دمشق-العاصمة نيوز
\n\nنظّم مجمع اللغة العربية بدمشق أمس ندوة استذكارية بمناسبة مرور 25 عاماً على رحيل العلامة والمفكر الدكتور محمد بديع الكسم، الذي توفي في الخامس من تشرين الثاني عام 2000، بحضور عدد من أعضاء المجمع والعلماء والمثقفين.
\n\nقال الدكتور محمد قاسم أمين المجمع، الذي أدار الندوة: “يكرّم المجمع اليوم أحد أبرز رموزه العلمية الذين أثّروا في الفكر الفلسفي في سوريا والعالم العربي، وهو الدكتور بديع الكسم، المولود في حي مئذنة الشحم بدمشق عام 1924 في أسرة عرفت بالصلاح والعلم. توجه إلى جامعة فؤاد الأول في القاهرة ونال إجازة في الفلسفة عام 1947 والدبلوم العالي عام 1948، وبعد عودته إلى سوريا عُيّن مدرساً في اللاذقية ثم عضواً في لجنة التربية والتعليم، واختير للتدريس في جامعة دمشق عام 1950”.
\n\n![](\"uploads/news/22bc49727acfd382a0da2d49892bbe4f867c540f.jpg\")
وأضاف: في عام 1954 أُوفد إلى جامعة جنيف في سويسرا وحصل على الدكتوراه بامتياز عام 1958 عن أطروحته \"البرهان في الفلسفة\"، ليعود بعدها إلى جامعة دمشق أستاذاً مساعداً. أمضى عاماً في القاهرة قبل أن يعود للتدريس وينال لقب أستاذ عام 1968، ثم أُعير إلى الجزائر للمساهمة في تعريب التعليم العالي، وأُوفد إلى فرنسا عام 1981 لمتابعة بحوثه الفلسفية، وانتُخب عضواً عاملاً في مجمع اللغة العربية بدمشق عام 1985.
\nمن أبرز مؤلفاته: \"البرهان في الفلسفة\" المترجم عن الفرنسية، و\"التطور الخلاق\" لهنري برغسون الذي لخصه، و\"الخلق الفني: تأملات في الفن\" من تأليف بول فاليري وترجمه إلى العربية، إلى جانب مجموعة من المقالات المنشورة في مجلات المعرفة والثقافة ومجلة المجمع.
\n\nأشار الدكتور فرحات الكسم، ابن عم الراحل، في كلمة بعنوان \"بديع الكسم الأب والإنسان\"، إلى أن المفكر الراحل كان فيلسوفاً عربياً استثنائياً جمع بين النزاهة الفكرية والتجرد في البحث عن الحقيقة بعيداً عن الانتماءات والمكاسب الشخصية.
\n\nولفت إلى أن الراحل تميز بتواضعه وسعة اطلاعه ووفائه لطلابه، وأسس لفلسفة إنسانية منفتحة تؤمن بالحقيقة وتناهض التعصب والإقصاء، وترى في التسامح احتراماً لحق الإنسان في التفكير لا تفريطاً بالمبادئ، فاستحق لقب \"الفيلسوف الزاهد\".
\n\n![](\"uploads/news/b2021b20d64668fa8349c536f783b455b5e25232.jpg\")
أوضح الدكتور محمد سعيد الطاووس، الحاصل على دكتوراه في المنطق وفلسفة العلم من جامعة باريس الأولى، في مداخلته بعنوان \"بين الكتابة والكلام… الرهان الفلسفي عند بديع الكسم\"، أن الفيلسوف الراحل اختار التوقف عن الكتابة الفلسفية بعد أطروحته الرئيسية، ليس انسحاباً بل التزاماً برؤية فلسفية ترى أن الحقيقة تُعاش بالحوار أكثر مما تُدوّن على الورق.
\nوبيّن أن الكسم تبنّى رؤية فلسفية عميقة تعلي من شأن الحدس والبرهان الداخلي وترفض الفصل بين الفكر والحياة، فالحقيقة عنده تُدرك من الداخل لا عبر المنطق الخارجي، ما جعله يفضّل الكلام الحي على النص الجامد، متقاطعاً بذلك مع تقاليد سقراط التي اعتبرت الفلسفة حواراً ومعايشة عقلية وروحية للحقيقة.
\n\nقدمت الدكتورة هني محمد الجزر، أستاذة الفلسفة في جامعة دمشق والحاصلة على الدكتوراه من جامعة عين شمس، مداخلة بعنوان \"ذاتية الحقيقة بين السفسطائيين وبديع الكسم\"، مشيرة إلى أن صحة أي حكم فلسفي تعتمد على الاعتقاد الشخصي لقائله، وأن التأكيد النفسي للفعل الاعتقادي هو الأساس لتقييم صحة القضية.
\n\nواختتمت الجزر بثلاث نتائج أساسية: أولاً، الحكم الصادق يعتمد على الاعتقاد الداخلي للقائل؛ ثانياً، إدراك الحقيقة يتطلب فهم أسسها الذاتية؛ ثالثاً، لا يمكن للحكم أن يتجاوز حدود أسسه الذاتية مهما اختلف إدراك الأفراد.
