دمشق-العاصمة نيوز
\n\nتمثل حياة الأديب والشاعر السوري الراحل حسن النيفي مزيجاً فريداً من الإبداع الأدبي والنضال والالتزام الثقافي والسياسي، ما جعله رمزاً للشغف بالحياة والكرامة لجيل بأكمله، ومرآة لتجربة السوري الذي عاش القمع والسجن والغربة.
\n\nعلى مدار 62 عاماً من حياته، لم يفقد النيفي إيمانه بالحرية والفن، حيث امتدت مسيرته بين مدينتي منبج ودمشق، وغربته في تركيا وفرنسا، حاملةً قصة روح لا تعرف الانكسار، وشاعر جعل من الكلمة فعل مقاومة ونافذة أمل لكل من آمن بالعدالة والكرامة.
\n\nوُلد النيفي في أسرة بسيطة بمدينة منبج في ريف حلب عام 1963، وكان شغوفاً بالشعر والأدب العربي منذ نعومة أظافره، وتمكن من تحقيق حلمه بدراسة اللغة العربية في جامعة حلب عام 1983، وأصدر أول ديوان شعري بعنوان “هواجس وأشواق” حين كان طالباً في السنة الثالثة عام 1985.
\n\nانخرط النيفي في نشاط سياسي وثقافي منذ شبابه، خاصة في الجامعة، حيث قال في مقابلة مع موقع “تاريخي” عام 2017: “نحن جيل تفتّح وعيه على مرحلة حرجة من تاريخ سوريا، وهي الثمانينيات، حين اندلعت حالة من العصيان المدني بمشاركة العديد من النقابات، ورأينا كيف مارست السلطة أشد أنواع العنف ضد الشعب”.
\n\nواصل النيفي نشاطه المعارض حتى اعتُقل عام 1986 في سنته الجامعية الرابعة، وقضى 15 عاماً في السجن. كاد أن يُفرج عنه بعفو عام 1991، لكنه لم يلتزم بالشروط المطلوبة، فبقي معتقلاً مع 18 شخصاً آخرين.
\n\nوفي أواخر حزيران 2001، تم إخلاء سجن تدمر وسجن المزة العسكري، ونُقل المعتقلون إلى سجن صيدنايا بريف دمشق، وكان حسن ضمن الدفعة الأخيرة التي وصلت إلى صيدنايا في 11 آب، حيث قضى آخر ثلاثة أشهر من مدة اعتقاله.
\n\nبعد اندلاع الثورة السورية، غادر النيفي البلاد بسبب الظروف الأمنية الصعبة وضيق هامش العمل الثقافي والفكري، إضافة إلى المخاطر والملاحقات التي تعرض لها كأديب ذي موقف نقدي وتجربة اعتقال طويلة.
\n\nشكل خروجه من سوريا منفىً قسرياً استمر حتى وفاته عام 2025، وظل حاضراً في المشهد الثقافي السوري والعربي، وكتب نصوصاً عبرت عن تجربة السجن والمنفى والهموم الإنسانية والوطنية.
\n\nقدم النيفي عدة تصريحات لوسائل الإعلام أكد فيها أن الثورة أعادت الاعتبار لمن ناضل ضد القمع في سوريا، مشدداً على أن الكلمة والفكر أدوات النضال، وأدان العنف الموجه ضد المدنيين.
\n\nاستعاد الكاتب الدكتور مهنا الرشيد في تصريح لـ العاصمة نيوز ذكرياته مع الراحل ولقائه معه خلال أمسية شعرية للسوريين المقيمين في تركيا، معبراً عن أمله بأن يكون تأبينه مناسبة لتلاقي السوريين على المحبة وتجسيد التقدير لروح المثقف السوري الراحل.
\n\nقال الشاعر الفلسطيني مصطفى مطر: “لم يكن حسن النيفي شاعراً فحسب، بل نموذجاً للمثقف والسياسي الملتزم، المنتمي لقضايا شعبه والمدافع عن كل حلم وجرح في سوريا، كانت دموعه الصادقة انعكاساً لانتمائه العميق، ومسيرته شهادة على شاعر سوري كرّس حياته وتجربته من أجل وطنه”.
\n\nوصف الكاتب إبراهيم الجبين الراحل بأنه ابن الحياة والتجربة، حيث صنعت سنوات الاعتقال منه إنساناً صلباً في السياسة ورقيقاً في الشعر، لا يتردد في قول الحقيقة أو نقد أي ظاهرة. كما أن تجربته في الثمانينيات شكلت وعيه على مواجهة القمع، وعلمته منبج حب الحياة والكتابة عنها، وظل الشوق إلى مدينته وحبه للحرية حاضرين في دواوينه حتى رحيله، رمزاً لروح سورية صامدة لم تفقد الأمل.
\n\nقال الشاعر السوري الدكتور محمد زكريا الحمد: “كان النيفي أحد الأصوات الثقافية التي جسدت التزام الكلمة وقيمها الإنسانية، ورغم تجربة السجن والنفي، واصل إبداعه الشعري، فأصدر عدداً من الدواوين متمسكاً بالقصيدة العمودية التي حملت هموم الإنسان والوطن وتجربة الاعتقال والمنفى”.
\n\nترك الشاعر حسن النيفي مجموعة من الإصدارات الشعرية، منها “هواجس وأشواق”، “رماد السنين”، و”مرافئ الروح”، كما كان له كتاب بعنوان “مطارح الحالمين” قيد الطباعة.
