{ "ar": { "title": "اليونسكو تحتفل باليوم العالمي الأول لأسرة اللغات التركية", "content": "
باريس-العاصمة نيوز
\n\nتحتفل اليوم منظمة الأمم المتحدة للتربية والعلم والثقافة “اليونسكو” باليوم العالمي الأول لأسرة اللغات التركية، وذلك بعد قرار المؤتمر العام لليونسكو في سمرقند بتخصيص 15 كانون الأول من كل عام يوماً للاحتفال بهذه المناسبة.
\n\nوبحسب مركز أنباء الأمم المتحدة، يسلط هذا الاحتفال الجديد الضوء على التراث اللغوي والثقافي المشترك للشعوب الناطقة باللغات التركية، ويعزز التزام اليونسكو بالتعددية اللغوية والتنوع الثقافي.
\n\nاختير يوم 15 كانون الأول تيمناً بلحظة فارقة في الدراسات اللغوية، ففي ذلك اليوم من عام 1893 أعلن عالم اللغويات الدنماركي فيلهلم تومسن فك رموز أبجدية نقوش أورخون، وهي من أقدم السجلات المكتوبة المعروفة للغات التركية. هذا الإنجاز فتح الباب لفهم أعمق للتقليد اللغوي الذي يربط اليوم عشرات المجتمعات في أنحاء أوراسيا.
\n\nتشمل اللغات التركية الأذرية والكازاخية والقيرغيزية والتركية والتركمانية والأوزبكية، وهي اللغة الأم لأكثر من 200 مليون شخص في منطقة تمتد على نحو 12 مليون كيلومتر مربع. وتشير اليونسكو إلى أن هذه اللغات تحمل تراثاً مكتوباً غنياً، وتقاليد شفهية راسخة، وممارسات ثقافية متنوعة مشتركة بين العديد من الدول الأعضاء.
\n\nوجاء إعلان هذا اليوم الجديد بناءً على طلب مشترك من تركيا وأذربيجان وكازاخستان وقيرغيزستان وأوزبكستان، بدعم 21 دولة عضواً، ما يعكس اعترافاً واسعاً بقيمة التنوع اللغوي.
\n\nتشير اليونسكو إلى أن الاحتفال السنوي يتماشى مع أجندة الأمم المتحدة الأوسع للتعددية اللغوية، المنصوص عليها في قرار الجمعية العامة 71/328.
\n\nومن خلال تخصيص يوم لأسرة اللغات التركية، تهدف المنظمة إلى تعزيز التعاون اللغوي والتبادل الثقافي والحوار بين الحضارات، وتشمل الأنشطة المخطط لها مبادرات لزيادة الوعي، وبحوثاً أكاديمية، وبرامج لحماية اللغات التركية والتقاليد الشفهية.
\n\nيُحتفل بهذا اليوم من خلال معارض ومحاضرات وفعاليات أدبية وعروض فنية تعرض العمق التاريخي والحيوية المعاصرة للغات التركية.
\n\nوتؤكد اليونسكو أن هذا الاحتفال فرصة لتكريم التنوع اللغوي كجزء من التراث المشترك للبشرية، وتعزيز الجهود الدولية لحماية اللغات باعتبارها وسائل أساسية للهوية والمعرفة والتعبير الثقافي.
", "tags": ["اليونسكو", "اللغات التركية", "التعددية اللغوية", "اليوم العالمي", "التنوع الثقافي", "تركيا", "أذربيجان", "كازاخستان"] }, "en": { "title": "UNESCO Celebrates the First World Day of the Turkic Language Family", "content": "Paris - Al-Asima News
\n\nToday, the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) celebrates the first World Day of the Turkic Language Family, following the decision of UNESCO's General Conference in Samarkand to designate December 15 each year as a day to commemorate this occasion.
\n\nAccording to the United Nations News Center, this new celebration highlights the shared linguistic and cultural heritage of Turkic-speaking peoples and reinforces UNESCO's commitment to linguistic diversity and cultural pluralism.
\n\nThe choice of December 15 marks a pivotal moment in linguistic studies. On this day in 1893, Danish linguist Vilhelm Thomsen announced the decipherment of the Orkhon inscriptions alphabet, one of the oldest known written records of Turkic languages. This achievement opened the door to a deeper understanding of a linguistic tradition linking dozens of communities across Eurasia today.
