{
  "ar": {
    "title": "لقاحات mRNA الجيل الثالث تفتح آفاقاً جديدة في مكافحة الأوبئة",
    "content": "<p>دمشق-العاصمة نيوز</p>\n\n<p>أحدثت لقاحات الرنا المرسال (mRNA) من الجيل الثالث نقلة نوعية في مجال الطب الوقائي، حيث أصبحت منصة استباقية قادرة على تغيير قواعد المواجهة مع الأوبئة قبل ظهورها. ويعكس هذا التطور أبعاداً طبية واقتصادية، إذ بلغ حجم السوق العالمي لهذه التقنية 46.91 مليار دولار في عام 2024، مع توقعات بارتفاعه إلى 144.31 مليار دولار بحلول عام 2033، بمعدل نمو سنوي يصل إلى 13.3%، وفق تقرير Straits Research.</p>\n\n<p>تعتمد قوة هذه اللقاحات على إمكانية تصميم نماذج مخصصة خلال أسابيع قليلة بمجرد تحديد التسلسل الجيني لأي فيروس جديد، مما يحول الاستجابة من رد فعل بطيء إلى هجوم وقائي سريع. وفي هذا السياق، أكد ستيفن بانسل، مؤسس شركة مودرنا، أن \"mRNA هي المنصة الوحيدة القادرة على الاستجابة خلال أسابيع لأي فيروس جديد، وهذه السرعة ستحدد الفرق بين السيطرة والفوضى في الجائحة القادمة\".</p>\n\n<h2>من نجاح أولي إلى تحول جذري</h2>\n\n<p>شكّلت النجاحات التاريخية للقاحات mRNA الأولية التي طورتها شركتا فايزر/بيونتيك ومودرنا خلال جائحة كوفيد-19 (2020-2022) حجر الأساس لهذه الثورة، حيث أثبتت قدرتها على إنقاذ ملايين الأرواح عبر حملات التطعيم العالمية. وتعتمد التقنية على تعليم خلايا الجسم إنتاج بروتين فيروسي غير ضار يحفز جهاز المناعة على بناء دفاعات قوية ودائمة.</p>\n\n<p>يرتقي الجيل الثالث بهذه المنصة إلى آفاق غير مسبوقة بفضل تصميمات أكثر ذكاء تستهدف السمات الجينية المشتركة لمجموعات واسعة من الفيروسات، بما في ذلك الفيروسات المجهولة التي لم تظهر بعد، فاتحاً الباب أمام تطوير لقاحات \"استباقية\" يمكن إنتاجها في زمن قياسي.</p>\n\n<h2>ثورة في التصميم والإنتاج</h2>\n\n<p>تتميز لقاحات الجيل الثالث بتحسينات جوهرية، حيث أصبحت أكثر استقراراً وأقل حاجة للتخزين في درجات حرارة فائقة البرودة، مما يسهل توزيعها عالمياً. وتركز الأبحاث حالياً على جعلها قابلة للحفظ في ثلاجات عادية وتصميم لقاحات تحمي من سلالات متعددة.</p>\n\n<p>تسمح منصة mRNA بسرعة إنتاج غير مسبوقة، إذ يمكن تطوير اللقاح خلال أيام وإنتاج ملايين الجرعات في أسابيع، ما يلغي سنوات التطوير التقليدي. وفي هذا السياق، أكدت الدكتورة أوزليم توريكشي، الشريكة المؤسسة في بيونتيك، أن \"هذه التكنولوجيا ستمكننا من تطوير لقاحات متعددة ومتكيفة بسرعة غير مسبوقة\".</p>\n\n<h2>تحديات تواجه الانتشار العالمي</h2>\n\n<p>رغم الإمكانيات الهائلة، تواجه هذه التقنية عقبات كبيرة أبرزها التوزيع العادل عالمياً، إضافة إلى قضايا الملكية الفكرية، والقدرات التصنيعية المحدودة في الدول النامية، وارتفاع تكلفة الجرعة التي قد تتجاوز 50 دولاراً في بعض اللقاحات المتخصصة.</p>\n\n<p>وفي هذا الإطار، حذرت الدكتورة سوجيشانا بانرجي، خبيرة اللقاحات بجامعة إمبريال كوليدج لندن، في تقرير Nature 2025 من أن \"الفجوة بين الدول الغنية والنامية ستتفاقم إذا لم نعالج مشكلة الوصول\".</p>\n\n<p>كما تتطلب تقنية mRNA بنية تحتية تصنيعية متخصصة، ما يعقد نشرها عالمياً. وتسعى مبادرات مثل برنامج نقل تكنولوجيا mRNA التابع لمنظمة الصحة العالمية إلى معالجة هذه الفجوة عبر إنشاء مراكز إقليمية للإنتاج والتدريب، حيث شدد الدكتور ريتشارد هاتشيت، المدير التنفيذي السابق لـ CEPI، على أن \"الجاهزية يجب أن تكون حقاً عالمية، لا امتيازاً للدول الغنية\".</p>\n\n<p>ويشهد عام 2026 نقطة تحول حاسمة مع بدء التجارب السريرية المتقدمة للقاحات الجيل الثالث ضد فيروسات الإنفلونزا الوبائية وكورونا الجديدة. وقد منحت إدارة الغذاء والدواء الأمريكية (FDA) والمفوضية الأوروبية موافقات أولية على تطبيقات متقدمة لهذه التقنية. واعتبر المدير العام لمنظمة الصحة العالمية تيدروس أدهانوم غيبرييسوس أن \"نحن نشهد لحظة فارقة حيث تتحول mRNA من تقنية طارئة إلى منصة جاهزية عالمية\".</p>",
    "tags": [
      "لقاحات",
      "mRNA",
      "الأوبئة",
      "الطب الوقائي",
      "كورونا",
      "كوفيد 19",
      "مودرنا",
      "فايزر",
      "الصحة العالمية"
    ]
  },
  "en": {
    "title": "Third-Generation mRNA Vaccines Usher in a New Era for Epidemic Response",
