دمشق-العاصمة نيوز
\nأقام المركز الثقافي العربي بالعدوي في دمشق اليوم ندوة تراثية بعنوان \"الربابة سفيرة النغم الشعبي\"، قدمتها الدكتورة نجلاء الخضراء والشاعر والفنان عايش الكليب.
\nافتتحت الخضراء الندوة بتعريف الربابة لغةً واصطلاحاً، حيث تعني كلمة الربابة السحاب الأبيض، وهي آلة موسيقية وترية ذات وتر واحد. ويُطلق على العازف عليها اسم ربابي أو مربرب أو قاصود، أما صوتها فيسمى بالجرة، وهو ناتج عن جر وتر القوس على وتر الربابة، ويُعد وزنًا شعريًا ولحنًا موزونًا يُحفز إبداع الشاعر ويطلق شعره.
\n![](\"uploads/news/444b6b935a36dc691833a70953440434cb2d3ac6.jpg\")
وأشارت الخضراء إلى اختلاف المؤرخين حول أصل الربابة، حيث يرى بعضهم أنها مصرية، وآخرون يرجحون أصولها الهندية، لكن الغالبية تؤكد أنها عربية المنشأ تعود لشبه الجزيرة العربية، استنادًا إلى وفرة المواد المستخدمة في صنعها في البيئة الصحراوية العربية، إضافة إلى استخدامها في تلحين القصائد العربية بأنواعها مثل الرثاء والحنين والفخر والدفاع عن النفس والغزل والمديح.
\nذكرت الخضراء أن الربابة وردت في العديد من الكتب التراثية، منها \"مجموعة الرسائل\" للجاحظ، وشرحها الفارابي في أحد كتبه، كما أشار إليها ابن خلدون في كتاباته. وانتقلت الربابة إلى الأندلس مع الفتح الإسلامي لشبه الجزيرة الإيبيرية، ومنها انتشرت في أنحاء أوروبا بأسماء مختلفة.
\nأوضحت الخضراء أن طول الربابة يبلغ 80 سم، وعرضها 22 سم، وارتفاعها 5 سم، بينما يبلغ طول القوس المنحني 65 سم. وتتألف من الهيكل، والطارة المصنوعة عادةً من جلد الغزال أو الذئب المشدود على جانبيها، والسيب وهو الشعر المأخوذ من ذيل الحصان، والكراب وهي قطعة خشبية تتحكم في شد وتر السيب والنغم، بالإضافة إلى القوس والمخدة.
\nتحدث الشاعر عايش الكليب عن وجود أثر تاريخي للربابة في مملكة ماري، من خلال تمثال أورنينا مغنية المعبد، كما يحتفظ متحف الفنون الجميلة في بوسطن بصورة منمنمة لأمير يعزف على ربابة تعود لعام 1595، مما يدل على قدم وأهمية هذه الآلة تاريخياً.
\nأوضح الكليب أن الربابة تقوم على خمسة علامات موسيقية، وتعد من ركائز الجلسة العربية التقليدية التي تتكون من السيف والقهوة والحصان، ويضاف إليها الربابة.
\nوأضاف أن الربابة رافقت جلسات السمر ونقلت الرسائل بين القبائل، واستخدمت في الرثاء لما لها من وتر حزين يعكس مشاعر الشجن، كما اعتمدها الفارس العاشق في الغزل العذري.
\nشهدت الندوة مداخلات من الحضور الذين طرحوا أسئلة حول هذه الآلة والشعراء العرب الذين وظفوها في قصائدهم، وكيف عكست بصوتها الخام حياة البدو والفلاحين، وقدرتها على الصمود أمام محاولات التغريب، حتى أصبحت رمزاً للعروبة والهيبة والوحدة، وربطت الماضي بالحاضر.
