دمشق العاصمة نيوز
\n\nعلى مدى قرون، قدم العلماء العرب والمسلمون إرثًا غنيًا في مجال تحقيق النصوص والمخطوطات، حيث جمعوا النسخ المختلفة، وثبتوا النصوص بدقة متناهية، ووضعوا أسسًا علمية منهجية لا تزال مرجعًا للباحثين المعاصرين.
\n\n![](\"uploads/news/43178154260db6007f9bb5ec5e0b8e1e86561805.jpg\")
وفي هذا السياق، أكد الباحث الدكتور ضياء الدين القالش في محاضرته التي ألقاها اليوم في مجمع اللغة العربية بدمشق، تحت عنوان \"صور من جهود القدماء في تحقيق النصوص\"، أن العلماء العرب والمسلمين الأوائل وضعوا منهجًا علميًا دقيقًا لجمع النسخ الخطية والتحقق من صحة النصوص، مما يعكس إلمامهم العميق وفهمهم الواسع للغة العربية وتاريخها الأدبي.
\nوأشار القالش إلى جهود كبار العلماء في جمع النسخ المختلفة وتوثيقها بعناية، مثل شرح القطب الشيرازي لكتاب \"مفتاح العلوم\" للسكاكي، حيث قام بمقارنة النسخ الخطية المتاحة، مما يعكس دقة مناهج التحقيق لديهم، معتبراً أن خبرات الأوائل في ضبط النصوص تشكل الأساس الذي تعتمد عليه مناهج التحقيق العلمية الحديثة.
\n\nوأضاف القالش أن العلماء العرب ركزوا على تحليل الفروق بين النسخ وترجيحها، مع توجيه التصحيحات اللازمة لضمان الدقة، مستعرضًا مثالين: الأول أعمال الجاربردي في حاشيته على \"الكشاف\" التي اهتمت بتوضيح الفروق النحوية الناتجة عن النسخ اليدوي، والثاني أعمال الشيرازي التي تصدت لتصحيحات دقيقة نُقلت بالخطأ.
\n\nتجاوز عمل المحققين مجرد ضبط النصوص، ليشمل تقديم ملاحظات نقدية على أسلوب المؤلف وتركيباته البلاغية، مثل شرح السعد \"مختصر المعاني في علوم البلاغة\"، الذي ناقش بعض المفاهيم البلاغية كالمجاز العقلي والمجاز المركب، مع حرص على تصحيح المفاهيم وتوضيح استخداماتها.
\n\nكما أشار القالش إلى تعليقات المحققين على الشواهد البلاغية والشعرية، مثل التفتازاني الذي حرص على توثيق أصول الأبيات وتصحيح نسبتها، وتتبع الاختلافات بين النسخ وتوضيح الأخطاء، مشددًا على أهمية الفهارس كأداة أساسية تسهل على الباحثين الوصول إلى المعلومات والمراجع.
\n\nأوضح القالش أن المقدمة كانت تحظى بأهمية خاصة لدى المحققين القدماء، حيث يبدأون عادة بترجمة المؤلف والتعريف بسياق عمله، مثل الشهاب الخفاجي الذي قدم مقدمة موسعة في حاشيته على تفسير البيضاوي لتعريف القارئ بأسلوب المؤلف وأهدافه.
\n\nواختتم القالش محاضرته بالتأكيد على أن جهود العلماء العرب والمسلمين الأوائل في تحقيق النصوص وضبطها وتصحيحها وتحليلها ونقدها تمثل حجر الزاوية لمنهج التحقيق الحديث، وأساسًا علميًا يعتمد عليه الباحثون المعاصرون.
\n\nيُذكر أن الدكتور ضياء الدين القالش، من مواليد عربين بريف دمشق عام 1980، حاصل على دكتوراه في اللغة العربية من جامعة دمشق، ويشغل منصب أستاذ مساعد وعضو هيئة تدريس في جامعات سورية وتركية، وله عدة مؤلفات محققة مثل تحقيق كتاب \"الإيضاح لتلخيص المفتاح\" للقزويني، بالإضافة إلى أبحاث علمية محكمة ومشاركات في مؤتمرات دولية.