\n\nTurkic languages—including Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, Turkish, Turkmen, and Uzbek—are the mother tongue of more than 200 million people across an area spanning approximately 12 million square kilometers. UNESCO notes that these languages carry a rich written heritage, established oral traditions, and diverse cultural practices shared among many member states.
\n\nThe declaration of this new day came upon a joint request from Turkey, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, and Uzbekistan, supported by 21 member states, reflecting broad recognition of the value of linguistic diversity.
\n\nUNESCO states that this annual celebration aligns with the broader United Nations agenda for linguistic diversity as outlined in General Assembly Resolution 71/328.
\n\nBy dedicating a day to the Turkic language family, the organization aims to promote linguistic cooperation, cultural exchange, and intercultural dialogue. Planned activities include awareness initiatives, academic research, and programs to protect Turkic languages and oral traditions.
\n\nThe day will be commemorated through exhibitions, lectures, literary events, and artistic performances designed to showcase the historical depth and contemporary vitality of Turkic languages.
\n\nUNESCO emphasizes that this celebration is an opportunity to honor linguistic diversity as part of humanity's shared heritage and to strengthen international efforts to protect languages as essential means of identity, knowledge, and cultural expression.
", "tags": ["UNESCO", "Turkic languages", "linguistic diversity", "World Day", "cultural diversity", "Turkey", "Azerbaijan", "Kazakhstan"] }, "fr": { "title": "L’UNESCO célèbre la première Journée mondiale de la famille des langues turques", "content": "Paris - Al-Asima News
\n\nAujourd’hui, l’Organisation des Nations Unies pour l’éducation, la science et la culture (UNESCO) célèbre la première Journée mondiale de la famille des langues turques, suite à la décision de la Conférence générale de l’UNESCO à Samarcande de consacrer le 15 décembre de chaque année à cette commémoration.
\n\nSelon le Centre d’actualités des Nations Unies, cette nouvelle célébration met en lumière le patrimoine linguistique et culturel commun des peuples parlant les langues turques, et renforce l’engagement de l’UNESCO envers la diversité linguistique et culturelle.
\n\nLe choix du 15 décembre fait référence à un moment clé dans les études linguistiques. Ce jour-là, en 1893, le linguiste danois Vilhelm Thomsen annonçait le déchiffrement de l’alphabet des inscriptions d’Orkhon, l’un des plus anciens registres écrits connus des langues turques. Cette découverte a ouvert la voie à une compréhension approfondie d’une tradition linguistique reliant aujourd’hui des dizaines de communautés à travers l’Eurasie.
\n\nLes langues turques – dont l’azéri, le kazakh, le kirghize, le turc, le turkmène et l’ouzbek – sont la langue maternelle de plus de 200 millions de personnes dans une région couvrant environ 12 millions de kilomètres carrés. L’UNESCO souligne que ces langues possèdent un riche patrimoine écrit, des traditions orales bien établies et des pratiques culturelles diverses partagées par de nombreux États membres.
\n\nLa proclamation de cette nouvelle journée fait suite à une demande conjointe de la Turquie, de l’Azerbaïdjan, du Kazakhstan, du Kirghizistan et de l’Ouzbékistan, soutenue par 21 États membres, témoignant d’une reconnaissance large de la valeur de la diversité linguistique.
\n\nL’UNESCO indique que cette célébration annuelle s’inscrit dans le cadre plus large de l’agenda des Nations Unies pour la diversité linguistique, tel que prévu dans la résolution 71/328 de l’Assemblée générale.
\n\nEn consacrant une journée à la famille des langues turques, l’organisation vise à encourager la coopération linguistique, les échanges culturels et le dialogue interculturel. Les activités prévues comprennent des initiatives de sensibilisation, des recherches académiques et des programmes de protection des langues turques et des traditions orales.
\n\nCette journée sera marquée par des expositions, des conférences, des événements littéraires et des performances artistiques destinées à mettre en valeur la profondeur historique et la vitalité contemporaine des langues turques.
\n\nL’UNESCO souligne que cette célébration est une occasion de rendre hommage à la diversité linguistique en tant que patrimoine commun de l’humanité, et de renforcer les efforts internationaux pour protéger les langues en tant que moyens essentiels d’identité, de connaissance et d’expression culturelle.
