دمشق-العاصمة نيوز
\n\nيمثل توثيق التراث الشعبي خطوة أساسية في الحفاظ على الهوية الثقافية الوطنية، نظراً لما يحويه هذا التراث من عناصر تعبّر عن الوجدان الجمعي وتعكس طبيعة المجتمع السوري في ماضيه القريب وتحولاته الحديثة.
\n\nوفي هذا السياق، يصدر كتاب \"صور من تراث الرحيبة الشعبي\" للدكتور حسان عبد الحق عن الهيئة العامة السورية للكتاب، ويضم 271 صفحة من القطع المتوسط، ليكون وثيقة تراثية مهمة تسجل تفاصيل المجتمع الرحيباني من عادات وطقوس وفنون، باعتبارها جزءاً من الذاكرة اللامادية السورية.
\n\nاستند المؤلف في تأليفه إلى شهادات حية من أبناء الرحيبة من فئات عمرية متعددة، كان أكبرهم الحاج محمد الخطيب (مواليد 1932)، إضافة إلى معاينات مباشرة للمنازل القديمة والأدوات التراثية، وما يرتبط بها من مشاهدات وذكريات شخصية.
\n\nويشير عبد الحق إلى أن دافعه الأساسي لتأليف الكتاب هو الخوف من ضياع هذا الموروث الشعبي، خاصة مع غياب التدوين ورحيل الرواة والعارفين به.
\n\nيتنقل الكتاب كعدسة سينمائية بين المشاهد التي شكّلت ملامح المدينة القديمة، من القناتين الرومانيتين وعين الراهب وباب المعبد، إلى مشاهد الحقول وأجواء التعاون في الزراعة والريّ والحراثة والحصاد.
\n\nكما يوثق مراحل العمل الزراعي المتسلسلة من \"الرّجاد\" (الشخص الذي ينقل السنابل من الحقل إلى مكان الدرس)، إلى التذرية، ويسرد حكايات الرعاة وصناعة منتجات الحليب والصوف، في صورة تعكس روح الجماعة والمحبة التي ميزت الحياة الريفية آنذاك.
\n\nخصص المؤلف فصلاً خاصاً لمهنة صيد الصقور التي اشتهرت بها المدينة، حتى لقبت قديماً بعاصمة الصقور في الشرق الأوسط، حيث يستعرض الكتاب مهارة الصيادين الطرّاحين (صيادو الصقور بالشباك)، وصناعتهم للأدوات والمستلزمات المرتبطة بالصقارة، باعتبارها مهنة تجمع بين التراث والمهارة والحضور الإقليمي.
\n\nيبرز الكتاب مجموعة من الصناعات المنزلية التي شكلت هوية الرحيبة، مثل صناعة اللحف والوسائد والجلود والمدارج والبسط والدبس والقهوة المرة، إلى جانب العلاج بالأعشاب كجزء من الموروث الشعبي.
\n\nكما يركز الكتاب على حجر الرحيبة المعروف بجودته العالية وانتشار مقالعه في جبال المنطقة، حيث تحولت الأعمال فيه إلى حرفة متوارثة أتقنها الحرفيون بحرفية وفن نادرين.
\n\nيحول الكتاب المشهد التراثي إلى صورة حسية نابضة بالحياة، إذ تكاد تسمع أصوات الحصادين ومواويلهم، وترى مشاهد المراعي وصيد الصقور وصناعة الدبس، إضافة إلى طقوس الأعراس والمناسبات الاجتماعية المليئة بالفرح والزغاريد والدبكات والأغاني الشعبية كالدلعونا والعتابا.
\n\nتكمن أهمية الكتاب في توثيقه الدقيق والميداني المستند إلى تجربة معايشة، مما يسهم في حفظ الذاكرة الشعبية من الاندثار.
\n\nأما المؤلف الدكتور حسان عبد الحق فهو أستاذ في قسم التاريخ بجامعة دمشق، وله مؤلفات وأبحاث علمية عدة منها: العمارة الملكية في بلاد الرافدين ورحلة إلى ماري، كما شارك في تحرير عدد من مداخل الموسوعة العربية.
