![](\"uploads/news/dcd2fd1458e8471c7895a61d82553ff7a7e86878.jpg\")
\n
وفي ظل استمرار الفعاليات في حلب على مختلف المستويات، تتجدد الجهود الرامية إلى الحفاظ على هذا الإرث العريق ونقله للأجيال القادمة من خلال المحاضرات والأنشطة والمهرجانات المتخصصة.
\nدمشق-العاصمة نيوز
\n\nتستعد محافظة حلب اليوم لإطلاق حملتها المنتظرة \"حلب ست الكل\"، هذه المحافظة التي رسخت لنفسها هوية مميزة في مجالات عدة، من بينها الموسيقى والتراث الغنائي الحلبي، الذي يشكل أحد أبرز مكونات الهوية الثقافية السورية. فقد ارتبط اسم مدينة حلب عبر قرون طويلة بالقدود والموشحات، التي لم تكن مجرد ألوان غنائية، بل مدرسة فنية متكاملة ساهمت في تشكيل الذائقة الموسيقية العربية.
\n\nوفي ظل استمرار الفعاليات في حلب على مختلف المستويات، تتجدد الجهود الرامية إلى الحفاظ على هذا الإرث العريق ونقله للأجيال القادمة من خلال المحاضرات والأنشطة والمهرجانات المتخصصة.
\nيُعتبر فن الموشحات من أرفع الفنون الموسيقية في مدينة حلب، حيث بلغ ذروته في أواخر القرن التاسع عشر، حين تمكن الموسيقيون الحلبيون من صقل الشكل الأندلسي بمهارة فنية عالية، محولين إياه إلى ما عُرف لاحقاً بالموشحات الحلبية. وتميزت هذه الموشحات بتنوّع إيقاعاتها وتعدد مقاماتها، مما منحها طابعاً فنياً خاصاً حافظ على أصالتها وتجددها في آن واحد.
\n\n![](\"uploads/news/f44fd1a93bba0686539f783a3ccc3b75488d6f32.jpg\")
تشكل القدود الحلبية الركيزة الثانية في موسيقى حلب، حيث استُلهمت في بداياتها من الألحان الأندلسية، قبل أن تتطور لتصبح فناً متجذراً في الوجدان الشعبي. ويشير مصطلح \"القدود\" إلى الأغاني المبنية على ألحان مألوفة تُضاف إليها كلمات جديدة كلياً، ما أتاح للمغنين التعبير عن المشاعر والقصص الإنسانية بأسلوب مباشر وصادق.
\nتنقسم القدود الحلبية إلى عدة أنواع، أبرزها:
– القد الشعبي: منظومات غنائية متوارثة عن الأجداد، لا يُعرف في معظمها اسم الكاتب أو الملحن.
– القد الموشح: مبني على نظام الموشح القديم من حيث الشكل الفني مع صياغة جديدة، وله ثلاثة مصادر أساسية:
الموشحات والأناشيد الدينية المتداولة في الموالد وحلقات الذكر.
الأغاني الشعبية والفلكلورية والتراثية.
الأغاني والموشحات الأعجمية، لا سيما التركية والفارسية.
يتميز الطرب الحلبي بخصوصية فنية تجمع بين الروحانية والفن الأصيل، إذ ينطلق من الإنشاد الديني ويتوسع نحو الغناء الدنيوي، معتمداً على المقامات الشرقية مثل الراست والبيات والصبا، إلى جانب إيقاعات دقيقة ومتنوعة. وأسهم هذا التميز في ترسيخ الطرب الحلبي كمدرسة موسيقية مستقلة، أخرجت أسماء أثرت في مسار الموسيقى العربية.
\n\nيشير العازف محمد قدري دلال في كتابه «القدود الدينية» إلى وجود بعض القدود الحديثة التي تتسم بصعوبة ألحانها وتعقيدها، وتحتوي على قفزات لحنية متباعدة الدرجات، ما يتطلب أصواتاً محترفة لأدائها، لا سيما في القد الموشح والقد المبني على مقطوعات موسيقية.
\n\nوفي السياق ذاته، يذكر الكاتب التونسي إلياس بودن في مجلة الثقافة الشعبية الصادرة في البحرين (العدد 62)، أن أصل القدود يعود إلى الأغاني الدينية التي كانت تُغنى في حلقات الذكر، قبل أن تُستبدل كلماتها الدينية بأخرى غزلية مع الحفاظ على اللحن ذاته، فسميت \"قدوداً\" لكونها على قد اللحن القديم ووزن كلماته، مع اختلاف في المضمون.
\n\nأسهم الحلبيون في إثراء تراثهم الموسيقي بألوان غنائية متعددة مثل القدود والموشحات والموال والطقطوقة، التي تطورت لاحقاً على يد رواد كبار في الموسيقى العربية. ويُعد الشيخ عمر البطش من أبرز ملحني الموشحات، وكان من منشدي الزوايا الهلالية في حلب، وتتلمذ على يديه عدد من كبار المطربين والملحنين، منهم صبري مدلل وعبد القادر الحجار.
\n\nوأنجبت مدينة حلب عمالقة في الموسيقى العربية، من أبرزهم صباح فخري وصبري مدلل وشادي جميل، الذين نقلوا القدود والموشحات إلى العالمية، وجعلوا من حلب عاصمة للطرب العربي. كما يُعتبر الفنان الراحل صباح فخري من أبرز الذين أعادوا إحياء هذا التراث بصوته القوي وتدريبه الكلاسيكي، محافظاً على أصالته ومقدماً إياه للأجيال الجديدة بأسلوب جعلها أقرب إلى فهمه وتذوقه. ومن أشهر القدود الحلبية المتداولة: يا مال الشام، وقدك المياس، وتحت هودجها.