    "content": "<p>Damascus - Capital News</p>\n\n<p>Third-generation messenger RNA (mRNA) vaccines have introduced a transformative shift in preventive medicine, emerging as a proactive platform capable of altering epidemic response strategies before outbreaks occur. This advancement reflects significant medical and economic dimensions, with the global market size for this technology reaching $46.91 billion in 2024 and expected to rise to $144.31 billion by 2033, at an annual growth rate of 13.3%, according to a Straits Research report.</p>\n\n<p>The strength of these vaccines lies in their ability to design customized models within weeks upon identifying the genetic sequence of any new virus, turning the response from a slow reaction into a rapid protective attack. In this context, Stephen Bancel, CEO of Moderna, emphasized that \"mRNA is the only platform capable of responding within weeks to any new virus, and this speed will determine the difference between control and chaos in the next pandemic.\"</p>\n\n<h2>From Initial Success to a Radical Transformation</h2>\n\n<p>The historic success of the initial mRNA vaccines developed by Pfizer/BioNTech and Moderna during the COVID-19 pandemic (2020-2022) laid the foundation for this revolution, proving their ability to save millions of lives through global vaccination campaigns. The technology works by instructing body cells to produce a harmless viral protein that stimulates the immune system to build strong and lasting defenses.</p>\n\n<p>The third generation elevates this platform to unprecedented horizons with smarter designs targeting shared genetic features of broad virus groups, including yet-to-emerge unknown viruses, opening the door to developing \"proactive\" vaccines producible on a record timeline.</p>\n\n<h2>A Revolution in Design and Production</h2>\n\n<p>Third-generation vaccines feature fundamental improvements, being more stable and requiring less ultra-cold storage, facilitating global distribution. Current research focuses on enabling storage in regular refrigerators and designing vaccines that protect against multiple strains.</p>\n\n<p>The mRNA platform allows unprecedented production speed, with vaccines developed in days and millions of doses produced within weeks, eliminating years of traditional development. In this regard, Dr. Özlem Türeci, co-founder of BioNTech, stated that \"this technology will enable us to rapidly develop multiple and adaptable vaccines like never before.\"</p>\n\n<h2>Challenges to Global Deployment</h2>\n\n<p>Despite huge potential, the technology faces significant obstacles, notably equitable global distribution, intellectual property issues, limited manufacturing capacity in developing countries, and high costs that may exceed $50 per dose for some specialized vaccines.</p>\n\n<p>In this context, Dr. Soujishana Banerjee, vaccine expert at Imperial College London, warned in the Nature 2025 report that \"the gap between rich and developing countries will widen if access issues are not addressed.\"</p>\n\n<p>Moreover, mRNA technology requires specialized manufacturing infrastructure, complicating global rollout. Initiatives like the WHO&apos;s mRNA technology transfer program aim to bridge this gap by establishing regional production and training centers. Dr. Richard Hatchett, former CEO of CEPI, emphasized that \"preparedness must truly be global, not a privilege of wealthy nations.\"</p>\n\n<p>The year 2026 marks a pivotal turning point with the start of advanced clinical trials for third-generation vaccines against pandemic influenza viruses and new coronaviruses. The US FDA and European Commission have granted preliminary approvals for advanced applications of this technology. WHO Director-General Tedros Adhanom Ghebreyesus stated, \"We are witnessing a landmark moment as mRNA transitions from an emergency technology to a global preparedness platform.\"</p>",