\n\n![](\"uploads/news/7db9835e2cddca0394078d45e8f69d34fc4ed132.jpg\")
قدّم الدكتور علي إسبر، محاضر في جامعة دمشق وحاصل على الدكتوراه في الفلسفة، قراءة متعمقة لفلسفة الدكتور بديع الكسم بعنوان \"الميتافيزيقيا في رؤية الدكتور بديع الكسم\"، مركزاً على موقفه النقدي من الميتافيزيقيا الغربية، ومشدداً على أن كل الميتافيزيقيا نتاج فكر الفيلسوف ذاته، وبالتالي قابلة للنقاش والتقويم من داخل موقف ميتافيزيقي آخر.
\nوأوضح أن أي حكم فلسفي، سواء كان من أفلاطون أو ديكارت، يُفهم على أنه مطلق في وعي مبتكره، لكنه يحتاج إلى التحقق والإقناع ضمن الفضاء العام للفكر الفلسفي.
\n\nيُعد الدكتور محمد بديع الكسم (1924-2000) من أهم المفكرين والفلاسفة السوريين والعرب في القرن العشرين، وهو فيلسوف وأستاذ جامعي بارز تميز بتأثيره العميق في الفلسفة، تدريسها، تعريبها، والكتابة عنها، ومساهمته في إحياء دور الفكر العربي المعاصر.
\n\n![](\"uploads/news/1cde8f205ffefc5b4e0c72d7d3dbab4f783ba4f0.jpg\")
![](\"uploads/news/734b0461477aba9da4a379d80fb2229fdc5e93bf.jpg\")
Damascus - Capital News
\n\nThe Arabic Language Academy in Damascus organized a memorial symposium yesterday to mark the 25th anniversary of the passing of the prominent scholar and thinker Dr. Muhammad Badi' Al-Kasm, who died on November 5, 2000. The event was attended by members of the academy, scholars, and intellectuals.
\n\nDr. Muhammad Qasim, Secretary of the Academy and moderator of the symposium, said: “Today, the academy honors one of its most prominent scientific figures who significantly influenced philosophical thought in Syria and the Arab world, Dr. Badi' Al-Kasm. He was born in the Mi'dhanat Al-Shahm neighborhood of Damascus in 1924 to a family known for its righteousness and scholarship. He attended Fuad I University in Cairo, obtaining a degree in philosophy in 1947 and a higher diploma in 1948. Upon returning to Syria, he was appointed a teacher in Latakia, then a member of the Education and Teaching Committee, and later selected to teach at Damascus University in 1950.”
\n\nHe continued: In 1954, he was sent to the University of Geneva in Switzerland, where he earned his PhD with distinction in 1958 for his dissertation \"Proof in Philosophy.\" He then returned to Damascus University as an assistant professor. He spent a year in Cairo before returning to teaching and earned the title of professor in 1968. He was seconded to Algeria to contribute to the Arabization of higher education and was sent to France in 1981 to pursue his philosophical research. He was elected an active member of the Arabic Language Academy in Damascus in 1985.
\nAmong his most notable works are \"Proof in Philosophy,\" translated from French; \"Creative Evolution\" by Henri Bergson, which he summarized; and \"Artistic Creation: Reflections on Art\" by Paul Valéry, translated into Arabic, along with numerous articles published in Al-Ma'rifa and Al-Thaqafa magazines and the Academy's journal.
\n\nDr. Farhat Al-Kasm, the late philosopher’s cousin, said in a speech titled \"Badi' Al-Kasm: The Father and the Man\" that the late thinker was an exceptional Arab philosopher who combined intellectual integrity and detachment in the pursuit of truth, far from affiliations and personal gains.
\n\nHe noted that Al-Kasm was distinguished by his humility, broad knowledge, and loyalty to his students. He established an open humanistic philosophy that believes in truth, opposes fanaticism and exclusion, and views tolerance as respect for the human right to think without compromising principles, earning him the title \"The Ascetic Philosopher.\"
\n\nDr. Muhammad Saeed Al-Tawous, holder of a PhD in logic and philosophy of science from Paris 1 University, explained in his intervention titled \"Between Writing and Speech… The Philosophical Bet of Badi' Al-Kasm\" that the late philosopher chose to stop writing philosophical texts after his main dissertation, not as withdrawal but as commitment to a philosophical vision that truth is lived through dialogue more than it is recorded on paper.
\nHe clarified that Al-Kasm adopted a deep philosophical perspective that elevates intuition and inner proof and rejects separating thought from life. For him, truth is grasped from within rather than through external logic, which led him to prefer living speech over rigid texts, aligning with Socratic traditions that considered philosophy as dialogue and intellectual and spiritual engagement with truth.
\n\nDr. Hani Muhammad Al-Jazar, professor of philosophy at Damascus University and PhD holder from Ain Shams University, presented an intervention titled \"Subjectivity of Truth Between Sophists and Badi' Al-Kasm,\" pointing out that the validity of any philosophical judgment depends on the personal belief of its speaker, and that the psychological affirmation of the belief act is the basis for evaluating the truth of the proposition.
\n\nAl-Jazar concluded with three main results: first, a true judgment depends on the speaker’s internal belief; second, understanding truth requires grasping its subjective foundations; third, no judgment can exceed the limits of its subjective foundations regardless of differences in individual perceptions.