", "tags": [ "التراث الشعبي", "الرحيبة", "الثقافة السورية", "صيد الصقور", "الحياة الريفية", "التاريخ السوري", "الموروث الثقافي" ] }, "en": { "title": "\"Images from the Popular Heritage of Al-Rahiba\" Book Documents the City's Cultural and Social Legacy", "content": "Damascus - Capital News
\n\nDocumenting popular heritage is a fundamental step in preserving national cultural identity, as this heritage contains elements that express collective sentiment and reflect the nature of Syrian society in its recent past and modern transformations.
\n\nWithin this framework, the book \"Images from the Popular Heritage of Al-Rahiba\" by Dr. Hassan Abdul Haq, published by the Syrian General Authority for Books, comprises 271 medium-sized pages and serves as an important heritage document recording details of Al-Rahiba's community including customs, rituals, and arts, as part of Syria’s intangible memory.
\n\nThe author based his work on live testimonies from Al-Rahiba’s residents of various age groups, the eldest being Haj Muhammad Al-Khatib (born 1932), in addition to direct observations of old houses, heritage tools, and related personal memories and scenes.
\n\nAbdul Haq states that his primary motivation for writing the book was the fear of losing this popular heritage, especially with the absence of documentation and the passing of its narrators and knowledgeable individuals.
\n\nThe book moves like a cinematic lens through scenes that shaped the old city’s features, from the two Roman aqueducts, Ain Al-Rahib, and Bab Al-Maabad, to fields and the atmosphere of cooperation in agriculture, irrigation, plowing, and harvesting.
\n\nIt also documents the sequential stages of agricultural work from \"Al-Rijjad\" (the person who transfers the ears of grain from the field to the threshing place) to winnowing, recounting stories of shepherds and the production of dairy and wool products, reflecting the spirit of community and affection that characterized rural life then.
\n\nThe author dedicates a special chapter to the falcon hunting profession for which the city was famous, once nicknamed the Falcon Capital of the Middle East. The book highlights the skills of falcon hunters using nets (Al-Tarrahin) and their craftsmanship in making falconry tools and accessories, considering it a profession combining heritage, skill, and regional presence.
\n\nThe book highlights a range of domestic crafts that shaped Al-Rahiba’s identity, such as making quilts, cushions, leather goods, staircases, mats, molasses, and bitter coffee, alongside herbal medicine as part of popular heritage.
\n\nIt also focuses on Al-Rahiba’s stone, known for its high quality, with quarries spread across the region’s mountains where craftsmanship turned into a hereditary profession mastered with rare skill and artistry.
\n\nThe book transforms the heritage scene into a vivid sensory image, where one almost hears the voices and chants of harvesters, sees scenes of pastures, falcon hunting, and molasses production, along with wedding rituals and social occasions filled with joy, ululations, traditional dances, and folk songs such as Dalaouna and Ataba.
\n\nThe book’s importance lies in its precise and field-based documentation derived from lived experience, contributing to preserving popular memory from extinction.
\n\nAuthor Dr. Hassan Abdul Haq is a professor in the History Department at Damascus University, with several publications and scientific research, including \"Royal Architecture in Mesopotamia\" and \"Journey to Mari,\" and has contributed to editing entries in the Arabic Encyclopedia.
", "tags": [ "popular heritage", "Al Rahiba", "Syrian culture", "falcon hunting", "rural life", "Syrian history", "cultural heritage" ] }, "fr": { "title": "Le livre « Images du patrimoine populaire d'Al-Rahiba » documente l'héritage culturel et social de la ville", "content": "Damas - Capital News
\n\nLa documentation du patrimoine populaire constitue une étape essentielle dans la préservation de l'identité culturelle nationale, car ce patrimoine contient des éléments qui expriment le sentiment collectif et reflètent la nature de la société syrienne dans son passé récent et ses transformations modernes.
\n\nDans ce cadre, le livre « Images du patrimoine populaire d'Al-Rahiba » du Dr Hassan Abdul Haq, publié par l'Autorité générale syrienne pour les livres, comprend 271 pages de taille moyenne. Il constitue un document patrimonial important enregistrant les détails de la communauté d'Al-Rahiba, notamment les coutumes, rituels et arts, en tant que partie de la mémoire immatérielle syrienne.
