تەندروستی، بە پێی دکتۆر رەسلان، هەوڵ دەدات ژمارەی خزمەتگوزارییەکان زیاد بکات و بەرز بکات وەک پێشەنگایەکی نوێ بۆ گەیشتن بە هەموو ناوچەکان کە خەڵکەکانیان گەڕاوەوە، هەروەها بەردەوامی کارکردنی ناوەڕاستە تەندروستییەکان لە دەرەوە بە تەواوی پێک دێت. بۆ نموونە، یەکێک لە ئەم ناوەڕاستانە ناوەڕاستی تەندروستی دامیرە کە کارەکانی چاکسازی و چاککردنەوەی لە دوای ئازادی بەڕێوەچووە بە هاوکاری بەڕێوەبردنی تەندروستی دەرەوەی شامی ناوەوە و بە یارمەتی نووسینگەی یەکگرتووەکانی نەتەوەیەکان بۆ خزمەتگوزارییە پروژه‌کان (UNOPS).</p>\n</div></div>\n\n<p>ڕێکخراوی UNOPS یەکێکە لە ڕێکخراوە تایبەتمەندەکان بۆ جێبەجێکردنی پرۆژەکانی یەکگرتووە نەتەوەکان و دامەزراندنە مالییە نێودەوڵەتییەکان و حکومەتەکان و هاوپەیمانەکانی تر لە سەرتاسەری جیهان.</p>\n\n<h2>نمونەی ناوەڕاستەکانی دامیر و حەران العوامید</h2>\n\n<p>وەک پێشتر باسکرا، ناوەڕاستی تەندروستی دامیر نمونەی ناوەڕاستەکان بوو کە لە دوای ئازادی کارەکانی چاکسازی و چاککردنەوەیان لەسەر کرد، کە ڕوونکردنەوەی بەڕێوەبەری ناوەڕاست، رقیە عیسە، بە شێوەیەکی تایبەتی بۆ Capital News باس کرد کە زۆربەی کلینیکەکان وەستاندبوون بەهۆی نەبوونی هێزی کار و بەکاربردنی زۆربەی ئامرازە پزیشکییەکان بەسەر ئەو هێزیە، هەروەها چەندین ئامرازی تر هەڵەبوون و کلینیکی دندان و لابراتوار بە شێوەیەکی تەواو وەستاندبوون.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/02b371c72329f06e534fee96ee4053adbc30732c.jpg\"></figure><div>\n<p>بەڵام دۆخی کار دووبارە گۆڕاوە دوای ئازادی، چاکسازی و چاککردنەوە تەواو بوو، زۆربەی کلینیکەکان بۆ خزمەتگوزاری گەڕاوەوە وەک کلینیکی ناوخۆ، واکسیناسیۆن، دندان، نەخۆشیە سەریا، یارمەتیدانی فریا، خزمەتگوزاری تەندروستی بەرزدان، هەروەها لابراتوار کار دەکات و ڕۆژانە نێوان 20 تا 30 تاقیکردنەوە ئەنجام دەدات، هەروەها داروخانە دووبارە دەرمان دابین دەکات و پەخش دەکات بۆ نەخۆشان.</p>\n</div></div>\n\n<p>لە لایەن دیکەوە، بە هاوکاری بەڕێوەبردنی تەندروستی دەرەوەی شامی ناوەوە، ئامرازەکان کە هەڵەبوون چاککران و ناوەڕاست بە ئامرازەکی بەردەست پڕکرا، بەڵام هێشتا کەمبوودێک هەیە لە هەندێک وەک ئامرازی ئیکۆ و ئامرازی تاقیکردنەوەی چوارگۆڕی گوێ.</p>\n\n<p>هەروەها دۆخی ناوەڕاستی تەندروستی حەران العوامید کە برینداربووی بەشدارە بێت، کە لە ساڵانی رابردووەوە هاتە دەرکردن لە خزمەتگوزاری و نەتوانینی وەلامدان بە بارودۆخی نەخۆشییەکان، تاکو ئەوەی کە خەڵکی ناوچەکە لە ساڵی 2018 وەستاندنی یارمەتیدانی فریا لە ناو کەرڤانەیەکی کاتی لەگەڵ ناوەڕاستەکەدا وەردەگرن، کە خزمەتگوزارییەکانی تەنها بۆ واکسینەکان و هەندێک دەرمانی فشاری خوێن و شەکر ببوو.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/a815108aaba4df2f593bf58e2d46cf3facfe9eab.jpg\"></figure><div>\n<p>بەڵام دۆخی کار دووبارە گۆڕاوە دوای ئازادی، وەک ڕوونکردنەوەی بەڕێوەبەری ئیداری ناوەڕاست، ئەسماء الشێخ، باس کرد کە بە هاوکاری یەکگرتوی ڕێکخراوە پزیشکی و یارمەتیدان (UOSSM) و بەڕێوەبردنی تەندروستی دەرەوەی شامی ناوەوە، کارکردنەوەی ناوەڕاست و چاکسازییەکانی ناوەڕاست و تەواوکردنی ژوورەکەی سەرەتایی و یەکەمی بە تەواوی دەستی پێکرا و تەواوکردنیان بە ئامرازە پزیشکییە نوێیەکان، بە هاوکاری دابینکردنی کارمەندە پزیشکی و پزیشکی تەمری و ئیداری بۆ دووبارە چالاککردنی کار.</p>\n</div></div>\n\n<p>ڕێکخراوی UOSSM یەکگرتوی ڕێکخراوە پزیشکییەکان و یارمەتیدانە، کە سەرنجی بۆ دابینکردنی پەروەردەی تەندروستی و یارمەتیدانی پزیشکی بۆ کەسایەتییە بریندارەکان لە سوریا و ناوچەکانی کێشەدار دەدات.</p>\n\n<h2>پێویستی زۆر بۆ پڕکردنی کەمبوودەکانی کارمەند</h2>\n\n<p>گەڕانەوەی خەڵک بۆ ناوچەکانی دەرەوە و زیادبوونی ژمارەی مراجعەکان بۆ وەرگرتنی خزمەتگوزاری تەندروستی لە ناوەڕاستەکان، پێویستی زۆری پڕکردنی کەمبوودەکانی کارمەند دەردەخات. سەبارەت بە ئەمە، بەڕێوەبەری ناوەڕاستی دامیر باس کرد کە لە بارودۆخی فریا و هەنگاوەکانی توند، پەیوەندی بە هلالی سوور دەکرێت کە سەیارەی یارمەتیدانی فریا دابین دەکات بۆ گواستنەوەی نەخۆشان، بەڵام کێشەیەکی بەردەوام لە کەمبوودەکانی کارمەند هەیە، کە تەنها یەک پەروەردەکار هەیە لە هەفتەیەک لە ناوەڕاست، هەروەها کەمبوودێکی دیاریکراو لە تایبەتمەندی پزیشکییەکان هەیە، بۆ نموونە تەنها یەک پزیشکی گشتی هەیە.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/25a6582b659d656bf816941d5326831d61917d51.jpg\"></figure><div>\n<p>عیسە ڕوونکردنەوەی دا کە هەرچەندە پەرەسەندنی گەورەیەک هەیە دوای چاکسازی و دووبارە بەکار هێنان، هێشتا پێویستی دیاریکراو هەیە بۆ تەواوکردنی جۆرەکان و کارمەندەکان بۆ ئەوەی ناوەڕاست بتوانێت خزمەتگوزاری تەندروستی بەشێوەیەکی تەواو دابین بکات و وەلام بدات بە باری فشاری زیادکراو.</p>\n</div></div>\n\n<p>ئەوەش ڕای بەڕێوەبەری ئیداری ناوەڕاستی حەران العوامید پەسەند کرد کە هەرچەندە پەرەسەندی گەورە هەیە، ناوەڕاست هێشتا پێویستی زۆر بە چاکسازیی ژوورەکە و تەواوکردنی ئەوەی هەیە بۆ ئەوەی بتوانێت بەشەی زایینی و یارمەتیدانی فریا بەردەوام بکات لە ماوەی 24 کاتژمێر، هەروەها پێویستی بە دابینکردنی سەیارەی یارمەتیدانی فریا تایبەتی بۆ گواستنەوەی بارودۆخی هەزری هەیە و پێشوەختکردنی کارمەندە پزیشکییەکان.</p>\n\n<h2>باشتر بوونی نیشانی کار لە ناوەڕاستەکانی دەرەوە</h2>\n\n<p>ناوەڕاستە تەندروستییەکانی دەرەوەی شامی ناوەوە، باشتر بوونی هەستیارانەیان کردوە دوای ئازادی، کە بەڕێوەبەری ئیداری ناوەڕاستی حەران العوامید باس کرد کە گۆڕانکارییەکی بەردەوام لە ئاستی خزمەتگوزارییەکان دەرەوەیە، ئەمشو ناوەڕاستەکە کلینیکە ناوخۆ، منداڵ، ژنان، کلینیکی پانسمان، دابینکردنی دەرمان بە بەخشی و تاقیکردنەوەی پزیشکی لە ناوەڕاستەکە، هەروەها تیمی گەڕاوە و کارمەندانی تەندروستی کۆمەڵایەتی بۆ پەڕگەکردنی داواکارییەکان لە دەرەوەی ناوەڕاستەکە هەن.