\n\nفي كانون الأول 2021 أعلنت منظمة اليونسكو إدراج القدود الحلبية على قائمة التراث الثقافي الإنساني غير المادي، خلال اجتماع الدورة السادسة عشرة للجنة الحكومية الدولية لحماية التراث الثقافي غير المادي في فرنسا، معتبرة أن هذا التسجيل يشكل خطوة إضافية في حماية وصون الهوية الوطنية.
\n\nوذكرت المجلة الأردنية للفنون (المجلد 16، العدد 4) أن تسجيل القدود الحلبية لدى اليونسكو دفع إلى إعداد دراسات متخصصة لتعريف بتاريخ هذا الفن ونشأته وأنواعه، وتسليط الضوء على خصائصه الفنية. وأكد الباحث الحلبي محمد قجة في مقال نشرته جريدة الجماهير أن قرار اليونسكو يشكل مكسباً شرفياً لمدينة حلب وللتراث الفني السوري والعربي.
\n\nومع إدراج القدود الحلبية في قائمة التراث الثقافي الإنساني، تتعزز مسؤولية المؤسسات الثقافية والمجتمع المحلي في الحفاظ على هذا الإرث وحمايته ونقله إلى الأجيال القادمة عبر المحاضرات والمهرجانات والمعارض، تأكيداً على أن حلب ستبقى عاصمة الطرب العربي وواحة للثقافة والفن، وأن موسيقاها ستظل ذاكرة حيّة وهوية لا تُنسى.
", "tags": ["حلب", "القدود الحلبية", "الموشحات", "التراث الثقافي", "اليونسكو", "الطرب العربي"] }, "en": { "title": "Aleppine Qudud and Muwashahat: The Memory of Sound and Identity of Place", "content": "Damascus - Al Asima News
\n\nToday, Aleppo Governorate is preparing for its anticipated campaign \"Aleppo, the Lady of All,\" a region that has established a distinctive identity in many fields, including music and Aleppine vocal heritage, one of the most prominent components of Syrian cultural identity. The name of Aleppo has been associated for centuries with Qudud and Muwashahat, which are not merely musical styles but a comprehensive artistic school that contributed to shaping the Arab musical taste.
\n\nWhile events continue today in Aleppo at all levels, efforts are renewed to preserve this rich heritage and pass it on to future generations through lectures, activities, and specialized festivals.
\nThe art of Muwashahat is considered one of the most valuable musical arts in Aleppo, reaching its peak in the late 19th century, when Aleppine musicians skillfully refined the Andalusian form, transforming it into what later became known as Aleppine Muwashahat. These Muwashahat are characterized by diverse rhythms and multiple maqams, giving them a unique artistic character that preserves both originality and renewal.
\n\nQudud Aleppine form the second pillar of Aleppo’s music, initially inspired by Andalusian melodies before evolving into a deeply rooted art in popular sentiment. The term \"Qudud\" refers to songs based on familiar melodies with entirely new lyrics, enabling singers to express emotions and human stories in a direct and sincere manner.
\nAleppine Qudud are divided into several types, the most prominent being:
– Popular Qudud: traditional song structures inherited from ancestors, with most authors or composers unknown.
– Muwashah-based Qudud: built upon the old Muwashah system in artistic form but with new composition, drawing from three main sources:
Religious Muwashahat and chants used in Mawlid celebrations and Dhikr circles.
Popular, folkloric, and traditional songs.
Foreign Muwashahat and songs, especially Turkish and Persian.
Aleppine Tarab is distinguished by a unique artistic character combining spirituality and authentic art. It originates from religious chanting and expands toward secular singing, relying on Eastern maqams such as Rast, Bayat, and Saba, alongside precise and diverse rhythms. This distinction helped establish Aleppine Tarab as an independent musical school that produced influential figures in Arab music.
\n\nMusician Mohammad Qadri Dalal, in his book \"Religious Qudud,\" points out that some modern Qudud are characterized by complex and challenging melodies with wide melodic leaps, requiring professional voices for performance, especially in muwashah-based and musically composed Qudud.
\n\nSimilarly, Tunisian writer Elyas Boudan mentions in the Popular Culture Magazine (Issue 62, Bahrain) that the origin of Qudud dates back to religious songs sung in Dhikr circles, later replacing religious lyrics with romantic ones while preserving the original melody. They were named \"Qudud\" because they adhered to the original melody and word rhythm but differed in content.
\n\nAleppines enriched their musical heritage with various vocal forms such as Qudud, Muwashahat, Mawwal, and Taqtuqa, later developed by leading figures in Arab music. Sheikh Omar Al-Battash is among the most prominent Muwashahat composers, known for his performances in Aleppo’s Hilali zawiyas, mentoring famous singers and composers like Sabri Mudallal and Abdelkader Al-Hajjar.
\n\nAleppo also produced giants in Arab music, including Sabah Fakhri, Sabri Mudallal, and Shadi Jamil, who brought Qudud and Muwashahat to the global stage, establishing Aleppo as the capital of Arab Tarab. The late Sabah Fakhri is recognized for reviving this heritage with his powerful voice and classical training, preserving its authenticity and presenting it to new generations in an accessible style. Among the most famous Aleppine Qudud are: Ya Mal Al-Sham, Qaddak Al-Mayas, and Taht Hodjha.
\n\nIn December 2021, UNESCO inscribed Aleppine Qudud on the Intangible Cultural Heritage list during the 16th session of the Intergovernmental Committee for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage in France, considering this registration an additional step in protecting and preserving national identity.