\n\nL'auteur s'est appuyé sur des témoignages vivants des habitants d'Al-Rahiba de différentes tranches d'âge, le plus âgé étant Haj Muhammad Al-Khatib (né en 1932), ainsi que sur des observations directes des anciennes maisons, des outils patrimoniaux et des souvenirs personnels associés.
\n\nAbdul Haq indique que sa principale motivation pour écrire ce livre était la crainte de perdre ce patrimoine populaire, surtout en raison de l'absence de documentation et du départ des conteurs et connaisseurs.
\n\nLe livre se déplace comme une lentille cinématographique à travers des scènes qui ont façonné les caractéristiques de la vieille ville, des deux aqueducs romains, Ain Al-Rahib et Bab Al-Maabad, aux champs et à l'atmosphère de coopération dans l'agriculture, l'irrigation, le labour et la récolte.
\n\nIl documente également les étapes successives du travail agricole, de « Al-Rijjad » (la personne qui transporte les épis du champ au lieu du battage) au vannage, racontant des histoires de bergers et la fabrication de produits laitiers et de laine, reflétant l'esprit de communauté et d'affection qui caractérisait alors la vie rurale.
\n\nL'auteur consacre un chapitre spécial à la profession de la chasse au faucon pour laquelle la ville était célèbre, autrefois surnommée la capitale des faucons du Moyen-Orient. Le livre met en lumière les compétences des chasseurs de faucons utilisant des filets (Al-Tarrahin) et leur savoir-faire dans la fabrication des outils et accessoires liés à la fauconnerie, considérée comme une profession alliant patrimoine, compétence et présence régionale.
\n\nLe livre met en avant une série d'artisanats domestiques qui ont façonné l'identité d'Al-Rahiba, tels que la fabrication de couettes, coussins, articles en cuir, escaliers, nattes, mélasse et café amer, ainsi que la médecine à base de plantes comme partie du patrimoine populaire.
\n\nIl se concentre également sur la pierre d'Al-Rahiba, connue pour sa haute qualité, avec des carrières réparties dans les montagnes de la région, où le travail s'est transformé en un métier héréditaire maîtrisé avec une rare compétence et un art exceptionnel.
\n\nLe livre transforme la scène patrimoniale en une image sensorielle vivante, où l'on peut presque entendre les voix et les chants des moissonneurs, voir des scènes de pâturages, de chasse au faucon et de fabrication de mélasse, ainsi que des rituels de mariage et des occasions sociales remplies de joie, d'ululations, de danses traditionnelles et de chansons populaires telles que Dalaouna et Ataba.
\n\nL'importance du livre réside dans sa documentation précise et sur le terrain, issue d'une expérience vécue, contribuant à préserver la mémoire populaire de l'extinction.
\n\nL'auteur, le Dr Hassan Abdul Haq, est professeur au département d'histoire de l'université de Damas, avec plusieurs publications et recherches scientifiques, notamment « L'architecture royale en Mésopotamie » et « Voyage à Mari », et a contribué à l'édition de plusieurs entrées dans l'Encyclopédie arabe.
", "tags": [ "patrimoine populaire", "Al Rahiba", "culture syrienne", "chasse au faucon", "vie rurale", "histoire syrienne", "héritage culturel" ] }, "tr": { "title": "\"Er-Rahiba Halk Mirasından Görüntüler\" Kitabı Şehrin Kültürel ve Sosyal Mirasını Belgeliyor", "content": "Şam - Capital News
\n\nHalk mirasının belgelenmesi, bu mirasın kolektif duyguları ifade eden ve Suriye toplumunun yakın geçmişi ile modern dönüşümlerini yansıtan unsurlar içermesi nedeniyle ulusal kültürel kimliğin korunmasında temel bir adımdır.
\n\nBu bağlamda, Dr. Hassan Abdul Haq tarafından yazılan ve Suriye Genel Kitap Otoritesi tarafından yayımlanan \"Er-Rahiba Halk Mirasından Görüntüler\" adlı kitap, 271 orta boy sayfadan oluşmakta olup, Er-Rahiba toplumunun adetleri, ritüelleri ve sanatları gibi detayları kaydeden önemli bir miras belgesi olarak Suriye'nin maddi olmayan hafızasının bir parçasıdır.