", "tags": ["UNESCO", "langues turques", "diversité linguistique", "Journée mondiale", "diversité culturelle", "Turquie", "Azerbaïdjan", "Kazakhstan"] }, "tr": { "title": "UNESCO, Türk Dilleri Ailesinin İlk Dünya Günü’nü Kutluyor", "content": "Paris - Al-Asima News
\n\nBirleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), bugün Özbekistan’ın Semerkant kentinde UNESCO Genel Konferansı kararıyla her yıl 15 Aralık'ta kutlanmak üzere Türk Dilleri Ailesi’nin İlk Dünya Günü’nü kutluyor.
\n\nBirleşmiş Milletler Haber Merkezi’ne göre, bu yeni kutlama, Türk dillerini konuşan halkların ortak dilsel ve kültürel mirasına ışık tutuyor ve UNESCO’nun dil çeşitliliği ile kültürel çoğulculuğa olan bağlılığını güçlendiriyor.
\n\n15 Aralık seçimi, dilbilim çalışmalarında önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor. 1893’ün bu gününde Danimarkalı dilbilimci Vilhelm Thomsen, Türk dillerinin bilinen en eski yazılı kayıtlarından biri olan Orhun Yazıtları alfabesini çözdüğünü açıkladı. Bu başarı, bugün Avrasya genelinde onlarca topluluğu birbirine bağlayan dil geleneğinin daha derin anlaşılmasının yolunu açtı.
\n\nAzerice, Kazakça, Kırgızca, Türkçe, Türkmence ve Özbekçe gibi Türk dilleri, yaklaşık 12 milyon km²’lik bir alanda yaşayan 200 milyondan fazla kişinin anadilidir. UNESCO, bu dillerin zengin yazılı mirasa, köklü sözlü geleneklere ve birçok üye devlet tarafından paylaşılan çeşitli kültürel uygulamalara sahip olduğunu belirtiyor.
\n\nBu yeni günün ilanı, Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın ortak talebi üzerine gerçekleşti ve 21 üye devletin desteğiyle dil çeşitliliğinin değerine geniş çaplı bir tanımayı yansıtıyor.
\n\nUNESCO, bu yıllık kutlamanın, Genel Kurul Kararı 71/328’de belirtilen Birleşmiş Milletler’in dil çeşitliliği kapsamındaki daha geniş gündemiyle uyumlu olduğunu belirtiyor.
\n\nTürk Dilleri Ailesi için bir gün ayırarak, örgüt dilsel iş birliğini, kültürel değişimi ve medeniyetlerarası diyaloğu teşvik etmeyi hedefliyor. Planlanan etkinlikler arasında farkındalık artırma girişimleri, akademik araştırmalar ve Türk dillerinin ve sözlü geleneklerin korunmasına yönelik programlar yer alıyor.
\n\nBu gün, Türk dillerinin tarihsel derinliğini ve çağdaş canlılığını sergilemek üzere sergiler, konferanslar, edebi etkinlikler ve sanatsal gösterilerle kutlanacak.
\n\nUNESCO, bu kutlamanın dil çeşitliliğini insanlığın ortak mirasının bir parçası olarak onurlandırmak ve dilleri kimlik, bilgi ve kültürel ifade için temel araçlar olarak koruma yönündeki uluslararası çabaları güçlendirmek için bir fırsat olduğunu vurguluyor.
", "tags": ["UNESCO", "Türk dilleri", "dil çeşitliliği", "Dünya Günü", "kültürel çeşitlilik", "Türkiye", "Azerbaycan", "Kazakistan"] }, "ku": { "title": "UNESCO Roja Yekem a Cîhanê ya Malbata Zimanên Tirkî Bi Pîrozî Dike", "content": "Parîs - Al-Asima News
\n\nÎro Rêxistina Neteweyên Yekbûyî ya Perwerdehiyê, Zanist û Çand (UNESCO) Roja Yekem a Cîhanê ya Malbata Zimanên Tirkî pîroz dike, piştî biryarê ku Konferansa Giştî ya UNESCO li Semerkand da ku 15ê Kanûna Paşîn her sal bibe roja pîrozkirina vê bûyerê.
\n\nLi gorî Navenda Agahiyên Neteweyên Yekbûyî, vê pîrozkirina nû diyar dike mirasa zimanî û çandî ya hevpar a gelên ku bi zimanên tirkî diaxivînin, û jî peymana UNESCO ya li dijî cihêrengiya zimanî û cihêrengiya çandî pêşve dixe.