\n\nThe Jordanian Arts Magazine (Vol. 16, No. 4) noted that UNESCO’s registration prompted specialized studies to introduce the history, origins, and types of this art, highlighting its artistic characteristics. Aleppine researcher Mohammad Qajja affirmed in an article published by Al-Jamahir newspaper that UNESCO’s decision is an honorable achievement for Aleppo and the Syrian and Arab artistic heritage.
\n\nWith Aleppine Qudud included in the Intangible Cultural Heritage list, the responsibility of cultural institutions and the local community to preserve, protect, and transmit this legacy to future generations is reinforced through lectures, festivals, and exhibitions, affirming that Aleppo will remain the capital of Arab Tarab and a sanctuary of culture and art, with its music enduring as a living memory and unforgettable identity.
", "tags": ["Aleppo", "Qudud Aleppine", "Muwashahat", "Cultural Heritage", "UNESCO", "Arab Tarab"] }, "fr": { "title": "Les Qudud et Muwashahat d'Alep : Mémoire du son et identité du lieu", "content": "Damas - Al Asima News
\n\nLa province d'Alep se prépare aujourd'hui pour sa campagne attendue \"Alep, la dame de tous\", une région qui s'est forgée une identité distinctive dans de nombreux domaines, notamment la musique et le patrimoine vocal aleppin, l'un des composants les plus importants de l'identité culturelle syrienne. Le nom de la ville d'Alep est associé depuis des siècles aux Qudud et Muwashahat, qui ne sont pas de simples styles musicaux, mais une école artistique complète ayant contribué à façonner le goût musical arabe.
\n\nAlors que les événements se poursuivent aujourd'hui à Alep à tous les niveaux, les efforts se renouvellent pour préserver ce riche héritage et le transmettre aux générations futures à travers des conférences, des activités et des festivals spécialisés.
\nL'art du Muwashah est considéré comme l'un des arts musicaux les plus précieux d'Alep, ayant atteint son apogée à la fin du XIXe siècle, lorsque les musiciens aleppins ont habilement affiné la forme andalouse, la transformant en ce qui est devenu plus tard connu sous le nom de Muwashahat aleppines. Ces Muwashahat se caractérisent par des rythmes variés et plusieurs maqams, leur conférant un caractère artistique unique qui préserve à la fois l'originalité et le renouveau.
\n\nLes Qudud aleppines constituent le deuxième pilier de la musique d'Alep, initialement inspirées par les mélodies andalouses avant d'évoluer en un art profondément enraciné dans le sentiment populaire. Le terme \"Qudud\" désigne des chansons basées sur des mélodies familières avec des paroles entièrement nouvelles, permettant aux chanteurs d'exprimer des émotions et des histoires humaines de manière directe et sincère.
\nLes Qudud aleppines se divisent en plusieurs types, les plus importants étant :
– Qudud populaires : structures chantées traditionnelles héritées des ancêtres, dont la plupart des auteurs ou compositeurs sont inconnus.
– Qudud basées sur les Muwashahat : construites sur l'ancien système de Muwashah en forme artistique mais avec une nouvelle composition, tirant de trois sources principales :
Muwashahat religieuses et chants utilisés dans les célébrations du Mawlid et les cercles de Dhikr.
Chansons populaires, folkloriques et traditionnelles.
Muwashahat et chansons étrangères, notamment turques et persanes.
Le Tarab aleppin se distingue par un caractère artistique unique combinant spiritualité et art authentique. Il prend origine dans le chant religieux et s'étend vers le chant profane, s'appuyant sur des maqams orientaux tels que Rast, Bayat et Saba, ainsi que sur des rythmes précis et variés. Cette distinction a contribué à établir le Tarab aleppin comme une école musicale indépendante qui a produit des figures influentes dans la musique arabe.
\n\nLe musicien Mohammad Qadri Dalal, dans son livre « Qudud religieuses », souligne que certains Qudud modernes se caractérisent par des mélodies complexes et difficiles, avec de larges intervalles mélodiques, nécessitant des voix professionnelles pour leur interprétation, notamment dans les Qudud basées sur les Muwashahat et les compositions musicales.
\n\nDe même, l'écrivain tunisien Elyas Boudan mentionne dans la revue Culture Populaire (n° 62, Bahreïn) que l'origine des Qudud remonte aux chants religieux chantés dans les cercles de Dhikr, dont les paroles religieuses ont ensuite été remplacées par des paroles amoureuses tout en conservant la mélodie originale. Ils ont été nommés \"Qudud\" car ils respectaient la mélodie originale et le rythme des mots, mais avec un contenu différent.
\n\nLes Aleppins ont enrichi leur patrimoine musical avec diverses formes vocales telles que Qudud, Muwashahat, Mawwal et Taqtuqa, développées plus tard par des figures majeures de la musique arabe. Cheikh Omar Al-Battash est l'un des compositeurs les plus éminents de Muwashahat, connu pour ses performances dans les zawiyas hilaliennes d'Alep, ayant formé des chanteurs et compositeurs célèbres comme Sabri Mudallal et Abdelkader Al-Hajjar.
\n\nAlep a également produit des géants de la musique arabe, dont Sabah Fakhri, Sabri Mudallal et Shadi Jamil, qui ont porté les Qudud et Muwashahat sur la scène mondiale, faisant d'Alep la capitale du Tarab arabe. Le regretté Sabah Fakhri est reconnu pour avoir ravivé ce patrimoine avec sa voix puissante et sa formation classique, préservant son authenticité et le présentant aux nouvelles générations dans un style accessible. Parmi les Qudud aleppines les plus célèbres figurent : Ya Mal Al-Sham, Qaddak Al-Mayas et Taht Hodjha.