\n\nDr. Ali Isber, lecturer at Damascus University and PhD holder in philosophy, provided an in-depth reading of Dr. Badi' Al-Kasm’s philosophy titled \"Metaphysics in Dr. Badi' Al-Kasm’s Perspective,\" focusing on his critical stance towards Western metaphysics and emphasizing that all metaphysics is a product of the philosopher’s own thought, thus subject to discussion and evaluation from within another metaphysical standpoint.
\nHe explained that any philosophical judgment, whether by Plato or Descartes, is understood as absolute in the creator’s awareness but requires verification and persuasion within the broader philosophical discourse.
\n\nDr. Muhammad Badi' Al-Kasm (1924–2000) is considered one of the most important Syrian and Arab thinkers and philosophers of the twentieth century. He was a prominent philosopher and university professor known for his profound influence on philosophy, its teaching, Arabization, writing, and his contribution to reviving contemporary Arab thought.
\n\nDamas - Capital News
\n\nL'Académie de la langue arabe à Damas a organisé hier un symposium commémoratif à l'occasion du 25e anniversaire du décès du célèbre érudit et penseur Dr Muhammad Badi' Al-Kasm, décédé le 5 novembre 2000. L'événement a réuni des membres de l'académie, des chercheurs et des intellectuels.
\n\nLe Dr Muhammad Qasim, secrétaire de l'académie et modérateur du symposium, a déclaré : « Aujourd'hui, l'académie honore l'une de ses figures scientifiques les plus éminentes qui ont profondément influencé la pensée philosophique en Syrie et dans le monde arabe, le Dr Badi' Al-Kasm. Né dans le quartier de Mi'dhanat Al-Shahm à Damas en 1924, dans une famille reconnue pour sa droiture et son savoir, il a étudié à l'Université Fuad Ier du Caire, obtenant une licence en philosophie en 1947 et un diplôme supérieur en 1948. De retour en Syrie, il a été nommé enseignant à Lattaquié, puis membre du comité de l'éducation et de l'enseignement, avant d'être choisi pour enseigner à l'Université de Damas en 1950. »
\n\nIl a ajouté : En 1954, il a été envoyé à l'Université de Genève en Suisse, où il a obtenu son doctorat avec distinction en 1958 pour sa thèse \"La preuve en philosophie\". Il est ensuite retourné à l'Université de Damas en tant que maître-assistant. Il a passé une année au Caire avant de reprendre l'enseignement et a obtenu le titre de professeur en 1968. Il a été détaché en Algérie pour contribuer à l'arabisation de l'enseignement supérieur et envoyé en France en 1981 pour poursuivre ses recherches philosophiques. Il a été élu membre actif de l'Académie de la langue arabe à Damas en 1985.
\nParmi ses œuvres majeures figurent \"La preuve en philosophie\", traduit du français ; \"L'évolution créatrice\" d'Henri Bergson, qu'il a résumé ; et \"La création artistique : réflexions sur l'art\" de Paul Valéry, traduit en arabe, ainsi qu'une série d'articles publiés dans les revues Al-Ma'rifa, Al-Thaqafa et le journal de l'académie.
\n\nLe Dr Farhat Al-Kasm, cousin du défunt philosophe, a déclaré dans un discours intitulé \"Badi' Al-Kasm : le père et l'homme\" que le défunt penseur était un philosophe arabe exceptionnel combinant intégrité intellectuelle et détachement dans la quête de la vérité, loin des affiliations et des intérêts personnels.
\n\nIl a souligné que le défunt se distinguait par son humilité, sa vaste culture et sa loyauté envers ses étudiants. Il a fondé une philosophie humaniste ouverte, croyant en la vérité, s'opposant au fanatisme et à l'exclusion, et considérant la tolérance comme le respect du droit de l'homme à penser sans renoncer aux principes, ce qui lui a valu le titre de \"philosophe ascète\".
\n\nLe Dr Muhammad Saeed Al-Tawous, titulaire d'un doctorat en logique et philosophie des sciences de l'Université Paris 1, a expliqué dans son intervention intitulée \"Entre l'écriture et la parole… le pari philosophique de Badi' Al-Kasm\" que le philosophe défunt avait choisi d'arrêter d'écrire des textes philosophiques après sa thèse principale, non pas par retrait, mais par engagement envers une vision philosophique selon laquelle la vérité se vit davantage par le dialogue que par l'écriture.
\nIl a précisé que Al-Kasm adoptait une perspective philosophique profonde valorisant l'intuition et la preuve intérieure, rejetant la séparation entre la pensée et la vie. Pour lui, la vérité est saisie de l'intérieur plutôt que par la logique externe, ce qui l'a conduit à préférer la parole vivante au texte rigide, en accord avec les traditions socratiques qui considéraient la philosophie comme un dialogue et une expérience intellectuelle et spirituelle de la vérité.
\n\nLa Dr Hani Muhammad Al-Jazar, professeure de philosophie à l'Université de Damas et titulaire d'un doctorat de l'Université Ain Shams, a présenté une intervention intitulée \"La subjectivité de la vérité entre les sophistes et Badi' Al-Kasm\", soulignant que la validité de tout jugement philosophique dépend de la croyance personnelle de son auteur, et que l'affirmation psychologique de l'acte de croyance est la base pour évaluer la vérité de la proposition.
\n\nAl-Jazar a conclu avec trois résultats principaux : premièrement, un jugement vrai dépend de la croyance interne de son auteur ; deuxièmement, comprendre la vérité nécessite de saisir ses fondements subjectifs ; troisièmement, aucun jugement ne peut dépasser les limites de ses fondements subjectifs, quelles que soient les différences de perception individuelle.