\n\nHilbijartina 15ê Kanûna Paşîn têkiliyeke girîng li lêkolînên zimanî ye. Di vê roja 1893an de, zanistvanê zimanê danîmarkî Vilhelm Thomsen ragihand ku wateya alfabeya nivîsandina Nîşanên Orxunê ku ji nûnerên kevn a nivîsandina zimanên tirkî ye, vekiriye. Ev serkeftin deriyê têgihiştina zêdetir a tradîsyona zimanî vekiriye ku îro gelek civakên li ser herêma Ewrasiya bi hev ve girêdayî dikin.
\n\nZimanên tirkî—ku tê de Azerî, Qazaqî, Qirğizî, Tirkî, Tirkmenî û Özbekî hene—zimanê dayîkî yên zêdetir ji 200 milyon kesên li herêma ku qada wê 12 milyon kilometre kare ye, ne. UNESCO diyar dike ku ev zimanên mirasa nivîsîna xweş, tradîsyonên gotinî yên bingehîn û pratîkên çandî yên cûda ên di navbera gelek endam dewletan de heye.
\n\nRagihandina vê roja nû li ser daxwaza hevpar a Tirkiyê, Azerbaycanê, Qazaqistanê, Qirğizistanê û Özbekistanê bû, û bi piştgirîya 21 endam dewletan, ku nîşan dida nasînê ya fireh a nirxê cihêrengiya zimanî ye.
\n\nUNESCO dibêje ku vê pîrozkirina salane bi ajendaya fireh a Neteweyên Yekbûyî ya cihêrengiya zimanî, ku di bernameya 71/328 ya Cemiyeta Giştî de hate destnîşan kirin, têkildar e.
\n\nBi tayînkirina roja malbata zimanên tirkî, rêxistin armanc dike hevkariya zimanî, guherandina çandî û gotûbêja navçandî pêşve bîne. Çalakiyên plan kirî di nav de hene teşebbûsên zêdekirina agahdariyê, lêkolînên akademîk û bernameyên parastina zimanên tirkî û tradîsyonên gotinî.
\n\nEv roj bi rêxistinên pêşkêşan, lêkolîn, bûyerên edebî û pêşkêşên hunerî tê pîrozkirin ku qelema dîrokî û jîyanê ya nuhêm a zimanên tirkî nîşan dide.
\n\nUNESCO dibêje ku ev pîrozkirin fursêt e ji bo rêzdanê li cihêrengiya zimanî wek beşek ji mirasa hevpar a mirovatiyê û jî pêşvebirina hewldanên navneteweyî ji bo parastina zimanên wek amûrên bingehîn ên nasnameyê, zanîn û îfade çandî.
", "tags": ["UNESCO", "Zimanên Tirkî", "Cihêrengiya Zimanî", "Rojek Cîhanî", "Cihêrengiya Çandî", "Tirkiye", "Azerbaycan", "Qazaqistan"] }, "ru": { "title": "ЮНЕСКО отмечает первый Всемирный день тюркских языков", "content": "Париж - Al-Asima News
\n\nСегодня Организация Объединенных Наций по вопросам образования, науки и культуры (ЮНЕСКО) отмечает первый Всемирный день тюркских языков, установленный решением Генеральной конференции ЮНЕСКО в Самарканде, согласно которому 15 декабря каждого года посвящается празднованию этой даты.
\n\nПо данным Информационного центра ООН, новое празднование подчеркивает общее языковое и культурное наследие народов, говорящих на тюркских языках, и укрепляет приверженность ЮНЕСКО многоязычию и культурному разнообразию.
\n\nВыбор 15 декабря связан с важным событием в лингвистике: именно в этот день в 1893 году датский лингвист Вильгельм Томсен объявил о расшифровке орхонской письменности — одного из древнейших известных письменных памятников тюркских языков. Это достижение открыло путь к более глубокому пониманию языковой традиции, связывающей сегодня десятки сообществ по всей Евразии.
\n\nТюркские языки, включая азербайджанский, казахский, кыргызский, турецкий, туркменский и узбекский, являются родным языком для более чем 200 миллионов человек на территории площадью около 12 миллионов квадратных километров. ЮНЕСКО отмечает, что эти языки обладают богатым письменным наследием, устными традициями и разнообразными культурными практиками, общими для многих государств-членов.
\n\nОбъявление этого дня стало результатом совместной инициативы Турции, Азербайджана, Казахстана, Кыргызстана и Узбекистана, поддержанной 21 государством-членом, что отражает широкое признание ценности языкового разнообразия.
\n\nЮНЕСКО заявляет, что ежегодное празднование соответствует более широкой повестке ООН по многоязычию, закрепленной в резолюции Генеральной Ассамблеи 71/328.