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/70df70d0199057b1707e497bdedb721e22001f47.jpg\"></figure><div>\n<p>نیشانی باشتر بوونی کار لە هەندێک ناوەڕاستی دەرەوە بە ژمارەی مراجع و خزمەتگوزارییەکانی دابینکراو نیشان دەدرێت، بۆ نموونە ناوەڕاستی حەران العوامید خزمەتگوزاری دەکات بۆ نزیکەی 80 هەزار کەس لە خەڵکی ناوچەکە و ڕۆژانە نێوان 200 تا 250 مراجع وەرگیراوە، بە پێی ئەسماء الشێخ، کە باس کرد لە کاتی کارکردن هیچ کەمبوودێک لە دەرمان نەدۆزرایەوە، بەڵام دۆزرایەوە بارودۆخەکان کە پێشتر لە بیرچوو بوون وەک نەخۆشی شەکر، فشاری خوێن، هەندێک سەرطان و نەخۆشی غەدەی تیروید کە ئێستا بە شێوەیەکی پزیشکی چاودێری دەکرێن.</p>\n</div></div>\n\n<p>هەروەها ژمارەی ناوەڕاستی دامیر ئەمە دیار دەکات، کە پێش ئازادی و چاکسازی کارکردن، ژمارەی مراجعەکان زیاتر نەبوو لە 50 مراجعە ڕۆژانە، بەڵام دوای ئازادی بەرزبووە بۆ نزیکەی 250 مراجعە، ئەمە کاریگەرییەکی گەورەی پێویستی و بارودۆخی خزمەتگوزاری لەسەر کارمەندەکان نیشان دەدات.</p>\n\n<h2>ناوەڕاستەکانی شامی ناوەوە… بەردەوامی کارکردن لە ناو کێشەی زیاتر</h2>\n\n<p>لە شامی ناوەوە، ناوەڕاستە تەندروستییەکان کارکردنەوەیان بەردەوام کردوە لە ساڵانی رابردووە هەرچەندە فشاری زۆر لەسەر ئەوان بوو، وەک ناوەڕاستی تەندروستی کەفرسوسە کە خزمەتگوزاری دەکات بۆ ناوچەی کەفرسوسە و ناوچەکانی لەگەڵی، و خزمەتگوزارییەکانی کلینیکە ژنان، پزیشکی منداڵ، واکسیناسیۆن، خۆراکدانی منداڵی تەندروست، بارودۆخی فریا، پزیشکی دندان، هەروەها خزمەتگوزارییەکانی لابراتوار.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/999a4053241653d94ea2158a770fd4ce8654a8fd.jpg\"></figure><div>\n<p>بەڕێوەبەری ناوەڕاست، دکتۆر سەهیب ڕەحمون، ڕوونکردنەوەی کرد کە ناوەڕاست بە تەواوی توانا کارکرد، هەرچەندە کێشە و هەڵە زیاد بوو، بەڵام دوای ئازادی سیستەمی هێزی جیاواز داخڵ کرد کە دابەشکردنی کار بەردەوام بکات لە ماوەی کاتژمێرەکانی کار، هەرچەندە هێشتا هەندێک کێشە هەیە وەک کەمبوود لە هەندێک دەرمانی تایبەتی، و کەمبوود لە کارمەندە پزیشکییەکان و تایبەتمەندییەکان.</p>\n</div></div>\n\n<p>ناوەڕاستی کەفرسوسە تەواوی 19 کارمەند هەیە لە نێوان پزیشک، پزیشکی تەمری، فنی لابراتوار و پەروەردەکار، و نزیکەی 1200 مراجع ڕۆژانە وەرگیراوە، بە چەندین 50 نەخۆشە ڕۆژانە، و کۆمەڵەی منداڵان، پیرەکان و ژنان گەورەترین بەشە لە بەکارهێنەرەکان، بە پێی بەڕێوەبەری ئیستاتیسیک سوسن خالدی.</p>\n\n<p>ناوەڕاست کار دەکات لە رێکخستنی هەموو کەمپەینەکانی ئاگاداری وەک کەمپەینی واکسیناسیۆن، دۆزینەوەی زودەی نەخۆشی سەرطانێکی سێنە، و ئاگاداری لە مەترسییەکانی ماوەی شەڕ، وە هەروەها پەرەپێدانی خزمەتگوزارییەکان بە زیادکردنی کلینیکی ڕاهێنان، کلینیکی تەندروستی نێوەکی، و کلینیکی فریا تەواوکراوە، بە پێشکەشکردنی فێرکاری و چاکسازی کارمەندان.</p>\n\n<h2>مراجعین: باشتر بوونی دیاریکراوی خزمەتگوزارییەکان</h2>\n\n<p>مراجع احمد عماد بە وشەی \"خزمەتگوزارییەکان پێش ئازادی نزیکەی نەبوون، بەڵام ئێستا هەموو شت گۆڕاوە بۆ باشتر و بەشێوەیەکی هەستیار\"، ئەم تاقیکردنەوەیەی خۆی لەگەڵ یەکێکی ناوەڕاستە تەندروستییەکانی دەرەوەی شامی کە منداڵی خۆی بۆ چارەسەر برد، باس کرد، کە هەمان شت لە رامیە کێلانی کە هاتەوە باس کرد کە جیاوازی گەورەیە لەنێوان پێشوو و ئێستا، چونکە لە ناوەڕاستی کە تاقیکردنەوە دەکات پزیشکی ناوخۆ، منداڵ و ژنان هەیە، هەروەها دەرمان بە شێوەیەکی ڕێکخراو دابین دەکرێت.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/6431b1e698ce255856b05db3681530df68f62db3.jpg\"></figure><div>\n<p>سەباح الوفا کە گەڕاوەیەکی منداڵەکە بۆ چارەسەر لە کلینیکی منداڵان لە یەکێک لە ناوەڕاستە تەندروستییەکانی شامی دەبێتەوە، باسی کرد کە خزمەتگوزارییەکان باشتر بوون بە شێوەیەکی ڕێکخراو لە پێشوو، کە پشکنین بە خێرایی دەکرێت، دەرمان بە بەخشی دابین دەکرێت، بەڕێوەبردنی دڵنیایی بۆ بارودۆخی منداڵان و پیرەکان، و دڵنیایی کرد کە بوونی بەشەکانی واکسیناسیۆن، خۆراکدانی و ژنان لە یەک شوێن کارەکان گەشەی زۆر کرد بۆ خەڵک، بە تایبەتی پیرەکان کە هەڵەیان بۆ گەیشتن بە چەند شوێنەوە زۆر کێشە هەیە.</p>\n</div></div>\n\n<p>صقر العەقدی، مراجعێک کە لە پێشوو کێشەی خۆی باس کرد کە دەبێت بڕۆیت بۆ ناوچەی دوور بۆ چارەسەر، بەهۆی کەمبوودەکانی خزمەتگوزاری لە دەرەوەی شامی، بەڵام ئێستا چاکسازی هەندێک ناوەڕاست لە دەرەوە و پڕکردنیان بە جۆرەکان ئەو بارە کەم کرد، هەروەها باشی کارکردنی کارمەندە پزیشکی و تەمری باسی کرد، و ئەوەی مراجع لەوە دەبینێت کە پێشکەش و چاودێری بارودۆخی کڕۆنیکی هەیە.</p>\n\n<p>هەرچەندە زیانە گەورەیەکی گەیشتە بە بنەمای تەندروستی لە زۆر ناوچەیەکی سوریەوە، هەوڵە حکومەتییەکانی سوریە بە هاوکاری ڕێکخراوەکان و ئەنجومەنی یارمەتی دەتوانن چاکسازی بکەن لەوەی کە ئەم بنەماکانە دەکرێن و دەرمان و کارمەند دابین بکەن، کە لە مانگی هەشتی ساڵی 2025 چەند ناوەڕاستی تەندروستی نوێ لە دەرەوەی شامی ناوەوە کراونەوە، وەک ناوەڕاستەکانی هەیجانا و عەتیبە لە گەوتای ڕۆژئاوا.</p>\n\n<p>ناوەڕاستی تەندروستی دامیر…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2dc72231b44ec899f6b9feb46a5a1cb7e494c723.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2f07a997eefdfc29d89f955974e15e56d53d7ab8.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/14fa339315872253b9a228c6283eb8f5383b36ae.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/f2065cccb809ce3cc8f9987e4aac4aa07010548d.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/3132bbb1baad26fbfd3777010cf809e271f69703.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/47dd4dcaf7047186e05b4da6537c88542894dad7.