\n\nأقام النيفي في غازي عنتاب التركية منذ مطلع عام 2014، قبل أن ينتقل لاحقاً إلى فرنسا، حيث توفي يوم الخميس 18 كانون الأول الماضي في باريس إثر أزمة صحية بعد صراع مع المرض، ونقل جثمانه لاحقاً إلى سوريا ودفن في مدينته منبج.
", "tags": [ "حسن النيفي", "الشعر السوري", "السجن السياسي", "الثورة السورية", "المنفى", "منبج", "دمشق", "الحرية", "الأدب السوري" ] }, "en": { "title": "Poet Hassan Al-Nifi: A Journey Between Two Exiles and a Life of Resistance", "content": "Damascus - Capital News
\n\nThe life of the late Syrian poet and writer Hassan Al-Nifi represents a unique blend of literary creativity, struggle, and cultural and political commitment, making him a symbol of passion for life and dignity for an entire generation, and a mirror to the experience of Syrians who endured oppression, imprisonment, and exile.
\n\nThroughout his 62 years, Al-Nifi never lost faith in freedom and art. His journey spanned the cities of Manbij and Damascus, and his exile in Turkey and France, telling the story of an unbreakable spirit and a poet who made words an act of resistance and a window of hope for all who believed in justice and dignity.
\n\nAl-Nifi was born in a modest family in Manbij, Aleppo countryside, in 1963. He was passionate about poetry and Arabic literature from an early age and fulfilled his dream by studying Arabic language at the University of Aleppo in 1983. He published his first poetry collection titled “Hawajes wa Ashwaq” while he was a third-year student in 1985.
\n\nHe was actively involved in political and cultural activities, especially at the university. In a 2017 interview with “Tareekhi” oral documentation site, he said: “We are a generation whose awareness blossomed during a critical phase in Syria’s history, the 1980s, when a civil disobedience movement erupted involving many syndicates. For the first time, we saw the regime reveal its fangs and exercise the harshest forms of violence against the people.”
\n\nAl-Nifi continued his opposition activities until he was arrested in 1986 during his fourth university year and spent 15 years in prison. He was almost released under a general amnesty in 1991 but did not comply with the conditions set for his release, so he remained detained along with 18 others.
\n\nIn late June 2001, Tadmor and Mezzeh military prisons were evacuated, and prisoners were transferred to Sednaya prison near Damascus. Hassan was among the last group transferred to Sednaya on August 11, where he spent the last three months of his detention.
\n\nAfter the outbreak of the Syrian revolution, Al-Nifi left Syria due to harsh security conditions and limited cultural and intellectual space, in addition to the risks and persecutions he faced as a writer with a critical stance and a long history of imprisonment.
\n\nHis departure became a forced exile that lasted until his death in 2025. During this time, he remained active in the Syrian and Arab cultural scene, writing texts that expressed the experience of prison, exile, and humanitarian and national concerns.
\n\nAl-Nifi gave multiple media statements affirming that the revolution restored dignity to those who struggled against oppression in Syria, emphasizing that words and thought are tools of struggle, and condemning violence against civilians.
\n\nWriter Dr. Muhanna Al-Rasheed recalled his memories of the late poet and their meeting during a cultural evening for Syrian poets residing in Turkey, expressing hope that his memorial would be an occasion for Syrians to unite in love and appreciation of the late Syrian intellectual’s spirit.
\n\nPalestinian poet Mustafa Matar said: “Hassan Al-Nifi was not only a poet but a model of a committed intellectual and politician, devoted to his people’s causes and defending every dream and wound in Syria. His sincere tears reflected his deep belonging, and his journey is a testament to a Syrian poet who dedicated his life and experience for his homeland.”
\n\nWriter Ibrahim Al-Jabin described the late poet as a son of life and experience, whose years of imprisonment made him a strong figure in politics and tender in poetry, unhesitant to speak truth or critique any phenomenon. His experience in the 1980s shaped his awareness to confront oppression, and Manbij taught him love for life and writing about it. His longing for his city and love for freedom remained present in his poetry collections until his passing, symbolizing a resilient Syrian spirit that never lost hope.
\n\nSyrian poet Dr. Mohammad Zakaria Al-Hamad said: “Al-Nifi was one of the cultural voices embodying the commitment to words and their human values. Despite prison and exile experiences, he continued his poetic creativity, publishing several collections adhering to classical poetry that carried the concerns of humanity, homeland, imprisonment, and exile.”
\n\nPoet Hassan Al-Nifi left several poetry collections, including “Hawajes wa Ashwaq”, “Ramad Al-Sineen”, and “Marafe’ Al-Rouh”. He also had a book titled “Mataareh Al-Halemeen” under printing.
\n\nHe lived in Gaziantep, Turkey, starting early 2014, before moving later to France, where he passed away on Thursday, December 18, in Paris after a health crisis following a struggle with illness. His body was later transferred to Syria and buried in his hometown of Manbij.
", "tags": [ "Hassan Al-Nifi", "Syrian Poetry", "Political Imprisonment", "Syrian Revolution", "Exile", "Manbij", "Damascus", "Freedom", "Syrian Literature" ] }, "fr": { "title": "Le poète Hassan Al-Nifi : un parcours entre deux exils et une vie de résistance", "content": "Damas - Capital News
\n\nLa vie du défunt poète et écrivain syrien Hassan Al-Nifi représente un mélange unique de créativité littéraire, de lutte et d'engagement culturel et politique, faisant de lui un symbole de passion pour la vie et la dignité pour toute une génération, et un reflet de l'expérience des Syriens ayant enduré oppression, emprisonnement et exil.