\n\nПосвящая день тюркской языковой семье, организация стремится способствовать языковому сотрудничеству, культурному обмену и межцивилизационному диалогу. В планах — инициативы по повышению осведомленности, академические исследования и программы по защите тюркских языков и устных традиций.
\n\nДень будет отмечаться выставками, лекциями, литературными мероприятиями и художественными представлениями, демонстрирующими историческую глубину и современную живость тюркских языков.
\n\nЮНЕСКО подчеркивает, что это празднование — возможность почтить языковое разнообразие как часть общего наследия человечества и усилить международные усилия по защите языков как основных средств идентичности, знаний и культурного выражения.
", "tags": ["ЮНЕСКО", "тюркские языки", "языковое разнообразие", "Всемирный день", "культурное разнообразие", "Турция", "Азербайджан", "Казахстан"] }, "fa": { "title": "یونسکو روز جهانی نخست خانواده زبانهای ترکی را گرامی داشت", "content": "پاریس - خبرگزاری العاصمة نیوز
\n\nامروز سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) نخستین روز جهانی خانواده زبانهای ترکی را جشن میگیرد، پس از تصمیم کنفرانس عمومی یونسکو در سمرقند مبنی بر اختصاص ۱۵ دسامبر هر سال به این مناسبت.
\n\nبر اساس گزارش مرکز خبری سازمان ملل، این جشن جدید بر میراث زبانی و فرهنگی مشترک مردمان سخنور زبانهای ترکی تأکید دارد و تعهد یونسکو به تنوع زبانی و فرهنگی را تقویت میکند.
\n\nانتخاب روز ۱۵ دسامبر به لحظهای مهم در مطالعات زبانشناسی بازمیگردد؛ در این روز در سال ۱۸۹۳، زبانشناس دانمارکی ویلهلم تامسن اعلام کرد که الفبای کتیبههای اورخون، یکی از قدیمیترین مدارک مکتوب زبانهای ترکی، رمزگشایی شده است. این دستاورد راه را برای درک عمیقتر سنت زبانی که امروزه دهها جامعه در سراسر اوراسیا را به هم پیوند میدهد، هموار کرد.
\n\nزبانهای ترکی — که شامل آذری، قزاقی، قرقیزی، ترکی، ترکمنی و ازبکی میشوند — زبان مادری بیش از ۲۰۰ میلیون نفر در منطقهای به وسعت حدود ۱۲ میلیون کیلومتر مربع است. یونسکو اشاره میکند که این زبانها میراث مکتوب غنی، سنتهای شفاهی محکم و آداب و رسوم فرهنگی متنوعی را که میان بسیاری از کشورهای عضو مشترک است، دارند.
\n\nاعلام این روز جدید بر اساس درخواست مشترک ترکیه، آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان و با حمایت ۲۱ کشور عضو انجام شد که نشاندهنده پذیرش گسترده ارزش تنوع زبانی است.
\n\nیونسکو میگوید این جشن سالانه با دستور کار گستردهتر سازمان ملل در زمینه تنوع زبانی که در قطعنامه مجمع عمومی ۷۱/۳۲۸ آمده است، همسو است.
\n\nبا اختصاص دادن یک روز به خانواده زبانهای ترکی، این سازمان هدف دارد همکاری زبانی، تبادل فرهنگی و گفتوگوی میان تمدنها را تشویق کند. فعالیتهای برنامهریزی شده شامل ابتکارات آگاهیبخشی، پژوهشهای دانشگاهی و برنامههایی برای حفاظت از زبانهای ترکی و سنتهای شفاهی است.
\n\nاین روز از طریق نمایشگاهها، سخنرانیها، رویدادهای ادبی و اجراهای هنری که عمق تاریخی و پویایی معاصر زبانهای ترکی را به نمایش میگذارند، جشن گرفته خواهد شد.
\n\nیونسکو تأکید میکند که این جشن فرصتی است برای بزرگداشت تنوع زبانی به عنوان بخشی از میراث مشترک بشریت و تقویت تلاشهای بینالمللی برای حفاظت از زبانها به عنوان ابزارهای اساسی هویت، دانش و بیان فرهنگی.
", "tags": ["یونسکو", "زبانهای ترکی", "تنوع زبانی", "روز جهانی", "تنوع فرهنگی", "ترکیه", "آذربایجان", "قزاقستان"] } }