\n\nLe Dr Ali Isber, maître de conférences à l'Université de Damas et titulaire d'un doctorat en philosophie, a proposé une lecture approfondie de la philosophie du Dr Badi' Al-Kasm intitulée \"La métaphysique dans la perspective du Dr Badi' Al-Kasm\", mettant l'accent sur sa position critique envers la métaphysique occidentale et soulignant que toute métaphysique est le produit de la pensée du philosophe lui-même, donc susceptible de discussion et d'évaluation depuis une autre position métaphysique.
\nIl a expliqué que tout jugement philosophique, qu'il soit de Platon ou de Descartes, est compris comme absolu dans la conscience de son créateur, mais nécessite une vérification et une persuasion dans le cadre plus large de la pensée philosophique.
\n\nLe Dr Muhammad Badi' Al-Kasm (1924-2000) est considéré comme l'un des penseurs et philosophes syriens et arabes les plus importants du XXe siècle. Il était un philosophe et professeur d'université éminent, reconnu pour son influence profonde sur la philosophie, son enseignement, son arabisation, son écriture et sa contribution à la renaissance de la pensée arabe contemporaine.
\n\nŞam - Capital News
\n\nŞam'daki Arap Dili Akademisi, dün, 5 Kasım 2000'de vefat eden ünlü alim ve düşünür Dr. Muhammed Badi' Al-Kasm'ın ölümünün 25. yıldönümü vesilesiyle anma sempozyumu düzenledi. Etkinliğe akademi üyeleri, bilim insanları ve entelektüeller katıldı.
\n\nAkademi Sekreteri ve sempozyumun moderatörü Dr. Muhammed Kasım, \"Bugün akademi, Suriye ve Arap dünyasında felsefi düşünceyi derinden etkileyen en önde gelen bilim insanlarından birini, Dr. Badi' Al-Kasm'ı onurlandırıyor. 1924 yılında Şam'ın Mi'dhanat Al-Shahm mahallesinde doğruluk ve ilimle tanınan bir ailede doğdu. Kahire'deki Fuad I Üniversitesi'nde felsefe diplomasını 1947'de, yüksek diplomasını ise 1948'de aldı. Suriye'ye döndüğünde Lazkiye'de öğretmen olarak görevlendirildi, ardından Eğitim ve Öğretim Komitesi üyesi oldu ve 1950'de Şam Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak seçildi.\" dedi.
\n\n1954 yılında İsviçre'deki Cenevre Üniversitesi'ne gönderildi ve 1958'de \"Felsefede Kanıt\" başlıklı teziyle üstün başarıyla doktora derecesi aldı. Ardından Şam Üniversitesi'ne yardımcı doçent olarak döndü. Kahire'de bir yıl geçirdi, sonra öğretime geri döndü ve 1968'de profesör unvanını aldı. Yükseköğretimin Arapçalaştırılmasına katkıda bulunmak üzere Cezayir'e gönderildi ve 1981'de felsefi araştırmalarını sürdürmek için Fransa'ya gönderildi. 1985 yılında Şam Arap Dili Akademisi'nin aktif üyesi seçildi.
\nEn önemli eserleri arasında Fransızcadan çevirdiği \"Felsefede Kanıt\", özetlediği Henri Bergson'un \"Yaratıcı Evrim\"i ve Paul Valéry'nin \"Sanatsal Yaratım: Sanat Üzerine Düşünceler\" adlı kitabı yer almakta olup, ayrıca Al-Ma'rifa, Al-Thaqafa dergileri ve akademi dergisinde yayımlanmış makaleleri bulunmaktadır.
\n\nMerhum filozofun kuzeni Dr. Ferhat Al-Kasm, \"Badi' Al-Kasm: Baba ve İnsan\" başlıklı konuşmasında, merhum düşünürün, gerçek arayışında entelektüel dürüstlük ve tarafsızlığı bir araya getiren istisnai bir Arap filozofu olduğunu, aidiyetlerden ve kişisel çıkarlarından uzak olduğunu belirtti.
\n\nMerhumun alçakgönüllülüğü, geniş bilgi birikimi ve öğrencilerine bağlılığıyla öne çıktığını, hakikate inanan, bağnazlık ve dışlamaya karşı açık bir insancıl felsefe kurduğunu, hoşgörüyü insanın düşünme hakkına saygı olarak gördüğünü ve bu nedenle \"Zühd Felsefecisi\" unvanını hak ettiğini vurguladı.
\n\nParis 1 Üniversitesi'nden mantık ve bilim felsefesi alanında doktora sahibi Dr. Muhammed Said Et-Tavus, \"Yazı ve Konuşma Arasında... Badi' Al-Kasm'ın Felsefi Bahsi\" başlıklı müdahalesinde, merhum filozofun ana tezinden sonra felsefi yazmayı bırakmayı seçtiğini, bunun bir çekilme değil, gerçeğin kağıda yazılmasından çok diyalog yoluyla yaşandığını savunan felsefi bir vizyona bağlılık olduğunu açıkladı.