    "tags": [
      "Vaccines",
      "mRNA",
      "Epidemics",
      "Preventive Medicine",
      "COVID 19",
      "Corona",
      "Moderna",
      "Pfizer",
      "WHO"
    ]
  },
  "fr": {
    "title": "Les vaccins ARNm de troisième génération ouvrent une nouvelle ère dans la lutte contre les épidémies",
    "content": "<p>Damas - Capital News</p>\n\n<p>Les vaccins à ARN messager (ARNm) de troisième génération ont provoqué une transformation majeure en médecine préventive, devenant une plateforme proactive capable de modifier les stratégies de lutte contre les épidémies avant leur apparition. Cette avancée reflète des dimensions médicales et économiques importantes, le marché mondial de cette technologie atteignant 46,91 milliards de dollars en 2024, avec une prévision de montée à 144,31 milliards de dollars d&apos;ici 2033, à un taux de croissance annuel de 13,3 %, selon un rapport de Straits Research.</p>\n\n<p>La force de ces vaccins réside dans leur capacité à concevoir des modèles personnalisés en quelques semaines dès l&apos;identification de la séquence génétique de tout nouveau virus, transformant la réponse d&apos;une réaction lente à une attaque protectrice rapide. Dans ce contexte, Stephen Bancel, PDG de Moderna, a souligné que « l&apos;ARNm est la seule plateforme capable de répondre en quelques semaines à tout nouveau virus, et cette rapidité déterminera la différence entre contrôle et chaos lors de la prochaine pandémie ».</p>\n\n<h2>Du succès initial à une transformation radicale</h2>\n\n<p>Le succès historique des premiers vaccins ARNm développés par Pfizer/BioNTech et Moderna lors de la pandémie de COVID-19 (2020-2022) a jeté les bases de cette révolution, prouvant leur capacité à sauver des millions de vies grâce aux campagnes de vaccination mondiales. La technologie fonctionne en instruisant les cellules du corps à produire une protéine virale inoffensive qui stimule le système immunitaire à construire des défenses solides et durables.</p>\n\n<p>La troisième génération élève cette plateforme à des horizons sans précédent grâce à des conceptions plus intelligentes ciblant les caractéristiques génétiques communes à de larges groupes de virus, y compris des virus inconnus à venir, ouvrant la voie au développement de vaccins « proactifs » pouvant être produits en un temps record.</p>\n\n<h2>Une révolution dans la conception et la production</h2>\n\n<p>Les vaccins de troisième génération présentent des améliorations fondamentales, étant plus stables et nécessitant moins de stockage à très basse température, facilitant leur distribution mondiale. Les recherches actuelles se concentrent sur la possibilité de les conserver dans des réfrigérateurs ordinaires et de concevoir des vaccins protégeant contre plusieurs souches.</p>\n\n<p>La plateforme ARNm permet une vitesse de production sans précédent, avec des vaccins développés en quelques jours et des millions de doses produites en quelques semaines, éliminant des années de développement traditionnel. À cet égard, la Dre Özlem Türeci, cofondatrice de BioNTech, a déclaré que « cette technologie nous permettra de développer rapidement plusieurs vaccins adaptables comme jamais auparavant ».</p>\n\n<h2>Défis pour un déploiement mondial</h2>\n\n<p>Malgré un potentiel énorme, la technologie fait face à d&apos;importants obstacles, notamment la distribution équitable à l’échelle mondiale, les questions de propriété intellectuelle, la capacité de fabrication limitée dans les pays en développement, et des coûts élevés pouvant dépasser 50 dollars par dose pour certains vaccins spécialisés.