", "tags": [ "تحقيق النصوص", "اللغة العربية", "مجمع اللغة العربية", "العلوم الإسلامية", "التراث العربي", "التحقيق العلمي", "النصوص العربية", "البلاغة", "النسخ الخطية" ] }, "en": { "title": "Lecture at Damascus Language Academy Reveals Secrets of Scientific Verification of Arabic Texts", "content": "Damascus Capital News
\n\nOver the centuries, Arab and Muslim scholars have contributed a vast heritage in the field of verifying texts and manuscripts, collecting different copies, carefully authenticating texts, and establishing scientific methodological foundations that remain references for contemporary researchers.
\n\nIn this regard, researcher Dr. Diya al-Din al-Qalesh affirmed in his lecture held today at the Arabic Language Academy in Damascus, titled \"Images of the Ancients' Efforts in Text Verification,\" that early Arab and Muslim scholars established a precise scientific methodology for collecting manuscript copies and verifying text authenticity, reflecting their deep knowledge and broad understanding of Arabic and its literary history.
\nAl-Qalesh pointed to the efforts of prominent scholars who meticulously collected and documented different copies, such as Al-Qutb Al-Shirazi's commentary on \"Miftah al-Ulum\" by Al-Sakkaki, where he compared available manuscript copies, demonstrating the accuracy of verification methods. He considered the ancients' expertise in text precision as the foundation upon which modern scientific verification methods rely.
\n\nAl-Qalesh added that Arab scholars focused on analyzing differences and weighing variants among manuscripts by applying necessary corrections to ensure accuracy. He presented two examples: first, Al-Jarbaridi's marginal notes on \"Al-Kashaf,\" which addressed grammatical differences resulting from manual copying errors; second, Al-Shirazi's work that corrected precise errors mistakenly transmitted.
\n\nThe work of researchers went beyond text verification to include critical notes on the author's style and rhetorical structures, such as Al-Sa'd's commentary \"Mukhtasar al-Ma'ani fi Uloom al-Balagha,\" which critiqued certain rhetorical concepts like metaphorical reasoning and compound metaphor, with careful corrections and clarifications of their usage.
\n\nAl-Qalesh also highlighted researchers' annotations on rhetorical and poetic examples, such as Al-Taftazani's adherence to documenting the origins of poetic verses, correcting their attribution, tracing differences among copies, and clarifying errors in attribution. He emphasized the importance of indexes as essential tools facilitating researchers' access to information and references.
\n\nAl-Qalesh explained that introductions held special importance among early researchers, who usually began by translating the author and defining the work's context, such as Al-Shihab Al-Khafaji's extensive introduction in his marginal notes on Al-Baydawi's Tafsir to familiarize readers with the author's style and objectives.
\n\nHe concluded his lecture by affirming that the efforts of early Arab and Muslim scholars in verifying, correcting, analyzing, and critiquing texts constitute the cornerstone of the modern verification methodology and a scientific foundation relied upon by contemporary scholars.
\n\nDr. Diya al-Din al-Qalesh was born in Arbin, Rif Dimashq, in 1980. He holds a PhD in Arabic language from Damascus University and serves as an assistant professor and faculty member at Syrian and Turkish universities. He has several critical editions, including the verification of \"Al-Iydah Li Talkhis Al-Miftah\" by Al-Qazwini, along with peer-reviewed research and participation in international conferences.
", "tags": [ "Text Verification", "Arabic Language", "Arabic Language Academy", "Islamic Sciences", "Arab Heritage", "Scientific Verification", "Arabic Texts", "Rhetoric", "Manuscripts" ] }, "fr": { "title": "Conférence au Centre de la Langue à Damas révèle les secrets de la vérification scientifique des textes arabes", "content": "Damas Capital News
\n\nAu fil des siècles, les savants arabes et musulmans ont légué un riche patrimoine dans le domaine de la vérification des textes et manuscrits, en collectant différentes copies, en authentifiant soigneusement les textes, et en établissant des bases scientifiques méthodologiques qui restent des références pour les chercheurs contemporains.
