![](\"uploads/news/b67a61164417b87a8db86263bb15afedf10df1d2.jpg\")
![](\"uploads/news/f1b1b5d3164e168a6bbb11a1251e4330d2b91f37.jpg\")
![](\"uploads/news/f54df0410eadf8930b221fb8b33bd65952452d72.jpg\")
دمشق-العاصمة نيوز
\n\nشهدت مسيرة العالم الراحل موفق دعبول العديد من المحطات العلمية والتعليمية المهمة، التي تم تسليط الضوء عليها خلال ندوة أقيمت في المركز الثقافي بحي الميدان الدمشقي.
\n\nنظمت الندوة مديرية الثقافة في دمشق بالتعاون مع مجمع اللغة العربية ودار هارون الرشيد للعلوم والثقافة، حيث تحدث المشاركون من باحثين وأكاديميين عن مناقب العالم الراحل، باعتباره أحد أبرز علماء الرياضيات واللغة العربية في سوريا، ومسيرته العلمية والعملية التي امتدت لأكثر من 80 عاماً.
\n\nتحدث المهندس ياسر حلاوي عن الجوانب الإدارية والاجتماعية في حياة دعبول، مشيراً إلى أنه كان نموذجاً للإخلاص والعطاء، إذ تولى رئاسة جمعيتي بدر الدين الحسني ورعاية المسجونين وأسرهم، اللتين كانتا تعانيان من الفساد الإداري والمالي، فحوّلهما إلى مؤسستين ناجحتين ذات مردود مالي واجتماعي كبير، لا سيما مع إطلاق مشاريع إنتاجية داخل السجون أسهمت في تأهيل السجناء مهنياً واجتماعياً ومنحهم أجوراً لقاء عملهم.
\n\nمن جهته، أوضح الباحث محمود الحسن من مجمع اللغة العربية أن دعبول كان شخصية عصامية جمعت بين العلم والإيمان، وبين الرياضيات واللغة العربية، مؤكداً أنه كان يعيش بين الناس ويشاركهم تفاصيل حياتهم، مما جعله قريباً من الواقع وأحد النماذج المضيئة في الأخلاق والالتزام.
\n\nاستعرض الأكاديمي والباحث في العلوم المالية والاقتصادية هاني مكي الحسني الجزائري أبرز إنجازات الراحل، موضحاً أنه كان من مؤسسي كلية الهندسة المعلوماتية بجامعة دمشق، وألف أكثر من أربعين كتاباً في مختلف فروع الرياضيات، بالإضافة إلى عشرات المقالات المنشورة في الموسوعة العربية، وكان عضواً فاعلاً في أربع لجان بمجمع اللغة العربية تتعلق بالمصطلحات والمعاجم والنشر الثقافي وعلوم الرياضيات.
\n\nاتفق المشاركون في الندوة على أن دعبول شكّل أحد أعمدة النهضة العلمية في سوريا والعالم العربي، لما قدمه من مؤلفات ومبادرات ومشاريع علمية واقتصادية وخيرية، معتبرين أن وفاته في 24 شباط 2021 كانت خسارة كبيرة للأوساط العلمية والثقافية، لكن أثره سيظل حيّاً من خلال العلم الذي تركه والأجيال التي تتلمذت على نهجه.
\n\nيُذكر أن موفق دعبول من مواليد دمشق عام 1936، خرّيج قسم الرياضيات في جامعة دمشق وحاصل على الدكتوراه من النمسا، وشغل عدة مناصب منها نائب رئيس جامعة دمشق للشؤون العلمية وعضو مجمع اللغة العربية، وكان مثالاً للعالم العامل الذي جمع بين المعرفة والإنسانية.
\n\nDamascus - Al-Asima News
\n\nThe journey of the late scholar Mouaffaq Daaboul was marked by numerous significant scientific and educational milestones, which were highlighted during a seminar held at the Cultural Center in the Al-Midan neighborhood of Damascus.