\nيُذكر أن نجلاء الخضراء باحثة متخصصة في التراث، صدرت لها مؤلفات منها \"سحر القدس بين الحروب والأسفار\" و\"مسارح الدمى التراثية\"، بينما الفنان عايش الكليب من مواليد الحسكة، مهتم بجمع التراث المادي واللامادي، ومدرب ومصمم لوحات فنية شعبية، ومؤسس نواة متحف للتقاليد الشعبية، ويسعى للحفاظ على الموروث التراثي في منطقة الجزيرة لا سيما الربابة.
\n![](\"uploads/news/bbeda9f38ec7dd8108b202fa9c6ce8372c7cf08e.jpg\")
![](\"uploads/news/f153243603ea1c7e91ca670fdb2117968977ddc4.jpg\")
Damascus - Al-Asima News
\nThe Arab Cultural Center in Al-Adawi, Damascus, held today a heritage symposium titled \"Rababa: The Ambassador of Popular Melody,\" presented by Dr. Najlaa Al-Khudra and poet-artist Ayesh Al-Kleib.
\nAl-Khudra began the symposium by defining the word Rababa, which literally means \"white cloud.\" Technically, it is a one-stringed musical instrument. The player is called a Rababi, Murarrib, or Qasood, and its sound is called \"Al-Jarra,\" produced by bowing the string, which forms a rhythmic poetic meter and melody that inspires the poet's creativity.
\nRegarding its origin, Al-Khudra noted historians differ: some consider it Egyptian, others suggest Indian roots, but the majority agree it is of Arab origin from the Arabian Peninsula, supported by the abundant materials used in its construction in the Arab desert environment. It was also used to compose various Arabic poems including elegies, nostalgia, pride, self-defense, love, and praise.
\nAl-Khudra mentioned that the Rababa appears in many classical texts, such as Al-Jahiz's \"Collection of Letters,\" with extensive explanations by Al-Farabi, and references by Ibn Khaldun. It was introduced to Andalusia by Muslims after the conquest of the Iberian Peninsula and later spread across Europe under different names.
\nAl-Khudra explained that the Rababa measures 80 cm in length, 22 cm in width, and 5 cm in height, with the curved bow being 65 cm long. Its parts include the body frame, the \"Tara\" (a stretched skin usually made from gazelle or wolf hide), the \"Seeb\" (horse tail hair), the \"Karab\" (a wooden piece controlling string tension and tone), the bow, and the cushion.
\nPoet Ayesh Al-Kleib spoke about historical evidence of the Rababa in the Kingdom of Mari, citing the statue of Ornina, the temple singer. Additionally, the Museum of Fine Arts in Boston preserves an illuminated miniature from 1595 depicting a prince playing the Rababa, confirming its ancient and historical significance.
\nAl-Kleib clarified that the Rababa uses five musical notes and is considered a cornerstone of traditional Arab gatherings, which typically include the sword, coffee, and horse, with the Rababa added.
\nHe added that the Rababa accompanied evening gatherings, was used to transmit messages between tribes, and played a role in elegies with its melancholic tone reflecting sorrow. It was also used by knights in chaste love poetry.
\nThe symposium featured audience interactions with questions about the instrument, Arab poets who employed it, and how its raw and simple sound mirrored the lives of Bedouins and farmers. It also highlighted the Rababa's resilience against westernization efforts, becoming a symbol of Arabness, dignity, and unity, connecting past and present.
\nDr. Najlaa Al-Khudra is a heritage researcher with publications including \"The Magic of Jerusalem Between Wars and Journeys\" and \"Traditional Puppet Theaters.\" Artist Ayesh Al-Kleib, born in Hasakah, is dedicated to preserving tangible and intangible heritage, training and designing folk art, and founding the nucleus of a folk traditions museum, focusing particularly on the Rababa in the Jazira region.
\nDamas - Al-Asima News
\nLe Centre culturel arabe à Al-Adawi, Damas, a organisé aujourd'hui un symposium patrimonial intitulé « La rababa, ambassadrice de la mélodie populaire », présenté par la Dre Najlaa Al-Khudra et le poète-artiste Ayesh Al-Kleib.