\n\nDans ce contexte, le chercheur Dr. Diya al-Din al-Qalesh a affirmé lors de sa conférence tenue aujourd'hui à l'Académie de la langue arabe à Damas, intitulée « Images des efforts des anciens dans la vérification des textes », que les premiers savants arabes et musulmans ont établi une méthodologie scientifique précise pour collecter les manuscrits et vérifier l'authenticité des textes, reflétant ainsi leur profonde connaissance et leur large compréhension de la langue arabe et de son histoire littéraire.
\nAl-Qalesh a souligné les efforts des grands savants qui ont collecté et documenté minutieusement différentes copies, comme le commentaire d'Al-Qutb Al-Shirazi sur le « Miftah al-Ulum » d'Al-Sakkaki, où il a comparé les manuscrits disponibles, démontrant la précision des méthodes de vérification. Il considère l'expertise des anciens en matière de précision textuelle comme la base sur laquelle reposent les méthodes modernes de vérification scientifique.
\n\nAl-Qalesh a ajouté que les savants arabes se sont concentrés sur l'analyse des différences et la pondération des variantes entre les manuscrits en appliquant les corrections nécessaires pour garantir l'exactitude. Il a présenté deux exemples : d'abord, les notes marginales d'Al-Jarbaridi sur « Al-Kashaf », qui traitaient des différences grammaticales résultant d'erreurs de copie manuelle ; ensuite, le travail d'Al-Shirazi qui a corrigé des erreurs précises transmises par erreur.
\n\nLe travail des chercheurs a dépassé la simple vérification des textes pour inclure des notes critiques sur le style de l'auteur et les structures rhétoriques, comme le commentaire d'Al-Sa'd « Mukhtasar al-Ma'ani fi Uloom al-Balagha », qui critiquait certains concepts rhétoriques tels que la métaphore raisonnée et la métaphore composée, avec des corrections et clarifications attentives de leur usage.
\n\nAl-Qalesh a également mis en avant les annotations des chercheurs sur les exemples rhétoriques et poétiques, comme l'attachement d'Al-Taftazani à documenter les origines des vers poétiques, corriger leur attribution, suivre les différences entre les copies et clarifier les erreurs d'attribution. Il a souligné l'importance des index comme outils essentiels facilitant l'accès des chercheurs aux informations et références.
\n\nAl-Qalesh a expliqué que les introductions avaient une importance particulière chez les premiers chercheurs, qui commençaient généralement par traduire l'auteur et définir le contexte de l'œuvre, comme Al-Shihab Al-Khafaji qui a présenté une introduction étendue dans ses notes marginales sur le Tafsir d'Al-Baydawi pour familiariser les lecteurs avec le style et les objectifs de l'auteur.
\n\nIl a conclu sa conférence en affirmant que les efforts des premiers savants arabes et musulmans dans la vérification, la correction, l'analyse et la critique des textes constituent la pierre angulaire de la méthodologie moderne de vérification et une base scientifique sur laquelle s'appuient les chercheurs contemporains.
\n\nLe Dr Diya al-Din al-Qalesh est né à Arbin, dans la banlieue de Damas, en 1980. Il est titulaire d'un doctorat en langue arabe de l'Université de Damas et occupe le poste de professeur assistant et membre du corps enseignant dans des universités syriennes et turques. Il a plusieurs éditions critiques à son actif, dont la vérification de « Al-Iydah Li Talkhis Al-Miftah » d'Al-Qazwini, ainsi que des recherches évaluées par des pairs et des participations à des conférences internationales.
", "tags": [ "Vérification des textes", "Langue arabe", "Académie de la langue arabe", "Sciences islamiques", "Patrimoine arabe", "Vérification scientifique", "Textes arabes", "Rhétorique", "Manuscrits" ] }, "tr": { "title": "Şam Dil Akademisi’nde Arap Metinlerinin Bilimsel Doğrulanmasının Sırları Anlatıldı", "content": "Şam Capital News
\n\nYüzyıllar boyunca Arap ve Müslüman alimler, farklı nüshaları toplayarak metinlerin doğruluğunu titizlikle teyit etmiş ve günümüz araştırmacıları için referans oluşturan bilimsel metodolojik temelleri oluşturmuşlardır.