\n\nYazar, çalışmasında en yaşlısı 1932 doğumlu Hacı Muhammed El-Hatip olan farklı yaş gruplarından Er-Rahiba sakinlerinin canlı tanıklıklarına dayanmış, ayrıca eski evler, miras araçları ve bunlarla ilgili kişisel gözlemler ve anılara da yer vermiştir.
\n\nAbdul Haq, kitabı yazmadaki temel motivasyonunun, özellikle yazılı kayıtların yokluğu ve anlatıcıların ile bilgili kişilerin vefatıyla bu halk mirasının kaybolma korkusu olduğunu belirtmektedir.
\n\nKitap, eski şehrin özelliklerini şekillendiren sahneler arasında sinematik bir lens gibi dolaşır; iki Roma su kemeri, Ayn er-Rahib ve Bab el-Maabad’dan tarlalara, tarım, sulama, sürme ve hasatta işbirliği atmosferine kadar.
\n\nAyrıca, tahıl başaklarını tarladan harman yerine taşıyan \"Er-Riccad\"dan başlayarak harmanlama aşamalarını belgeler, çobanların hikayelerini ve süt ile yün ürünlerinin yapımını anlatır; bu, o dönemde kırsal yaşamı karakterize eden topluluk ve sevgi ruhunu yansıtır.
\n\nYazar, şehirde ün kazanmış olan şahincilik mesleğine özel bir bölüm ayırır; şehir eski zamanlarda Orta Doğu'nun Şahin Başkenti olarak anılmıştır. Kitap, ağlarla şahin avlayan avcıların (Tarrahin) becerilerini ve şahincilikle ilgili araç ve gereçlerin yapımını ele alır; bu meslek, miras, beceri ve bölgesel varlığı birleştiren bir uğraştır.
\n\nKitap, Er-Rahiba’nın kimliğini şekillendiren ev içi zanaatları öne çıkarır; yorgan, yastık, deri, merdiven, halı, pekmez ve acı kahve yapımı ile birlikte halk mirasının bir parçası olarak bitkisel tedavi.
\n\nAyrıca, bölgenin dağlarında yaygın olan ve yüksek kalitesiyle bilinen Er-Rahiba taşına odaklanır; burada yapılan işçilik, nadir bir ustalık ve sanatla kuşaktan kuşağa aktarılan bir mesleğe dönüşmüştür.
\n\nKitap, miras sahnesini canlı bir duyusal imgeye dönüştürür; neredeyse biçerdöverlerin seslerini ve ezgilerini duyarsınız, meralar, şahincilik ve pekmez yapımı sahnelerini görürsünüz; ayrıca neşe, ulumalar, geleneksel danslar ve Dalaouna ile Ataba gibi halk şarkılarıyla dolu düğün ve sosyal etkinlik ritüelleri yer alır.
\n\nKitabın önemi, yaşanmış deneyimlerden kaynaklanan hassas ve saha temelli belgelemede yatmakta olup, halk hafızasının yok olmasını önlemeye katkı sağlar.
\n\nYazar Dr. Hassan Abdul Haq, Şam Üniversitesi Tarih Bölümü profesörüdür; \"Mezopotamya'da Kraliyet Mimarlığı\" ve \"Mari'ye Yolculuk\" gibi birçok yayını ve bilimsel araştırması bulunmaktadır ve Arap Ansiklopedisi'nin çeşitli maddelerinin hazırlanmasına katkıda bulunmuştur.
", "tags": [ "halk mirası", "Er Rahiba", "Suriye kültürü", "şahincilik", "kırsal yaşam", "Suriye tarihi", "kültürel miras" ] }, "ku": { "title": "Pirtûka “Wêneyên Ji Mîrasa Gelî ya Er-Rahiba” Belgekirina Mîrasa Çandî û Civakî ya Bajarê Dike", "content": "Dimşeq - Capital News
\n\nBelgekirdina mîrasa gelî gavê bingehîn e di parastina nasnameya çandî ya neteweyî de, ji ber ku ev mîras tê de tiştên ku hestên komelî nîşan dide û xasiyeta civaka Sûriyê di derdora nêzîk de û guherînanên nûjen de diyar dike, heye.