\n\nThe seminar, organized by the Directorate of Culture in Damascus in cooperation with the Arabic Language Academy and Haroun Al-Rashid House for Science and Culture, featured researchers and academics who spoke about the virtues of the late scholar, regarded as one of Syria's most prominent mathematicians and Arabic language experts, and his scientific and professional career spanning over 80 years.
\n\nEngineer Yasser Halawi discussed the administrative and social aspects of Daaboul's life, noting that he was a model of dedication and generosity. He chaired the Badr Al-Din Al-Husseini and Prisoners' Families Care Associations, which were suffering from administrative and financial corruption, transforming them into successful institutions with significant financial and social returns, especially through launching productive projects inside prisons that contributed to the professional and social rehabilitation of prisoners and provided them wages for their work.
\n\nMohammad Al-Hassan, a researcher at the Arabic Language Academy, explained that Daaboul was a self-made figure combining science and faith, mathematics and Arabic language. He lived among people and shared their life details, making him close to reality and one of the shining examples of ethics and commitment.
\n\nAcademic and financial-economic researcher Hani Maki Al-Husseini Al-Jazairi reviewed the late scholar's key achievements, stating that he was one of the founders of the Faculty of Informatics Engineering at Damascus University. He authored more than forty books in various branches of mathematics, in addition to dozens of articles published in the Arabic Encyclopedia. He was an active member of four committees at the Arabic Language Academy related to terminology, dictionaries, cultural publishing, and mathematical sciences.
\n\nParticipants unanimously agreed that Daaboul was one of the pillars of the scientific renaissance in Syria and the Arab world, given his contributions through writings, initiatives, and scientific, economic, and charitable projects. They considered his death on February 24, 2021, a great loss to scientific and cultural circles, but his impact remains alive through the knowledge he left behind and the generations educated according to his path.
\n\nIt is worth mentioning that Mouaffaq Daaboul was born in Damascus in 1936, graduated from the Mathematics Department at Damascus University, earned his doctorate from Austria, held several positions including Vice President of Damascus University for Scientific Affairs and member of the Arabic Language Academy, and was an exemplary scholar who combined knowledge with humanity.
\n\nDamas - Al-Asima News
\n\nLe parcours du défunt savant Mouaffaq Daaboul a été jalonné de nombreuses étapes scientifiques et éducatives importantes, mises en lumière lors d'un séminaire organisé au Centre culturel du quartier Al-Midan à Damas.
\n\nLe séminaire, organisé par la Direction de la culture à Damas en coopération avec l'Académie de la langue arabe et la Maison Haroun Al-Rachid pour les sciences et la culture, a réuni des chercheurs et universitaires qui ont évoqué les mérites du défunt savant, considéré comme l'un des mathématiciens et experts de la langue arabe les plus éminents de Syrie, ainsi que sa carrière scientifique et professionnelle qui s'est étendue sur plus de 80 ans.
\n\nL'ingénieur Yasser Halawi a abordé les aspects administratifs et sociaux de la vie de Daaboul, soulignant qu'il était un modèle de dévouement et de générosité. Il a présidé les associations Badr Al-Din Al-Husseini et de Soutien aux familles des prisonniers, qui souffraient de corruption administrative et financière, les transformant en institutions prospères avec des retombées financières et sociales importantes, notamment grâce au lancement de projets productifs à l'intérieur des prisons qui ont contribué à la réhabilitation professionnelle et sociale des détenus et leur ont permis de recevoir des salaires pour leur travail.
\n\nDe son côté, le chercheur Mahmoud Al-Hassan de l'Académie de la langue arabe a expliqué que Daaboul était une personnalité autodidacte alliant science et foi, mathématiques et langue arabe. Il vivait parmi les gens et partageait les détails de leur vie, ce qui le rendait proche de la réalité et l'un des exemples brillants d'éthique et d'engagement.