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>ناوەڕاستی تەندروستی حەران العوامید…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/dbc612a2e58fa9a61ddf83bec84fbd1b827e7687.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2898ae46ebceecdc13fa299882401375b643572b.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/370e8d641f08daf00afc59ba408b067a435849e3.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/33dad45a7c4907a8145aaf74e105a3ca4a4eb6f0.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/86247a5fd7a9d13857b446eabc4142fd7fc7780a.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4a2c1a0ad56b2cd6b31378c410d477609ee8b782.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/7043b6d08bb3efb4acdde35a7d32073177dd2525.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f72ffdd7f9d71098ea16173af345eebd66d9050.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/6cd7a435ae0eaa764588c11fdd4e07f0a6d51503.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>ناوەڕاستی تەندروستی لە شامی ناوەوە…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/449be56d82957baab601b1a2f119934da0d6ab98.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/cfb61a2e8aac3960f95a3a87e5f3811e62c82dda.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/385ad1deadf2a3391243dd3e0769564aa78e6746.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8eeae5b4794d3ee17d3e30197cd55cdea638e794.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4507c991174348ab419517908aa080efb61067e9.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/15b17874fc61b150ecd3eecee1d99f4c1917bfd6.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/a20546cfda0127ecf5ef7aa894caebdaea92be27.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/eb6ca27a5b42765c68ee5308d40b4a005b34b4bd.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>لەگەڵوتەکان…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/9a1eb3845340b1e4c6e18b2413cfa77ed2f2d8e1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/75fc912890953d104bf5a5065a550f5e8ba0819e.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2ef6f2d9234bec7bc56bff6e783291a8b22d605a.jpg\"></figure>\n</figure>",
    "tags": [
      "ناوەڕاستە تەندروستی",
      "شام",
      "دەرەوەی شامی ناوەوە",
      "پەروەردەی تەندروستی یەکەم جار",
      "چاکسازی",
      "کەمبوودە کارمەند",
      "خزمەتگوزاری تەندروستی",
      "ناوەڕاستی دامیر",
      "ناوەڕاستی حەران العوامید"
    ]
  },
  "ru": {
    "title": "51 центр в Дамаске и 170 в пригородах… Медицинские центры: от разрушений к восстановлению и новым приоритетам",
    "content": "<p>Дамаск - Capital News</p>\n\n<p>За последние годы десятки медицинских центров в пригородах Дамаска пострадали частично или полностью в результате обстрелов, что негативно сказалось на доступе населения к базовым медицинским услугам. В то же время большинство центров в самом Дамаске продолжали работу под большим давлением из-за притока людей из других провинций, что создавало дополнительную нагрузку, но они оставались опорой системы первичной медицинской помощи, несмотря на нехватку оборудования, кадров и сложные условия.</p>\n\n<h2>51 центр в Дамаске и 170 в пригородах</h2>\n\n<p>В Дамаске работает 51 медицинский центр, из которых четыре не функционируют, а три полностью разрушены, например медицинский центр в Джубаре. Центр в Кадам сейчас проходит реконструкцию с целью возобновления работы в 2026 году. В пригородах Дамаска насчитывается около 170 центров, 12 из которых не работают из-за разрушений или нехватки кадров и оборудования.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/47f4de5641a031c24fa695143d4597e912c86f40.jpg\"></figure><div>\n<p>Руководитель отделения медицинских центров в Дирекции первичной медицинской помощи Министерства здравоохранения доктор Арва Исса в эксклюзивном комментарии Capital News отметила, что министерство разрабатывает планы реконструкции с учетом приоритетов каждого региона, обеспечивая поставки лекарств и необходимого персонала в координации с поддерживающими организациями.</p>\n</div></div>\n\n<p>Исса подчеркнула, что приоритеты также сосредоточены на обеспечении доступа к медицинским услугам для всего населения, особенно в районах, где возвращаются жители, с постоянным обеспечением хроническими лекарствами через центры, мобильные клиники и выездные бригады, что способствует непрерывности медицинского обслуживания в различных регионах.</p>\n\n<h2>Услуги и приоритеты работы</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/c7a817f3ed034a03962d49e48231299db627020e.jpg\"></figure><div>\n<p>Руководитель медицинского района Дума доктор Амира Раслан пояснила, что каждый посетитель медицинских центров встречается и получает комплексные услуги первичной медицинской помощи, включая лечение детей, уход за хроническими больными, вакцинацию, репродуктивное здоровье и медицинскую коммуникацию, обеспечивая доступ граждан к необходимым базовым услугам.