انطلقت اليوم في المكتبة الوطنية بدمشق فعاليات ملتقى «الحكاية السورية» الذي تنظمه وزارة الثقافة على مدار ثلاثة أيام، بهدف توثيق الذاكرة الوطنية السورية وضمان نقلها للأجيال القادمة، بمشاركة نخبة من الشخصيات السياسية والثقافية والإعلامية.

ويشمل الملتقى ندوات حول: انطلاق شرارة الثورة السورية والنهوض من تحت الرماد، الجذور التاريخية وإرث النظام السابق، الوضع الجيوسياسي والتهجير والشتات السوري، المعتقلين والمغيبين، النصر وردع العدوان، والفرص والتحديات السياسية والاقتصادية، بالإضافة إلى أمسية شعرية وعرض فيلم بعنوان «الحكاية السورية».

وفي مستهل الملتقى، أكد المستشار الإعلامي لرئاسة الجمهورية أحمد زيدان أن توثيق «الحكاية السورية» يشكل واجباً وطنياً وإنسانياً لحماية الذاكرة الجماعية من التحريف أو النسيان، مشيراً إلى أن حقبة النظام السابق شهدت مآسي كبيرة طالت الإنسان السوري وارتكبت فيها أبشع الجرائم، ما يستوجب تحويل التوثيق إلى مسار مؤسساتي من خلال الدراسات الأكاديمية وإنشاء هيئة وطنية لحفظ أرشيف الأحداث.

ودعا زيدان إلى فتح قنوات تواصل مباشرة مع المواطنين لتلقي قصصهم وشهاداتهم حول جرائم النظام السابق، لا سيما تلك التي لم تُكشف بعد.

وفي الحوار الذي أداره عمار إسماعيل عقب الندوة، أكد وزير الثقافة محمد ياسين الصالح أن الملتقى يشكل خطوة أولى ضمن مشروع وطني متكامل لتوثيق الذاكرة السورية، معلناً بدء العمل على إعداد كتاب توثيقي شامل يصدر قريباً، ليكون مرجعاً للأجيال القادمة والوفود الثقافية الزائرة.

وأوضح أمين عام اتحاد الناشرين السوريين عاطف نموس أن الحضور في هذا الملتقى هم شركاء أساسيون في حفظ السردية الوطنية، مشيراً إلى أن توثيق تاريخ سوريا الحديث يحتاج إلى جهد جماعي ومنهجي، خاصة أن المادة الموثقة عن هذه الحقبة تجاوزت مئات آلاف الصفحات، ويجب تصنيفها وإعدادها علمياً للنشر.

تحدثت الكاتبة ابتسام شاكوش عن تجربتها في توثيق معاناة اللاجئين عبر الأدب الروائي، مؤكدة أن «أدب الثورة والمخيمات» يشكل جزءاً أصيلاً من الذاكرة السورية المعاصرة، وضرورة اعتماده في المناهج الجامعية لتسليط الضوء على الجانب الإنساني في تجربة السوريين.

بدورها، شددت ميساء سعيد من الغوطة الشرقية على أهمية إيصال صوت المدنيين ومعاناتهم إلى جميع أبناء الوطن، وضرورة مشاركة المؤسسات الثقافية والإعلامية في إعادة بناء الوعي الجمعي حول جرائم النظام السابق في مختلف المناطق السورية.

أما الدكتور نوار النجمي فركز على أهمية إعادة كتابة الحكاية السورية من منظور سوري خالص، مقترحاً توظيف الدراما والسينما والوسائط الرقمية الحديثة إلى جانب التوثيق المكتوب لضمان وصول الرسالة إلى مختلف الفئات العمرية.

وأشار الدكتور مؤيد الغزلان إلى أن التجربة السورية في الإدارة المدنية والحوكمة التي طبقها السوريون في المناطق المحررة من سيطرة النظام السابق قبل التحرير شكلت نموذجاً في الصمود والبناء رغم الظروف الصعبة، مؤكداً أن القوة الناعمة المتمثلة بالثقافة والإدارة الواعية كانت من أسباب النهوض الوطني.