</p>\n\n<p>Dans ce contexte, la Dre Soujishana Banerjee, experte en vaccins à l’Imperial College London, a averti dans le rapport Nature 2025 que « l’écart entre les pays riches et en développement s’élargira si les problèmes d’accès ne sont pas résolus ».</p>\n\n<p>De plus, la technologie ARNm nécessite une infrastructure de fabrication spécialisée, compliquant son déploiement mondial. Des initiatives comme le programme de transfert de technologie ARNm de l’OMS visent à combler ce fossé en créant des centres régionaux de production et de formation. Le Dr Richard Hatchett, ancien PDG de CEPI, a souligné que « la préparation doit être véritablement mondiale, et non un privilège des pays riches ».</p>\n\n<p>L’année 2026 marque un tournant décisif avec le début des essais cliniques avancés des vaccins de troisième génération contre les virus grippaux pandémiques et les nouveaux coronavirus. La FDA américaine et la Commission européenne ont accordé des approbations préliminaires pour les applications avancées de cette technologie. Le Directeur général de l’OMS, Tedros Adhanom Ghebreyesus, a déclaré : « Nous assistons à un moment charnière où l’ARNm passe d’une technologie d’urgence à une plateforme de préparation mondiale ».</p>",
    "tags": [
      "Vaccins",
      "ARNm",
      "Épidémies",
      "Médecine préventive",
      "COVID 19",
      "Corona",
      "Moderna",
      "Pfizer",
      "OMS"
    ]
  },
  "tr": {
    "title": "Üçüncü Nesil mRNA Aşıları Salgınlarla Mücadelede Yeni Bir Dönem Başlatıyor",
    "content": "<p>Şam - Capital News</p>\n\n<p>Üçüncü nesil mesajcı RNA (mRNA) aşıları, koruyucu tıpta köklü bir değişim yaratarak salgınlarla mücadelede proaktif bir platform haline geldi. Bu gelişme tıbbi ve ekonomik açıdan önemli olup, Straits Research raporuna göre bu teknolojinin küresel pazarı 2024 yılında 46,91 milyar dolara ulaşmış ve 2033 yılına kadar yıllık %13,3 büyüme oranıyla 144,31 milyar dolara yükselmesi beklenmektedir.</p>\n\n<p>Bu aşıların gücü, yeni bir virüsün genetik dizilimi belirlendikten sonra haftalar içinde kişiselleştirilmiş modeller tasarlayabilme yeteneğine dayanır; böylece tepki yavaş bir reaksiyondan hızlı bir koruyucu saldırıya dönüşür. Bu bağlamda, Moderna&apos;nın kurucusu Stephen Bancel, \"mRNA, herhangi bir yeni virüse haftalar içinde yanıt verebilen tek platformdur ve bu hız, gelecek pandemide kontrol ile kaos arasındaki farkı belirleyecektir\" dedi.</p>\n\n<h2>İlk Başarıdan Köklü Dönüşüme</h2>\n\n<p>Pfizer/BioNTech ve Moderna tarafından COVID-19 pandemisi (2020-2022) sırasında geliştirilen ilk nesil mRNA aşılarının tarihi başarısı, milyonlarca hayat kurtararak bu devrimin temelini oluşturdu. Teknoloji, vücut hücrelerine zararsız bir viral protein üretmeyi öğreterek bağışıklık sistemini güçlü ve kalıcı savunmalar oluşturmaya teşvik eder.</p>\n\n<p>Üçüncü nesil, henüz ortaya çıkmamış bilinmeyen virüsler de dahil olmak üzere geniş virüs gruplarının ortak genetik özelliklerini hedefleyen daha akıllı tasarımlarla bu platformu benzersiz ufuklara taşır ve rekor sürede üretilebilen \"proaktif\" aşıların geliştirilmesinin önünü açar.</p>\n\n<h2>Tasarım ve Üretimde Devrim</h2>\n\n<p>Üçüncü nesil aşılar, daha kararlı olmaları ve ultra soğuk depolama ihtiyacının azalmasıyla küresel dağıtımı kolaylaştıran temel iyileştirmelere sahiptir. Mevcut araştırmalar, bunların normal buzdolaplarında saklanabilmesini ve birden fazla varyanta karşı koruma sağlayan aşıların tasarlanmasını hedeflemektedir.