\n\nDi vê çarçoveyê de, pirtûka “Wêneyên Ji Mîrasa Gelî ya Er-Rahiba” ya Dr. Hassan Abdul Haq, ku ji hêla Desteya Giştî ya Pirtûkên Sûriyê ve weşandin e, 271 rûpelên qelewê navîn heye û belgeya mîrasa girîng e ku hûrguliyên civaka Er-Rahibayê ji aliyê adetên, rêwîtî û hunerên wê ve tê qeydkirin, wek beşek ji bîra bêberê yên Sûriyê.
\n\nNivîskar di xebata xwe de li ser şehadetên jiyanî yên gelê Er-Rahiba ji tîpên temenî cuda berdest bû, ku herî mezin wan Hecî Mihemed El-Xetîb (li 1932 hatî dinyayê) bû, her weha temaşeyên rastî ya malên kevn û amûrên mîrasî û bîranîn û dîtinên kesane jî tê de hene.
\n\nAbdul Haq dibêje armanca sereke ya xwe ji bo nivîsina vê pirtûkê ew e ku ji winda bûnê vê mîrasa gelî têr bibin, bi taybetî di dema ku têkildarî tune ye û gotinvan û zanînkarên wê mirasê mirin.
\n\nPirtûk wekî lensa sinemayê di nav navçeyên ku şêwazên bajarê kevn çêkiribûn de gezî dike, ji du kanalan romî, Çemê Rahib û Deriyê Mêxane, heta zeviyên qetîn û hêvî û hevkariya li dema cotkarî, avjenî, xwêçûn û xwêdan.
\n\nHer weha pirtûk pêvajoya karên cotkarî ji “Recad” (kesê ku tîrêj ji zeviyê digire bo cihê dersê) heta tîrkirinê belge dike, û çîrokên malbatan xwedî heywan û çêkirina berhemên şîr û pêl dide, ku rûhê civakî û hezkirinê ya jiyana gundî di wê demê de nîşan dide.
\n\nNivîskar beşek taybet ji bo pîşeyê bazgirtinê ya ku bajarê wê bi wê nas bû, dida, hinga wê bajar wek serokê bazên Rojhilatê Navîn tê zanîn, ku di pirtûkê de hunera bazgiranên tarrah (bazgiran bi toran) û çêkirina amûr û pêdiviyên bazgiriyê diyar dike, wek pîşeyek ku di nav mîras, huner û şandeya herêmi de têkildar e.
\n\nPirtûk komê hunerên malxane yên ku nasnameya Er-Rahiba çêkiribûn nîşan dide, wek çêkirina kirêç, belavok, pêl, deraz, kilim, dibs û qehweya têr, her weha çarekirina bi bîrûskan wek beşek ji mîrasa gelî.
\n\nHer wiha pirtûk di ser kevirê Er-Rahiba ya ku bi taybetî bi taybetmendiyên xwe yê bilind nasname dike û kevirekên wê li çiyayên herêma belav bûn, ku kar di nav wan de bû pîşeyek ku ji zayendeyê zayendeyê tê fêr bûn û bi huner û şêwazêk hêja hatibû berdewam kirin.
\n\nPirtûk wêneyên mîrasî dikeve wêneyên hestyar û jiyanî, ku tu dikarî dengên cotkaran û stranên wan bibî, wêneyên çem û bazgirtin û çêkirina dibs bibînî, her weha rêwîtî û bûyerên civakî yên ku bi kêf, zîng û govend û stranên gelî wek Dalaouna û Ataba tije ne.
\n\nGelekî girîngiya pirtûkê di belgekirina rast û li qada xebatê de ye ku ji têcrubeya jiyanî derdikeve, û di parastina bîra gelî ji winda bûnê de alîkar e.
\n\nNivîskar Dr. Hassan Abdul Haq mamoste li beşê dîrokê ya Zanîngeha Dimşeq e, û pirtûk û lêkolînên zanistî zêde hene, wek “Mîmârîya Şahî di Welatên Rêwafidîn de” û “Gerîyeke bo Mari”, û di amadekirina hin beşên Encûmena Erebî de beşdar bûye.