\n\nDurant ses 62 années, Al-Nifi n'a jamais perdu foi en la liberté et l'art. Son parcours s'est étendu entre les villes de Manbij et Damas, ainsi que son exil en Turquie et en France, racontant l'histoire d'un esprit indomptable et d'un poète qui a fait des mots un acte de résistance et une fenêtre d'espoir pour tous ceux qui croyaient en la justice et la dignité.
\n\nAl-Nifi est né dans une famille modeste à Manbij, dans la campagne d'Alep, en 1963. Passionné de poésie et de littérature arabe dès son plus jeune âge, il a réalisé son rêve en étudiant la langue arabe à l'université d'Alep en 1983. Il a publié son premier recueil de poésie intitulé « Hawajes wa Ashwaq » alors qu'il était en troisième année en 1985.
\n\nIl s'est engagé activement dans des activités politiques et culturelles, notamment à l'université. Dans une interview en 2017 avec le site de documentation orale « Tareekhi », il a déclaré : « Nous sommes une génération dont la conscience s'est éveillée durant une phase critique de l'histoire syrienne, les années 1980, lorsque s'est déclenché un mouvement de désobéissance civile impliquant de nombreux syndicats. Pour la première fois, nous avons vu le régime dévoiler ses crocs et exercer les formes les plus dures de violence contre le peuple. »
\n\nAl-Nifi a poursuivi ses activités d'opposition jusqu'à son arrestation en 1986 pendant sa quatrième année universitaire, passant 15 ans en prison. Il a failli être libéré dans le cadre d'une amnistie générale en 1991, mais n'a pas respecté les conditions fixées pour sa libération, restant ainsi détenu avec 18 autres personnes.
\n\nFin juin 2001, les prisons de Tadmor et de Mezzeh militaire ont été évacuées, et les prisonniers transférés à la prison de Sednaya près de Damas. Hassan faisait partie du dernier groupe transféré à Sednaya le 11 août, où il a passé les trois derniers mois de sa détention.
\n\nAprès le déclenchement de la révolution syrienne, Al-Nifi a quitté la Syrie en raison des conditions sécuritaires difficiles et du peu d'espace pour le travail culturel et intellectuel, en plus des risques et persécutions auxquels il a été confronté en tant qu'écrivain au positionnement critique et avec une longue expérience carcérale.
\n\nSon départ est devenu un exil forcé qui a duré jusqu'à sa mort en 2025. Pendant ce temps, il est resté actif sur la scène culturelle syrienne et arabe, écrivant des textes exprimant l'expérience de la prison, de l'exil, ainsi que les préoccupations humanitaires et nationales.
\n\nAl-Nifi a fait plusieurs déclarations aux médias affirmant que la révolution avait redonné dignité à ceux qui ont lutté contre la répression en Syrie, insistant sur le fait que la parole et la pensée sont des outils de lutte, et condamnant la violence dirigée contre les civils.
\n\nL'écrivain Dr Muhanna Al-Rasheed a rappelé ses souvenirs du défunt poète et leur rencontre lors d'une soirée culturelle pour les poètes syriens résidant en Turquie, exprimant l'espoir que son hommage soit une occasion d'unité des Syriens dans l'amour et la reconnaissance de l'esprit du défunt intellectuel syrien.
\n\nLe poète palestinien Mustafa Matar a déclaré : « Hassan Al-Nifi n'était pas seulement un poète, mais un modèle d'intellectuel et de politicien engagé, dévoué aux causes de son peuple et défenseur de chaque rêve et blessure en Syrie. Ses larmes sincères reflétaient son profond attachement, et son parcours témoigne d'un poète syrien qui a consacré sa vie et son expérience pour sa patrie. »
\n\nL'écrivain Ibrahim Al-Jabin a décrit le défunt comme un fils de la vie et de l'expérience, dont les années d'emprisonnement ont fait de lui une figure forte en politique et tendre en poésie, n'hésitant pas à dire la vérité ou critiquer tout phénomène. Son expérience dans les années 1980 a façonné sa conscience pour affronter la répression, et Manbij lui a appris l'amour de la vie et l'écriture à son sujet. Son désir pour sa ville et son amour de la liberté sont restés présents dans ses recueils jusqu'à son décès, symbolisant un esprit syrien résilient qui n'a jamais perdu espoir.
\n\nLe poète syrien Dr Mohammad Zakaria Al-Hamad a déclaré : « Al-Nifi était l'une des voix culturelles incarnant l'engagement envers la parole et ses valeurs humaines. Malgré l'expérience de la prison et de l'exil, il a poursuivi sa créativité poétique, publiant plusieurs recueils en adhérant à la poésie classique qui portait les préoccupations de l'humanité, de la patrie, de l'emprisonnement et de l'exil. »
\n\nLe poète Hassan Al-Nifi a laissé plusieurs recueils de poésie, notamment « Hawajes wa Ashwaq », « Ramad Al-Sineen », et « Marafe’ Al-Rouh ». Il avait également un livre intitulé « Mataareh Al-Halemeen » en cours d'impression.