\n\nBu bağlamda, araştırmacı Dr. Diya al-Din al-Qalesh, bugün Şam Arap Dili Akademisi’nde verdiği \"Metinlerin Doğrulanmasında Kadim Çabaların Görüntüleri\" başlıklı konferansta, erken dönem Arap ve Müslüman alimlerin el yazması nüshaları toplamada ve metinlerin doğruluğunu teyit etmede hassas bir bilimsel yöntem geliştirdiklerini, bu durumun Arapça ve edebi tarihine derin bilgi ve geniş anlayışlarını yansıttığını vurguladı.
\nAl-Qalesh, farklı nüshaları titizlikle toplayıp belgeleyen önemli alimlerin çalışmalarına dikkat çekerek, örneğin Al-Sakkaki’nin \"Miftah al-Ulum\" adlı eserine yönelik Al-Qutb Al-Shirazi’nin şerhinde mevcut el yazmaları karşılaştırılarak doğrulama yöntemlerinin hassasiyetinin gösterildiğini belirtti. Eski alimlerin metin doğruluğu konusundaki deneyimlerinin modern bilimsel doğrulama yöntemlerinin temelini oluşturduğunu söyledi.
\n\nAl-Qalesh, Arap alimlerin metinler arasındaki farkları analiz edip gerekli düzeltmeleri yaparak doğruluğu sağlama üzerinde yoğunlaştıklarını, iki örnek verdi: Birincisi, \"Al-Kashaf\" üzerine Al-Jarbaridi’nin dipnotları, elle yapılan kopyalama hatalarından kaynaklanan dilbilgisi farklılıklarını açıklamaya yönelikti; ikincisi ise yanlış aktarılan hataları düzelten Al-Shirazi’nin çalışmalarıydı.
\n\nDoğrulayıcıların çalışmaları sadece metin doğrulamakla kalmayıp, yazarın üslubu ve retorik yapıları üzerine eleştirel notlar da içeriyordu; örneğin \"Mukhtasar al-Ma'ani fi Uloom al-Balagha\" adlı eserde Al-Sa'd, mecazi akıl ve bileşik mecaz gibi bazı retorik kavramları eleştirip kavramların düzeltilmesi ve kullanımlarının açıklanmasına özen göstermiştir.
\n\nAl-Qalesh ayrıca, doğrulayıcıların retorik ve şiir örneklerine yönelik yorumlarına dikkat çekti; örneğin Al-Taftazani, şiir dizelerinin kökenlerini belgeleyip atıflarını düzeltti, nüshalar arasındaki farklılıkları takip etti ve atıf hatalarını açıkladı. Dizilerin araştırmacıların bilgi ve kaynaklara erişimini kolaylaştıran temel araçlar olduğunu vurguladı.
\n\nAl-Qalesh, girişlerin eski doğrulayıcılar arasında özel bir öneme sahip olduğunu, genellikle yazarın tanıtımı ve eserin bağlamının açıklanmasıyla başladığını belirtti; örneğin Al-Shihab Al-Khafaji, Al-Baydawi’nin tefsirine yazdığı dipnotlarda okuyucuyu yazarın üslubu ve amaçlarıyla tanıştıran kapsamlı bir giriş sunmuştur.
\n\nKonferansını, erken dönem Arap ve Müslüman alimlerin metinlerin doğrulanması, düzeltilmesi, analiz edilmesi ve eleştirilmesi konusundaki çabalarının modern doğrulama yönteminin temel taşı olduğunu ve günümüz araştırmacılarının güvendiği bilimsel bir temel oluşturduğunu vurgulayarak tamamladı.