ويهدف ملتقى «الحكاية السورية» إلى جمع وتوثيق القصص الفردية والجماعية التي عايشها السوريون خلال سنوات الثورة، ضمن إطار مشروع وطني متكامل يرسخ قيم الانتماء والوعي، ويعيد كتابة التاريخ السوري من منظور أبنائه.

The “Syrian Story” forum kicked off today at the National Library in Damascus, organized by the Ministry of Culture over three days. The event aims to document the Syrian national memory and ensure its transmission to future generations, with the participation of prominent political, cultural, and media figures.

The forum includes panels on: the spark of the Syrian revolution and rising from the ashes, historical roots and the legacy of the former regime, geopolitical situation, displacement and the Syrian diaspora, detainees and the missing, victory and deterrence of aggression, and political and economic opportunities and challenges. It also features a poetry evening and a screening of the film titled “The Syrian Story.”

At the opening, Presidential Media Advisor Ahmed Zidan emphasized that documenting the “Syrian Story” is a national and humanitarian duty to protect collective memory from distortion or forgetfulness. He noted that the era of the former regime witnessed great tragedies affecting the Syrian people and horrific crimes, necessitating institutionalizing documentation through academic studies and establishing a national body to preserve event archives.

Zidan also called for opening direct communication channels with citizens to receive their stories and testimonies about the crimes of the former regime, especially those not yet publicly disclosed.

In a discussion led by Ammar Ismail after the panel, Minister of Culture Mohammad Yassin Al-Saleh stated that the forum represents a first step within a comprehensive national project to document Syrian memory. He announced the commencement of preparing a comprehensive documentary book to be published soon, serving as a reference for future generations and visiting cultural delegations.

Secretary-General of the Syrian Publishers Union, Atef Nammous, explained that the forum attendees are key partners in preserving the national narrative. He pointed out that documenting modern Syrian history requires collective and systematic efforts, especially as the documented material from this period exceeds hundreds of thousands of pages and needs scientific classification and preparation for publication.

Writer Ibtisam Shakoush discussed her experience documenting refugees’ suffering through novelistic literature, affirming that “revolution and camp literature” forms an essential part of contemporary Syrian memory and should be incorporated into university curricula to highlight the human aspect of the Syrian experience.

Maysa Saeed from Eastern Ghouta stressed the importance of conveying civilians’ voices and sufferings to all citizens, and the necessity of cultural and media institutions participating in rebuilding collective awareness about the crimes of the former regime across various Syrian regions.

Dr. Nawar Al-Najmi focused on the importance of rewriting the Syrian story from a purely Syrian perspective, proposing the use of drama, cinema, and modern digital media alongside written documentation to ensure the message reaches different age groups.

Dr. Moayad Al-Ghazlan noted that the Syrian experience in civil administration and governance applied by Syrians in areas liberated from the former regime’s control before liberation formed a model of resilience and construction despite difficult circumstances. He affirmed that the soft power represented by culture and conscious administration was among the reasons for national revival.

The “Syrian Story” forum aims to collect and document individual and collective stories experienced by Syrians during the years of the revolution, within a comprehensive national project that reinforces values of belonging and awareness, and rewrites Syrian history from the perspective of its people.

Le forum « L’Histoire Syrienne » a débuté aujourd’hui à la Bibliothèque Nationale de Damas, organisé par le Ministère de la Culture sur trois jours. L’objectif est de documenter la mémoire nationale syrienne et d’assurer sa transmission aux générations futures, avec la participation d’éminentes personnalités politiques, culturelles et médiatiques.

Le forum comprend des panels sur : l’étincelle de la révolution syrienne et la renaissance des cendres, les racines historiques et l’héritage de l’ancien régime, la situation géopolitique, le déplacement et la diaspora syrienne, les détenus et les disparus, la victoire et la dissuasion de l’agression, ainsi que les opportunités et défis politiques et économiques. Une soirée poétique et la projection du film intitulé « L’Histoire Syrienne » sont également prévues.