\n\nEn décembre 2021, l'UNESCO a inscrit les Qudud aleppines sur la liste du patrimoine culturel immatériel lors de la 16e session du Comité intergouvernemental pour la sauvegarde du patrimoine culturel immatériel en France, considérant cette inscription comme une étape supplémentaire dans la protection et la préservation de l'identité nationale.
\n\nLe magazine jordanien des arts (vol. 16, n° 4) a noté que l'inscription par l'UNESCO a encouragé des études spécialisées pour présenter l'histoire, les origines et les types de cet art, mettant en lumière ses caractéristiques artistiques. Le chercheur aleppin Mohammad Qajja a affirmé dans un article publié par le journal Al-Jamahir que la décision de l'UNESCO constitue une réussite honorable pour Alep et le patrimoine artistique syrien et arabe.
\n\nAvec l'inscription des Qudud aleppines sur la liste du patrimoine culturel immatériel, la responsabilité des institutions culturelles et de la communauté locale pour préserver, protéger et transmettre cet héritage aux générations futures est renforcée à travers des conférences, des festivals et des expositions, affirmant qu'Alep restera la capitale du Tarab arabe et un sanctuaire de culture et d'art, avec une musique qui demeurera une mémoire vivante et une identité inoubliable.
", "tags": ["Alep", "Qudud aleppines", "Muwashahat", "Patrimoine culturel", "UNESCO", "Tarab arabe"] }, "tr": { "title": "Halep’in Kuddud ve Muvashahatları: Sesin Hafızası ve Mekanın Kimliği", "content": "Halep Valiliği bugün beklenen \"Halep Herkesin Hanımı\" kampanyası için hazırlanıyor. Bu il, müzik ve Halep vokal mirası gibi birçok alanda kendine özgü bir kimlik oluşturdu; bu da Suriye kültürel kimliğinin en önemli bileşenlerinden biridir. Halep şehri adı yüzyıllardır Kuddud ve Muvashahat ile özdeşleşmiştir; bunlar sadece müzik türleri değil, Arap müzik zevkini şekillendirmeye katkıda bulunan kapsamlı bir sanat okuludur.
\n\nHalep'teki etkinlikler tüm seviyelerde devam ederken, bu zengin mirası koruma ve gelecek nesillere aktarma çabaları konferanslar, aktiviteler ve özel festivaller aracılığıyla yenileniyor.
\nMuvashahat sanatı Halep'te en değerli müzik sanatlarından biri olarak kabul edilir ve 19. yüzyılın sonlarında zirveye ulaşmıştır. Halepli müzisyenler Endülüs formunu ustalıkla işleyerek daha sonra Halep Muvashahatları olarak bilinen türü yaratmışlardır. Bu Muvashahatlar, çeşitli ritimleri ve çok sayıda makamı ile özgünlük ve yeniliği bir arada koruyan benzersiz bir sanatsal karaktere sahiptir.
\n\nKuddudlar Halep müziğinin ikinci temelidir; başlangıçta Endülüs melodilerinden esinlenmiş, sonra halkın duygularına kök salmış bir sanat formuna dönüşmüştür. \"Kuddud\" terimi, tamamen yeni sözlerin eklendiği tanıdık melodilere dayalı şarkıları ifade eder; bu da şarkıcıların duyguları ve insan hikayelerini doğrudan ve samimi bir şekilde ifade etmelerini sağlar.
\nHalep Kuddudları birkaç türe ayrılır, başlıcaları:
– Halk Kuddudu: Atalardan miras kalan, çoğunda yazar veya besteci bilinmeyen geleneksel şarkı yapıları.
– Muvashahat bazlı Kuddud: Sanatsal formda eski Muvashahat sistemine dayanır, ancak yeni bir düzenlemeye sahiptir. Üç ana kaynaktan beslenir:
Mawlid kutlamalarında ve Dhikr halkalarında kullanılan dini Muvashahat ve ilahiler.
Halk, folklorik ve geleneksel şarkılar.
Özellikle Türk ve Fars olmak üzere yabancı Muvashahat ve şarkılar.
Halep Tarabı, maneviyat ve özgün sanatın birleştiği benzersiz bir sanatsal karaktere sahiptir. Dini ilahiden başlar, dünyevi şarkıya genişler ve Rast, Bayat, Saba gibi doğu makamlarına dayanır; ayrıca hassas ve çeşitli ritimlere sahiptir. Bu özellik, Halep Tarabını bağımsız bir müzik okulu olarak kurmuş ve Arap müziğinde etkili isimler yetiştirmiştir.
\n\nMüzisyen Muhammed Kadri Dalal, \"Dini Kuddud\" kitabında, bazı modern Kuddudların zor ve karmaşık melodilere sahip olduğunu, geniş aralıklarla atlayan melodiler içerdiğini ve özellikle Muvashahat bazlı ve müzikal parçalar üzerine kurulu Kuddudlarda profesyonel sesler gerektirdiğini belirtir.
\n\nAynı şekilde, Tunuslu yazar Elyas Boudan, Bahreyn'de yayımlanan Popüler Kültür Dergisi (62. sayı)nde Kuddudların kökeninin Dhikr halkalarında söylenen dini şarkılara dayandığını, dini sözlerin yerini aşk sözlerinin aldığını ancak orijinal melodinin korunduğunu belirtir. \"Kuddud\" ismi, eski melodinin ve kelime ritminin korunmasından gelir ancak içerik farklıdır.
\n\nHalepli sanatçılar, Kuddud, Muvashahat, Mawwal ve Taqtuqa gibi çeşitli vokal türlerle müzik miraslarını zenginleştirmiştir. Şeyh Ömer Battash, Halep’in Hilali zaviye topluluklarında ilahi söyleyen, Sabri Mudallal ve Abdülkadir El-Hacjar gibi önemli şarkıcı ve bestecileri yetiştiren en önde gelen Muvashahat bestecilerindendir.