</p>\n</div></div>\n\n<p>Раслан добавила, что сотрудники центров проходят постоянное обучение под контролем Дирекции здравоохранения пригородов Дамаска, что направлено на повышение квалификации персонала и применение современных технологий, что положительно сказывается на качестве услуг и приоритетах оказания помощи каждому пациенту.</p>\n\n<h2>Недостаток медицинского персонала</h2>\n\n<p>Медицинские центры, особенно в сельской местности, страдают от нехватки кадров. Раслан отметила, что ближайшие конкурсы для привлечения новых специалистов помогут поддержать медицинскую работу и повысить способность центров реагировать на потребности.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/304150e4fca624cea57cd4240ae68887728cac8f.jpg\"></figure><div>\n<p>Предстоящий план Министерства здравоохранения предусматривает расширение количества и спектра доступных услуг в качестве нового приоритета с целью охвата всех районов, куда возвращаются жители, а также продолжение восстановления медицинских центров в пригородах. Например, начаты работы по ремонту центра Аль-Даамир сразу после освобождения в координации с Дирекцией здравоохранения пригородов Дамаска и при поддержке Управления ООН по обслуживанию проектов (UNOPS).</p>\n</div></div>\n\n<p>UNOPS — организация, специализирующаяся на реализации проектов ООН, международных финансовых институтов, правительств и других партнеров по всему миру.</p>\n\n<h2>Центры Аль-Даамир и Харан Аль-Авамид как примеры</h2>\n\n<p>Медицинский центр Аль-Даамир стал примером для восстановленных после освобождения центров. Директор центра Рукия Исса в эксклюзивном комментарии Capital News сообщила, что большинство клиник были закрыты из-за отсутствия электроэнергии и зависимости медицинского оборудования от нее, а также из-за поломок многих аппаратов и почти полного прекращения работы стоматологической клиники и лаборатории.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/02b371c72329f06e534fee96ee4053adbc30732c.jpg\"></figure><div>\n<p>После освобождения ремонт и реконструкция были завершены, и большинство клиник возобновили работу, включая внутренние болезни, вакцинацию, стоматологию, инфекционные заболевания, скорую помощь и репродуктивное здоровье. Лаборатория ежедневно выполняет от 20 до 30 анализов, а аптека вновь обеспечивает пациентов лекарствами.</p>\n</div></div>\n\n<p>В координации с Дирекцией здравоохранения пригородов Дамаска были отремонтированы неисправные приборы и центр оснащен доступным оборудованием, однако некоторые аппараты, такие как эхокардиограф и четырехкратный слуховой тест, пока отсутствуют.</p>\n\n<p>Центр Харан Аль-Авамид также пострадал частично, что привело к прекращению работы и неспособности реагировать на медицинские случаи. В 2018 году жители получали экстренную помощь в временном вагончике рядом с центром, где предоставлялись только вакцинация и некоторые лекарства от гипертонии и диабета.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/a815108aaba4df2f593bf58e2d46cf3facfe9eab.jpg\"></figure><div>\n<p>После освобождения, в сотрудничестве с Союзом медицинских и гуманитарных организаций (UOSSM) и Дирекцией здравоохранения пригородов Дамаска, началась реконструкция здания, ремонт первого и второго этажей, оснащение современным медицинским оборудованием и обеспечение медицинским, сестринским и административным персоналом для возобновления работы.</p>\n</div></div>\n\n<p>UOSSM — союз медицинских гуманитарных организаций, занимающихся оказанием медицинской помощи пострадавшим в Сирии и кризисных регионах.</p>\n\n<h2>Острая необходимость восполнения кадрового дефицита</h2>\n\n<p>Возвращение жителей в сельские районы и рост числа пациентов подчеркивают острую необходимость восполнения кадрового дефицита. Директор центра Аль-Даамир отметила, что в экстренных случаях обращаются в Красный Полумесяц, который предоставляет машину скорой помощи, однако дефицит кадров сохраняется: в центре работает всего одна акушерка в неделю, а медицинских специалистов крайне мало — всего один врач общей практики.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/25a6582b659d656bf816941d5326831d61917d51.jpg\"></figure><div>\n<p>Несмотря на значительные улучшения после ремонта, существует явная потребность в завершении оснащения и пополнении кадров для полноценного предоставления медицинских услуг и удовлетворения растущей нагрузки.</p>\n</div></div>\n\n<p>Административный директор центра Харан Аль-Авамид также подчеркнула, что, несмотря на значительный прогресс, центр нуждается в срочном ремонте подвального помещения для активации родильного и скорого отделений круглосуточно, выделенной машине скорой помощи для критических случаев и усилении медицинского персонала.</p>\n\n<h2>Улучшение показателей работы в пригородных центрах</h2>\n\n<p>Медицинские центры в пригородах Дамаска постепенно улучшали работу после освобождения. Административный директор центра Харан Аль-Авамид отметила явное улучшение уровня услуг: в центре работают клиники внутренней медицины, педиатрии, гинекологии, перевязок, бесплатное обеспечение лекарствами, лабораторные анализы на месте, а также мобильные бригады и сотрудники общественного здравоохранения для покрытия потребностей вне здания.