\n\nIl a vécu à Gaziantep, en Turquie, à partir du début de 2014, avant de déménager ensuite en France, où il est décédé le jeudi 18 décembre dernier à Paris suite à une crise de santé après une lutte contre la maladie. Son corps a ensuite été transféré en Syrie et enterré dans sa ville natale de Manbij.
", "tags": [ "Hassan Al-Nifi", "Poésie syrienne", "Emprisonnement politique", "Révolution syrienne", "Exil", "Manbij", "Damas", "Liberté", "Littérature syrienne" ] }, "tr": { "title": "Şair Hasan El-Nifi: İki Sürgün Arasında Bir Yolculuk ve Direniş Hayatı", "content": "Şam - Capital News
\n\nMerhum Suriye’li şair ve yazar Hasan El-Nifi’nin hayatı, edebi yaratıcılık, mücadele ve kültürel-politik bağlılığın eşsiz bir birleşimini temsil eder; bu da onu bir kuşak için yaşam ve onur tutkusunun simgesi ve baskı, hapis ve sürgün yaşamış Suriyelilerin deneyiminin aynası yapmıştır.
\n\n62 yıllık yaşamı boyunca El-Nifi özgürlük ve sanata olan inancını hiç kaybetmedi. Yolculuğu Manbij ve Şam şehirleri ile Türkiye ve Fransa’daki sürgün dönemlerini kapsar; kırılmaz bir ruhun ve kelimeleri direniş eylemi ve adalet ile onura inananlar için umut penceresi haline getiren bir şairin hikayesidir.
\n\nEl-Nifi, 1963’te Halep kırsalındaki Manbij’de mütevazı bir ailede doğdu. Küçük yaşlardan itibaren şiir ve Arap edebiyatına tutkuyla bağlıydı ve 1983’te Halep Üniversitesi’nde Arap dili eğitimi alma hayalini gerçekleştirdi. 1985’te üçüncü sınıf öğrencisiyken “Hawajes wa Ashwaq” adlı ilk şiir kitabını yayımladı.
\n\nÜniversitede özellikle siyasi ve kültürel faaliyetlere aktif olarak katıldı. 2017’de “Tareekhi” adlı sözlü belge sitesine verdiği röportajda şöyle dedi: “Biz, bilinçlerimizin Suriye tarihinin kritik bir aşaması olan 1980’lerde açıldığı bir nesiliz; o dönemde birçok sendikanın katıldığı sivil itaatsizlik hareketi patlak verdi. İlk kez rejimin dişlerini gösterip halka karşı en sert şiddet biçimlerini uyguladığını gördük.”
\n\nEl-Nifi, muhalif faaliyetlerine 1986’da dördüncü üniversite yılında tutuklanana kadar devam etti ve 15 yıl hapis yattı. 1991’de genel af kapsamında serbest bırakılacaktı ancak serbest bırakılma koşullarına uymadığı için 18 kişiyle birlikte tutuklu kalmaya devam etti.
\n\n2001 Haziran sonlarında Tadmor ve Mezzeh askeri hapishaneleri boşaltıldı ve tutuklular Şam yakınlarındaki Sednaya Cezaevi’ne nakledildi. Hasan, 11 Ağustos’ta Sednaya’ya gönderilen son grupta yer aldı ve cezasının son üç ayını burada geçirdi.
\n\nSuriye devrimi patlak verdikten sonra El-Nifi, zor güvenlik koşulları, sınırlı kültürel ve entelektüel alan ve uzun tutukluluk geçmişi ile eleştirel pozisyonu nedeniyle karşılaştığı riskler ve takibatlar sebebiyle ülkeyi terk etti.
\n\nÜlkeyi terk etmesi, ölümüne kadar süren zorunlu bir sürgün haline geldi. Bu süre boyunca Suriye ve Arap kültür sahnesinde aktif kaldı ve hapis, sürgün deneyimi ile insani ve ulusal kaygıları dile getiren metinler yazdı.
\n\nEl-Nifi, devrimin Suriye’de baskıya karşı mücadele edenlerin itibarını yeniden kazandırdığını vurgulayan, kelime ve düşüncenin mücadele araçları olduğunu belirten ve sivillere yönelik şiddeti kınayan birçok medya açıklaması yaptı.
\n\nYazar Dr. Muhanna El-Rasheed, Capital News’e verdiği röportajda, merhum şairle Türkiye’de yaşayan Suriyeli şairlerin kültürel bir gecesinde tanıştığı anılarını hatırlatarak, onun anmasının Suriyelilerin sevgiyle birleşmesi ve merhum entelektüelin ruhuna saygı ifadesi olmasını umduğunu dile getirdi.
\n\nFilistinli şair Mustafa Matar, “Hasan El-Nifi sadece bir şair değil, halkının davalarına bağlı ve Suriye’deki her hayal ve yara için savunucu olan bağlı bir entelektüel ve politikacı örneğiydi. Samimi gözyaşları derin bağlılığının yansımasıydı ve yaşamı ile deneyimiyle vatanı için kendini adayan bir Suriyeli şairin tanıklığıydı” dedi.
