يُعد الجامع الكبير في معرة مصرين بريف إدلب تحفة معمارية تروي تاريخ إحدى مدن شمال غرب سوريا، ويتميز بتصميمه المعماري الفريد وزخارفه التي ظلت شاهدة على التحولات التاريخية للمكان.

يعود تاريخ بناء الجامع إلى العصور القديمة، حيث كان في بدايته معبداً وثنياً، ثم تحول إلى كنيسة قبل أن يصبح جامعاً إسلامياً، وشهد مراحل توسعية خلال العهدين المملوكي والعثماني، وبعد استقلال سوريا. ويتميز بقبابه الـ 48 المرتكزة على أعمدة ضخمة، كما يضم في صحنه أربعة خزانات مائية وفق مدير الآثار في إدلب حسّان إسماعيل، مشيراً إلى أن الجامع حافظ على طرازه المعماري حتى الوقت الراهن.

بدوره، أوضح مؤذن الجامع عبد الجواد دعدوش أن الجامع كان شاهداً حياً على تاريخ المدينة ويعد من أبرز جوامع معرة مصرين، ويصلي به أهالي المدينة والقرى المجاورة.

من جهته، أشار عبد المجيد غنيم، معلم متقاعد من أبناء المدينة، إلى أن الجامع الكبير في معرة مصرين يُعد مركزاً للتعليم الديني والثقافي، ويستقطب الزوار والباحثين المهتمين بفن العمارة الإسلامي. وتبلغ مساحته، عدا الباحة، نحو 1200 متر مربع، بينما تضم الباحة سبعة أبواب للحرم تتجه شمالاً، وسبعة أبواب للإيوان الأيمن، ومثلها للإيوان الأيسر.

وأكد غنيم أن الجامع لا يزال يحتفظ بنقوش قديمة تعود للعصور البيزنطية والأموية والمملوكية، ويمثل رمزاً للوحدة الاجتماعية والتواصل بين أبناء المدينة والمناطق المجاورة.

ويشكل الجامع الكبير في معرة مصرين الهوية التاريخية للمدينة، ووجهة لكل من يرغب في التعرف على تراثها الثقافي والديني العريق، إذ تضم معرة مصرين أكثر من 20 موقعاً أثرياً، أشهرها الجامع الكبير.

The Great Mosque in Maarrat Misrin, located in the countryside of Idlib, is an architectural masterpiece that tells the history of one of the cities in northwestern Syria. It is distinguished by its unique architectural design and decorations that have remained witnesses to the historical transformations of the site.

The mosque's construction dates back to ancient times when it initially served as a pagan temple, then transformed into a church before becoming an Islamic mosque. It underwent expansion phases during the Mamluk and Ottoman eras, and after Syria's independence. It features 48 domes supported by massive columns and includes four water reservoirs in its courtyard, according to Idlib's Director of Antiquities, Hassan Ismail, who noted that the mosque has preserved its architectural style to this day.

Meanwhile, the mosque's muezzin, Abdul Jawad Da'doush, explained that the mosque has been a living witness to the city's history and is one of the most prominent mosques in Maarrat Misrin, where residents of the city and surrounding villages pray.

Retired teacher and native of the city, Abdul Majid Ghanim, pointed out that the Great Mosque in Maarrat Misrin serves as a center for religious and cultural education, attracting visitors and researchers interested in Islamic architecture. Its area, excluding the courtyard, is approximately 1200 square meters, while the courtyard includes seven doors to the sanctuary facing north, seven doors to the right iwan, and an equal number to the left iwan.

Ghanim confirmed that the mosque still retains ancient inscriptions dating back to the Byzantine, Umayyad, and Mamluk periods, representing a symbol of social unity and communication among the city's residents and neighboring areas.

The Great Mosque in Maarrat Misrin forms the historical identity of the city and is a destination for anyone wishing to learn about its rich cultural and religious heritage. Maarrat Misrin contains more than 20 archaeological sites, the most famous of which is the Great Mosque.

La Grande Mosquée de Maarrat Misrin, située en périphérie d'Idlib, est un chef-d'œuvre architectural qui raconte l'histoire de l'une des villes du nord-ouest de la Syrie. Elle se distingue par son design architectural unique et ses décorations qui restent témoins des transformations historiques du lieu.

La construction de la mosquée remonte à l'Antiquité, lorsqu'elle servait initialement de temple païen, puis fut transformée en église avant de devenir une mosquée islamique. Elle a connu des phases d'extension durant les périodes mamelouke et ottomane, ainsi qu'après l'indépendance de la Syrie. Elle se caractérise par ses 48 coupoles reposant sur de grandes colonnes, et comprend quatre réservoirs d'eau dans sa cour, selon le directeur des antiquités d'Idlib, Hassan Ismail, qui souligne que la mosquée a conservé son style architectural jusqu'à aujourd'hui.

De son côté, le muezzin de la mosquée, Abdul Jawad Da'doush, a expliqué que la mosquée est un témoin vivant de l'histoire de la ville et constitue l'une des mosquées les plus importantes de Maarrat Misrin, où prient les habitants de la ville et des villages voisins.