Lors de l’ouverture, le conseiller médiatique présidentiel Ahmed Zidan a souligné que documenter « L’Histoire Syrienne » est un devoir national et humanitaire pour protéger la mémoire collective de la déformation ou de l’oubli. Il a noté que l’époque de l’ancien régime a connu de grandes tragédies touchant le peuple syrien et des crimes horribles, ce qui nécessite d’institutionnaliser la documentation par des études académiques et la création d’un organisme national pour préserver les archives des événements.

Zidan a également appelé à ouvrir des canaux de communication directs avec les citoyens pour recueillir leurs histoires et témoignages sur les crimes de l’ancien régime, en particulier ceux qui n’ont pas encore été rendus publics.

Dans une discussion animée par Ammar Ismail après le panel, le ministre de la Culture Mohammad Yassin Al-Saleh a déclaré que le forum constitue une première étape dans le cadre d’un projet national complet visant à documenter la mémoire syrienne. Il a annoncé le début de la préparation d’un livre documentaire complet qui sera publié prochainement, servant de référence pour les générations futures et les délégations culturelles en visite.

Le secrétaire général de l’Union des éditeurs syriens, Atef Nammous, a expliqué que les participants à ce forum sont des partenaires clés dans la préservation du récit national. Il a souligné que la documentation de l’histoire moderne de la Syrie nécessite des efforts collectifs et systématiques, surtout que le matériel documenté de cette période dépasse des centaines de milliers de pages et doit être classé et préparé scientifiquement pour la publication.

La romancière Ibtisam Shakoush a évoqué son expérience dans la documentation des souffrances des réfugiés à travers la littérature romanesque, affirmant que « la littérature de la révolution et des camps » constitue une partie essentielle de la mémoire syrienne contemporaine et doit être intégrée dans les programmes universitaires pour mettre en lumière l’aspect humain de l’expérience syrienne.

Maysa Saeed, de la Ghouta orientale, a souligné l’importance de transmettre la voix des civils et leurs souffrances à tous les citoyens, ainsi que la nécessité pour les institutions culturelles et médiatiques de participer à la reconstruction de la conscience collective concernant les crimes de l’ancien régime dans diverses régions syriennes.

Le Dr Nawar Al-Najmi a insisté sur l’importance de réécrire l’histoire syrienne d’un point de vue purement syrien, proposant d’utiliser le théâtre, le cinéma et les médias numériques modernes en plus de la documentation écrite pour garantir que le message atteigne différentes tranches d’âge.

Le Dr Moayad Al-Ghazlan a indiqué que l’expérience syrienne en administration civile et gouvernance appliquée par les Syriens dans les zones libérées du contrôle de l’ancien régime avant la libération a constitué un modèle de résilience et de construction malgré les circonstances difficiles. Il a affirmé que la puissance douce incarnée par la culture et l’administration consciente a été l’une des raisons de la renaissance nationale.

Le forum « L’Histoire Syrienne » vise à collecter et documenter les récits individuels et collectifs vécus par les Syriens durant les années de la révolution, dans le cadre d’un projet national complet qui renforce les valeurs d’appartenance et de conscience, et réécrit l’histoire syrienne du point de vue de ses habitants.

Suriye Kültür Bakanlığı tarafından üç gün sürecek şekilde düzenlenen “Suriye Hikayesi” forumu, bugün Şam Ulusal Kütüphanesi’nde başladı. Forumun amacı, Suriye ulusal hafızasını belgelemek ve gelecek nesillere aktarmaktır. Etkinlik, siyasi, kültürel ve medya alanlarından seçkin isimlerin katılımıyla gerçekleşiyor.

Forumda, Suriye devriminin kıvılcımı ve küllerden doğuşu, tarihsel kökenler ve eski rejimin mirası, jeopolitik durum, göç ve Suriye diasporası, tutuklular ve kayıplar, zafer ve saldırıların caydırılması, siyasi ve ekonomik fırsatlar ve zorluklar gibi konularda paneller düzenlenecek. Ayrıca şiir gecesi ve “Suriye Hikayesi” adlı filmin gösterimi de yer alıyor.