\n\nL'académicien et chercheur en sciences financières et économiques Hani Maki Al-Husseini Al-Jazairi a présenté les principales réalisations du défunt, précisant qu'il était l'un des fondateurs de la Faculté d'ingénierie informatique de l'Université de Damas. Il a écrit plus de quarante livres dans divers domaines des mathématiques, en plus de dizaines d'articles publiés dans l'Encyclopédie arabe. Il était membre actif de quatre comités à l'Académie de la langue arabe liés à la terminologie, aux dictionnaires, à l'édition culturelle et aux sciences mathématiques.
\n\nLes participants ont unanimement convenu que Daaboul était l'une des pierres angulaires de la renaissance scientifique en Syrie et dans le monde arabe, en raison de ses contributions à travers ses écrits, initiatives, projets scientifiques, économiques et caritatifs. Ils ont considéré que son décès le 24 février 2021 constituait une grande perte pour les milieux scientifiques et culturels, mais son impact reste vivant à travers le savoir qu'il a laissé et les générations formées selon sa voie.
\n\nIl convient de mentionner que Mouaffaq Daaboul est né à Damas en 1936, diplômé du département de mathématiques de l'Université de Damas, titulaire d'un doctorat d'Autriche, ayant occupé plusieurs postes dont celui de vice-président de l'Université de Damas aux affaires scientifiques et membre de l'Académie de la langue arabe. Il était un savant exemplaire alliant connaissance et humanité.
\n\nŞam - El-Asima Haber
\n\nMerhum bilim insanı Müfak Dabul’un kariyeri, Şam’ın El-Meydan mahallesindeki Kültür Merkezi’nde düzenlenen bir seminerde ışık tutulan birçok önemli bilimsel ve eğitimsel dönüm noktasıyla doluydu.
\n\nŞam Kültür Müdürlüğü, Arap Dili Akademisi ve Harun Reşid Bilim ve Kültür Evi iş birliğiyle düzenlenen seminerde, araştırmacılar ve akademisyenler, merhum bilim insanının erdemlerinden bahsetti. Dabul, Suriye’nin önde gelen matematik ve Arap dili uzmanlarından biri olarak kabul ediliyor ve 80 yılı aşkın süren bilimsel ve mesleki kariyeri ele alındı.
\n\nMühendis Yaser Halavi, Dabul’un hayatındaki idari ve sosyal yönlerden söz ederek, onun fedakarlık ve adanmışlık örneği olduğunu belirtti. İdari ve mali yolsuzluklarla mücadele eden Badr El-Din El-Huseni ve Mahkum Ailelerine Yardım Dernekleri’ne başkanlık etti ve bu kurumları önemli finansal ve sosyal getirileri olan başarılı kuruluşlara dönüştürdü. Özellikle hapishanelerde başlatılan üretim projeleri, mahkumların mesleki ve sosyal rehabilitasyonuna katkıda bulunarak, çalışmaları karşılığında ücret almalarını sağladı.
\n\nArap Dili Akademisi’nden araştırmacı Mahmoud El-Hassan, Dabul’un bilim ve inancı, matematik ve Arap dilini bir araya getiren kendi kendini yetiştirmiş bir şahsiyet olduğunu açıkladı. İnsanlarla iç içe yaşadı ve hayatlarının detaylarını paylaştı; bu da onu gerçekliğe yakın ve etik ile bağlılıkta parlak bir örnek haline getirdi.
\n\nMali ve ekonomik bilimler akademisyeni ve araştırmacısı Hani Maki El-Huseni El-Cezairi, merhumun başlıca başarılarını özetledi. Dabul’un Şam Üniversitesi Bilişim Mühendisliği Fakültesi’nin kurucularından biri olduğunu, matematiğin çeşitli dallarında kırkın üzerinde kitap yazdığını ve Arap Ansiklopedisi’nde onlarca makale yayımladığını belirtti. Ayrıca, terminoloji, sözlükler, kültürel yayıncılık ve matematik bilimleriyle ilgili dört komitede aktif üye olarak görev yaptı.