", "tags": [ "mîrasa gelî", "Er Rahiba", "çanda Sûriyê", "bazgirtin", "jiyana gundî", "dîroka Sûriyê", "mîrasa çandî" ] }, "ru": { "title": "Книга «Образы народного наследия Эр-Рахибы» документирует культурное и социальное наследие города", "content": "Дамаск - Capital News
\n\nДокументирование народного наследия является важным шагом в сохранении национальной культурной идентичности, поскольку это наследие содержит элементы, отражающие коллективные чувства и особенности сирийского общества в недавнем прошлом и его современные трансформации.
\n\nВ рамках этой задачи вышла книга «Образы народного наследия Эр-Рахибы» доктора Хассана Абдул Хака, изданная Генеральным сирийским книжным управлением. Книга объемом 271 страница среднего формата представляет собой важный документ, фиксирующий детали жизни сообщества Эр-Рахибы — обычаи, ритуалы и искусства, как часть нематериальной памяти Сирии.
\n\nАвтор опирался на живые свидетельства жителей Эр-Рахибы разных возрастных групп, старейшим из которых является Хадж Мухаммад Аль-Хатиб (родился в 1932 году), а также на прямые наблюдения старых домов, предметов наследия и связанных с ними личных воспоминаний и наблюдений.
\n\nАбдул Хак отмечает, что основной мотив написания книги — страх потерять это народное наследие, особенно в условиях отсутствия документирования и ухода из жизни рассказчиков и знающих людей.
\n\nКнига, словно кинематографический объектив, переносит читателя в сцены, формировавшие облик старого города — от двух римских акведуков, источника Эр-Рахиб и ворот храма до полей и атмосферы сотрудничества в сельском хозяйстве, орошении, пахоте и уборке урожая.
\n\nТакже фиксируются последовательные этапы сельскохозяйственных работ — от «ар-Риджад» (человека, который переносит колосья с поля на место для обмолота) до обмолота, рассказываются истории пастухов и производства молочных и шерстяных изделий, что отражает дух общности и любви, характерный для сельской жизни того времени.
\n\nАвтор выделяет отдельную главу профессии соколиной охоты, которой славился город, ранее известный как столица соколов на Ближнем Востоке. В книге описываются умения охотников-сеточников (таррахин), а также изготовление ими инструментов и принадлежностей для соколиной охоты, рассматриваемой как ремесло, сочетающее наследие, мастерство и региональное значение.
\n\nВ книге выделяется ряд домашних ремёсел, формировавших идентичность Эр-Рахибы, таких как изготовление одеял, подушек, изделий из кожи, лестниц, ковриков, патоки и горького кофе, а также лечение травами как часть народного наследия.
\n\nОсобое внимание уделяется камню Эр-Рахибы, известному своим высоким качеством, с карьерами, расположенными в горах региона, где работа с камнем превратилась в наследственное ремесло, освоенное мастерами с редким мастерством и искусством.
\n\nКнига превращает наследственные сцены в живые чувственные образы: читатель словно слышит голоса и песни жнецов, видит пастбища, соколиную охоту и производство патоки, а также свадебные обряды и социальные мероприятия, наполненные радостью, улюлюканьем, традиционными танцами и народными песнями, такими как Далауна и Атаба.
\n\nЗначение книги заключается в ее точной и полевой документации, основанной на личном опыте, что способствует сохранению народной памяти от исчезновения.
\n\nАвтор, доктор Хассан Абдул Хак, профессор кафедры истории Дамасского университета, имеет несколько публикаций и научных исследований, включая «Королевскую архитектуру в Месопотамии» и «Путешествие в Мари», а также участвовал в редактировании некоторых статей Арабской энциклопедии.
", "tags": [ "народное наследие", "Эр Рахиба", "сирийская культура", "соколиная охота", "сельская жизнь", "история Сирии", "культурное наследие" ] }, "fa": { "title": "کتاب «تصاویر میراث مردمی الرحیبه» میراث فرهنگی و اجتماعی شهر را مستند میکند", "content": "دمشق - Capital News
\n\nمستندسازی میراث مردمی گامی اساسی در حفظ هویت فرهنگی ملی است، زیرا این میراث شامل عناصری است که احساس جمعی را بیان میکند و طبیعت جامعه سوریه را در گذشته نزدیک و تحولات مدرن آن بازتاب میدهد.