\nAl-Kasm'ın sezgi ve içsel kanıtı yücelten, düşünce ile yaşamı birbirinden ayırmayı reddeden derin bir felsefi bakış açısını benimsediğini, gerçekliğin dışsal mantıkla değil içten kavrandığını, bu nedenle katı metin yerine canlı konuşmayı tercih ettiğini, bu durumun Sokrates geleneğiyle örtüştüğünü, felsefeyi diyalog ve zihinsel, ruhsal bir hakikat deneyimi olarak gördüğünü belirtti.
\n\nŞam Üniversitesi'nde felsefe profesörü ve Ayn Şems Üniversitesi'nden doktora sahibi Dr. Hani Muhammed El-Cezar, \"Gerçeğin Öznelliği: Sofistler ve Badi' Al-Kasm\" başlıklı müdahalesinde, herhangi bir felsefi yargının doğruluğunun söyleyenin kişisel inancına bağlı olduğunu ve inanç eyleminin psikolojik onayının önerme doğruluğunu değerlendirmede temel olduğunu belirtti.
\n\nEl-Cezar, üç temel sonuçla konuşmasını sonlandırdı: Birincisi, doğru yargı söyleyenin içsel inancına bağlıdır; ikincisi, gerçeği kavramak onun öznel temellerini anlamayı gerektirir; üçüncüsü, bireylerin algıları farklı olsa da hiçbir yargı öznel temellerinin sınırlarını aşamaz.
\n\nŞam Üniversitesi'nde öğretim görevlisi ve felsefe doktorası sahibi Dr. Ali İsber, \"Dr. Badi' Al-Kasm'ın Perspektifinde Metafizik\" başlıklı derinlemesine bir okuma sundu. Batı metafiziğine eleştirel duruşuna odaklanarak, tüm metafiziğin filozofun kendi düşüncesinin ürünü olduğunu ve dolayısıyla başka bir metafizik bakış açısından tartışmaya ve değerlendirmeye açık olduğunu vurguladı.
\nHerhangi bir felsefi yargının, ister Platon ister Descartes tarafından olsun, yaratıcısının bilincinde mutlak olarak anlaşıldığını ancak daha geniş felsefi düşünce alanında doğrulanması ve ikna edilmesi gerektiğini açıkladı.
\n\nDr. Muhammed Badi' Al-Kasm (1924-2000), yirminci yüzyılın en önemli Suriye ve Arap düşünür ve filozoflarından biridir. Derin etkisiyle tanınan seçkin bir filozof ve üniversite profesörüdür; felsefenin öğretimi, Arapçalaştırılması, yazımı ve çağdaş Arap düşüncesinin canlandırılmasına katkılarıyla öne çıkar.
\n\nDimêşk - Capital News
\n\nKomelgeha Zimanê Erebî li Dimêşkê dîroka îro 25 salîyê mirina alîma navdar û fikirvanê Dr. Muhammad Badi' Al-Kasmê, ku li 5ê Tişrînê Paşînê 2000 mirî, bi awayekî taybetî bi civînêkê bîranînê rûnişt. Li vê civînê endamên komelgehê, zanistvan û çandvanan hêvîdar bûn.
\n\nDr. Muhammad Qasim, Serokê Komelgehê û rêveberê civînê got: “Em îro yek ji navdarên zanistî yên ku fikirê felsefeyê li Sûriyê û cîhanê erebî zêde kir, Dr. Badi' Al-Kasm, pîrozkirin. Ew li navçeya Mi'dhanat Al-Shahm a Dimêşkê di sala 1924 de li malbatekî zanistî û rûmetdar hatî dinyayê. Ew li Zanîngeha Fuad Yekem a Qehireyê felsefeyê xwend û di sala 1947 de lîsansê xwe wergirt û di 1948 de diploma bilind jî wergirt. Paşê vegeriya Sûriyê de li Laziqiyê mamoste bû, paşê endamê komîteya perwerde û perwerdehiya bû, û di sala 1950 de ji bo hînkirina li Zanîngeha Dimêşkê hatî hilbijartin.”
\n\nDi sala 1954 de ew hat şandin Zanîngeha Geneva li Swîsre û di sala 1958 de bi serfirazî doktorsaziya xwe bi teze ya \"Berhem li felsefeyê\" qedand. Paşê vegeriya Zanîngeha Dimêşkê wekî alîkarê profesorê dest pê kir. Ew sala yek li Qehireyê maye û paşê vegeriya hînkirinê û di sala 1968 de navê profesorê xwe wergirt. Piştî wê ew ji bo beşdarî li arapkirina perwerdehiya bilind hat şandin El-Cezayir û di sala 1981 de ji bo lêkolînên felsefî hat şandin Fransa. Di sala 1985 de wekî endama karî li Komelgeha Zimanê Erebî ya Dimêşkê hat hilbijartin.
\nJi nav nivîsarên wî yên herî girîng hene: \"Berhem li felsefeyê\" ku ji zimanê fransî hat wergerandin, kitêba \"Têgihiştina xwerû\" ya Henri Bergson ku wî kurt kir, û kitêba \"Afirandina hunerî: Bifikrên li ser huner\" ya Paul Valéry ku wî bi erebî wergerand, her weha gelek gotarên ku di kovarên Al-Ma'rifa û Al-Thaqafa û kovara komelgehê de weşandine.