Pour sa part, Abdul Majid Ghanim, enseignant à la retraite et natif de la ville, a indiqué que la Grande Mosquée de Maarrat Misrin est un centre d'enseignement religieux et culturel, attirant visiteurs et chercheurs intéressés par l'architecture islamique. Sa superficie, hors cour, est d'environ 1200 mètres carrés, tandis que la cour comprend sept portes menant au sanctuaire orientées vers le nord, sept portes pour l'iwan droit, et autant pour l'iwan gauche.

Ghanim a confirmé que la mosquée conserve encore des inscriptions anciennes datant des périodes byzantine, omeyyade et mamelouke, représentant un symbole d'unité sociale et de communication entre les habitants de la ville et des régions voisines.

La Grande Mosquée de Maarrat Misrin constitue l'identité historique de la ville et une destination pour tous ceux qui souhaitent découvrir son riche patrimoine culturel et religieux. Maarrat Misrin compte plus de 20 sites archéologiques, dont le plus célèbre est la Grande Mosquée.

İdlib kırsalındaki Maarrat Misrin Büyük Camii, kuzeybatı Suriye'deki şehirlerden birinin tarihini anlatan mimari bir başyapıttır. Eşsiz mimari tasarımı ve mekanın tarihsel dönüşümlerine tanıklık eden süslemeleriyle öne çıkar.

Caminin inşası antik çağlara dayanır; başlangıçta bir put tapınağı olarak kullanılmış, ardından bir kiliseye dönüştürülmüş ve sonrasında İslami bir cami olmuştur. Memlük ve Osmanlı dönemlerinde ve Suriye'nin bağımsızlığından sonra genişleme evreleri geçirmiştir. 48 kubbesi büyük sütunlar üzerine oturur ve avlusunda dört su haznesi bulunur. İdlib Arkeoloji Müdürü Hassan İsmail'e göre cami, mimari tarzını günümüze kadar korumuştur.

Caminin müezzini Abdul Cevad Da'duş, caminin şehrin tarihine canlı bir tanıklık ettiğini ve Maarrat Misrin'in en önemli camilerinden biri olduğunu, şehir ve çevre köylerin sakinlerinin burada namaz kıldığını belirtti.

Şehrin emekli öğretmeni Abdul Macid Ganim, Maarrat Misrin Büyük Camii'nin dini ve kültürel eğitim merkezi olduğunu, İslami mimariye ilgi duyan ziyaretçiler ve araştırmacıları çektiğini söyledi. Avlu hariç alanı yaklaşık 1200 metrekaredir. Avluda kuzeye bakan kutsal alana yedi kapı, sağ eyvana yedi kapı ve sol eyvana da yedi kapı bulunur.

Ganim, caminin Bizans, Emevi ve Memlük dönemlerine ait eski yazıtları hâlâ koruduğunu, şehrin sakinleri ve çevre bölgeler arasında sosyal birlik ve iletişimin sembolü olduğunu vurguladı.

Maarrat Misrin Büyük Camii, şehrin tarihsel kimliğini oluşturur ve kültürel ile dini mirasını keşfetmek isteyenler için bir destinasyondur. Maarrat Misrin'de en ünlüsü Büyük Camii olan 20'den fazla arkeolojik site bulunmaktadır.

Mezîna Mescîd li Maarrat Misrinê, ku li derveyî Idlibê ye, yek ji şaheserên mîmârî ye ku dîroka yek ji bajarên bakurê rojhilata Sûriyê dipeyive. Ew bi dizayna mîmârî ya taybet û bezemên ku bûyerên dîrokî yên cîhê şîfrekirin, têne nasîn.

Dîroka avakirina mescîdê vegerê dîroka kevnar e, ku di destpêkê de wekî mabedeke pêxemberî bû, paşê bû kîlîse û piştî wê jî bû mescîdeke Îslamî. Ew di dema Mamlûk û Osmanî û piştî serbestiya Sûriyê de pêvajoyên mezinbûnê hatine kirin. Ew bi 48 kubeyan ku li ser stûnanên mezin radest dikin tê nasîn û di nav avahiyê de çar hêzên avê hene, li gorî rêveberê mirîdariyê ya Idlibê, Hassan Ismail, ku got mescîd heta niha şêwaza mîmârî xwe parastiye.

Ji aliyê xwe, azanxwazê mescîdê Abdul Cevad Da'duş îzah kir ku mescîd bû şahitê zindî ya dîroka bajarê û ji mezintirîn mescîdên Maarrat Misrin e ku xelkê bajar û gundên nêzîk li wir namaz dikin.

Ji aliyê din, mamosteyekê pensîyonekî ji nav bajarê, Abdul Mecîd Ghanîm, îzah kir ku Mezîna Mescîd li Maarrat Misrin navenda perwerdehiya dînî û çandî ye û mêvan û lêkolînerên ku hêvîdar in ji hunera mîmârîya Îslamî têne hez kirin. Qada wê bê avahiyê, li dijî avahiyê, li ser 1200 metreyên kare ye. Avahiya wê hefte derî hene ku ber bi bakurê diçin, hefte derî ji bo iwanê rast û hefte j