\n\nYazar İbrahim El-Jabin, merhumu hayat ve deneyim oğlu olarak tanımladı; hapis yıllarının onu siyasette güçlü, şiirde ise nazik bir insan yaptığını, gerçeği söylemekten ve herhangi bir olguyu eleştirmekten çekinmediğini belirtti. 1980’lerdeki deneyimi, baskıyla mücadele bilincini şekillendirdi, Manbij ona yaşam sevgisi ve bunu yazmayı öğretti. Şehrine duyduğu özlem ve özgürlüğe olan sevgisi, vefatına kadar şiirlerinde varlığını sürdürdü ve umudunu yitirmeyen dirençli bir Suriyeli ruhunun simgesi oldu.
\n\nSuriye’li şair Dr. Muhammed Zakariya El-Hamad, “El-Nifi, kelimenin ve insanî değerlerin bağlılığını somutlaştıran kültürel seslerden biriydi. Hapis ve sürgün deneyimlerine rağmen, insanlık, vatan, hapis ve sürgün deneyimlerini taşıyan klasik şiir anlayışını koruyarak birçok şiir kitabı yayımladı” diye konuştu.
\n\nŞair Hasan El-Nifi, “Hawajes wa Ashwaq”, “Ramad Al-Sineen” ve “Marafe’ Al-Rouh” adlı şiir koleksiyonları dahil olmak üzere birçok eseri geride bıraktı. Ayrıca “Mataareh Al-Halemeen” adlı bir kitabı baskı aşamasındaydı.
\n\n2014 başlarında Türkiye’nin Gaziantep şehrinde yaşadı, ardından Fransa’ya geçti; burada 18 Aralık Perşembe günü Paris’te hastalıkla mücadelenin ardından sağlık krizi sonucu hayatını kaybetti. Cenazesi daha sonra Suriye’ye götürülerek memleketi Manbij’de defnedildi.
", "tags": [ "Hasan El-Nifi", "Suriye Şiiri", "Siyasi Tutukluluk", "Suriye Devrimi", "Sürgün", "Manbij", "Şam", "Özgürlük", "Suriye Edebiyatı" ] }, "ku": { "title": "Helbestvan Hassan Al-Nifi: Rêwîtiyek di Navbera Du Berxwedanan de û Jiyana Berxwedanê", "content": "Dimêşk - Capital News
\n\nJiyana helbestvan û nivîskarê Sûrî yê merî Hassan Al-Nifi tevahîya çêkirina edebî, şer û peymanîya çandî û siyasî di nav de tê dîtin, ku wî bû sembola hezkirinê ji bo jiyan û rûmetê ji bo şaxek tevahî, û wêneya tecrûbeya Sûrî ku zordarî, girtîgeh û dervebûn jî tê de bû.
\n\nDi 62 salên jiyana xwe de, Al-Nifi qet bawerîya xwe li ser azadî û huner nehat winda kirin. Rêwîtiya wî di navbera bajarên Manbic û Dimêşk û dervebûna wî li Tirkiyê û Fransa de berdewam bû, ku çîroka rûhê ku nehat şikestin û helbestvanek ku gotinên wî bûn kirina berxwedan û paceka hêvî ji bo hemû kesên ku bawerî li dad û rûmetê hene.
\n\nAl-Nifi di sala 1963 de di malbatekê hêsan de li bajarê Manbic li herêma Halebê hatî dinyayê. Ji zarokî hezkirina helbest û edebiyata erebî hebû, û xewnê wî xwest ku zimanê erebî li zanîngehê Halebê xwende, ku ew di sala 1983 de dest pê kir. Di sala 1985 de, dema ku xwendekarê salê sêyem bû, yekem kitêba helbestê xwe bi navê “Hawajes wa Ashwaq” weşand.
\n\nWî di çalakiyên siyasî û çandî de bi taybetî li zanîngehê beşdarî bû. Di gotûbêja ku di sala 2017 de bi malpera “Tareekhi” ya belgekirina devkî kir, got: “Em şaxek in ku hişê me di dema girîng a dîroka Sûriyê de vekir, yên ku di dema 1980an de bû, ku tevgera nexweşîya civakî bi beşdariyên pirr a sindîkayên cihê wî girt. Em carekî yekem dîtin ka hukûmet di encamê de çengên xwe nîşan da û herî şiddetdar şêwazên zordarî li dijî gelê xwe kir.”
\n\nAl-Nifi çalakiyên xwe yên dijî hukûmetê berdewam kir heta ku di sala 1986 de, dema ku li salê çaremîn a zanîngehê bû, hat girtin û 15 sal di girtîgehê de may. Ew di sala 1991 de di bin mafê afê giştî de bû ku derkeve, lê wî şertên ku ji bo azadkirina wî hatibûn danîn nehatin pêşîn, ji ber vê yekê ew bi hevre 18 kesên din jî di girtîgehê de maye.
\n\nDi dawiya Hezîranê 2001 de, zindana Tadmor û zindana leşkerî ya Mezzeh vala kirin û girtîyan veguherîn zindana Sednaya li derveyî Dimêşk. Hassan di nav grûba dawî yên ku di 11 Tebaxê de veguherîna Sednaya bû, û di vê zindana de sê mehên dawî yên girtîgehê xwe derbas kir.
\n\nPaş ku şoreşa Sûriyê dest pê kir, Al-Nifi ji ber rewşa ewlehiyê ya dijwar û têkçûnê ya cîhanê ya çandî û fikrî, û her weha ji ber xetere û lêkolînên ku wî wek nivîskarê ku rewşêkî kritikî û tecrûbeya dirêj a girtîgehê hebû, welatê xwe berdan.