\n\nDr. Ferhat Al-Kasm, birayê merûm, di gotinekê de ku navê wê \"Badi' Al-Kasm: Bav û Mirov\" bû, got ku fikirvanê merûm filozofekî erebî ya taybet bû ku di lêgerîna rastiyê de rûmet û bêparêzîya fikirî bi hev re tevlî kir, dûr ji têkiliyên siyasî û faîdên kesane.
\n\nWî jî nîşan da ku merûm bi kevneşopiya xwe, firehîya zanistê û wefa bo xwendekarên xwe cihê taybet girt, felsefeya mirovahî ya vekirî damezrand ku bi rastiyê bawer dike, têkçûna têkçûn û derxistinê dijî dike, û di bersiva xwe de pêşniyara rûmetê ji mafê mirovan li ber fikirînê dike bê ku bingehên xwe ji dest bide, wê yekê jî bi navê \"Filozofa zaxte\" nas kirin.
\n\nDr. Muhammad Saeed Al-Tawous, ku doktorayê li mantîq û felsefeya zanistê ji Zanîngeha Paris 1 hildibîne, di gotinekê de ku navê wê \"Di nav nivîs û axaftinê de... Bahsa felsefî ya Badi' Al-Kasm\" bû, vekir ku filozofa merûm hilbijart ku piştî tezeya sereke ya xwe nivîsandinê raweste, ne wekî vegerandinê, lê wekî peymanek felsefî ku rastiyê bi diyalogê tê jiyan kirin zêdetir ji nivîsandinê li ser pelê.
\nWî vekir ku Al-Kasm dîtina felsefî ya dirêj hildaye ku hîs û berhemên hundirî bilind dike û jiyana fikir û jiyanê ji hev cuda nakêşe, ji ber wî rastiyê ji hundir tê têgihiştin ne ji mantîqa derveyî, wê jî wisa wergirt ku axaftina jiyanê ji nivîsa qewîm pêşter tê xwestin, ku bi tradîsyonên Sokrat re têkildar e ku felsefe wekî diyalog û jiyana aqlî û rûhî ya rastiyê tê hesibandin.
\n\nDr. Hani Muhammad Al-Jazar, profesore felsefeyê li Zanîngeha Dimêşkê û doktorayê ji Zanîngeha Ain Shams hildibîne, di gotinekê de ku navê wê \"Şexsîtiya Rastiyê di nav Sofîstiyan û Badi' Al-Kasm de\" bû, nîşan da ku rastbûnê her hukmekî felsefî li ser baweriya kesayeti ya axaftiyarê wî ye, û piştrastkirina psikolojî ya kirina baweriyê bingeh e ji bo nirxandina rastbûna mijarê.
\n\nAl-Jazar got ku encamên sereke sê ne: Yekem, hukma rast li ser baweriya hundirî ya axaftiyarê ye; Duyem, têgihiştina rastiyê pêdivî ye bingehên şexsî yên wê tê zanîn; Sêyem, hukm nikare sinorên bingehên şexsî yên xwe bigihêje her çend têgihiştina kesan cuda be.
\n\nDr. Ali Isber, mamosteya zanîngehê Dimêşkê û doktorayê felsefeyê hildibîne, xwendina dirêj a felsefeya Dr. Badi' Al-Kasm pêşkêş kir ku navê wê \"Metafizîk di Dîtina Dr. Badi' Al-Kasm de\" bû, ku ser navê têkiliya wî ya kritik li metafizîka Rojhelatê Navîn û balê da ku hemû metafizîk hilberê fikirê filozofê xwe ye û ji ber vê yekê dikare ji nava dîtina metafizîkê yê din were gotûbêj û nirxandin.
\nWî şirove kir ku her hukmekî felsefî, her weke Platon an Dekart, di hişê afirandekarê xwe de wekî mutlaq tê hîs kirin, lê pêdivî ye ku di nav dîmenên giştî yên fikirê felsefî de were kontrolkirin û îkna kirin.
\n\nDr. Muhammad Badi' Al-Kasm (1924-2000) yek ji girîngtirîn fikirvan û filozofên Sûrî û Erebî yên sedsala bîstê ye. Ew filozofekî navdar û mamosteya zanîngehê bû ku bi tesîra xwe ya dirêj li ser felsefe, hînkirina wê, erebîkirina wê, nivîsandin û beşdariyê li nûvekirina fikirê erebî ya nûjen tê nasîn.
\n\nДамаск - Capital News
\n\nВчера в Академии арабского языка в Дамаске состоялся памятный симпозиум, посвящённый 25-й годовщине со дня смерти выдающегося учёного и мыслителя доктора Мухаммада Бадия аль-Касма, скончавшегося 5 ноября 2000 года. В мероприятии приняли участие члены академии, учёные и интеллигенция.
\n\nДоктор Мухаммад Касим, секретарь академии и модератор симпозиума, отметил: «Сегодня академия чествует одного из своих самых выдающихся научных деятелей, оказавших глубокое влияние на философскую мысль в Сирии и арабском мире, доктора Бадия аль-Касма. Он родился в районе Мидханат аш-Шахм в Дамаске в 1924 году в семье, известной своей праведностью и учёностью. Учился в Университете Фуад I в Каире, получил степень по философии в 1947 году и высший диплом в 1948 году. По возвращении в Сирию был назначен преподавателем в Латакии, затем стал членом Комитета по образованию и обучению, а в 1950 году был приглашён преподавать в Университете Дамаска.»