\nAl-Khudra a commencé le symposium en définissant le mot rababa, qui signifie littéralement « nuage blanc ». Techniquement, c'est un instrument de musique à une seule corde. Le joueur est appelé rababi, murarrib ou qasood, et son son est appelé « al-jarra », produit par le frottement de l'archet sur la corde, créant un mètre poétique et une mélodie rythmée qui stimule la créativité du poète.
\nConcernant son origine, Al-Khudra a noté que les historiens divergent : certains la considèrent égyptienne, d'autres suggèrent des racines indiennes, mais la majorité s'accorde à dire qu'elle est d'origine arabe de la péninsule arabique, appuyée par l'abondance des matériaux utilisés dans sa fabrication en milieu désertique arabe. Elle était également utilisée pour composer divers poèmes arabes tels que les élégies, la nostalgie, la fierté, la défense personnelle, l'amour et les louanges.
\nAl-Khudra a mentionné que la rababa apparaît dans de nombreux textes classiques, tels que \"Collection de lettres\" d'Al-Jahiz, avec des explications détaillées d'Al-Farabi, et des références d'Ibn Khaldoun. Elle a été introduite en Andalousie par les musulmans après la conquête de la péninsule ibérique, puis s'est répandue en Europe sous différents noms.
\nAl-Khudra a expliqué que la rababa mesure 80 cm de long, 22 cm de large et 5 cm de haut, avec un archet courbé de 65 cm de long. Ses parties comprennent le cadre corporel, la \"tara\" (une peau tendue généralement en cuir de gazelle ou de loup), le \"seeb\" (crins de queue de cheval), le \"karab\" (une pièce en bois contrôlant la tension de la corde et le ton), l'archet et le coussin.
\nLe poète Ayesh Al-Kleib a évoqué des preuves historiques de la rababa dans le royaume de Mari, citant la statue d'Ornina, chanteuse du temple. De plus, le Musée des Beaux-Arts de Boston conserve une miniature illuminée de 1595 représentant un prince jouant de la rababa, confirmant son ancienneté et son importance historique.
\nAl-Kleib a précisé que la rababa utilise cinq notes musicales et est considérée comme une pierre angulaire des rassemblements arabes traditionnels, qui comprennent généralement l'épée, le café et le cheval, avec la rababa en complément.
\nIl a ajouté que la rababa accompagnait les soirées, servait à transmettre des messages entre tribus, jouait un rôle dans les élégies avec son ton mélancolique reflétant la tristesse, et était aussi utilisée par les chevaliers dans la poésie amoureuse chaste.
\nLe symposium a inclus des interactions avec le public, qui a posé des questions sur l'instrument, les poètes arabes qui l'ont utilisé, et comment son son brut et simple reflétait la vie des Bédouins et des paysans. Il a également mis en lumière la résilience de la rababa face aux tentatives d'occidentalisation, devenant un symbole d'arabité, de dignité et d'unité, reliant passé et présent.
\nLa Dre Najlaa Al-Khudra est une chercheuse en patrimoine avec des publications telles que \"La magie de Jérusalem entre guerres et voyages\" et \"Théâtres de marionnettes traditionnels\". L'artiste Ayesh Al-Kleib, né à Hassaké, est dédié à la préservation du patrimoine matériel et immatériel, à la formation et à la conception d'art populaire, et fondateur du noyau d'un musée des traditions populaires, se concentrant particulièrement sur la rababa dans la région de Jazira.
\nŞam - Al-Asima Haber
\nBugün Şam'daki Al-Adawi Arap Kültür Merkezi, \"Rababa: Halk Ezgisinin Elçisi\" başlıklı bir miras sempozyumu düzenledi. Etkinlik, Dr. Najlaa Al-Khudra ve şair-sanatçı Ayesh Al-Kleib tarafından sunuldu.