\n\nDerketina wî ji welatê xwe bû dervebûna zorî ku heta mirina wî di sala 2025 de domand, û di vê demê de di sahneyê çandî ya Sûrî û Erebî de bû beşdar, û nivîsara ku tecrûbeya girtîgehê, dervebûn û pirsgirêka mirovî û neteweyî tê de nehatin nîşandan.
\n\nAl-Nifi bûye çend gotarên medyayê ku di wan de jêhatîbû ku şoreş rûmetê ji bo wan ku dijî zordarî li Sûriyê şer kirin vegerand, û diyar kir ku gotin û fikir amûrên şer in, û şiddetê li dijî sivîlan qebûl nakin.
\n\nNivîskar Dr. Muhanna Al-Rashid di gotarê xwe ya Capital News de bîranîna xwe ji merî helbestvan û civînê wî di şevê çandî ya helbestvanên Sûrî yên ku li Tirkiyê dijîn, vegerand û hewl da ku bibêje ku bîranîna wî bibe demek ji bo hevbûna Sûrîyan li ser evîn û pêşkeftina rûhê nivîskarê merî yê Sûrî.
\n\nHelbestvanê Filistînî Mustafa Matar got: “Hassan Al-Nifi ne tenê helbestvan bû, lê her weha modela nivîskar û siyasî ya peymanî bû, ku bi meseleya gelê xwe ve girêdayî bû û ji her xewn û birîna li Sûriyê parastin dikir. Guhê wî ya rastî nîşana girêdayîya wî ya derîn bû, û rêwîtiya wî şehadetî li ser helbestvanekê Sûrî bû ku jiyana xwe û tecrûbeya xwe ji bo welatê xwe xerc kir.”
\n\nNivîskar Ibrahim Al-Jabin merî wî wek kurê jiyan û tecrûbe şirove kir, ku salên girtîgehê wî çêkirin ku wî bibe kesekê qewî li siyaseta û nerm li helbestê, ku ne ji gotina rastî an jî têkiliyê bi her têkiliyê re tereddud nakir. Tecrûbeya wî di 1980an de hişê wî ji bo berdewamkirina zordarî avêt, û Manbic wî fêr kir ku jiyana hez bike û li ser wî binivîse. Hiştina wî ji bajarê xwe û hezkirina wî ji azadî di diwanên wî de heta mirina wî bû, ku bû sembola rûhê Sûrîyêkê ku qewimî nehat winda kirinê.
\n\nHelbestvanê Sûrî Dr. Muhammad Zakariya Al-Hamad got: “Al-Nifi yek ji dengên çandî bû ku peymanîya gotin û nirxên mirovahî tê de xuyang kir, her çend tecrûbeya girtîgeh û dervebûn hebû, lê ew berdewam kir çêkirina helbestê xwe, û gelek diwanên helbestê weşand ku li ser şêwaza klasîkî bûn û pirsgirêkên mirovan, welat, girtîgeh û dervebûn tê de bûn.”
\n\nHelbestvan Hassan Al-Nifi gelek diwanên helbestê ji xwe re maye, di nav wan de “Hawajes wa Ashwaq”, “Ramad Al-Sineen” û “Marafe’ Al-Rouh” hene. Herwiha kitêbeke wî bi navê “Mataareh Al-Halemeen” li ser çapê bû.
\n\nWî dest pê kir ku li Gaziantepê Tirkiyeyê ji destpêka sala 2014 de bimîne, piştî wê wê bi dawî bû ku veguherî Fransa, ku li wir di 18ê Kanûna Pêşînê de di Parîsê de mir, piştî ku bi nexweşiyeke têkçûnê re têkoşîna xwe kir. Gûrê wî piştî wê veguherî Sûriyê bû û li bajarê xwe Manbicê hat defn kirin.", "tags": [ "Hassan Al-Nifi", "Helbestên Sûrî", "Girtîgehê siyasî", "Şoreşa Sûriyê", "Dervebûn", "Manbic", "Dimêşk", "Azadî", "Edebiyata Sûrî" ] }, "ru": { "title": "Поэт Хасан Аль-Нифии: Путь между двумя изгнаниями и жизнь сопротивления", "content": "
Дамаск - Capital News
\n\nЖизнь покойного сирийского поэта и писателя Хасана Аль-Нифии представляет собой уникальное сочетание литературного творчества, борьбы и культурной и политической приверженности, сделав его символом страсти к жизни и достоинству для целого поколения и отражением опыта сирийцев, переживших репрессии, тюрьму и изгнание.
\n\nЗа 62 года жизни Аль-Нифии никогда не терял веру в свободу и искусство. Его путь проходил между городами Манбидж и Дамаск, а также изгнаниями в Турции и Франции, рассказывая историю несгибаемого духа и поэта, который сделал слово актом сопротивления и окном надежды для всех, кто верил в справедливость и достоинство.
\n\nАль-Нифии родился в простой семье в Манбидже, окрестностях Алеппо, в 1963 году. С ранних лет он увлекался поэзией и арабской литературой и осуществил свою мечту, изучая арабский язык в Алеппском университете в 1983 году. Он опубликовал свой первый поэтический сборник под названием «Хаваджес ва Ашвак» будучи студентом третьего курса в 1985 году.