\n\nВ 1954 году он был направлен в Университет Женевы в Швейцарии, где в 1958 году с отличием защитил докторскую диссертацию на тему «Доказательство в философии». Затем вернулся в Университет Дамаска в качестве ассистента профессора. Провёл год в Каире, после чего вернулся к преподаванию и в 1968 году получил звание профессора. Был командирован в Алжир для содействия арабизации высшего образования, а в 1981 году — во Францию для продолжения философских исследований. В 1985 году избран действительным членом Академии арабского языка в Дамаске.
\nСреди его наиболее известных трудов — «Доказательство в философии», переведённое с французского, «Творческая эволюция» Анри Бергсона, которую он кратко изложил, и «Художественное творчество: размышления о искусстве» Поля Валери, переведённое на арабский язык, а также ряд статей, опубликованных в журналах «Аль-Ма'рифа», «Аль-Такафа» и журнале академии.
\n\nДоктор Фархат аль-Касм, двоюродный брат покойного философа, в речи под названием «Бадий аль-Касм: отец и человек» отметил, что покойный мыслитель был исключительным арабским философом, сочетавшим интеллектуальную честность и беспристрастность в поисках истины, вдали от принадлежностей и личных выгод.
\n\nОн подчеркнул, что покойный отличался скромностью, широтой знаний и преданностью своим студентам. Он основал открытое гуманистическое учение, верящее в истину, противостоящее фанатизму и исключению, рассматривающее терпимость как уважение права человека на мышление без компромиссов с принципами, что заслужило ему титул «аскетического философа».
\n\nДоктор Мухаммад Саид ат-Тавус, доктор философии в области логики и философии науки Университета Париж I, в докладе «Между письмом и речью… философская ставка Бадия аль-Касма» объяснил, что покойный философ решил прекратить философское писательство после своей основной диссертации, не из-за ухода, а из-за приверженности философскому взгляду, согласно которому истина живётся через диалог больше, чем фиксируется на бумаге.
\nОн пояснил, что аль-Касм принял глубокий философский взгляд, который возвышает интуицию и внутреннее доказательство и отвергает разделение мысли и жизни. Истина, по его мнению, постигается изнутри, а не через внешнюю логику, что заставило его предпочитать живую речь жёсткому тексту, что перекликается с сократическими традициями, рассматривающими философию как диалог и интеллектуальное и духовное переживание истины.
\n\nДоктор Хани Мухаммад аль-Джазар, профессор философии Университета Дамаска и обладатель степени доктора Университета Айн-Шамс, представила доклад «Субъективность истины у софистов и Бадия аль-Касма», указав, что истинность любого философского суждения зависит от личного убеждения его автора, а психологическое подтверждение акта веры является основой для оценки истинности утверждения.
\n\nАль-Джазар завершила доклад тремя основными выводами: во-первых, истинное суждение зависит от внутреннего убеждения говорящего; во-вторых, понимание истины требует осознания её субъективных основ; в-третьих, никакое суждение не может выходить за пределы своих субъективных оснований, независимо от различий в восприятии индивидов.
\n\nДоктор Али Исбер, преподаватель Университета Дамаска и обладатель степени доктора философии, предложил глубокий анализ философии доктора Бадия аль-Касма под названием «Метафизика в взгляде доктора Бадия аль-Касма», сосредоточившись на его критическом отношении к западной метафизике и подчеркнув, что вся метафизика является продуктом мысли самого философа и, следовательно, подлежит обсуждению и оценке с позиции другой метафизики.
\nОн отметил, что любое философское суждение, будь то Платона или Декарта, понимается как абсолютное в сознании его создателя, но требует проверки и убеждения в рамках общего философского дискурса.
\n\nДоктор Мухаммад Бадий аль-Касм (1924–2000) считается одним из важнейших сирийских и арабских мыслителей и философов XX века. Он был выдающимся философом и университетским профессором, известным своим глубоким влиянием на философию, её преподавание, арабизацию, написание и вклад в возрождение современной арабской мысли.
\n\nدمشق - Capital News
\n\nمجمع زبان عربی در دمشق دیروز سمپوزیومی یادبود به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد درگذشت دانشمند و متفکر برجسته، دکتر محمد بدیع الکسّام، که در تاریخ پنجم نوامبر ۲۰۰۰ درگذشت، برگزار کرد. این مراسم با حضور اعضای مجمع، دانشمندان و روشنفکران برگزار شد.
\n\nدکتر محمد قاسم، دبیر مجمع و مدیر سمپوزیوم، گفت: «امروز مجمع یکی از برجستهترین چهرههای علمی خود را که تأثیر عمیقی بر تفکر فلسفی در سوریه و جهان عرب داشته است، دکتر بدیع الکسّام را گرامی میدارد. وی در سال ۱۹۲۴ در محله میذنه الشحم دمشق در خانوادهای شناخته شده برای صلاح و علم به دنیا آمد. در دانشگاه فؤاد اول قاهره تحصیل کرد و در سال ۱۹۴۷ مدرک فلسفه و در سال ۱۹۴۸ دیپلم عالی را دریافت کرد. پس از بازگشت به سوریه، به عنوان مدرس در لاذقیه منصوب شد، سپس عضو کمیته آموزش و پرورش شد و در سال ۱۹۵۰ برای تدریس در دانشگاه دمشق انتخاب شد.»