\n\nDr. Diya al-Din al-Qalesh, 1980 yılında Şam kırsalındaki Arbin’de doğdu. Şam Üniversitesi’nde Arap dili alanında doktora sahibi olup, Suriye ve Türkiye üniversitelerinde yardımcı doçent ve öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. \"Al-Iydah Li Talkhis Al-Miftah\" adlı eserin doğrulaması gibi çeşitli kritik eserleri ve hakemli bilimsel araştırmaları ile uluslararası konferans katılımları bulunmaktadır.
", "tags": [ "Metin Doğrulama", "Arap Dili", "Arap Dili Akademisi", "İslami Bilimler", "Arap Mirası", "Bilimsel Doğrulama", "Arap Metinleri", "Retorik", "El Yazmaları" ] }, "ku": { "title": "لێکچەرێک لە کۆمەڵگەی زمان لە شەقامەدا رازیەتی زانستی دەربارەی دەقی عەرەبی دەربڕی", "content": "شەقامە Capital News
\n\nلە ماوەی سەدەکاندا، زانایانی عەرەب و مەسلمان میراثێکی گەورە پێشکەش کردووە لە بوارەکانی راستی دەقی نووسراوەکان و دەستنووسەکان، کۆکردنەوەی وەشانە جیاوازەکان، بە دقتی زۆر دەقی نووسراوەکان بەڕێوەبردن و بنەماکانی زانستی و ڕێگەیەکی ڕەوشتی دامەزراندن کە هێشتا بۆ توێژەرە کۆنترەکان سەرچاوەیەکی گرنگە.
\n\nلە ئەم بوارەدا، توێژەری دکتۆر ضیاء الدین القالش لە لێکچەرێک کە ئەمشەو لە کۆمەڵگەی زمان عەرەبی لە شەقامەدا بەڕێوەبرد، بە ناوی \"وێنەکان لە هەوڵەکانی پێشووەکان لە راستی دەقی نووسراوەکان\"، پشتڕاست کرد کە زانایانی عەرەب و مەسلمانە سەرەتاییەکان ڕێگەیەکی زانستی و ڕەوشتی هەڵبژاردووە بۆ کۆکردنەوەی دەستنووسەکان و دڵنیابوونەوە لە دروستی دەقی نووسراوەکان، کە ئەمە وەک پێناسەیەکی ژور و تێگەیشتی فراوانیان لە زمانی عەرەبی و مێژووی ئەدەبیەتی دەربڕی.
\nالقالش بەرزکردنەوەی هەوڵەکانی زانایانی گەورە کە وەشانە جیاوازەکان بە دقت کۆکردنەوە و بەڵگەکردنەوەیان کرد، وەک وەشانەی شارح القطب الشیرازی لە کتێبی \"مەفتاح العلوم\"ی السکاكی، کە لەوە دا هەوڵیدا وەشانە نووسراوەکانی دەستنووسەکان بڕیاربدات، ئەمە وەک دڵنیاییەکی ڕەوشتی راستی دەقی نووسراوەکان نیشان دەدات، و بەڵێوی دەربڕی ئەوەی کە تاقیکردنەوەکانی پێشووەکان لە دەقی نووسراوەکان بنەمایەکی سەرەکییە کە ئەمڕۆ لەسەرەوەی ڕێگەیەکی زانستی دەربڕی دەقی نووسراوەکان پەیوەندیدارە.
\n\nزیاتر لەوە، القالش زیادە کرد کە زانایانی عەرەب سەرنجیان سەر ڕاگەیاندنی جیاوازی نێوان وەشانە جیاوازەکان و هەڵبژاردنیان کرد، بە شێوەیەکی ڕەوشتی هەڵگرتنی چاککردنەکان بۆ دڵنیابوونەوە لە دروستی دەقی نووسراوەکان، و نموونەیەکی دوو پێشکەش کرد: یەکەم، هەوڵەکانی الجاربردی لە حاشیەی \"الکشاف\" کە سەرنجیان لە ڕاگەیاندنی جیاوازی نێوان وەشانەکان و ڕوونکردنەوەی هەڵەکانی ڕەوشتی دەربڕی دەقی نووسراوەکان دا، دووەم، هەوڵەکانی الشیرازی کە چاککردنە زۆر دروستەکان کە بە هەڵە هاتبوون بڵاوکردنەوە دەستپێکرد.