\nAl-Khudra, sempozyuma Rababa kelimesinin tanımıyla başladı; kelime dilsel olarak \"beyaz bulut\" anlamına gelir. Teknik olarak, tek telli bir müzik aletidir. Çalana Rababi, Murarrib veya Qasood denir ve sesi \"Al-Jarra\" olarak adlandırılır; yay teli çekildiğinde ortaya çıkan bu ses, şairin yaratıcılığını tetikleyen ritmik bir şiir ölçüsü ve melodidir.
\nAl-Khudra, kökeni hakkında tarihçilerin farklı görüşleri olduğunu belirtti: Bazıları Rababa'nın Mısırlı olduğunu düşünürken, diğerleri Hint kökenli olduğunu savunuyor. Ancak çoğunluk, Rababa'nın Arap Yarımadası kökenli olduğunu, Arap çöl ortamında yapımında kullanılan malzemelerin bolluğuna dayanarak kabul ediyor. Ayrıca Rababa, ağıtlar, özlem, gurur, kendini savunma, aşk ve övgü gibi çeşitli Arap şiirlerinin bestelenmesinde kullanılmıştır.
\nAl-Khudra, Rababa'nın birçok klasik eserde geçtiğini, örneğin El-Cahız'ın \"Mektuplar Koleksiyonu\"nda, Farabi'nin kitaplarından birinde kapsamlı açıklamalarla ve İbn Haldun'un yazılarında bahsedildiğini söyledi. Rababa, Müslümanların İber Yarımadası'nı fethetmesiyle Endülüs'e taşındı ve oradan farklı isimlerle Avrupa'nın çeşitli bölgelerine yayıldı.
\nAl-Khudra, Rababa'nın uzunluğunun 80 cm, genişliğinin 22 cm ve yüksekliğinin 5 cm olduğunu, eğri yayı ise 65 cm uzunluğunda olduğunu açıkladı. Parçaları arasında gövde iskeleti, genellikle ceylan veya kurt derisinden yapılan ve yan taraflarına gerilmiş \"Tara\" (deri), at kuyruğundan alınan \"Seeb\" (kıl), \"Karab\" adı verilen ve Seeb telinin gerginliğini ve tınısını kontrol eden ahşap parça, yay ve yastık bulunur.
\nŞair Ayesh Al-Kleib, Mari Krallığı'nda Rababa'ya dair tarihi izlerden bahsetti; tapınak şarkıcısı Ornina heykelini örnek gösterdi. Ayrıca Boston Güzel Sanatlar Müzesi'nde 1595 yılına ait, Rababa çalan bir prensi tasvir eden minyatür bir resim bulunmaktadır; bu da Rababa'nın tarihî önemini ve eski bir enstrüman olduğunu kanıtlamaktadır.
\nAl-Kleib, Rababa'nın beş müzik notasına dayandığını ve geleneksel Arap toplantılarının temel taşlarından biri olduğunu belirtti; bu toplantılar genellikle kılıç, kahve ve attan oluşur ve Rababa bunlara eklenir.
\nRababa'nın akşam sohbetlerine eşlik ettiğini, kabileler arasında mesaj iletmek için kullanıldığını, hüzünlü tınısıyla ağıtlarda yer aldığını ve şövalyelerin iffetli aşk şiirlerinde kullandığını ekledi.
\nSempozyumda katılımcılar, enstrüman ve onu kullanan Arap şairler hakkında sorular yöneltti; Rababa'nın ham ve sade sesiyle bedevilerin ve çiftçilerin hayatını nasıl yansıttığı, batılılaşmaya karşı nasıl direndiği ve Araplığın, onurun ve birliğin simgesi haline gelerek geçmişle bugünü nasıl birleştirdiği tartışıldı.
\nDr. Najlaa Al-Khudra, \"Savaşlar ve Yolculuklar Arasında Kudüs'ün Büyüsü\" ve \"Geleneksel Kukla Tiyatroları\" gibi eserleri bulunan bir miras araştırmacısıdır. Sanatçı Ayesh Al-Kleib ise Hasake doğumlu olup maddi ve manevi mirasın toplanması, halk sanatları eğitimi ve tasarımı ile ilgilenmekte, halk gelenekleri müzesi çekirdeği kurucusudur ve özellikle Jazira bölgesinde Rababa'nın korunmasına çalışmaktadır.