</p>\n\n<p>mRNA platformu, aşıların günler içinde geliştirilmesine ve milyonlarca dozun haftalar içinde üretilmesine olanak tanıyarak geleneksel geliştirme sürelerini ortadan kaldırır. Bu bağlamda, BioNTech&apos;in kurucu ortağı Dr. Özlem Türeci, \"Bu teknoloji, daha önce hiç olmadığı kadar hızlı çoklu ve uyarlanabilir aşılar geliştirmemizi sağlayacak\" dedi.</p>\n\n<h2>Küresel Yayılım Önündeki Zorluklar</h2>\n\n<p>Büyük potansiyele rağmen, teknoloji adil küresel dağıtım, fikri mülkiyet sorunları, gelişmekte olan ülkelerde sınırlı üretim kapasitesi ve bazı özel aşılar için doz başına 50 doları aşabilen yüksek maliyetler gibi önemli engellerle karşı karşıyadır.</p>\n\n<p>Bu bağlamda, Imperial College London&apos;dan aşı uzmanı Dr. Soujishana Banerjee, Nature 2025 raporunda \"Erişim sorunları çözülmezse zengin ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki uçurum genişleyecek\" uyarısında bulundu.</p>\n\n<p>Ayrıca, mRNA teknolojisi özel üretim altyapısı gerektirir ve bu da küresel yayılımını zorlaştırır. DSÖ&apos;nün mRNA teknoloji transfer programı gibi girişimler, bölgesel üretim ve eğitim merkezleri kurarak bu açığı kapatmayı amaçlamaktadır. CEPI&apos;nin eski CEO&apos;su Dr. Richard Hatchett, \"Hazırlıklı olmak gerçekten küresel olmalı, zengin ülkelerin ayrıcalığı olmamalı\" diye vurguladı.</p>\n\n<p>2026 yılı, salgın grip virüsleri ve yeni koronavirüslere karşı üçüncü nesil aşıların ileri klinik denemelerinin başlamasıyla kritik bir dönüm noktasıdır. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ve Avrupa Komisyonu, bu teknolojinin ileri uygulamaları için ön onaylar vermiştir. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, \"mRNA&apos;nın acil bir teknolojiden küresel bir hazırlık platformuna dönüşmekte olduğu tarihi bir anı yaşıyoruz\" dedi.</p>",
    "tags": [
      "Aşılar",
      "mRNA",
      "Salgınlar",
      "Koruyucu Tıp",
      "COVID 19",
      "Korona",
      "Moderna",
      "Pfizer",
      "Dünya Sağlık Örgütü"
    ]
  },
  "ku": {
    "title": "واکسنەکانی mRNAی نۆی سێیەم کە دەستی پێدەکەن بە کۆنەیەکی نوێ بۆ ڕەوانەکردنی نەخۆشیە گشتییەکان",
    "content": "<p>دەماشق - Capital News</p>\n\n<p>واکسنەکانی نۆی سێیەمی رنای پەیامبەر (mRNA) گۆڕانکاریەکی گەورە لە پزیشکی پێشگیرییەوە دروست کردووە، کە بەرزکردنەوەی پلاتفۆڕمیەکی پێشبینی دەکات کە توانای گۆڕینی ڕێنماییەکانی ڕەوانەکردنی نەخۆشیە گشتییەکان پێش ئەوەی کە دەرکەون. ئەم پەرەپێدانە بەرزکردنەوەی پزیشکی و ئابوورییە، بە گشتی بازاڕی جیهانی ئەم تەکنەلۆژیا ٤٦.٩١ ملیار دۆلار بووە لە ساڵی ٢٠٢٤، و پێشبینیدەکرێت بەرز بێت بۆ ١٤٤.٣١ ملیار دۆلار تا ساڵی ٢٠٣٣ بە نرخێکی گەشەپێدانی ساڵانەی ١٣.٣%، بە پەیوەندی بە راپۆرتێکی Straits Research.</p>\n\n<p>هێزی ئەم واکسنانە لە توانای دیزاینکردنی مۆدێلێکی تایبەتی لە ماوەی هەفتەکاندا وەکو کاتی دیاری کردنی هێڵی ژینەیی هەر ڤایرۆسی نوێ، ئەوەیە کە وەڵامدانەوە لە هەڵەی کەم وەکو هێڵەیەکی خێرا بۆ پاراستن دەگۆڕێت. لە ئەم بوارەدا، ستێڤن بانسل، دامەزراندنی کۆمپانیای مودێرنا، پەیوەندی دا کە \"mRNA یەکەم پلاتفۆڕمە کە دەتوانێت لە ماوەی هەفتەکاندا بۆ هەر ڤایرۆسی نوێ وەڵام بدات، و ئەم خێراییە جیاوازی نێوان کۆنترۆڵ و تەقەیەک لە پاندێمیا داهاتوودا دیاری دەکات\".</p>\n\n<h2>لە سەرکەوتنی سەرەتایی بۆ گۆڕانکارییەکی گەورە</h2>\n\n<p>سەرکەوتنە مێژووییەکانی واکسنەکانی mRNA ی سەرەتایی کە لەلایەن فایزەر/بیۆنتێک و مودێرنا دروستکراون لە کاتی پاندێمیای کۆڤید-١٩ (٢٠٢٠-٢٠٢٢) بنەمای ئەم شۆڕشە بوون، بەڵگەی توانایان بۆ ژیانەکانی ملیۆنەکان ڕزگارکردنەوە لەگەڵ کمپاینەکانی ڕەوانەکردنە جیهانیەکان. ئەم تەکنەلۆژیا بەسەرکردنی خانەکانی جەستە بۆ بەرهەمی پروتینی ڤایرۆسی نەخۆشەوە دەکات کە سیستەمی پاراستنی جەستە بەهۆی ئەوە قەدەغەیەکی بەهێز و ماوەداری دروست دەکات.</p>\n\n<p>نۆی سێیەم ئەم پلاتفۆڕمە بەرز دەکات بۆ ئافاقێکی نەبێت، بەهۆی دیزاینە چالاکترەکان کە تایبەتمەندی ژینەیییەکانی هاوبەش بۆ گرووپە گەورەکانی ڤایرۆسان دەگرن، هەروەها ڤایرۆسانی نەناسراو کە هێشتا نەدەرکەونیش دەگرێن، و دەربڕینی دروازەی دروستکردنی واکسنی \"پێشبینی\" دەکات کە دەتوانرێت بە کاتی رکۆرد دروست بکرێت.