\n\nکارەکانی دەربڕەکان بڕیارەکەی القالش زیاتر بوو لە تەنها پێشکەشکردنی تێبینیەکانی نێوان ڕێگەی نووسەر و ڕێکخستنەکانی وەربەری، و نموونەیەک پێشکەش کرد، ئەوەی لە شرح السعد بەناوی \"مختصر المعانی فی علوم البلاغة\" هەبوو، کە تێبینیەکانی سەبارەت بە هەندێک بیرکارییەکانی وەربەری وەک مەجاز عقلی و مەجاز مرکب تێدایە، کە لە تێبینیەکانیدا هەوڵیدا بیرکاریەکان چاک بکات و بەکارهێنانیان ڕوون بکات.
\n\nهەروەها القالش سەرنجی خۆی بۆ کێشەی تێبینی سەر شواهدە وەربەری و شێعرەکان لەلایەن دەربڕەکان وەکو التفتازانی، کە بەردەوام بوو لە بەڵگەکردنی سەرچاوەکانی هەژمارە شێعرەکان و چاککردنی پەیوەندیدانیان، و چاودێری جیاوازی نێوان وەشانە جیاوازەکان و ڕوونکردنەوەی هەڵەکان لە پەیوەندیدان، و پێشنیار کرد گرنگی فهرستەکان لە پرۆسەی دەربڕیدا وەک ئامێرێکی سەرەکی کە بە ئاسانیدا یارمەتیدەدات بۆ توێژەرەکان بۆ گەیشتن بە زانیاری و سەرچاوەکان.
\n\nبەپێی القالش پێشەکی لە نێوان دەربڕەکانیدا گرنگی تایبەتی هەبوو، و زۆرجار دەستپێکردنیان بە وەرگێڕانی نووسەر و ناساندنی مەکۆی کارەکە دەکات، وەکو الشهاب الخفاجی کە پێشەکی فراوانی پێشکەش کرد لە حاشیەکەی سەر تێبینی البيضاوي، بۆ ئەوەی خوێندکار بە شێوازی نووسەر و ئامانجەکانی بزانێت.
\n\nالقالش لێکچەرەکەی بە کۆتایی هێنا بە پشتڕاستکردنەوەی ئەوەی کە هەوڵەکانی زانایانی عەرەب و مەسلمانە سەرەتاییەکان لە دەربڕی دەقی نووسراوەکان، چاککردن، ڕاگەیاندن، وەربەری و نقدکردنیان بنەمایەکی سەرەکییە بۆ ڕێگەی دەربڕی نوێ و بنەمایەکی زانستی کە توێژەرە کۆنترەکان پەیوەندیدارن بەوە.\n
\n\nدەربڕەکە ضیاء الدین القالش لە 1980 لە عەربین لە هەولێرەوە لە ناوچەی شەقامەدا لەدایکبووە، و دکتۆرا لە زمانی عەرەبی لە زانکۆی شەقامە هەیە، و بەردەوامە بە وەسیعکردنی مامۆستای یارمەتیدەر و ئەندامی فەرهەنگی لە زانکۆکانی شەقامە و تورکیا، و چەند کتێبێکی دەربڕەوەی هەیە وەک دەربڕی کتێبی \"الإيضاح لتلخيص المفتاح\"ی قزوینی، هەروەها توێژینەوە زانستییەکی پەیوەندیدار و بەشداری لە کۆنگرە نێودەوڵەتییەکان هەیە.", "tags": [ "دەربڕی دەقی نووسراوەکان", "زمانی عەرەبی", "کۆمەڵگەی زمانی عەرەبی", "زانیاری ئیسلامی", "میراثی عەرەبی", "دەربڕی زانستی", "دەقی عەرەبی", "وەربەری", "دەستنووسەکان" ] }, "ru": { "title": "Лекция в Академии языка в Дамаске раскрывает секреты научной проверки арабских текстов", "content": "
Дамаск Capital News
\n\nНа протяжении веков арабские и мусульманские ученые создали богатое наследие в области проверки текстов и рукописей, собирая различные варианты, тщательно проверяя тексты и закладывая научные методологические основы, которые по-прежнему служат ориентиром для современных исследователей.