\n\nОн активно участвовал в политической и культурной деятельности, особенно в университете. В интервью 2017 года сайту «Тарики» (устная документация) он сказал: «Мы поколение, чье сознание пробудилось в критический период истории Сирии — в 1980-х годах, когда вспыхнуло гражданское неповиновение с участием многих профсоюзов. Впервые мы увидели, как власть обнажила свои клыки и применила самые жестокие формы насилия против народа.»
\n\nАль-Нифии продолжал свою оппозиционную деятельность до ареста в 1986 году, на четвертом курсе университета, проведя в тюрьме 15 лет. Его почти освободили по общей амнистии в 1991 году, но он не выполнил условий освобождения, поэтому остался в заключении вместе с 18 другими людьми.
\n\nВ конце июня 2001 года тюрьмы Тадмор и Меззе были эвакуированы, и заключенных перевели в тюрьму Седная под Дамаском. Хасан был в последней группе, переведенной в Седная 11 августа, где провел последние три месяца заключения.
\n\nПосле начала сирийской революции Аль-Нифии покинул Сирию из-за тяжелых условий безопасности и ограниченного пространства для культурной и интеллектуальной деятельности, а также из-за рисков и преследований, с которыми он столкнулся как писатель с критической позицией и долгой историей заключения.
\n\nЕго уход стал вынужденным изгнанием, продолжавшимся до его смерти в 2025 году. За это время он оставался активным на культурной сцене Сирии и арабского мира, писал тексты, отражающие опыт тюрьмы, изгнания и гуманитарные и национальные заботы.
\n\nАль-Нифии дал несколько медийных заявлений, в которых подтвердил, что революция восстановила достоинство тех, кто боролся с репрессиями в Сирии, подчеркнул, что слово и мысль — это инструменты борьбы, и осудил насилие против гражданских лиц.
\n\nПисатель доктор Муханна Аль-Рашид вспомнил свои встречи с покойным поэтом во время культурного вечера для сирийских поэтов, проживающих в Турции, выразив надежду, что его поминовение станет поводом для объединения сирийцев в любви и признании духа покойного сирийского интеллектуала.
\n\nПалестинский поэт Мустафа Матар сказал: «Хасан Аль-Нифии был не просто поэтом, а примером преданного интеллектуала и политика, приверженного делам своего народа и защитника каждой мечты и раны в Сирии. Его искренние слезы отражали глубокую принадлежность, а его путь — свидетельство сирийского поэта, посвятившего свою жизнь и опыт своей родине.»
\n\nПисатель Ибрагим Аль-Джабин описал покойного как сына жизни и опыта, чьи годы заключения сделали его сильным в политике и нежным в поэзии, не боящимся говорить правду или критиковать любое явление. Его опыт 1980-х сформировал его сознание для противостояния репрессиям, а Манбидж научил его любить жизнь и писать о ней. Его тоска по родному городу и любовь к свободе оставались в его стихах до самой смерти, символизируя стойкий сирийский дух, который не потерял надежду.
\n\nСирийский поэт доктор Мухаммад Закария Аль-Хаммад сказал: «Аль-Нифии был одним из культурных голосов, воплощавших приверженность слову и его человеческим ценностям. Несмотря на опыт тюрьмы и изгнания, он продолжал свое поэтическое творчество, издав несколько сборников, придерживаясь классической поэзии, в которой отражались заботы о человеке, родине, заключении и изгнании.»
\n\nПоэт Хасан Аль-Нифии оставил несколько поэтических сборников, включая «Хаваджес ва Ашвак», «Пепел лет» и «Гавани души». Также у него была книга под названием «Места мечтателей», находившаяся в печати.
\n\nОн жил в Газантепе, Турция, с начала 2014 года, затем переехал во Францию, где скончался в четверг, 18 декабря, в Париже после болезни. Его тело позже было перевезено в Сирию и похоронено в родном городе Манбидж.
", "tags": [ "Хасан Аль-Нифии", "Сирийская поэзия", "Политическое заключение", "Сирийская революция", "Изгнание", "Манбидж", "Дамаск", "Свобода", "Сирийская литература" ] }, "fa": { "title": "شاعر حسن نیفی؛ سفری میان دو تبعید و زندگی مقاومتی", "content": "دمشق - Capital News
\n\nزندگی شاعر و نویسنده فقید سوری، حسن نیفی، ترکیبی بینظیر از خلاقیت ادبی، مبارزه و تعهد فرهنگی و سیاسی است که او را به نمادی از اشتیاق به زندگی و کرامت برای یک نسل کامل و آینهای از تجربه سوریهایی که تحت سرکوب، زندان و تبعید بودند، تبدیل کرد.
\n\nدر طول ۶۲ سال زندگی، نیفی هرگز ایمان خود به آزادی و هنر را از دست نداد. مسیر زندگی او میان شهرهای منبج و دمشق و تبعیدش در ترکیه و فرانسه گسترده بود و داستان روحی شکستناپذیر و شاعری که کلمه را به عملی مقاومت و پنجرهای به امید برای همه کسانی که به عدالت و کرامت ایمان داشتند، تبدیل کرد.
\n\nنیفی در خانوادهای ساده در منبج در حومه حلب در سال ۱۹۶۳ به دنیا آمد. از کودکی به شعر و ادبیات عربی علاقهمند بود و توانست رویای خود را با تحصیل زبان عربی در دانشگاه حلب در سال ۱۹۸۳ محقق کند. اولین مجموعه شعر خود با عنوان «هواجس و اشواق» را در سال ۱۹۸۵ زمانی که دانشجوی سال سوم بود، منتشر کرد.