</p>\n\n<h2>شۆڕشی دیزاین و بەرهەمهێنان</h2>\n\n<p>واکسنەکانی نۆی سێیەم تایبەتمەندیەکی گرنگیان هەیە، بەتایبەتی ئەوەی کە زیاتر بەرزبوونەوە و کەمتر پێویست بە هەڵگرتنی زۆر ساردن، ئەمەش بەردەوامی جیهانی بەهێز دەکات. سەرچاوەکان سەرەتا لەسەر ئەوەی کار دەکەن کە لە فریجێکی ئاسایی بتوانرێت هەڵگرێت و واکسنیەکی یەکەمی بۆ چەند جۆری سەرەکی دروست بکرێت.</p>\n\n<p>پلاتفۆڕمی mRNA خێرای بەرهەمهێنانی نەبێتی دەدات، بەهۆی ئەوەی کە دەتوانرێت لە ماوەی ڕۆژاندا واکسنەکە دروست بکرێت و ملیۆنەکان دوزەکان لە ماوەی هەفتەکاندا بەرهەم بێنن، کە ساڵانەی پەیوەندیدار بە پەرەپێدانی کۆنترۆڵی ژیانەکان بەردەوام دەکات. لە ئەم بوارەدا، دکتۆر ئۆزلیم تۆریکشی، هاوبەشی دامەزراندنی بیۆنتێک، پەیوەندی دا کە \"ئەم تەکنەلۆژیا دەتوانێت بە خێرایی نەبەتی چەندگانه و گۆڕاوە دروست بکات\".</p>\n\n<h2>چالاکیەکان بۆ جیهانی کردن</h2>\n\n<p>هەرچەندە پێتوانیەکانی زۆر هەیە، ئەم تەکنەلۆژیا ڕێگەیەکی زۆر هەیە، بەتایبەتی بەشداریکردنی یەکسان لە جیهاندا، کێشەکانی مافەکانی فکری، توانی بەرهەمهێنانی کەم لە وڵاتە کەمپەرەکان، و نرخی بەرز کە دەتوانێت زیاتر لە ٥٠ دۆلار بۆ دوز بێت لە هەندێک واکسنی تایبەتی.</p>\n\n<p>لە ئەم بوارەدا، دکتۆر سوجیشانا بانەرچی، پزیشکی واکسن لە زانکۆی ایمپیریاڵ کالێج لۆندەن، لە راپۆرتی Nature 2025 ئاگادارکردنەوەیەکی دا کە \"شکاف نێوان وڵاتە باڵاو کەمپەرەکان دەبێتەوە ئەگەر کێشەی گەیشتن چارەسەر نەکرێت\".</p>\n\n<p>هەروەها، تەکنەلۆژیا mRNA پێویست بە بنەمایەکانی تایبەتی بەرهەمهێنانی هەیە، ئەمەش بەرەوپێشبردنی جیهانی دەکەوێتە قورس. هەوڵەکان وەک بەرنامەی گواستنەوەی تەکنەلۆژیا mRNA کە لە لایەن ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی دابین دەکرێت، هەدفیان دروستکردنی ناوەندی هەڵگرتن و فێرکارییەکان بۆ هەڵگرتنە. دکتۆر ریتشارد هاتچێت، بەڕێوەبەری پێشووی CEPI، پەیوەندی دا کە \"ئامادەبوون دەبێت ڕاستەوخۆ جیهانی بێت، نە جێگەی تایبەتی وڵاتە باڵا\".</p>\n\n<p>ساڵی ٢٠٢٦ کاتێکی گۆڕانکارییەکی گرنگ دەبینێت بە دەستپێکردنی تاقیکردنەوەکانی پزیشکی پێشکەوتوو بۆ واکسنەکانی نۆی سێیەم بۆ ڤایرۆسەکانی نەخۆشی گشتییەکان و کۆرۆنا نوێکان. بەڕێوەبردنی خواردن و دەرمان لە ئەمریکا (FDA) و کۆمسیۆنی ئەورووپا ڕێگەدانەکانی یەکەمین بۆ بەکارهێنانی پێشکەوتوو بۆ ئەم تەکنەلۆژیا داناوە. سەرۆکی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی تیدرۆس ئەدهانۆم گیبریسوس پەیوەندی دا کە \"ئێمە لە کاتی گۆڕانکارییەکی گرنگ دێن کە mRNA لە تەکنەلۆژیاکی هەڵە بۆ پلاتفۆڕمی ئامادەبوونی جیهانی دەگۆڕێت\".</p>",
    "tags": [
      "واکسن",
      "mRNA",
      "نەخۆشی گشتی",
      "پزیشکی پێشگیری",
      "کۆرۆنا",
      "کۆڤید 19",
      "مودێرنا",
      "فایزەر",
      "ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی"
    ]
  },
  "ru": {
    "title": "Вакцины третьего поколения mRNA открывают новую эпоху борьбы с эпидемиями",
    "content": "<p>Дамаск - Capital News</p>\n\n<p>Вакцины третьего поколения на основе мРНК (мессенджерной РНК) произвели качественный прорыв в профилактической медицине, став проактивной платформой, способной изменить подходы к борьбе с эпидемиями до их возникновения. Этот прогресс отражает как медицинские, так и экономические аспекты: мировой рынок данной технологии достиг 46,91 миллиарда долларов в 2024 году и, по прогнозам, вырастет до 144,31 миллиарда долларов к 2033 году при ежегодном темпе роста 13,3%, согласно отчету Straits Research.</p>\n\n<p>Сила этих вакцин заключается в возможности создавать индивидуальные модели в течение нескольких недель после определения генетической последовательности любого нового вируса, превращая реакцию из медленной в быструю защитную атаку. В этом контексте Стивен Бансел, основатель компании Moderna, подчеркнул, что «mRNA — единственная платформа, способная ответить в течение нескольких недель на любой новый вирус, и именно эта скорость определит разницу между контролем и хаосом в следующей пандемии».