\n\nHalep ayrıca Sabah Fakhri, Sabri Mudallal ve Şadi Cemil gibi Arap müziğinin devlerini yetiştirmiştir; bu isimler Kuddud ve Muvashahatları dünya sahnesine taşımış, Halep’i Arap Tarabının başkenti yapmıştır. Merhum Sabah Fakhri, güçlü sesi ve klasik eğitimiyle bu mirası canlandıran en önemli isimlerden biri olarak kabul edilir; özgünlüğünü koruyarak yeni nesillere anlaşılır ve zevkli bir şekilde sunmuştur. En bilinen Halep Kuddudları arasında Ya Mal Al-Sham, Qaddak Al-Mayas ve Taht Hodjha yer alır.
\n\nAralık 2021’de UNESCO, Fransa’da düzenlenen 16. Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Hükümetlerarası Komitesi toplantısında Halep Kuddudlarını Somut Olmayan Kültürel Miras listesine aldı. Bu kayıt, ulusal kimliğin korunması ve yaşatılması için önemli bir adım olarak değerlendirildi.
\n\nÜrdün Sanat Dergisi (Cilt 16, Sayı 4), UNESCO kaydının bu sanatın tarihini, kökenlerini ve türlerini tanıtmak için uzman çalışmalarını teşvik ettiğini belirtti. Halepli araştırmacı Muhammed Qajja, Al-Jamahir gazetesinde yayımlanan makalesinde UNESCO kararının Halep ve Suriye ile Arap sanat mirası için onurlu bir kazanım olduğunu vurguladı.
\n\nHalep Kuddudlarının Somut Olmayan Kültürel Miras listesine girmesiyle, kültürel kurumlar ve yerel toplumun bu mirası koruma, yaşatma ve gelecek nesillere aktarma sorumluluğu konferanslar, festivaller ve sergiler yoluyla güçlenmiştir. Bu durum, Halep’in Arap Tarabının başkenti ve kültür ile sanatın bir vahası olarak kalmaya devam edeceğini ve müziğinin canlı bir hafıza ve unutulmaz bir kimlik olarak varlığını sürdüreceğini teyit eder.
", "tags": ["Halep", "Kuddud Halep", "Muvashahat", "Kültürel Miras", "UNESCO", "Arap Tarab"] }, "ku": { "title": "Qudûd û Mûşehatên Halebê: Bîra Deng û Nasnameya Cîhê", "content": "Şam - Al Asima News
\n\nÎro Parêzgeha Haleb amade dike bo kampanya xwe ya li benda \"Haleb Mêrxasê Hemûyan\". Ev parêzgeh di gelek qada de nasnameyek taybetî xwe ava kir, di nav wan de muzîk û mirasa dengî ya Halebê, ku yek ji bingehên girîng ên nasnameya çandî ya Sûriyeyê ye. Navê bajarê Haleb di ser sedsalên dirêj de bi Qudûd û Mûşehatan re girêdayî bûye, ku ne tenê cureyên muzîkî ne, lêkolînek hunerî ya tevahî ye ku di pêşkeftina têgihiştina muzîkî ya erebî de beşdar bûye.
\n\nDi dema ku çalakiyên li Haleb di hemû asta de berdewam in, hewldanên ji bo parastina vê mirasa hêja û veguhastina wê bo nexweşên bêyî dewam dikin bi rêya dersên xwendinê, çalakiyan û festivalên taybet.
\nHunera Mûşehat yek ji hunerên muzîkî yên herî qîmetdar li bajarê Haleb e, ku di dawiya sedsala 19-an de sernavê xwe girt, dema ku muzîsyenên Halebî bi hunera bilind endelusî formê xwe çêkirin û wê guhertin bo ku paşê bi navê Mûşehatên Halebî nas bibe. Ev mûşehatan bi cûre cûre ritm û maqamên zêde taybetmendiyê xwe hildan, ku wê hunerî taybetmendiyek xweş û herduya xwedî orjînalîtiyê û nûjenî bûn.
\n\nQudûdên Halebî bingehê duyemîn li muzîka Halebê ne, ku destpêkê xwe ji melodiyên endelusî wergirtibûn, paşê bûn hunerek ku di dilê gelê de radest bû. Gotina \"Qudûd\" ji stranên li ser melodiyên nasnameyê yên ku gotinên nû yên tevahî tê zêdekirin, tê guman kirin, ku hunermendan dest bi îfade kirina his û çîrokên mirovî bi awayek rast û rûmetdar dikin.
\nQudûdên Halebî bi çend cureyan têne parçe kirin, herî girîng jî:
– Qudûda gelî: Stranên kevnar yên ku ji bav û dapîr ve hatine wergerandin, ku di piraniya wan de navê nivîskar an kompozîtêr nayê zanîn.
– Qudûda mûşehatî: Li ser sistema kevnar a mûşehatî li gorî forma hunerî hate avakirin, bi şêwazek nû, û sê çavkaniyên bingehîn heye:
Mûşehat û neşîdên dînî yên ku di mawlîd û deriyên zikrê de têne bikaranîn.
Stranên gelî, folklorîk û kevnar.
Stran û mûşehatên xerîb, bi taybetî tirkî û farsî.
Tarabê Halebî bi taybetmendiyeke hunerî ku rûhî û hunera rastî têkildar dike, xas e. Ew ji enşadê dînî dest pê dike û ber dengbêjiyê ya cihanî vedigere, li ser maqamên rojhilatî wek rast, bayat û saba lihevhatî ye, û bi ritmên rast û cûre cûre. Ev taybetmendî alîkarî kir ku tarabê Halebî wek dibistana muzîkî ya serbixwe bibe, ku navdarên muzîka erebî derxist.