\nشەقام - هەواڵەکانی ئەڵعاصمە
\nئەمڕۆ لە مەركەزی کەلتوری عەرەبی عەدووی لە شەقامدا وەشانی میراثیەکی ناونراو بە ناوی \"ڕەبابە: هەڵبژاردەی دەنگی گشتی\" بەڕێوە چوو کە بەڕێوەبەری دکتۆر ناجڵا خضڕا و شیعرخواز و هونەرمەند عایش کلێب بوو.
\nخضڕا وەشانیەکە بە دیاریکردنی وشەی ڕەبابە دەستپێکرد کە لە زمانیدا واتە \"ئەسپێی سپی\". لە مەعنای میوزیکی، ئەمە ئامێرێکی میوزیکیە کە تەنها یەک تارە. ئەو کەسەی دەست بە دەنگدانی ئەمە دەکات ناوی رەبابی یان مەربەرب یان قاصودی دەکرێت، دەنگی ئەم ئامێرەش بە ناوی جەڕە دەناسرێت کە بە کشانی تارەکە لەسەر تارەکەی ڕەبابە دروست دەبێت و ئەم دەنگە شێوازی شیعری و لەحنێکی موزونە کە خەیاڵی شیعرخواز بەرز دەکات و شیعرەکە دەردەخات.
\nخضڕا باس لە سەرچاوەکانی ڕەبابە کرد کە مێژوویەکان لەسەر سەرچاوەی ئەم ئامێرە جیاوازن؛ هەندێک دەڵێن ئەم ئامێرەیە مەصرەیە، هەندێک دەڵێن سەرچاوەکەی هەندییە، بەڵام زۆربەی مێژوونوسان دڵنیان لە کەڵکەی ئەمە وەک سەرچاوەی عەرەبی کە لە هەورەی عەرەبیەوە هاتووە، بەهۆی بەردەوامبوونی ماددەکانی دروستکردنی ئەمە لە ناوچەی دەشتە کەڵکەی عەرەبی و بەکارهێنانی ئەمە لە چەند جۆری شیعری عەرەبی وەک رەثا و هەستیاربوون و فەخر و هێزدان و هەتا گەڕانەوەی خۆ و گەزەل و مدح.
\nخضڕا باس کرد کە ڕەبابە لە زۆربەی کتێبە سەرچاوەکاندا هەیە، وەک کۆمەڵە نامەکانی الجاحظ، وەکەش فەرامۆشی فەیڕابی لە یەکێک لە کتێبەکانی وەسفێکی گەورەی ئەم ئامێرەیە کردووە، وەکەش ئیبن خلدون لە نووسینەکانی خۆیدا باس کردووە. وە لە کاتی فەتحی ناوچەی ئیبەریا، مەسلمانەکان ئەم ئامێرەیە بەرەو ئەندلوسیا بردووە، وە لەوێ بەرەو ئەورووپا بە ناوی جۆراوجۆر بڵاوبووەتەوە.
\nخضڕا ڕوونکردنەوەیەک لەسەر ئەوەی ڕەبابە درێژایی ٨٠ سانتیمەتری هەیە، فراوانی ٢٢ سانتیمەتری و بەرزی ٥ سانتیمەتری هەیە، درێژایی کۆمانێکی قەژە ٦٥ سانتیمەتری هەیە. وەکەش جەسمەکە لە هێڵەکە، تارەکە کە گەرمەیەکی سەختە لە دوو لاوەکەی بەردەستە، کە زۆرجار لە پوستە گەزال یان گەڕەکە دروست دەکرێت، و سیب کە مویەکی هەڵبژێردراوە لە دەمەی هەسارەوە، و کراب کە پارچەیەکی چوبیە کە بۆ کۆنترۆڵکردنی تارەکەی سیب و دەنگەکە بەکار دەچێت، پاشان کۆمان، و کۆتایی کۆشکەی دەنگدان.