\n\nВ этой связи исследователь доктор Дия ад-Дин аль-Калеш в своей лекции, проведенной сегодня в Академии арабского языка в Дамаске под названием «Образы усилий древних в проверке текстов», подтвердил, что ранние арабские и мусульманские ученые разработали точную научную методологию для сбора рукописей и проверки подлинности текстов, что отражает их глубокие знания и широкое понимание арабского языка и его литературной истории.
\nАль-Калеш указал на усилия выдающихся ученых, которые тщательно собирали и документировали различные варианты, например, комментарий Аль-Кутба аш-Ширази к книге \"Ключ наук\" Саккаки, где он сравнивал доступные рукописи, демонстрируя точность методов проверки. Он считает, что опыт древних в точной обработке текстов является основой, на которой базируются современные научные методы проверки.
\n\nАль-Калеш добавил, что арабские ученые сосредоточились на анализе различий и сопоставлении вариантов рукописей с необходимыми исправлениями для обеспечения точности. Он привел два примера: первый — работы Аль-Джарбариди в его примечаниях к \"Аль-Кашафу\", которые уделяли внимание грамматическим различиям, возникшим из-за ошибок ручного копирования; второй — работы аш-Ширази, которые исправляли точные ошибки, переданные по ошибке.
\n\nРабота исследователей выходила за рамки простой проверки текстов и включала критические замечания о стиле автора и риторических структурах, например, комментарий Ас-Са'да \"Краткое изложение значений в науках риторики\", в котором критиковались некоторые риторические понятия, такие как умозрительная метафора и сложная метафора, с тщательными исправлениями и разъяснениями их использования.
\n\nАль-Калеш также отметил примечания исследователей к риторическим и поэтическим свидетельствам, например, Тафтазани, который уделял внимание документированию происхождения стихов, исправлению их атрибуции, отслеживанию различий между рукописями и разъяснению ошибок в атрибуции. Он подчеркнул важность указателей как основных инструментов, облегчающих исследователям доступ к информации и источникам.
\n\nАль-Калеш объяснил, что введения имели особое значение у ранних исследователей, которые обычно начинали с перевода автора и определения контекста работы, например, Аш-Шихаб аль-Хафаджи, который представил обширное введение в своих примечаниях к толкованию аль-Байдави, чтобы ознакомить читателей со стилем автора и его целями.
\n\nОн завершил лекцию, подчеркнув, что усилия ранних арабских и мусульманских ученых по проверке, исправлению, анализу и критике текстов представляют собой краеугольный камень современной методологии проверки и научную основу, на которую опираются современные ученые.
\n\nДоктор Дия ад-Дин аль-Калеш родился в 1980 году в Арбине, пригороде Дамаска. Он имеет докторскую степень по арабскому языку от Университета Дамаска, занимает должность доцента и является членом преподавательского состава в университетах Сирии и Турции. Имеет несколько критических изданий, включая проверку книги \"Аль-Ийдахь ли Тальхис аль-Мифтах\" аль-Казвини, а также рецензируемые научные исследования и участие в международных конференциях.
", "tags": [ "Проверка текстов", "Арабский язык", "Академия арабского языка", "Исламские науки", "Арабское наследие", "Научная проверка", "Арабские тексты", "Риторика", "Рукописи" ] }, "fa": { "title": "سخنرانی در مجمع زبان دمشق رازهای تحقیق علمی متون عربی را فاش کرد", "content": "دمشق Capital News
\n\nدر طول قرنها، دانشمندان عرب و مسلمان میراث بزرگی در زمینه تحقیق متون و نسخههای خطی ارائه دادهاند، بهگونهای که نسخههای مختلف را جمعآوری کرده، متون را با دقت بسیار تثبیت نموده و اصول علمی و روشی را پایهگذاری کردهاند که همچنان مرجع پژوهشگران معاصر است.