\n\nÇalger Muhammad Qedrî Delal di pirtûka xwe ya \"Qudûdên Dînî\" de diyar dike ku hin Qudûdên nûjen bi melodiyên dijwar û têkildarî xas in, ku guhertoyên melodîk ên dûr ne, û hewceyên dengbêjên profesyonel in bo lîstinê, bi taybetî di Qudûda mûşehatî û Qudûda li ser parçeyên muzîkî de.
\n\nBi hev re, nivîskarê Tûnisî Elyas Boudan di kovara Çanda Gelî ya li Bahreynê (hejmar 62) de tê gotin ku çavkaniya Qudûd ji stranên dînî yên ku di deriyên zikrê de têne stran kirin, dest pê dike, ku paşê gotinên wan dînî bi gotinên evînî hate guhertin, bêyî ku melodîya sereke biguherîne. Ew \"Qudûd\" hatin nav kirin ji ber ku li ser melodîya kevn û hewceya peyvên wê bûn, lê di naveroka wan de cuda bûn.
\n\nHalebîyan mirasa muzîkî xwe bi cûreyên dengbêjî yên cûda wek Qudûd, Mûşehat, Mewal û Taqtuqa zêde kirin, ku paşê ji aliyê pêşengên muzîka erebî ve pêşve çû. Şêx Omar El-Battash ji nav kompozîtêrên herî navdar ên Mûşehat e, ku di zawiyên hilalî yên Halebê de stran dike û gelek dengbêj û kompozîtêrên mezin wek Sabri Mudallal û Abdulkadir El-Hacjar ji destê wê fêr bûn.
\n\nBajarê Haleb jî şanazên muzîka erebî wek Sabah Fakhri, Sabri Mudallal û Shadi Cemil çêkir, ku Qudûd û Mûşehatan bo cîhanê anîn û Halebê bûn serdana taraba erebî. Hunermendê mirî Sabah Fakhri jî di nav wan kesan de ye ku vê mirasê bi dengê xwe ya hêzdar û fêrkirina klasikî jîyan da, xwedî orjînalîtiya wê bû û wê bo nexweşên nû bi şêwazek ku hêsan tê fêmkirin û tê xweşxistin pêşkêş kir. Ji nav Qudûdên herî navdar yên Halebî: Ya Mal Al-Sham, Qaddak Al-Mayas û Taht Hodjha hene.
\n\nDi Kanûna Duyem 2021 de, Rêxistina UNESCO Qudûdên Halebî li lîsteya mirasa çandî ya ne-materialî hatine tomar kirin, di civîna şandeya şeşê ya Komîteya Hükûmetî ya Navneteweyî ya Parastina Mirasê Çandî ya Ne-Materialî li Fransayê de, ku vê tomarê wek gava pêşkeftinê ya zêde li parastina nasnameya neteweyî tê hesibandin.
\n\nMajala Hunerên Urdunî (hejmar 16, hejmar 4) diyar kir ku tomarê Qudûdên Halebî li UNESCO hewldanên xweser ji bo nasînê ya dîroka vê huner û çavkaniyên wê, û diyar kirina taybetmendiyên hunerî hate amadekirin. Lêkolînera Halebî Muhammad Qajja di gotarek ku roja Al-Jamahir weşandî, diyar kir ku biryara UNESCO serkeftinek şerefê ye bo bajarê Haleb û mirasa hunerî ya Sûrî û Ereban.
\n\nBi tomara Qudûdên Halebî di lîsteya mirasa çandî ya ne-materialî de, bersivdariya rêxistinan çandî û civaka herêmî li parastina vê mirasê, ewle kirin û veguhastina wê bo nexweşên bêyî bi rêya dersên xwendinê, festivalan û pêşandan dibe zêde, ku diyar dike Haleb ê her dem serdana taraba erebî bimîne û oazeya çand û hunerê be, û muzîkê wê bibe bîra jîyan û nasnameya bêyî jêhatin.", "tags": ["Haleb", "Qudûd Halebî", "Mûşehat", "Mirasê Çandî", "UNESCO", "Tarabê Ereban"] }, "ru": { "title": "Кудуды и мушаххаты Алеппо: память звука и идентичность места", "content": "
Дамаск - Al Asima News
\n\nСегодня провинция Алеппо готовится к своей долгожданной кампании «Алеппо — хозяйка всех», региону, который создал себе уникальную идентичность во многих сферах, включая музыку и вокальное наследие Алеппо, одно из самых значимых составляющих культурной идентичности Сирии. Название города Алеппо на протяжении веков ассоциировалось с кудудами и мушаххатами — не просто музыкальными жанрами, а полноценной художественной школой, которая способствовала формированию арабского музыкального вкуса.
\n\nПока в Алеппо продолжаются мероприятия на всех уровнях, усилия по сохранению этого богатого наследия и передаче его будущим поколениям возобновляются посредством лекций, мероприятий и специализированных фестивалей.
\nИскусство мушаххат считается одним из самых ценных музыкальных искусств Алеппо, достигшим своего пика в конце XIX века, когда музыканты Алеппо мастерски отшлифовали андалузскую форму, превратив её в так называемые алеппинские мушаххаты. Эти мушаххаты отличаются разнообразием ритмов и множеством макамов, что придаёт им уникальный художественный характер, сохраняющий одновременно аутентичность и обновление.
\n\nКудуды Алеппо составляют вторую основу музыки Алеппо, изначально вдохновлённые андалузскими мелодиями, затем ставшие глубоко укоренившимся искусством в народном сознании. Термин «кудуды» относится к песням, основанным на знакомых мелодиях с полностью новыми текстами, что позволило певцам выражать эмоции и человеческие истории напрямую и искренне.