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/70df70d0199057b1707e497bdedb721e22001f47.jpg\"></figure><div>\n<p>Центр Харан Аль-Авамид обслуживает около 80 тысяч жителей и принимает ежедневно от 200 до 250 посетителей. Внимание уделяется хроническим заболеваниям, таким как диабет, гипертония, некоторые виды рака и заболевания щитовидной железы.</p>\n</div></div>\n\n<p>Данные центра Аль-Даамир подтверждают эту тенденцию: количество посетителей возросло с 50 до примерно 250 в день после ремонта, что отражает высокий спрос и нагрузку на персонал.</p>\n\n<h2>Центры в Дамаске: продолжение работы несмотря на возросшие вызовы</h2>\n\n<p>В Дамаске медицинские центры продолжали работу, несмотря на значительные нагрузки. Медицинский центр Кафр Суса обслуживает район, предоставляя услуги женских консультаций, педиатрии, вакцинации, питания детей, экстренной помощи, стоматологии и лабораторных исследований.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/999a4053241653d94ea2158a770fd4ce8654a8fd.jpg\"></figure><div>\n<p>Директор центра доктор Суэйб Рахмун сообщил, что центр продолжал работать на полную мощность, несмотря на трудности. После освобождения была внедрена альтернативная энергетическая система, обеспечивающая непрерывность работы, хотя некоторые проблемы, такие как нехватка специализированных лекарств и медицинских специалистов, сохраняются.</p>\n</div></div>\n\n<p>В центре Кафр Суса работают 19 сотрудников — врачи, медсестры, лаборанты и акушерки, центр принимает около 1200 посетителей в месяц, в среднем 50 в день, причем основными пациентами являются дети, пожилые люди и женщины, по данным ответственной за статистику Сусан Халиди.</p>\n\n<p>Центр организует кампании по вакцинации, раннему выявлению рака молочной железы и информированию о рисках военных остатков, а также расширяет услуги, добавляя консультационные клиники, психиатрические кабинеты, оснащенные отделения неотложной помощи и проводит обучение персонала.</p>\n\n<h2>Пациенты отмечают явное улучшение услуг</h2>\n\n<p>Пациент Ахмад Имад отметил значительное и постепенное улучшение услуг в пригородных медицинских центрах по сравнению с периодом до освобождения. Рамия Килани согласилась, отметив, что в посещаемом ею центре есть врачи общей практики, педиатры и гинекологи, а лечение организовано.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/6431b1e698ce255856b05db3681530df68f62db3.jpg\"></figure><div>\n<p>Сабах Аль-Вафа, сопровождающая внучку в детскую клинику одного из дамасских центров, отметила, что услуги стали более организованными, осмотры проходят быстро, лекарства выдаются бесплатно, а случаи детей и пожилых тщательно контролируются. Она подчеркнула, что наличие отделений вакцинации, питания и гинекологии в одном месте значительно облегчает доступ пожилым людям.</p>\n</div></div>\n\n<p>Сакр Аль-Акди рассказал о прежних трудностях, когда приходилось ездить далеко за лечением из-за ограниченности услуг в пригородах, но отметил, что восстановление и оснащение некоторых центров значительно облегчило ситуацию, похвалив медицинский и сестринский персонал за заботу и контроль хронических заболеваний.</p>\n\n<p>Несмотря на значительные потери медицинской инфраструктуры во многих регионах Сирии, правительственные усилия в сотрудничестве с организациями и партнерами направлены на восстановление медицинских учреждений, обеспечение лекарствами и кадрами. В августе 2025 года в пригородах Дамаска были открыты несколько медицинских центров, включая центры Аль-Хайджана и Аль-Отайба в Восточной Гуте.<br></p>\n\n<p>Медицинский центр Аль-Даамир…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2dc72231b44ec899f6b9feb46a5a1cb7e494c723.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2f07a997eefdfc29d89f955974e15e56d53d7ab8.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/14fa339315872253b9a228c6283eb8f5383b36ae.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/f2065cccb809ce3cc8f9987e4aac4aa07010548d.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/3132bbb1baad26fbfd3777010cf809e271f69703.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/47dd4dcaf7047186e05b4da6537c88542894dad7.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Медицинский центр Харан Аль-Авамид…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/dbc612a2e58fa9a61ddf83bec84fbd1b827e7687.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2898ae46ebceecdc13fa299882401375b643572b.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/370e8d641f08daf00afc59ba408b067a435849e3.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/33dad45a7c4907a8145aaf74e105a3ca4a4eb6f0.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/86247a5fd7a9d13857b446eabc4142fd7fc7780a.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4a2c1a0ad56b2cd6b31378c410d477609ee8b782.