\nشیعرخواز کلێب باس کرد لەسەر هەبوونی ئەنجامی مێژوویی ئەم ئامێرەیە لە هەڵەبجەی ماری، لە مێمۆریا ئورنینا کە ئەوەش خۆنەری مەعبدە، وەکەش مۆزەی فەنە خۆشەویستەکان لە شارە بۆستۆن وێنەیەکی بچووکەوە هەیە کە ئەمیرێک دەنگدانی ڕەبابە دەکات کە ساڵی ١٥٩٥ دراوە، ئەمە بەشداریەکی دیاریکراوە لە کۆنبوونی ئەم ئامێرەیە و گرنگی مێژوویی ئەوە.
\nکلیب ڕوونکردنەوەیەک لەسەر ئەوەی ڕەبابە لەسەر ٥ نیشانەی میوزیکی دەچێت، وەکەش وەک یەکێک لە بنەماکانی کۆبونەوەی کەلتوری عەرەبی دەبینرێت کە لەکاتی کۆبونەوەکەدا سەیف، قاوە و هەسار بەکار دەهێنرێت و پاشان ڕەبابە زیاد دەکرێت.
\nبەپێی کلیب، ڕەبابە هەموو کات لە کۆبونەوەکانی شەو بەکار دەچێت و بۆ گواستنەوەی پەیام لەنێوان قبیلەکان بەکاردێت، هەروەها لە رەثا بەکار دەچێت چونکە تارەکەی هەژارە و هەستەکانی دڵشکاندن وەردەگرێت، هەروەها فەڕەسەکەی خۆشەویست لەگەڵ گەزەلەکانی عەذری بەکاردێت.
\nوەشانیەکە مێژووی هەبوونی هەڵسەنگاندنەکان لە نێوان بەشداریەکاندا کە پرسیارەکان لەبارەی ئەم ئامێرە و شیعرخوازانی عەرەبی کە لە شیعرەکانیاندا بەکاردێنەوە، و چۆنیەتی وەکو دەنگی سادە و خاوەن ڕەوشتەکەی چۆن ژیانی بەدوو و کەشتوکاڵەکان وەردەگرێت و چۆن دەتوانێت بڕۆژەی گەڕانەوەی کەلتوری خۆرئاوایی بپارێزێت، تا بگۆڕێتەوە بە نیشانی عەرەبیت، هێز و یەکگرتوویی و بەرەوپێش بردنی مێژووی و ئێستا.
\nبەیانێکی کورت، ناجڵا خضڕا تواناوەری توێژینەوەی میراثە، کتێبەکانی \"سەرەڕای شەڕ و گەشتی سەحرای قەدس\" و \"تەئاترەکانی مەسەحەی کەلتوری\" هەیە، وە بەڕێوەبەری هونەرمەند عایش کلێب لە شاری حسکەدایە، کە سەرنجی خۆی لە کۆکردنەوەی میراثی مادەیی و نە مادەیی، ڕاهێنان و دیزاینی پەیکەرەکانی کەلتوری گشتی و دامەزراندنی ناوەندی مۆزەی کەلتوری گشتی دەدات، بە تایبەتی لە ناوچەی جزیرە و تاڵەبەیەتی لە پاراستنی ڕەبابە.", "tags": [ "ڕەبابە", "کەلتوری گشتی", "میراث", "شەقام", "مەركەزی کەلتوری عەرەبی", "شیعرە عەرەبیەکان", "موسیقای کۆن" ] }, "ru": { "title": "Наследственный симпозиум в Арабском культурном центре Аль-Аддави в Дамаске, посвящённый ребабе как символу народной культуры", "content": "
Дамаск – Аль-Асима Ньюс
\nСегодня в Арабском культурном центре в Аль-Аддави в Дамаске прошёл наследственный симпозиум под названием «Ребаба – посланница народной мелодии», представленный доктором Наджлаа Аль-Худра и поэтом-художником Айешем Аль-Клейбом.