\nКудуды Алеппо делятся на несколько видов, наиболее известные из которых:
– Народные кудуды: традиционные песенные формы, передаваемые от предков, авторы и композиторы которых в большинстве случаев неизвестны.
– Кудуды на основе мушаххат: построены на старой системе мушаххат с художественной формой, но с новым составом, имеющие три основных источника:
Религиозные мушаххаты и песнопения, используемые в празднованиях маулида и зикр.
Народные, фольклорные и традиционные песни.
Иностранные мушаххаты и песни, особенно турецкие и персидские.
Алеppинский тараб отличается уникальным художественным характером, сочетающим духовность и подлинное искусство. Он начинается с религиозного пения и расширяется до светской песни, опираясь на восточные макамы, такие как раст, байят и саба, а также на точные и разнообразные ритмы. Эта особенность помогла закрепить алеппинский тараб как самостоятельную музыкальную школу, которая воспитала влиятельных деятелей арабской музыки.
\n\nМузыкант Мухаммад Кадри Далал в своей книге «Религиозные кудуды» отмечает, что некоторые современные кудуды характеризуются сложными и трудными мелодиями с широкими мелодическими скачками, требующими профессиональных голосов для исполнения, особенно в кудудах на основе мушаххат и музыкальных композициях.
\n\nТунисский писатель Элиас Будан в журнале «Народная культура» (выпуск 62, Бахрейн) упоминает, что происхождение кудудов восходит к религиозным песням, исполнявшимся в зикр-цирках, где религиозные тексты заменялись на любовные, сохраняя при этом исходную мелодию. Они получили название «кудуды», поскольку сохраняли прежнюю мелодию и ритм слов, но с иным содержанием.
\n\nЖители Алеппо обогатили своё музыкальное наследие различными вокальными формами, такими как кудуды, мушаххаты, маввалы и тактукки, которые впоследствии развивались ведущими деятелями арабской музыки. Шейх Омар Батташ — один из самых выдающихся композиторов мушаххат, известный своими выступлениями в хилалийских завиях Алеппо, воспитавший известных певцов и композиторов, таких как Сабри Мудаллал и Абделькадер Аль-Хаджар.
\n\nГород Алеппо также подарил арабской музыке таких гигантов, как Сабах Фахри, Сабри Мудаллал и Шади Джамиль, которые вывели кудуды и мушаххаты на мировой уровень, сделав Алеппо столицей арабского тараба. Ушедший из жизни Сабах Фахри считается одним из главных, кто возродил это наследие своим мощным голосом и классической подготовкой, сохраняя подлинность и представляя его новым поколениям в доступной форме. Среди самых известных алеппинских кудудов — «Я Мал Аш-Шам», «Каддак Аль-Мияс» и «Тахт Худжжа».
\n\nВ декабре 2021 года ЮНЕСКО включила кудуды Алеппо в список нематериального культурного наследия на XVI сессии Межправительственного комитета по охране нематериального культурного наследия во Франции, считая эту регистрацию дополнительным шагом в защите и сохранении национальной идентичности.
\n\nИорданский журнал искусств (том 16, номер 4) отметил, что регистрация кудудов Алеппо в ЮНЕСКО стимулировала специализированные исследования, направленные на ознакомление с историей, происхождением и типами этого искусства, а также на освещение его художественных особенностей. Исследователь из Алеппо Мухаммад Каджа подтвердил в статье, опубликованной в газете «Аль-Джамахир», что решение ЮНЕСКО является почётным достижением для города Алеппо и сирийского и арабского художественного наследия.
\n\nС включением кудудов Алеппо в список нематериального культурного наследия ответственность культурных учреждений и местного сообщества по сохранению, защите и передаче этого наследия будущим поколениям укрепляется через лекции, фестивали и выставки, подтверждая, что Алеппо останется столицей арабского тараба и оазисом культуры и искусства, а её музыка продолжит жить как живая память и незабываемая идентичность.
", "tags": ["Алеппо", "Кудуды Алеппо", "Мушаххаты", "Культурное наследие", "ЮНЕСКО", "Арабский тараб"] }, "fa": { "title": "قدود و موشحات حلبی؛ حافظه صدا و هویت مکان", "content": "دمشق - خبرگزاری العاصمة نیوز
\n\nاستان حلب امروز خود را برای کمپین مورد انتظار «حلب بانوی همه» آماده میکند؛ استانی که در بسیاری از زمینهها از جمله موسیقی و میراث آواز حلبی، که یکی از مهمترین اجزای هویت فرهنگی سوریه است، هویتی متمایز برای خود ساخته است. نام شهر حلب طی قرنها با قدود و موشحات پیوند خورده است، که نه تنها سبکهای موسیقایی بلکه مدرسهای هنری کامل بودهاند که در شکلگیری ذائقه موسیقی عربی نقش داشتهاند.
\n\nدر حالی که رویدادها در حلب در تمامی سطوح ادامه دارد، تلاشها برای حفظ این میراث ارزشمند و انتقال آن به نسلهای آینده از طریق سخنرانیها، فعالیتها و جشنوارههای تخصصی تجدید میشود.
\nهنر موشحات یکی از ارزشمندترین هنرهای موسیقایی در شهر حلب است که در اواخر قرن نوزدهم به اوج خود رسید، زمانی که موسیقیدانان حلبی با مهارت بالا شکل اندلسی آن را پالایش کردند و آن را به آنچه بعدها موشحات حلبی نامیده شد، تبدیل کردند. این موشحات با تنوع ریتمها و مقامات متعدد خود، ویژگی هنری منحصر به فردی دارند که هم اصالت و هم نوآوری را حفظ میکند.