</p>\n\n<h2>От первоначального успеха к радикальным изменениям</h2>\n\n<p>Исторический успех первых вакцин на основе мРНК, разработанных Pfizer/BioNTech и Moderna во время пандемии COVID-19 (2020–2022), стал фундаментом этой революции, доказав их способность спасать миллионы жизней через глобальные кампании вакцинации. Технология основана на обучении клеток организма производству безвредного вирусного белка, который стимулирует иммунную систему создавать сильную и долговременную защиту.</p>\n\n<p>Третье поколение поднимает эту платформу на беспрецедентный уровень благодаря более интеллектуальным разработкам, нацеленным на общие генетические особенности широких групп вирусов, включая неизвестные вирусы, которые ещё не появились, открывая путь для создания «проактивных» вакцин, которые можно производить в рекордные сроки.</p>\n\n<h2>Революция в дизайне и производстве</h2>\n\n<p>Вакцины третьего поколения обладают существенными улучшениями: они более стабильны и требуют меньших требований к сверхнизкой температуре хранения, что облегчает их глобальное распространение. В настоящее время исследования сосредоточены на возможности хранения в обычных холодильниках и разработке вакцин, защищающих от нескольких штаммов.</p>\n\n<p>Платформа mRNA обеспечивает беспрецедентную скорость производства: вакцины можно разрабатывать за несколько дней и производить миллионы доз за недели, что сокращает традиционные годы разработки. В этом контексте доктор Озлем Тюречи, соучредитель BioNTech, заявила, что «эта технология позволит нам быстро создавать множественные и адаптивные вакцины как никогда ранее».</p>\n\n<h2>Проблемы глобального внедрения</h2>\n\n<p>Несмотря на огромный потенциал, технология сталкивается с серьезными препятствиями, включая справедливое глобальное распределение, вопросы интеллектуальной собственности, ограниченные производственные мощности в развивающихся странах и высокую стоимость, которая может превышать 50 долларов за дозу для некоторых специализированных вакцин.</p>\n\n<p>В этом контексте доктор Суджишана Банерджи, эксперт по вакцинам Имперского колледжа Лондона, предупредила в отчете Nature 2025, что «разрыв между богатыми и развивающимися странами увеличится, если не решить проблему доступа».</p>\n\n<p>Кроме того, технология mRNA требует специализированной производственной инфраструктуры, что усложняет её глобальное распространение. Инициативы, такие как программа передачи технологий mRNA Всемирной организации здравоохранения, направлены на устранение этого разрыва путем создания региональных центров производства и обучения. Доктор Ричард Хатчетт, бывший исполнительный директор CEPI, подчеркнул, что «готовность должна быть действительно глобальной, а не привилегией богатых стран».</p>\n\n<p>2026 год станет решающим этапом с началом продвинутых клинических испытаний вакцин третьего поколения против пандемических вирусов гриппа и новых коронавирусов. Управление по контролю за продуктами и лекарствами США (FDA) и Европейская комиссия предоставили предварительные одобрения для продвинутых применений этой технологии. Генеральный директор ВОЗ Тедрос Адханом Гебрейесус заявил, что «мы становимся свидетелями исторического момента, когда mRNA превращается из экстренной технологии в платформу глобальной готовности».</p>",
    "tags": [
      "Вакцины",
      "mRNA",
      "Эпидемии",
      "Профилактическая медицина",
      "COVID 19",
      "Коронавирус",
      "Moderna",
      "Pfizer",
      "ВОЗ"
    ]
  },
  "fa": {
    "title": "واکسن‌های نسل سوم mRNA افق جدیدی در مقابله با اپیدمی‌ها گشوده‌اند",