Forumun açılışında Cumhurbaşkanlığı Medya Danışmanı Ahmed Zidan, “Suriye Hikayesi”nin belgelenmesinin kolektif hafızayı çarpıtmadan veya unutturmadan korumak için ulusal ve insani bir görev olduğunu vurguladı. Eski rejim döneminin Suriye halkına büyük trajediler ve korkunç suçlar yaşattığını belirten Zidan, bu belgelerin akademik çalışmalar ve olay arşivlerini koruyacak ulusal bir kurum oluşturularak kurumsallaştırılması gerektiğini ifade etti.

Zidan, ayrıca eski rejimin suçlarıyla ilgili vatandaşların hikayelerini ve tanıklıklarını doğrudan almak için iletişim kanallarının açılmasını talep etti, özellikle henüz kamuoyuna açıklanmamış olanların.

Panel sonrası Ammar İsmail’in yönettiği sohbette Kültür Bakanı Muhammed Yasin Es-Salih, forumun Suriye hafızasını belgelemek için kapsamlı ulusal bir projenin ilk adımı olduğunu belirtti. Yakında yayımlanacak kapsamlı bir belge kitabının hazırlanmasına başlandığını duyurdu; bu kitap, gelecek nesiller ve kültürel heyetler için bir referans kaynağı olacak.

Suriye Yayıncılar Birliği Genel Sekreteri Atef Nammous, forum katılımcılarının ulusal anlatıyı korumada temel ortaklar olduğunu söyledi. Modern Suriye tarihinin belgelenmesinin kolektif ve sistematik çaba gerektirdiğini, bu döneme ait belgelerin yüz binlerce sayfayı aştığını ve bilimsel olarak sınıflandırılıp yayıma hazırlanması gerektiğini vurguladı.

Yazar İbtisam Şakuş, mülteci acılarını roman edebiyatıyla belgeleme deneyimini anlattı. “Devrim ve kamplar edebiyatı”nın çağdaş Suriye hafızasının önemli bir parçası olduğunu ve üniversite müfredatlarına dahil edilerek Suriyelilerin insani deneyimine ışık tutulması gerektiğini belirtti.

Doğu Guta’dan Maysa Said, sivillerin sesinin ve acılarının ülke halkına ulaştırılmasının önemini vurguladı ve kültürel ile medya kurumlarının eski rejimin suçları hakkında kolektif bilinç oluşturma sürecine katılması gerektiğini ifade etti.

Dr. Nawar En-Necmi, Suriye hikayesinin tamamen Suriye perspektifinden yeniden yazılmasının önemine dikkat çekti ve mesajın farklı yaş gruplarına ulaşmasını sağlamak için drama, sinema ve modern dijital medya kullanımıyla birlikte yazılı belgelenmeyi önerdi.

Dr. Muayyad El-Ghazlan, eski rejimin kontrolünden kurtarılan bölgelerde Suriye halkının uyguladığı sivil yönetim ve yönetişim deneyiminin zor koşullara rağmen direnç ve inşa örneği olduğunu belirtti. Kültür ve bilinçli yönetimle temsil edilen yumuşak gücün ulusal kalkınmanın nedenlerinden biri olduğunu vurguladı.

“Suriye Hikayesi” forumu, devrim yıllarında Suriyelilerin yaşadığı bireysel ve toplu hikayeleri toplamak ve belgelemek, aidiyet ve bilinç değerlerini pekiştiren kapsamlı ulusal bir proje kapsamında Suriye tarihini halkının perspektifinden yeniden yazmak amacıyla düzenleniyor.

Komela “Çîroka Sûriyê” îro li Kütübxaneya Neteweyî ya Şamê dest pê kir, ku ji hêla Wezareta Çandê ve di dema sê rojî de tê rêvebirin. Armanca vê bûyerê belgekirina bîra neteweyî ya Sûriyê û piştgirîkirina wê bo zexmên pêşerojê ye, bi beşdariyê ya kesên siyasî, çandî û medyayê yên navdar.

Komelayê paneleke li ser mîzgeftên din tê de: destpêka şewata şoreşa Sûriyê û rabûna ji bin xûra, rêwiyên dîrokî û mirasa hêzê kevn, rewşa geopolitîk, koçberî û dijîna Sûriyê, girtî û wenda, serkeftin û berxwedana dijminan, û firset û şerên siyasî û aborî. Hêvîyek şîîr û nîşandanî fîlmek bi navê “Çîroka Sûriyê” jî tê de ye.