\n\nSeminere katılanlar, Dabul’un Suriye ve Arap dünyasında bilimsel uyanışın temel taşlarından biri olduğunu, yazdığı eserler, girişimler ve bilimsel, ekonomik ve hayır projeleriyle bunu kanıtladığını vurguladılar. 24 Şubat 2021’deki vefatının bilim ve kültür çevreleri için büyük bir kayıp olduğunu, ancak bıraktığı bilgi ve izinden öğrenen nesillerle etkisinin canlı kalacağını belirttiler.
\n\nMüfak Dabul’un 1936’da Şam’da doğduğu, Şam Üniversitesi Matematik Bölümü mezunu olduğu, Avusturya’dan doktora derecesi aldığı, Şam Üniversitesi Bilimsel İşlerden Sorumlu Başkan Yardımcılığı ve Arap Dili Akademisi üyeliği gibi birçok görev üstlendiği ve bilgi ile insanlığı bir araya getiren örnek bir bilim insanı olduğu hatırlatıldı.
\n\nشەقام - هەواڵەکانی سەرەکی
\n\nمێژووی زانای مەروڤی مەوتی موفەق دعبول بە پڕی زانیاری و فێرکاری زانستی و خوێندنی زۆر، کە لە نێوان ئەم بوارانەدا لە نێو نۆدێکەک لە کەلتوری مەیدان لە شەقام ڕووناک دەکرایەوە.
\n\nئەم نۆدێیە کە بە هاوکاری بەڕێوەبردنی کەلتور لە شەقام، کۆمەلگای زمانی عەرەبی و خانووی هارون الرشید بۆ زانست و کەلتور ڕێکخرا، لە ناوەندی زانایان و خوێندکاران و توێژەرانی زانستی دا، لەبارەی تایبەتمەندیەکانی زانای مەروڤی مەوت، کە یەکێک لە زانایانی ناوازەی ریاضی و زمانی عەرەبی لە سۆریا بوو، وتووێژ کرا لەسەر کەریە و کارە زانستیەکانیدا کە بەرەو ٨٠ ساڵ دراوە.
\n\nمهندس یاسەر حەلاوی لەبارەی تەواوەتی کارەکانی ئەدمی و کۆمەڵایەتی دعبول وتی، ئەو نموونەیەکی وفاداری و خزمەتگوزاری بوو، کە سەرۆکی کۆمەڵگەکانی بدرالدین الحسنی و چاودێری زندانیان و خێزانەکانیان بوو، کە پێشتر لە کێشەی فاسادی بەڕێوەبردنی و داراییی دا گەڕاوە، بۆ کۆمەڵگەیەکی سەرکەوتوو گۆڕاوە کە تایبەتمەندی دارایی و کۆمەڵایەتی زۆر هەیە، بە تایبەتی لە کاتی دامەزراندنی پرۆژەکانی بەرهەمهێنانی ناو زندانەکان کە یارمەتی دایدات بۆ چاکسازی کارەکانی زندانیان لە هەردوو لاپەڕەی کۆمەڵایەتی و پەروەردەیی و دابینکردنی مووچە بۆ ئەوانەی کار دەکەن.
\n\nلە لایەن محمود الحسن، توێژەری کۆمەلگای زمانی عەرەبی، ڕووناک کرا کە دعبول کەسایەتیەکی خۆفێر بوو کە زانست و باوەڕ و ریاضی و زمانی عەرەبی لەگەڵدا گەڕاند، وەڵامەکەی ئەوە بوو کە لە نێوان خەڵکدا ژیانیان بەشداری دەکرد و ئەم کارەیە هەڵسەنگاندنی ڕاستەقینەیەکی زۆر بوو بۆ ئەخلاق و بەرپرسیاربوون.
\n\nهەروەها، زانای زانستی دارایی و ئابووری هانی مکی الحسنی الجزایری سەردانی گرنگترین ئەنجامە زانستییەکانی مەروڤی مەوت کرد، و ڕووناکی دا کە ئەو بەرەوپێشەوانی کۆلێژی ئینفۆرماتیکی زانکۆی شەقام بوو، و زیاتر لە چەوار ساڵی پەرتووک نووسیوە لە بوارە جۆراوجۆری ریاضیەکان، هەروەها چەندین وتار لە موسوعەی عەرەبی بڵاوکراونەتەوە، و ئەندامی چالاکی چوار کۆمیتەی کۆمەلگای زمانی عەرەبی بوو کە پەیوەندیدار بە وشەنامەکان و فەرهەنگەکان و بڵاوکردنەوەی کەلتوری و زانستی ریاضیەکان بوون.