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/7043b6d08bb3efb4acdde35a7d32073177dd2525.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f72ffdd7f9d71098ea16173af345eebd66d9050.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/6cd7a435ae0eaa764588c11fdd4e07f0a6d51503.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Медицинский центр в Дамаске…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/449be56d82957baab601b1a2f119934da0d6ab98.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/cfb61a2e8aac3960f95a3a87e5f3811e62c82dda.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/385ad1deadf2a3391243dd3e0769564aa78e6746.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8eeae5b4794d3ee17d3e30197cd55cdea638e794.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4507c991174348ab419517908aa080efb61067e9.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/15b17874fc61b150ecd3eecee1d99f4c1917bfd6.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/a20546cfda0127ecf5ef7aa894caebdaea92be27.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/eb6ca27a5b42765c68ee5308d40b4a005b34b4bd.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>Интервью…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/9a1eb3845340b1e4c6e18b2413cfa77ed2f2d8e1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/75fc912890953d104bf5a5065a550f5e8ba0819e.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2ef6f2d9234bec7bc56bff6e783291a8b22d605a.jpg\"></figure>\n</figure>",
    "tags": [
      "Медицинские центры",
      "Дамаск",
      "Пригороды Дамаска",
      "Первичная медицинская помощь",
      "Реконструкция",
      "Нехватка кадров",
      "Медицинские услуги",
      "Центр Аль-Даамир",
      "Центр Харан Аль-Авамид"
    ]
  },
  "fa": {
    "title": "۵۱ مرکز در دمشق و ۱۷۰ مرکز در حومه… مراکز بهداشتی از ویرانی تا بازسازی و اولویت‌های جدید",
    "content": "<p>دمشق - Capital News</p>\n\n<p>در سال‌های گذشته، ده‌ها مرکز بهداشتی در حومه دمشق به‌صورت جزئی یا کامل تخریب شدند که این موضوع دسترسی مردم به خدمات پزشکی پایه را تحت تأثیر منفی قرار داد. در مقابل، بیشتر مراکز بهداشتی داخل شهر دمشق با وجود فشار زیاد ناشی از مراجعه مردم از استان‌های دیگر به فعالیت خود ادامه دادند که این مسئله بار اضافی برای آنان ایجاد کرد اما با وجود کمبود تجهیزات، نیروی انسانی و شرایط دشوار، کماکان نقطه اتکایی در نظام مراقبت‌های اولیه بهداشتی باقی ماندند.</p>\n\n<h2>۵۱ مرکز در دمشق و ۱۷۰ مرکز در حومه</h2>\n\n<p>تعداد مراکز بهداشتی فعال در دمشق ۵۱ مرکز است که از این میان ۴ مرکز خارج از خدمت و ۳ مرکز کاملاً تخریب شده‌اند مانند مرکز پزشکی جوبار. مرکز قدام نیز در حال بازسازی است تا در سال ۲۰۲۶ مجدداً به خدمات بازگردد. در حومه دمشق حدود ۱۷۰ مرکز بهداشتی وجود دارد که ۱۲ مرکز به دلیل تخریب یا کمبود نیروی انسانی و تجهیزات خارج از خدمت هستند.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/47f4de5641a031c24fa695143d4597e912c86f40.jpg\"></figure><div>\n<p>دکتر اروى عیسی، مسئول مراکز در اداره مراقبت‌های اولیه بهداشتی وزارت بهداشت، در گفت‌وگوی اختصاصی با Capital News اعلام کرد که وزارتخانه در حال تدوین برنامه‌های بازسازی بر اساس اولویت‌های هر استان است و با هماهنگی نهادهای حمایتی و سازمان‌ها، دارو و نیروی انسانی مورد نیاز را تأمین می‌کند.</p>\n</div></div>\n\n<p>وی تأکید کرد که اولویت‌ها همچنین بر تضمین دسترسی همه ساکنان به خدمات بهداشتی، به‌ویژه در مناطقی که بازگشت ساکنان به آن‌ها آغاز شده، متمرکز است و همچنین استمرار تأمین داروهای مزمن از طریق مراکز، کلینیک‌های سیار و تیم‌های متحرک جهت حفظ تداوم مراقبت‌های بهداشتی در مناطق مختلف را در نظر دارد.</p>\n\n<h2>خدمات و اولویت‌های کاری</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/c7a817f3ed034a03962d49e48231299db627020e.jpg\"></figure><div>\n<p>دکتر امیره رسلان، مسئول منطقه بهداشت دوما، توضیح داد که هر مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی با استقبال مواجه می‌شود و خدمات مراقبت‌های اولیه به‌صورت کامل به وی ارائه می‌گردد که این خدمات شامل درمان کودکان، مراقبت از بیماری‌های مزمن، خدمات واکسیناسیون، بهداشت باروری و ارتباطات بهداشتی است تا اطمینان حاصل شود که شهروندان به خدمات پایه مورد نیاز خود دسترسی دارند.</p>\n</div></div>\n\n<p>رسلان افزود که کارکنان مراکز به‌طور مستمر تحت برنامه‌های آموزشی تحت نظارت اداره بهداشت حومه دمشق قرار می‌گیرند که این برنامه‌ها به‌صورت هدفمند طراحی شده‌اند تا نیروها را با اطلاعات و فناوری‌های لازم تجهیز کنند و این امر بر کیفیت خدمات ارائه شده و اولویت‌بندی مراقبت‌ها تأثیر مثبت دارد.</p>\n\n<h2>کمبود نیروی انسانی پزشکی</h2>\n\n<p>مراکز بهداشتی به‌ویژه در مناطق روستایی با مشکل کمبود نیروی پزشکی مواجه هستند. رسلان اظهار داشت که برگزاری آزمون‌های استخدامی در آینده نزدیک برای جذب نیروهای جدید به تقویت خدمات بهداشتی و افزایش توان پاسخگویی مراکز کمک خواهد کرد.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/304150e4fca624cea57cd4240ae68887728cac8f.jpg\"></figure><div>\n<p>برنامه آتی وزارت بهداشت بر افزایش تعداد خدمات قابل ارائه و گسترش دامنه آن‌ها به‌عنوان اولویت جدید برای دسترسی به همه مناطق بازگشته متمرکز است و همچنین ادامه فعال‌سازی مراکز بهداشتی در حومه را در دستور کار دارد؛ برای نمونه، مرکز بهداشت الضمیر که بلافاصله پس از آزادسازی، بازسازی و تجهیز آن با همکاری اداره بهداشت حومه دمشق و دفتر خدمات پروژه‌های سازمان ملل متحد (UNOPS) آغاز شد.