\n\nاو از جوانی در فعالیتهای سیاسی و فرهنگی به ویژه در دانشگاه فعال بود و در مصاحبهای در سال ۲۰۱۷ با سایت «تاریخی» گفت: «ما نسلی هستیم که آگاهیمان در دورهای بسیار حساس از تاریخ سوریه، دهه ۸۰، شکل گرفت؛ زمانی که شورش مدنی با مشارکت بسیاری از اتحادیهها رخ داد و برای نخستین بار دیدیم که حکومت چگونه سختترین انواع خشونت را علیه مردم اعمال میکند.»
\n\nنیفی فعالیتهای معترضانه خود را ادامه داد تا اینکه در سال ۱۹۸۶ در سال چهارم دانشگاه بازداشت شد و ۱۵ سال در زندان بود. او تقریباً در سال ۱۹۹۱ تحت عفو عمومی آزاد میشد، اما به شرایط آزادی پایبند نبود و به همراه ۱۸ نفر دیگر در زندان باقی ماند.
\n\nدر اواخر ژوئن ۲۰۰۱، زندانهای تدمر و مزه تخلیه شدند و زندانیان به زندان صیدنایا در حومه دمشق منتقل شدند. حسن در آخرین گروهی بود که در ۱۱ اوت به صیدنایا منتقل شد و سه ماه آخر حبس خود را در آنجا گذراند.
\n\nپس از آغاز انقلاب سوریه، نیفی به دلیل شرایط امنیتی دشوار و محدودیت فضای فرهنگی و فکری و همچنین خطرات و پیگردهایی که به عنوان نویسندهای با موضع انتقادی و تجربه طولانی بازداشت با آن مواجه بود، سوریه را ترک کرد.
\n\nخروج او تبعید اجباری بود که تا زمان مرگش در سال ۲۰۲۵ ادامه داشت. او در این مدت در صحنه فرهنگی سوریه و جهان عرب حضور داشت و متونی نوشت که تجربه زندان، تبعید و دغدغههای انسانی و ملی را بازتاب میداد.
\n\nنیفی در مصاحبههای متعددی با رسانهها تأکید کرد که انقلاب به کسانی که علیه سرکوب در سوریه مبارزه کردند اعتبار بازگرداند و تأکید کرد که کلمه و فکر ابزارهای مبارزه هستند و خشونت علیه غیرنظامیان را محکوم کرد.
\n\nدکتر مهنا الرشید، نویسنده، در مصاحبه با «العاصمة نيوز» خاطرات خود از مرحوم و دیدارش با او در یک شب فرهنگی برای شاعران سوری مقیم ترکیه را بازگو کرد و ابراز امیدواری کرد که بزرگداشت او فرصتی برای اتحاد سوریها بر پایه محبت و تجلیل از روح روشنفکر سوری مرحوم باشد.
\n\nشاعر فلسطینی مصطفی مطر گفت: «حسن نیفی فقط یک شاعر نبود، بلکه نمونهای از روشنفکر و سیاستمدار متعهد بود که به مسائل مردمش پایبند بود و از هر رویا و زخمی در سوریه دفاع میکرد. اشکهای صادقانهاش بازتابی از تعلق عمیقش بود و مسیرش گواهی بر شاعری سوری بود که زندگی و تجربهاش را برای وطنش وقف کرد.»
\n\nنویسنده ابراهیم الجبین مرحوم را فرزند زندگی و تجربه توصیف کرد که سالهای زندان او را در سیاست قوی و در شعر لطیف ساخت و در گفتن حقیقت یا نقد هر پدیدهای تردید نداشت. تجربهاش در دهه ۸۰ آگاهی او را برای مقابله با سرکوب شکل داد و منبج به او عشق به زندگی و نوشتن درباره آن را آموخت. اشتیاق به شهرش و عشق به آزادی تا پایان در دیوانهایش حضور داشت و او را نماد روح مقاوم سوریهای ساخت که امید خود را از دست نداد.
\n\nشاعر سوری دکتر محمد زکریا الحمد گفت: «نیفی یکی از صداهای فرهنگی بود که تعهد به کلمه و ارزشهای انسانی را تجسم بخشید. با وجود تجربه زندان و تبعید، خلاقیت شعری خود را ادامه داد و چندین دیوان منتشر کرد که به شعر کلاسیک پایبند بود و دغدغههای انسان، وطن، زندان و تبعید را در خود داشت.»
\n\nشاعر حسن نیفی چندین مجموعه شعر از جمله «هواجس و اشواق»، «خاکستر سالها» و «مرافع الروح» را به جا گذاشت و کتابی با عنوان «مطاریح الحالمین» نیز در دست چاپ داشت.
\n\nاو از اوایل سال ۲۰۱۴ در غازی عنتاب ترکیه اقامت داشت و سپس به فرانسه رفت، جایی که پنجشنبه ۱۸ دسامبر گذشته در پاریس درگذشت. پیکرش بعدها به سوریه منتقل و در شهرش منبج به خاک سپرده شد.
", "tags": [ "حسن نیفی", "شعر سوری", "زندانی سیاسی", "انقلاب سوریه", "تبعید", "منبج", "دمشق", "آزادی", "ادبیات سوری" ] } }