Di destpêka komelayê de, Şêwirmendê Medyayê ya Serokatiya Komara Sûriyê Ahmed Zidan îfade kir ku belgekirina “Çîroka Sûriyê” bûye karê neteweyî û mirovahî ji bo parastina bîra civakî ji xweya têkçûn an jî ji bîrkirinê, û wisa got ku demê hêzê kevn gelek fîlmekên mezin li ser mirova Sûriyê kir û tê de sûcên qelew jî hatine kirin, ku pêwîst e belgekirin wek rêgehên akademîk û damezrandina komek neteweyî bo parastina arşîva bûyeran bibe.

Jî Zidan daxwaz kir ku rêgehên têkiliyê ya rastî bi gelê ve vebikin da ku çîrok û şehadetên wan li ser sûcên hêzê kevn were wergirtin, bi taybetî yên ku hîn nehatiye vekirin.

Di gotûbêja ku piştî paneleke Ambar Ismail rêvebirî kir, Wêzîrê Çandê Muhammed Yasin Es-Salih îfade kir ku vê komelayê yekem gav e di nav projeya neteweyî ya tevahî de bo belgekirina bîra Sûriyê, û ragihand ku dest pê kirine li ser amadekirina pirtûka belgekirinê ya tevahî ku di demek nêzîk de weşan dibe, da ku bibe rêber bo zexmên pêşerojê û heyetên çandî yên serdana dikin.

Serokê Giştî ya Yekîtiya Weşanvanên Sûriyê Atef Nammous îzah kir ku beşdarên vê komelayê hevparên bingehîn in di parastina çîroka neteweyî de, û belgekirina dîroka nûjen a Sûriyê pêwîstiya xebatên komalî û rêbazî ye, bi taybetî ku materyala belgekirî yên vê demê zêdetir ji sed hezar rûpelan e û divê wan bi zanistî kategorî û amade kirin bo weşanê.

Nivîskarê Ibtisam Shakoush li ser tecrubeya xwe ya belgekirina azabên penaberan bi rêya edebiyata romanî axivî, û îfade kir ku “Edebiyata şoreşê û kampan” beşek bingehîn e ji bîra nûjen a Sûriyê, û pêwîst e ku di dersên zanîngehî de were qebûlkirin da ku rûmeta mirovahiyê li ser tecrubeya Sûriyêyan were nîşandan.

Jî Mîsa Saîd ji Gûta Rojhilatê ser girîngiya gihandina dengê sivîlan û azabên wan bo hemû gelê welatê xwe, û pêwîstiya beşdariya rêveberiyên çandî û medyayî di avakirina agahdariyê ya civakî li ser sûcên hêzê kevn di herêmên cûda yên Sûriyê de, jî bûye temaşe.

Dr. Nawar En-Necmî ser girîngiya nûvekirina çîroka Sûriyê ji çavkaniyêkî temamî ya Sûriyêyan ragihand, û pêşniyar kir ku dramayê, sinema û medyayên dijîtalên nûjen bi hev re bi belgekirina nivîsî were bikaranîn da ku peyam bi her temenê bigihêje.

Dr. Moayad El-Ghazlan îzah kir ku tecrubeya Sûriyê di rêveberiya sivîl û hukûmetê de ku Sûriyeyan li herêmên azadkirî ji desthilata hêzê kevn berî azadkirinê kirin, modela berxwedan û avakirinê bû her çend rewşên dijwar hebûn, û îfade kir ku hêza nerm ku di çand û rêveberiya hişyar de têne nîşandan, yek ji sedemên rabûna neteweyî bûye.

Armanca Komela “Çîroka Sûriyê” berhevkirin û belgekirina çîrokên kesane û civakî yên ku Sûriyeyan di salên şoreşê de jiyan, di nav projeya neteweyî ya tevahî de ye ku nirxên tevlîbûn û agahdariyê radest dike û dîroka Sûriyê ji çavkaniyêkî xweşxwaz re nûve dike.