</p>\n</div></div>\n\n<p>سازمان UNOPS از سازمان‌های تخصصی اجرای پروژه‌های سازمان ملل، مؤسسات مالی بین‌المللی، دولت‌ها و شرکای دیگر در سراسر جهان است.</p>\n\n<h2>نمونه‌هایی از مراکز الضمیر و حران العوامید</h2>\n\n<p>مرکز بهداشت الضمیر نمونه‌ای از مراکزی است که پس از آزادسازی بازسازی شده‌اند. رقیه عیسی، مدیر مرکز، در گفت‌وگو با Capital News بیان کرد که بیشتر کلینیک‌ها به دلیل نبود برق و وابستگی تجهیزات پزشکی به آن، تعطیل بودند و بسیاری از دستگاه‌ها خراب شده و کلینیک دندانپزشکی و آزمایشگاه تقریباً کاملاً تعطیل بودند.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/02b371c72329f06e534fee96ee4053adbc30732c.jpg\"></figure><div>\n<p>اما پس از آزادسازی، بازسازی و تجهیز انجام شد و بیشتر کلینیک‌ها از جمله داخلی، واکسیناسیون، دندانپزشکی، بیماری‌های واگیر، اورژانس و خدمات بهداشت باروری به کار بازگشتند، آزمایشگاه روزانه ۲۰ تا ۳۰ آزمایش انجام می‌دهد و داروخانه نیز داروها را تأمین و توزیع می‌کند.</p>\n</div></div>\n\n<p>در هماهنگی با اداره بهداشت حومه دمشق، تجهیزات معیوب تعمیر و مرکز با تجهیزات موجود تأمین شده است، هرچند هنوز کمبودهایی مانند دستگاه اکوکاردیوگرافی و تست چهارگانه شنوایی وجود دارد.</p>\n\n<p>مرکز حران العوامید نیز دچار تخریب جزئی شده بود که باعث تعطیلی آن و عدم پاسخگویی به موارد پزشکی شد؛ به‌طوری که در سال ۲۰۱۸ اهالی منطقه درمان‌های اورژانسی را در یک کاروان موقت مجاور مرکز دریافت می‌کردند که خدمات آن محدود به واکسن‌ها و برخی داروهای فشار خون و دیابت بود.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/a815108aaba4df2f593bf58e2d46cf3facfe9eab.jpg\"></figure><div>\n<p>اما پس از آزادسازی، با همکاری اتحادیه سازمان‌های پزشکی و امدادی (UOSSM) و اداره بهداشت حومه دمشق، بازسازی ساختمان مرکز، ترمیم طبقه همکف و اول و تجهیز آن‌ها به دستگاه‌های پزشکی مدرن آغاز شد و نیروی انسانی پزشکی، پرستاری و اداری برای راه‌اندازی مجدد مرکز تأمین شد.</p>\n</div></div>\n\n<p>اتحادیه UOSSM سازمانی امدادی پزشکی است که به ارائه مراقبت‌های بهداشتی و کمک‌های پزشکی به آسیب‌دیدگان در سوریه و مناطق بحران‌زده می‌پردازد.</p>\n\n<h2>نیاز فوری به جبران کمبود نیروی انسانی</h2>\n\n<p>بازگشت مردم به مناطق روستایی و افزایش مراجعات به مراکز بهداشتی، ضرورت فوری جبران کمبود نیروی انسانی را نشان می‌دهد. مدیر مرکز الضمیر توضیح داد که در موارد اورژانسی با هلال احمر تماس گرفته می‌شود که آمبولانس برای انتقال بیماران فراهم می‌کند، اما کمبود نیروی انسانی همچنان ادامه دارد؛ به‌طوری که تنها یک ماما در هفته در مرکز حضور دارد و کمبود واضحی در تخصص‌های پزشکی وجود دارد، به‌عنوان مثال تنها یک پزشک عمومی در مرکز فعالیت می‌کند.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/25a6582b659d656bf816941d5326831d61917d51.jpg\"></figure><div>\n<p>عیسی افزود که با وجود بهبودهای چشمگیر پس از بازسازی و راه‌اندازی مجدد، هنوز نیاز واضحی به تکمیل تجهیزات و نیروی انسانی وجود دارد تا مرکز بتواند خدمات بهداشتی کامل ارائه دهد و به حجم فشار رو به افزایش پاسخ دهد.</p>\n</div></div>\n\n<p>مدیر اداری مرکز حران العوامید نیز تأکید کرد که با وجود پیشرفت‌های قابل توجه، مرکز هنوز به بازسازی زیرزمین برای فعال‌سازی بخش زایمان و اورژانس به‌صورت ۲۴ ساعته، تأمین آمبولانس اختصاصی برای انتقال موارد بحرانی و تقویت نیروی پزشکی نیاز مبرم دارد.</p>\n\n<h2>بهبود شاخص‌های عملکرد در مراکز حومه</h2>\n\n<p>مراکز بهداشتی حومه دمشق پس از آزادسازی بهبود تدریجی را تجربه کردند. مدیر اداری مرکز حران العوامید بیان کرد که تحول واقعی در سطح خدمات به‌وضوح دیده می‌شود؛ مرکز اکنون دارای کلینیک‌های داخلی، کودکان، زنان، پانسمان، داروهای رایگان و انجام آزمایش‌های پزشکی در محل است و تیم‌های سیار و کارگران بهداشت اجتماعی برای پوشش نیازهای خارج از ساختمان حضور دارند.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/70df70d0199057b1707e497bdedb721e22001f47.jpg\"></figure><div>\n<p>شاخص‌های بهبود عملکرد در برخی مراکز حومه با آمار مراجعات و خدمات ارائه شده مشخص می‌شود؛ به‌عنوان مثال مرکز حران العوامید به حدود ۸۰ هزار نفر از ساکنان منطقه خدمات می‌دهد و روزانه بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ مراجعه‌کننده دارد. موارد بیماری‌های مزمنی مانند دیابت، فشار خون، برخی سرطان‌ها و بیماری‌های تیروئید که قبلاً فراموش شده بودند، اکنون تحت مراقبت پزشکی قرار دارند.</p>\n</div></div>\n\n<p>آمار مرکز الضمیر نیز این موضوع را تأیید می‌کند؛ پیش از آزادسازی و بازسازی، تعداد مراجعات روزانه بیش از ۵۰ نفر نبود، اما پس از آزادسازی به حدود ۲۵۰ نفر افزایش یافته که نشان‌دهنده نیاز و فشار زیاد بر کارکنان است.</p>\n\n<h2>مراکز دمشق… ادامه فعالیت در شرایط چالش‌زا</h2>\n\n<p>در دمشق، مراکز بهداشتی با وجود فشارهای زیاد به فعالیت خود ادامه دادند؛ از جمله مرکز بهداشت کفرسوسه که به منطقه کفرسوسه و اطراف آن خدمات می‌دهد و خدمات کلینیک زنان، پزشکی کودکان، واکسیناسیون، تغذیه کودک سالم، موارد اورژانسی، دندانپزشکی و خدمات آزمایشگاهی را ارائه می‌کند.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/999a4053241653d94ea2158a770fd4ce8654a8fd.jpg\"></figure><div>\n<p>مدیر مرکز، دکتر سهیب رحمون، بیان کرد که مرکز با وجود چالش‌ها به‌طور کامل فعالیت خود را ادامه داده و پس از آزادسازی سیستم انرژی جایگزین وارد شده است که امکان ادامه کار در ساعات کاری را فراهم کرده است، اما برخی چالش‌ها مانند کمبود برخی داروهای تخصصی و نیروی پزشکی متخصص همچنان باقی است.