\n\nدر این چارچوب، کتاب «تصاویر میراث مردمی الرحیبه» نوشته دکتر حسن عبد الحق، منتشر شده توسط سازمان کل کتاب سوریه، شامل ۲۷۱ صفحه با قطع متوسط است و به عنوان سندی مهم از میراث، جزئیات جامعه الرحیبه را از جمله آداب، رسوم و هنرها ثبت میکند و بخشی از حافظه ناملموس سوریه به شمار میرود.
\n\nنویسنده در تألیف خود بر شهادتهای زنده ساکنان الرحیبه از گروههای سنی مختلف تکیه کرده است که مسنترین آنها حاج محمد الخطيب (متولد ۱۹۳۲) است، همچنین مشاهدات مستقیم از خانههای قدیمی، ابزارهای میراثی و خاطرات و صحنههای شخصی مرتبط را در بر دارد.
\n\nعبد الحق بیان میکند که انگیزه اصلی او برای نگارش این کتاب، نگرانی از گم شدن این میراث مردمی است، به ویژه با نبود ثبت و رفتن راویان و آگاهان آن.
\n\nکتاب مانند لنز سینمایی بین صحنههایی که ویژگیهای شهر قدیم را شکل دادهاند، جابجا میشود؛ از دو کانال رومی، چشمه الراهب و باب المعبد گرفته تا مزارع و فضای همکاری در کشاورزی، آبیاری، شخم و برداشت.
\n\nهمچنین مراحل متوالی کار کشاورزی از «الرّجاد» (فردی که خوشهها را از مزرعه به محل خرمن منتقل میکند) تا خرمنکوبی را مستند میکند و داستانهای چوپانان و تولید محصولات لبنی و پشمی را روایت میکند که روح جمع و محبت را که آن زمان زندگی روستایی را متمایز میکرد، منعکس میکند.
\n\nنویسنده فصلی ویژه به حرفه شکار شاهین اختصاص داده است که شهر به آن شهرت داشت و قدیم به عنوان پایتخت شاهینها در خاورمیانه شناخته میشد؛ کتاب مهارت شکارچیان طراح (شکارچیان شاهین با تور) و ساخت ابزار و ملزومات مرتبط با شاهینپروری را بررسی میکند که این حرفه ترکیبی از میراث، مهارت و حضور منطقهای است.
\n\nکتاب مجموعهای از صنایع خانگی که هویت الرحیبه را شکل دادهاند، مانند ساخت لحاف، بالش، چرم، پلکان، فرش، شیره و قهوه تلخ را برجسته میکند، همچنین درمان با گیاهان دارویی را به عنوان بخشی از میراث مردمی معرفی میکند.
\n\nکتاب بر سنگ الرحیبه که به کیفیت بالای خود شناخته شده و معادن آن در کوههای منطقه پراکنده است، تمرکز دارد؛ کار با این سنگ به حرفهای موروثی تبدیل شده که صنعتگران آن را با مهارت و هنر نادر آموختهاند.
\n\nکتاب صحنه میراثی را به تصویری زنده و حسی تبدیل میکند؛ گویی صدای کارگران برداشت محصول و آوازهایشان را میشنوید، صحنههای مراتع، شکار شاهین و تولید شیره را میبینید، همچنین مراسم عروسی و مناسبتهای اجتماعی پر از شادی، زنگها، رقصهای محلی و آهنگهای مردمی مانند دلاونا و عتابا را مشاهده میکنید.
\n\nاهمیت کتاب در مستندسازی دقیق و میدانی آن است که از تجربه زیسته نشأت گرفته و به حفظ حافظه مردمی از فراموشی کمک میکند.
\n\nنویسنده دکتر حسن عبد الحق استاد بخش تاریخ دانشگاه دمشق است و چندین کتاب و تحقیق علمی دارد، از جمله «معماری سلطنتی در بینالنهرین» و «سفری به ماری»، و در ویرایش چند مدخل دانشنامه عربی مشارکت داشته است.
", "tags": [ "میراث مردمی", "الرحیبه", "فرهنگ سوریه", "شکار شاهین", "زندگی روستایی", "تاریخ سوریه", "میراث فرهنگی" ] } }