\n\nدر این زمینه، پژوهشگر دکتر ضیاءالدین القالش در سخنرانی خود که امروز در مجمع زبان عربی دمشق با عنوان «تصاویری از تلاشهای پیشینیان در تحقیق متون» برگزار شد، تأکید کرد که دانشمندان عرب و مسلمان اولیه روش علمی دقیقی را برای جمعآوری نسخههای خطی و صحتسنجی متون پایهگذاری کردند که نشاندهنده دانش عمیق و فهم گسترده آنها از زبان عربی و تاریخ ادبی آن است.
\nالقالش به تلاشهای دانشمندان برجستهای اشاره کرد که نسخههای مختلف را با دقت جمعآوری و مستندسازی کردند، مانند شرح قطب شیرازی بر کتاب «مفتاح العلوم» سکاکی که در آن نسخههای خطی موجود را مقایسه کرده و دقت روشهای تحقیق را نشان میدهد. وی معتقد است که تجربه پیشینیان در تنظیم متون پایهای است که روشهای علمی تحقیق معاصر بر آن استوار است.
\n\nالقالش افزود که دانشمندان عرب بر تحلیل تفاوتها و ارجحیت نسخههای مختلف تمرکز داشتند و اصلاحات لازم را برای تضمین دقت اعمال کردند. وی دو مثال ارائه داد: اول، آثار جاربردی در حاشیه «الکشاف» که به تفاوتهای نحوی ناشی از نسخهبرداری دستی پرداخته است؛ دوم، آثار شیرازی که اصلاحات دقیقی را که به اشتباه منتقل شده بودند، انجام داده است.
\n\nکار محققان فراتر از تنظیم متون بود و شامل ارائه یادداشتهای انتقادی درباره سبک نویسنده و ساختارهای بلاغی نیز میشد، مانند شرح سعد «مختصر المعانی فی علوم البلاغة» که برخی مفاهیم بلاغی مانند مجاز عقلی و مجاز مرکب را نقد کرده و با دقت به تصحیح مفاهیم و توضیح کاربردهای آنها پرداخته است.
\n\nالقالش همچنین به یادداشتهای محققان درباره شواهد بلاغی و شعری اشاره کرد، مانند التفتازانی که به مستندسازی اصل ابیات شعری، اصلاح نسبت آنها، پیگیری تفاوتها بین نسخهها و توضیح اشتباهات در نسبتدهی پایبند بود. وی بر اهمیت فهرستها بهعنوان ابزارهای اساسی که دسترسی پژوهشگران به اطلاعات و منابع را تسهیل میکنند، تأکید کرد.
\n\nالقالش توضیح داد که مقدمه در میان محققان قدیم اهمیت ویژهای داشت و معمولاً با ترجمه نویسنده و معرفی زمینه اثر آغاز میشد، مانند شهاب الخفاجی که مقدمه مفصلی در حاشیه تفسیر بیضاوی ارائه داد تا خواننده را با سبک و اهداف نویسنده آشنا کند.
\n\nاو سخنرانی خود را با تأکید بر این نکته که تلاشهای دانشمندان عرب و مسلمان اولیه در تحقیق، تنظیم، تصحیح، تحلیل و نقد متون، سنگ بنای روش تحقیق مدرن و پایه علمی مورد اعتماد پژوهشگران معاصر است، به پایان رساند.
\n\nدکتر ضیاءالدین القالش متولد عربین در حومه دمشق در سال ۱۹۸۰ است. او دکترای زبان عربی از دانشگاه دمشق دارد و بهعنوان استاد یار و عضو هیئت علمی در دانشگاههای سوریه و ترکیه فعالیت میکند. وی چندین کتاب تحقیقی منتشر کرده است، از جمله تحقیق کتاب «الإيضاح لتلخيص المفتاح» قزوینی، و همچنین دارای مقالات علمی داوری شده و مشارکت در کنفرانسهای بینالمللی میباشد.
", "tags": [ "تحقیق متون", "زبان عربی", "مجمع زبان عربی", "علوم اسلامی", "میراث عربی", "تحقیق علمی", "متون عربی", "بلاغت", "نسخههای خطی" ] } }