\nАль-Худра начала симпозиум с определения слова «ребаба», которое в буквальном смысле означает «белое облако». По сути, это струнный музыкальный инструмент с одной струной. Исполнитель называется ребаби, мурабраб или касуд, а звук инструмента называется «аль-джарра» — он возникает при проведении смычка по струне ребабы, образуя ритмический поэтический размер и мелодию, вдохновляющую поэта.
\nЧто касается происхождения, Аль-Худра отметила, что историки расходятся во мнениях: некоторые считают ребабу египетским инструментом, другие предполагают индийские корни, однако большинство сходятся во мнении, что она арабского происхождения и берёт начало на Аравийском полуострове, что подтверждается обилием материалов для изготовления в арабской пустынной среде. Инструмент использовался для сопровождения различных арабских стихов – элегий, ностальгии, гордости, самозащиты, любовных и хвалебных песен.
\nАль-Худра упомянула, что ребаба встречается во многих классических книгах, включая «Сборник писем» аль-Джахиза, подробные описания у аль-Фараби, а также упоминания у Ибн Хальдуна. Инструмент был привезён мусульманами в Андалусию после завоевания Иберийского полуострова и затем распространился по Европе под разными названиями.
\nАль-Худра пояснила, что длина ребабы составляет 80 см, ширина 22 см, высота 5 см, а длина изогнутого смычка — 65 см. Состоит из корпуса, «тара» — натянутой кожи (обычно из кожи газели или волка) по бокам, «сиб» — волос с конского хвоста, «караб» — деревянной детали, регулирующей натяжение струны и звук, смычка и подушки.
\nПоэт Айеш Аль-Клейб рассказал о исторических свидетельствах ребабы в царстве Мари, упомянув статую Орнины — певицы храма. Также Музей изящных искусств в Бостоне хранит миниатюру 1595 года, изображающую принца, играющего на ребабе, что свидетельствует о древности и исторической значимости инструмента.
\nАль-Клейб уточнил, что ребаба основана на пяти музыкальных нотах и считается одним из краеугольных камней традиционных арабских собраний, которые обычно включают меч, кофе и лошадь, к которым добавляется ребаба.
\nОн добавил, что ребаба сопровождала вечерние посиделки, использовалась для передачи сообщений между племенами, играла роль в элегиях с меланхоличным звуком, отражающим печаль, а также применялась рыцарями в целомудренной любовной лирике.
\nСимпозиум сопровождался вопросами аудитории об инструменте, арабских поэтах, использовавших его, и о том, как его простой и сырый звук отражал жизнь бедуинов и крестьян. Также была подчеркнута устойчивость ребабы к вестернизации, благодаря чему она стала символом арабства, достоинства и единства, связывая прошлое с настоящим.
\nДоктор Наджлаа Аль-Худра — исследователь наследия, автор книг «Магия Иерусалима между войнами и путешествиями» и «Традиционные кукольные театры». Художник Айеш Аль-Клейб, уроженец Хасакки, занимается сбором материального и нематериального наследия, обучением и созданием народного искусства, основатель ядра музея народных традиций, уделяет особое внимание сохранению ребабы в регионе Джазира.
\nدمشق - اخبار العاصمة
\nمرکز فرهنگی عربی العدوی در دمشق امروز همایشی میراثی با عنوان «ربابه، سفیر نغمههای عامیانه» برگزار کرد که توسط دکتر نجلاء الخضرا و شاعر و هنرمند عایش کلیب ارائه شد.
\nالخضرا همایش را با تعریف واژه ربابه آغاز کرد که در زبان به معنای «ابر سفید» است. از نظر اصطلاحی، ربابه یک ساز موسیقی زهی با یک سیم است. نوازنده آن را ربابی، مربرب یا قاصود مینامند و صدای آن جار نام دارد که از کشیدن آرشه روی سیم ربابه ایجاد میشود و وزن شعری و لحن موزونی است که خلاقیت شاعر را برمیانگیزد.