</p>\n</div></div>\n\n<p>مرکز کفرسوسه دارای ۱۹ نیروی انسانی از جمله پزشکان، پرستاران، تکنسین‌های آزمایشگاه و ماماها است و ماهانه حدود ۱۲۰۰ مراجعه‌کننده دارد که به طور متوسط روزانه حدود ۵۰ نفر است و کودکان، سالمندان و زنان بزرگ‌ترین گروه دریافت‌کننده خدمات هستند، طبق گفته مسئول آمار سوسن الخالدی.</p>\n\n<p>مرکز کمپین‌های آگاهی‌بخشی شامل واکسیناسیون، تشخیص زودهنگام سرطان سینه و آگاهی از خطرات باقی‌مانده‌های جنگ را سازماندهی می‌کند و همچنین خدمات خود را با افزودن کلینیک مشاوره، کلینیک سلامت روان، کلینیک‌های اورژانس مجهز و آموزش و توانمندسازی کارکنان توسعه می‌دهد.</p>\n\n<h2>مراجعه‌کنندگان بهبود محسوس خدمات را تأیید می‌کنند</h2>\n\n<p>مراجع احمد عماد تجربه خود را با یکی از مراکز بهداشتی حومه دمشق چنین توصیف کرد: «خدمات پیش از آزادسازی تقریباً وجود نداشت، اما اکنون همه چیز به تدریج بهتر شده است.» رامیة کیلانی نیز تأیید کرد که تفاوت زیادی بین گذشته و حال وجود دارد؛ در مرکزی که مراجعه می‌کند پزشک داخلی، کودکان و زنان حضور دارند و درمان به صورت منظم ارائه می‌شود.</p>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/6431b1e698ce255856b05db3681530df68f62db3.jpg\"></figure><div>\n<p>صباح الوفا که همراه نوه‌اش به کلینیک کودکان یکی از مراکز دمشق می‌رود، گفت خدمات نسبت به گذشته منظم‌تر شده است؛ معاینات سریع انجام می‌شود، داروها رایگان ارائه می‌شوند و مراقبت دقیقی از کودکان و سالمندان صورت می‌گیرد. او تأکید کرد که وجود بخش‌های واکسیناسیون، تغذیه و زنان در یک مکان دسترسی برای مردم به ویژه سالمندان را بسیار آسان کرده است.</p>\n</div></div>\n\n<p>صقر العقدی درباره مشکلات قبلی خود گفت که مجبور بود برای درمان به مناطق دوردست برود به دلیل محدودیت خدمات در حومه دمشق، اما اکنون بازسازی برخی مراکز و تجهیز آن‌ها این بار را کاهش داده است و از رفتار خوب کادر پزشکی و پرستاری و پیگیری بیماری‌های مزمن رضایت دارد.</p>\n\n<p>با وجود خسارات گسترده‌ای که به زیرساخت‌های بهداشتی در بسیاری از مناطق سوریه وارد شده، تلاش‌های دولت سوریه با همکاری سازمان‌ها و نهادهای حمایتی برای بازسازی مراکز درمانی، تأمین دارو و نیروی انسانی ادامه دارد. در ماه اوت ۲۰۲۵ چند مرکز بهداشتی جدید در حومه دمشق افتتاح شده‌اند که از جمله آن‌ها مراکز هیجانه و عطیبه در غوطه شرقی است.<br></p>\n\n<p>مرکز بهداشت الضمیر…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2dc72231b44ec899f6b9feb46a5a1cb7e494c723.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2f07a997eefdfc29d89f955974e15e56d53d7ab8.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/14fa339315872253b9a228c6283eb8f5383b36ae.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/f2065cccb809ce3cc8f9987e4aac4aa07010548d.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/3132bbb1baad26fbfd3777010cf809e271f69703.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/47dd4dcaf7047186e05b4da6537c88542894dad7.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>مرکز بهداشت حران العوامید…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/dbc612a2e58fa9a61ddf83bec84fbd1b827e7687.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2898ae46ebceecdc13fa299882401375b643572b.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/370e8d641f08daf00afc59ba408b067a435849e3.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/33dad45a7c4907a8145aaf74e105a3ca4a4eb6f0.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/86247a5fd7a9d13857b446eabc4142fd7fc7780a.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4a2c1a0ad56b2cd6b31378c410d477609ee8b782.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/7043b6d08bb3efb4acdde35a7d32073177dd2525.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f72ffdd7f9d71098ea16173af345eebd66d9050.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/6cd7a435ae0eaa764588c11fdd4e07f0a6d51503.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>مرکز بهداشتی در دمشق…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/449be56d82957baab601b1a2f119934da0d6ab98.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/cfb61a2e8aac3960f95a3a87e5f3811e62c82dda.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/385ad1deadf2a3391243dd3e0769564aa78e6746.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8eeae5b4794d3ee17d3e30197cd55cdea638e794.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/4507c991174348ab419517908aa080efb61067e9.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/15b17874fc61b150ecd3eecee1d99f4c1917bfd6.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/a20546cfda0127ecf5ef7aa894caebdaea92be27.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/eb6ca27a5b42765c68ee5308d40b4a005b34b4bd.jpg\"></figure>\n</figure>\n\n<p>مصاحبه‌ها…</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/9a1eb3845340b1e4c6e18b2413cfa77ed2f2d8e1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/75fc912890953d104bf5a5065a550f5e8ba0819e.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/2ef6f2d9234bec7bc56bff6e783291a8b22d605a.jpg\"></figure>\n</figure>",
    "tags": [
      "مراکز بهداشتی",
      "دمشق",
      "حومه دمشق",
      "مراقبت‌های اولیه بهداشتی",
      "بازسازی",
      "کمبود نیروی انسانی پزشکی",
      "خدمات بهداشتی",
      "مرکز الضمیر",
      "مرکز حران العوامید"
    ]
  }
}