\n\nهەموو بەشدارییەکان لە نۆدێکەکەدا ڕازی بوون کە دعبول یەکێک لە ستونەکانی نوێکردنەوەی زانستی لە سۆریا و جیهانی عەرەبی بوو، بۆ ئەوەی کە نووسینەکان و هەوڵەکان و پرۆژە زانستی و ئابووری و خێرخوازییەکانیش هەبوو، و گەڕانەوەی ئەوە لە ٢٤ شوبات ٢٠٢١ کەوتەوە کە خسارەیەکی گەورە بۆ کۆمەڵە زانستی و کەلتوری بوو، بەڵام کاریگەرییەکەی بەرز دەبێت بەو زانستەی کە بەردەست دا و نەوەکان کە لە ڕێگەی ئەوە فێر بوون.
\n\nبە یادی موفەق دعبول کە لە ساڵی ١٩٣٦ لە شەقام لە دایک بوو، خاوەن دەرچوونی زانکۆی ریاضی لە زانکۆی شەقام و دکتۆرایەتی لە ئوستریا، و چەندین ناوەندی جێگیرکردووە، وەک ناوبەری زانکۆی شەقام بۆ کارە زانستی و ئەندامی کۆمەلگای زمانی عەرەبی، و نموونەی زانای کارگر کە زانیاری و مرۆڤایەتی لەگەڵدا هەبوو.
\n\nДамаск - Аль-Асима Ньюс
\n\nЖизненный путь покойного ученого Муфака Даабула был отмечен многочисленными важными научными и образовательными этапами, которые были освещены на семинаре в культурном центре района Аль-Мидан в Дамаске.
\n\nСеминар, организованный Дирекцией культуры Дамаска совместно с Академией арабского языка и Домом науки и культуры Харун ар-Рашид, собрал исследователей и академиков, которые говорили о заслугах покойного ученого, признанного одним из ведущих математиков и специалистов по арабскому языку в Сирии, и его научной и профессиональной карьере, продолжавшейся более 80 лет.
\n\nИнженер Яссер Халави рассказал об административных и социальных аспектах жизни Даабула, отметив, что он был примером преданности и щедрости. Он возглавлял ассоциации Бадр ад-Дин аль-Хусейни и поддержки заключенных и их семей, которые ранее страдали от административной и финансовой коррупции, преобразовав их в успешные учреждения с значительной финансовой и социальной отдачей, особенно благодаря запуску производственных проектов в тюрьмах, способствовавших профессиональной и социальной реабилитации заключенных и предоставлявших им заработную плату за их труд.
\n\nИсследователь Академии арабского языка Махмуд аль-Хасан отметил, что Даабул был самоучкой, объединившим науку и веру, математику и арабский язык. Он жил среди людей и разделял с ними детали их жизни, что делало его близким к реальности и одним из ярких примеров этики и преданности.
\n\nАкадемик и исследователь в области финансов и экономики Хани Маки аль-Хусейни аль-Джазайри представил основные достижения покойного, отметив, что он был одним из основателей факультета инженерии информатики Дамасского университета. Он написал более сорока книг по различным разделам математики, а также десятки статей, опубликованных в Арабской энциклопедии. Был активным членом четырех комитетов Академии арабского языка, связанных с терминологией, словарями, культурным изданием и математическими науками.
\n\nУчастники семинара единодушно согласились, что Даабул был одним из столпов научного возрождения в Сирии и арабском мире благодаря своим трудам, инициативам и научным, экономическим и благотворительным проектам. Они посчитали его смерть 24 февраля 2021 года большой потерей для научных и культурных кругов, но его влияние останется живым благодаря знаниям, которые он оставил, и поколениям, обученным по его методу.