    "content": "<p>دمشق - Capital News</p>\n\n<p>واکسن‌های نسل سوم RNA پیام‌رسان (mRNA) تحولی اساسی در پزشکی پیشگیرانه ایجاد کرده‌اند و به بستری پیش‌دستانه تبدیل شده‌اند که قادر است قواعد مقابله با اپیدمی‌ها را پیش از ظهور آن‌ها تغییر دهد. این پیشرفت ابعاد پزشکی و اقتصادی مهمی دارد و طبق گزارش Straits Research، بازار جهانی این فناوری در سال ۲۰۲۴ به ۴۶.۹۱ میلیارد دلار رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۳ با نرخ رشد سالانه ۱۳.۳٪ به ۱۴۴.۳۱ میلیارد دلار افزایش یابد.</p>\n\n<p>قدرت این واکسن‌ها در توانایی طراحی مدل‌های سفارشی در عرض چند هفته پس از تعیین توالی ژنتیکی هر ویروس جدید نهفته است که پاسخ را از واکنش کند به حمله حفاظتی سریع تبدیل می‌کند. در این زمینه، استفن بانسل، مدیرعامل شرکت مدرنا، تأکید کرده است که «mRNA تنها پلتفرمی است که می‌تواند در عرض چند هفته به هر ویروس جدید پاسخ دهد و این سرعت تفاوت بین کنترل و هرج‌ومرج در پاندمی آینده را تعیین خواهد کرد».</p>\n\n<h2>از موفقیت اولیه تا تحول بنیادین</h2>\n\n<p>موفقیت تاریخی واکسن‌های اولیه mRNA که توسط شرکت‌های فایزر/بیون‌تک و مدرنا در دوران پاندمی کووید-۱۹ (۲۰۲۰-۲۰۲۲) توسعه یافتند، پایه‌گذار این انقلاب بوده‌اند و توانایی خود را در نجات جان میلیون‌ها نفر از طریق کمپین‌های واکسیناسیون جهانی اثبات کرده‌اند. این فناوری بر آموزش سلول‌های بدن برای تولید پروتئین ویروسی بی‌ضرر استوار است که دستگاه ایمنی را تحریک به ساخت دفاع‌های قوی و پایدار می‌کند.</p>\n\n<p>نسل سوم این پلتفرم را به افق‌های بی‌سابقه‌ای می‌برد با طراحی‌های هوشمندانه‌تر که ویژگی‌های ژنتیکی مشترک گروه‌های گسترده‌ای از ویروس‌ها، از جمله ویروس‌های ناشناخته آینده را هدف قرار می‌دهد و راه را برای توسعه واکسن‌های «پیش‌دستانه» با زمان تولید بی‌سابقه هموار می‌کند.</p>\n\n<h2>انقلاب در طراحی و تولید</h2>\n\n<p>واکسن‌های نسل سوم با بهبودهای اساسی از جمله پایداری بیشتر و نیاز کمتر به نگهداری در دمای فوق سرد متمایز می‌شوند که توزیع جهانی آن‌ها را آسان‌تر می‌کند. تحقیقات فعلی بر قابلیت نگهداری در یخچال‌های معمولی و طراحی واکسن‌هایی که از چندین سویه محافظت می‌کنند، متمرکز است.</p>\n\n<p>پلتفرم mRNA سرعت تولید بی‌سابقه‌ای را فراهم می‌کند؛ واکسن می‌تواند در عرض چند روز توسعه یافته و میلیون‌ها دوز در عرض چند هفته تولید شود که سال‌ها توسعه سنتی را حذف می‌کند. در این زمینه، دکتر اوزلم تورکیچی، هم‌بنیان‌گذار بیون‌تک، اظهار داشته است که «این فناوری به ما امکان خواهد داد واکسن‌های چندگانه و سازگار را با سرعتی بی‌سابقه توسعه دهیم».</p>\n\n<h2>چالش‌های پیش روی جهانی شدن</h2>\n\n<p>علیرغم پتانسیل عظیم، این فناوری با موانع قابل توجهی از جمله توزیع عادلانه جهانی، مسائل مالکیت فکری، ظرفیت تولید محدود در کشورهای در حال توسعه و هزینه بالای هر دوز که ممکن است در برخی واکسن‌های تخصصی بیش از ۵۰ دلار باشد، مواجه است.</p>\n\n<p>در این زمینه، دکتر سوجیشانا بانرجی، کارشناس واکسن در کالج امپریال لندن، در گزارش Nature 2025 هشدار داده است که «شکاف بین کشورهای ثروتمند و در حال توسعه در صورت عدم حل مشکل دسترسی افزایش خواهد یافت».</p>\n\n<p>علاوه بر این، فناوری mRNA نیازمند زیرساخت تولید تخصصی است که گسترش جهانی آن را پیچیده می‌کند. ابتکاراتی مانند برنامه انتقال فناوری mRNA سازمان جهانی بهداشت تلاش می‌کنند این شکاف را از طریق ایجاد مراکز منطقه‌ای تولید و آموزش پر کنند. دکتر ریچارد هات‌چت، مدیرعامل سابق CEPI، تأکید کرده است که «آمادگی باید واقعاً جهانی باشد، نه امتیازی برای کشورهای ثروتمند».</p>\n\n<p>سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی خواهد بود با آغاز آزمایش‌های بالینی پیشرفته واکسن‌های نسل سوم علیه ویروس‌های آنفلوانزای همه‌گیر و کروناویروس‌های جدید. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و کمیسیون اروپا مجوزهای اولیه برای کاربردهای پیشرفته این فناوری صادر کرده‌اند. تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، اعلام کرده است که «ما شاهد لحظه‌ای تاریخی هستیم که mRNA از فناوری اضطراری به پلتفرم آمادگی جهانی تبدیل می‌شود».</p>",
    "tags": [
      "واکسن",
      "mRNA",
      "اپیدمی",
      "پزشکی پیشگیرانه",
      "کووید 19",
      "کرونا",
      "مدرنا",
      "فایزر",
      "سازمان جهانی بهداشت"
    ]
  }
}