\nدر خصوص ریشه ربابه، الخضرا اشاره کرد که مورخان اختلاف نظر دارند؛ برخی آن را مصری میدانند، برخی ریشه هندی را محتملتر میدانند، اما اکثریت معتقدند که ربابه ریشه عربی دارد و متعلق به شبه جزیره عربی است، که این موضوع با وفور مواد ساخت آن در محیط بیابانی عربی اثبات میشود. همچنین از ربابه برای آهنگسازی انواع شعرهای عربی مانند مرثیه، اشتیاق، فخر، دفاع از خود، غزل و مدح استفاده شده است.
\nالخضرا بیان کرد که ربابه در بسیاری از کتابهای مادر آمده است، از جمله مجموعه نامههای الجاحظ، شرحهای مفصل فارابی در یکی از کتابهایش و اشاره ابن خلدون در نوشتههایش. ربابه پس از فتح شبه جزیره ایبری توسط مسلمانان به آندلس منتقل شد و از آنجا به نقاط مختلف اروپا با نامهای مختلف گسترش یافت.
\nالخضرا توضیح داد که طول ربابه ۸۰ سانتیمتر، عرض آن ۲۲ سانتیمتر و ارتفاع آن ۵ سانتیمتر است و طول آرشه خمیده آن ۶۵ سانتیمتر میباشد. اجزای آن شامل بدنه، طاره (پوستی که معمولاً از پوست غزال یا گرگ ساخته شده و روی دو طرف آن کشیده شده)، سیب (موی دم اسب)، کراب (قطعه چوبی برای کنترل کشش سیم و نغمه)، آرشه و کوسن است.
\nشاعر کلیب درباره وجود آثار تاریخی ربابه در پادشاهی ماری سخن گفت و به مجسمه اورنینا، خواننده معبد، اشاره کرد. همچنین موزه هنرهای زیبا در بوستون تصویری مینیاتوری از شاهزادهای که در سال ۱۵۹۵ میلادی بر ربابه مینوازد را نگهداری میکند که نشاندهنده قدمت و اهمیت تاریخی آن است.
\nکلیب توضیح داد که ربابه بر اساس پنج علامت موسیقایی ساخته شده و یکی از ارکان جلسات سنتی عربی است که معمولاً شامل شمشیر، قهوه و اسب بوده و ربابه نیز به آن افزوده میشود.
\nاو افزود که ربابه در جلسات شبانه همراهی میکرد و برای انتقال پیام بین قبایل استفاده میشد، همچنین در مرثیهها به دلیل داشتن سیمی غمگین که احساسات اندوه را منعکس میکند، نواخته میشد و توسط شوالیههای عاشق در غزلهای عذری به کار میرفت.
\nهمایش با مشارکت حاضران که سوالاتی درباره این ساز و شاعران عربی که از آن در اشعارشان بهره بردهاند مطرح کردند، همراه بود. همچنین درباره اینکه چگونه صدای خام و ساده ربابه زندگی عشایر و کشاورزان را منعکس کرده و توانسته در برابر غربیسازی مقاومت کند، تا تبدیل به نمادی از عربیت، هیبت و وحدت شود و گذشته را به حال پیوند دهد، بحث شد.
\nشایان ذکر است که نجلاء الخضرا پژوهشگر تخصصی میراث است که کتابهایی از جمله «سحر قدس در میان جنگها و سفرها» و «تئاترهای عروسکی سنتی» منتشر کرده است. هنرمند عایش کلیب متولد حسکه است و به جمعآوری میراث مادی و معنوی، آموزش و طراحی آثار هنری مردمی میپردازد و بنیانگذار هسته موزه سنتهای مردمی است و به حفظ میراث منطقه جزیره به ویژه ربابه اهتمام دارد.
\n