\n\nقدود حلبی ستون دوم موسیقی حلب را تشکیل میدهند که در ابتدا از ملودیهای اندلسی الهام گرفته شده و سپس به هنری ریشهدار در احساسات مردم تبدیل شده است. اصطلاح «قدود» به آهنگهایی گفته میشود که بر اساس ملودیهای آشنا ساخته شده و کلمات کاملاً جدیدی به آن افزوده شده است، که به خوانندگان این امکان را میدهد تا احساسات و داستانهای انسانی را به روشی مستقیم و صادقانه بیان کنند.
\nقدود حلبی به چند نوع تقسیم میشوند که مهمترین آنها عبارتند از:
– قد مردمی: مجموعههای آواز سنتی که از گذشتگان به ارث رسیده و اغلب نویسنده یا آهنگساز آنها ناشناس است.
– قد موشح: بر اساس نظام قدیمی موشحات از نظر شکل هنری ساخته شده و فرم جدیدی دارد و سه منبع اصلی دارد:
موشحات و نغمههای مذهبی که در جشنهای مولد و حلقههای ذکر رایج هستند.
آهنگهای مردمی، فولکلور و سنتی.
آهنگها و موشحات غیرعربی، به ویژه ترکی و فارسی.
طرب حلبی دارای ویژگی هنری خاصی است که بین معنویت و هنر اصیل تلفیق میکند. این سبک از نیایش مذهبی آغاز شده و به سمت آواز دنیوی گسترش مییابد و بر مقامات شرقی مانند راست، بیات و صبا تکیه دارد، همراه با ریتمهای دقیق و متنوع. این تمایز به تثبیت طرب حلبی به عنوان یک مدرسه موسیقی مستقل کمک کرده است که چهرههای تأثیرگذاری در موسیقی عربی تربیت کرده است.
\n\nنوازنده محمد قدری دلال در کتاب خود «قدود دینی» اشاره میکند که برخی قدودهای جدید دارای ملودیهای دشوار و پیچیدهای هستند که شامل جهشهای گسترده ملودیک میشوند و نیاز به صداهای حرفهای برای اجرا دارند، به ویژه در قد موشح و قدهای مبتنی بر قطعات موسیقایی.
\n\nدر همین راستا، نویسنده تونسی الیاس بودن در مجله فرهنگ عامه شماره ۶۲ که در بحرین منتشر میشود، میگوید که اصل قدود به آهنگهای دینی باز میگردد که در حلقههای ذکر خوانده میشدند، سپس کلمات دینی آنها با کلمات عاشقانه جایگزین شد در حالی که ملودی اصلی حفظ شد. به همین دلیل به آنها «قدود» گفته میشود چون بر اساس ملودی قدیمی و وزن کلمات ساخته شدهاند اما در مضمون متفاوت هستند.
\n\nحلبیها میراث موسیقایی خود را با رنگهای مختلف آواز مانند قدود، موشحات، موال و طقطوقه غنی کردند که بعدها توسط پیشگامان بزرگ موسیقی عربی توسعه یافت. شیخ عمر البطش از برجستهترین آهنگسازان موشحات است که از خوانندگان زوایای هلالی در حلب بود و شاگردان بزرگی مانند صبری مدلل و عبدالقادر الحجار را تربیت کرد.
\n\nشهر حلب همچنین بزرگان موسیقی عربی مانند صباح فخری، صبری مدلل و شادی جمیل را به جهان معرفی کرد که قدود و موشحات را به سطح جهانی رساندند و حلب را به پایتخت طرب عربی تبدیل کردند. هنرمند فقید صباح فخری یکی از برجستهترین افرادی است که این میراث را با صدای قوی و آموزش کلاسیک خود احیا کرد، اصالت آن را حفظ کرد و آن را به نسلهای جدید به گونهای ارائه داد که فهم و لذت بردن از آن آسانتر باشد. از مشهورترین قدود حلبی میتوان به «یا مال الشام»، «قدك المياس» و «تحت هودجها» اشاره کرد.
\n\nدر دسامبر ۲۰۲۱، سازمان یونسکو قدود حلبی را در فهرست میراث فرهنگی ناملموس جهانی ثبت کرد، این اقدام در شانزدهمین جلسه کمیته بیندولتی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس در فرانسه صورت گرفت و این ثبت را گامی مهم در حفاظت و حفظ هویت ملی دانست.
\n\nمجله هنرهای اردن (جلد ۱۶، شماره ۴) اعلام کرد که ثبت قدود حلبی در یونسکو منجر به انجام مطالعات تخصصی برای معرفی تاریخچه، منشأ و انواع این هنر و برجستهسازی ویژگیهای هنری آن شده است. پژوهشگر حلبی محمد قجة در مقالهای منتشر شده در روزنامه الجماهير تأکید کرد که تصمیم یونسکو یک دستاورد افتخاری برای شهر حلب و میراث هنری سوریه و عربی است.
\n\nبا ثبت قدود حلبی در فهرست میراث فرهنگی ناملموس، مسئولیت نهادهای فرهنگی و جامعه محلی در حفاظت، صیانت و انتقال این میراث به نسلهای آینده از طریق سخنرانیها، جشنوارهها و نمایشگاهها تقویت شده است، تأکیدی بر اینکه حلب همچنان پایتخت طرب عربی و واحهای برای فرهنگ و هنر باقی خواهد ماند و موسیقی آن حافظهای زنده و هویتی فراموشنشدنی خواهد بود.
", "tags": ["حلب", "قدود حلبی", "موشحات", "میراث فرهنگی", "یونسکو", "طرب عربی"] } }