\n\nСтоит отметить, что Муфак Даабул родился в Дамаске в 1936 году, окончил факультет математики Дамасского университета, получил докторскую степень в Австрии, занимал несколько должностей, включая заместителя ректора Дамасского университета по научным вопросам и члена Академии арабского языка, и был примером ученого, который сочетал знания и гуманизм.
\n\nدمشق - پایتخت نیوز
\n\nمسیر علمی زندهیاد موفق دعبول با چندین مرحله مهم علمی و آموزشی همراه بود که در نشستی در مرکز فرهنگی محله میدان دمشق مورد توجه قرار گرفت.
\n\nاین نشست که توسط اداره فرهنگ دمشق با همکاری مجمع زبان عربی و خانه علوم و فرهنگ هارون الرشید برگزار شد، پژوهشگران و دانشگاهیان در آن از ویژگیهای این دانشمند برجسته سخن گفتند. دعبول یکی از برجستهترین دانشمندان ریاضی و زبان عربی در سوریه بود که مسیر علمی و حرفهای او بیش از ۸۰ سال به طول انجامید.
\n\nمهندس یاسر حلاوی درباره جنبههای مدیریتی و اجتماعی زندگی دعبول گفت که او نمونهای از وفاداری و ایثار بود. دعبول ریاست انجمنهای بدرالدین الحسنی و حمایت از زندانیان و خانوادههایشان را برعهده داشت که پیشتر با فساد اداری و مالی مواجه بودند و او آنها را به مؤسساتی موفق با بازده مالی و اجتماعی قابل توجه تبدیل کرد. به ویژه با راهاندازی پروژههای تولیدی در داخل زندانها که به توانمندسازی حرفهای و اجتماعی زندانیان کمک کرد و حقوقی در ازای کارشان به آنها پرداخت میشد.
\n\nمحمود حسن، پژوهشگر مجمع زبان عربی، توضیح داد که دعبول شخصیتی خودساخته بود که علم و ایمان، ریاضیات و زبان عربی را در هم آمیخته بود. او در میان مردم زندگی میکرد و در جزئیات زندگی آنها سهیم بود، که این امر او را به واقعیت نزدیک و یکی از نمونههای برجسته اخلاق و تعهد تبدیل کرد.
\n\nهانی مکی الحسنی الجزایری، دانشگاهی و پژوهشگر علوم مالی و اقتصادی، مهمترین دستاوردهای دعبول را مرور کرد و گفت که او یکی از بنیانگذاران دانشکده مهندسی انفورماتیک دانشگاه دمشق بود و بیش از چهل کتاب در شاخههای مختلف ریاضیات تألیف کرده بود. همچنین دهها مقاله در دانشنامه عربی منتشر کرده و عضو فعال چهار کمیته در مجمع زبان عربی بود که به اصطلاحات، فرهنگها، نشر فرهنگی و علوم ریاضی مرتبط بودند.
\n\nشرکتکنندگان در نشست اتفاق نظر داشتند که دعبول یکی از ستونهای نهضت علمی در سوریه و جهان عرب بود، به دلیل تألیفات، ابتکارات و پروژههای علمی، اقتصادی و خیریهای که ارائه داد. آنها مرگ او در ۲۴ فوریه ۲۰۲۱ را خسارتی بزرگ برای جامعه علمی و فرهنگی دانستند، اما تأثیر او از طریق دانش به جا مانده و نسلهایی که از روش او آموزش دیدهاند، زنده خواهد ماند.
\n\nشایان ذکر است موفق دعبول متولد دمشق در سال ۱۹۳۶ بود، فارغالتحصیل رشته ریاضی از دانشگاه دمشق و دارای دکترا از اتریش، سمتهای متعددی از جمله معاون رئیس دانشگاه دمشق در امور علمی و عضو مجمع زبان عربی را بر عهده داشت و نمونهای از دانشمندی فعال بود که دانش و انسانیت را با هم داشت.
\n\n