\n\nوی ادامه داد: در سال ۱۹۵۴ به دانشگاه ژنو در سوئیس اعزام شد و در سال ۱۹۵۸ با درجه ممتاز دکترای خود را در موضوع \"برهان در فلسفه\" دریافت کرد. سپس به عنوان استاد مساعد به دانشگاه دمشق بازگشت. یک سال در قاهره گذراند، سپس به تدریس بازگشت و در سال ۱۹۶۸ به عنوان استاد منصوب شد. به الجزایر مأمور شد تا در عربیسازی آموزش عالی مشارکت کند و در سال ۱۹۸۱ برای پیگیری تحقیقات فلسفی خود به فرانسه اعزام شد. در سال ۱۹۸۵ به عنوان عضو فعال مجمع زبان عربی دمشق انتخاب شد.
\nاز آثار برجسته وی میتوان به \"برهان در فلسفه\" که از فرانسوی ترجمه شده، \"تکامل خلاق\" اثر هنری برگسون که خلاصه کرده و \"آفرینش هنری: تأملاتی در هنر\" اثر پل والری که به عربی ترجمه کرده است، به همراه مجموعهای از مقالات منتشر شده در مجلات المعرفة، الثقافة و مجله مجمع اشاره کرد.
\n\nدکتر فرحات الکسّام، پسرعموی مرحوم، در سخنرانی با عنوان \"بدیع الکسّام، پدر و انسان\" اشاره کرد که متفکر مرحوم، فیلسوفی عربی استثنایی بود که بین صداقت فکری و بیطرفی در جستجوی حقیقت، دور از تعلقات و منافع شخصی، تعادل برقرار کرد.
\n\nوی افزود که مرحوم با تواضع، وسعت اطلاعات و وفاداری به شاگردانش شناخته میشد و فلسفهای انسانی و باز پایهگذاری کرد که به حقیقت ایمان داشت، با تعصب و طرد مخالفت میکرد و تسامح را به عنوان احترام به حق انسان در تفکر بدون چشمپوشی از اصول میدید، و به همین دلیل لقب \"فیلسوف زاهد\" را کسب کرد.
\n\nدکتر محمد سعید الطاووس، دارای دکترای منطق و فلسفه علم از دانشگاه پاریس اول، در سخنرانی خود با عنوان \"میان نوشتن و سخن گفتن... ریسک فلسفی بدیع الکسّام\" توضیح داد که فیلسوف مرحوم پس از پایان رساله اصلی خود تصمیم گرفت نوشتن فلسفی را متوقف کند، نه به عنوان کنارهگیری، بلکه به عنوان تعهدی به دیدگاهی فلسفی که حقیقت بیشتر از آنکه روی کاغذ ثبت شود، از طریق گفتگو تجربه میشود.
\nوی توضیح داد که الکسّام دیدگاهی فلسفی عمیق داشت که بر شهود و برهان درونی تأکید میکرد و جدایی میان فکر و زندگی را رد میکرد. برای او حقیقت از درون درک میشود نه از طریق منطق بیرونی، که این باعث شد گفتار زنده را به متن خشک ترجیح دهد، که این دیدگاه با سنت سقراطی که فلسفه را گفتوگو و تجربه عقلانی و روحانی حقیقت میدانست، همراستا بود.
\n\nدکتر هنی محمد الجزر، استاد فلسفه دانشگاه دمشق و دارنده دکترای دانشگاه عین شمس، در سخنرانی خود با عنوان \"ذاتیت حقیقت میان سقراطیها و بدیع الکسّام\" اشاره کرد که صحت هر حکم فلسفی بستگی به باور شخصی گوینده دارد و تأکید روانشناختی بر عمل اعتقادی پایه ارزیابی صحت قضیه است.
\n\nالجزر سخنرانی خود را با سه نتیجه اصلی به پایان رساند: اول، حکم صادق بستگی به باور درونی گوینده دارد؛ دوم، درک حقیقت نیازمند فهم بنیانهای ذاتیش است؛ سوم، هیچ حکمی نمیتواند از حدود بنیانهای ذاتیش فراتر رود، هرچند درک افراد متفاوت باشد.
\n\nدکتر علی اسبر، مدرس دانشگاه دمشق و دارنده دکترای فلسفه، خوانشی عمیق از فلسفه دکتر بدیع الکسّام ارائه داد با عنوان \"متافیزیک در دیدگاه دکتر بدیع الکسّام\"، تمرکز بر موضع انتقادی او نسبت به متافیزیک غربی و تأکید بر اینکه همه متافیزیکها محصول فکر خود فیلسوف هستند و بنابراین قابل بحث و ارزیابی از درون دیدگاه متافیزیکی دیگرند.
\nوی توضیح داد که هر حکم فلسفی، چه از افلاطون باشد چه دکارت، در آگاهی خالق آن به عنوان مطلق فهمیده میشود، اما نیازمند تأیید و اقناع در فضای عمومی تفکر فلسفی است.
\n\nدکتر محمد بدیع الکسّام (۱۹۲۴–۲۰۰۰) یکی از مهمترین متفکران و فلاسفه سوری و عرب در قرن بیستم است. او فیلسوف و استاد دانشگاه برجستهای بود که به تأثیر عمیق خود در فلسفه، تدریس، عربیسازی، نگارش و سهم خود در احیای نقش اندیشه معاصر عربی شناخته شده است.
\n\n