دمشق-العاصمة نيوز
\nفي قلب غوطتي دمشق الشرقية والغربية، ترك السلاح الكيماوي الذي استخدمته سلطة النظام السابق أثره العميق على حياة السكان، مخلفاً ذكريات مأساوية وقصصاً لا تُمحى، ورغم ذلك، قاوم أبطال هذه الحكايات اليأس وتمسكوا بخيوط الأمل بعد تحرير البلاد لبناء حياة جديدة تأمل أن تعيد لهم العدالة الانتقالية حقوقهم.
\nعدد من الناجين من مجازر الكيماوي في ريف دمشق، رووا بعض المشاهد والأحداث التي عاشوها خلال تلك الجرائم التي لا تُنسى، موضحين تجربتهم الشخصية مع الألم والمعاناة التي تركت أثراً واضحاً عليهم جسدياً ونفسياً.
\nفي ذلك اليوم الأسود من آب 2013، كانت جودي مخيبر طفلة تبلغ من العمر عشر سنوات حين غطّت مادة الكيماوي سماء معضمية الشام بريف دمشق، ووسط حالة من الخوف والاختناق، لفظ شقيقها الرضيع كرم أنفاسه الأخيرة بين يدي والدته، وظن الجميع أنه رحل بلا عودة، فغُسّل وكُفّن مع الشهداء، لكن أثناء الاستعداد لدفنه، عطس فجأة وعاد إلى الحياة، وكانت تلك المعجزة التي أعادت الأمل لبيت محاصر بالموت.
\nوصفت جودي تلك اللحظة بأنها نقطة فاصلة في حياتها وقالت: “نحن عائلة ماتت ثم عاشت من جديد”، ومن هذه التجربة المريرة حملت جودي رسالة واحدة وهي التمسك بالحياة رغم كل شيء، لذا قررت دراسة اللغة الإنجليزية لتوصل قصتها إلى العالم، مؤكدة أن السوريين، مثل شقيقها كرم، قادرون على النهوض من تحت الركام والعيش من جديد.
\nمحمد سليمان، مسعف ميداني، وجد نفسه في ليلة 21 آب 2013 عند تعرض بلدة زملكا لهجوم بالسلاح الكيماوي، أمام مشهد يفوق الوصف قائلاً: “مئات المصابين ممددون على الطرقات بين البيوت والشوارع، وكانت سيارات الإسعاف قليلة والطريق إلى المشافي محفوفة بالقصف، يوم لا يوصف، العائلات تختنق والناس يسقطون بشكل جماعي، لم أرَ سابقاً إصابة أو جرحاً كهذا”.
\nعاد سليمان إلى منزله المزدحم يومها بخمسة وأربعين شخصاً من أقاربه وعائلات مستضافة، وعاش لحظات من الرعب بين محاولة إسعاف الآخرين والبحث عن عائلته، لكن الفاجعة وقعت عندما استشهد والده وأخوه وزوجة أخيه وطفلاه في تلك الليلة، ومنذ ذلك الحين، كل ما يذكره بلون أصفر أو كلمة “كيماوي” يعيد فتح جراحه من جديد.
\nخضع سليمان لاحقاً لعلاج نفسي في شمال سوريا عبر بعض المنظمات، لكن آثار التجربة ظلت ترافقه، خاصة أنه عانى أيضاً تجربة اعتقال مهينة أثناء دراسته الجامعية، ما زاد من صعوبة تجاوز الصدمة.
\nقال سليمان: “هذه المحنة غيرت حياتي بالكامل، يجب إنقاذ الأرواح رغم كل شيء”، متمنياً لأطفال سوريا حياة كريمة وآمنة بعيداً عن الحرب والكيماوي، في وطن يحترم كرامة الإنسان من خلال محاسبة عادلة.
\nوسط الغبار والدمار في مدينة دوما، حيث وقع الهجوم الكيماوي الذي قلب حياة الناس رأساً على عقب، وصفت ناديا الشيخ فقدانها لابنتها في ذلك اليوم بصوت يختنق بالدموع: “ابنتي الكبيرة إيمان كانت كل حياتي، يوم الهجوم كانت مع زوجها، حاولوا الهروب بالسيارة، لكن الصاروخ الكيماوي سقط أمامهم، لم تصل إلى المستشفى، رحلت من بين أيدينا بسرعة، مثل الحلم الذي ينقطع فجأة”.
\nأحمد عبد النافع، متطوع سابق مع الدفاع المدني السوري المعروف سابقاً باسم “الخوذ البيضاء”، كشف خلال تواصله المستمر مع المسعفين لتنسيق عمليات الإنقاذ في ظل القصف والهجمات الجوية لطيران النظام السابق، في 6 نيسان 2018 بمدينة دوما، عن وقوع هجوم كيماوي من خلال وجود مصابين في المكان ورائحة تشبه الكلور.
\nقال عبد النافع: “واجهت صعوبة في التعامل مع المصابين، خصوصاً النساء والأطفال، الذين لم نستطع إسعافهم بالكامل بسبب شدة الضربة وصعوبة الوصول إليهم، لأجد نفسي من بين المصابين بعد استنشاق كمية كبيرة من غاز الكيماوي”.
\nأكد عبد النافع أن تلك المشاهد لا تزال تتكرر في ذهنه ولم يستطع تجاوزها، ما اضطره لاحقاً إلى العلاج النفسي لمدة عام كامل بعد تهجيره، وبرغم ذلك، انتقل إلى تركيا لاستكمال دراسته الجامعية في الإعلام، ليتعلم كيفية إيصال قصص المدنيين الذين عاشوا الحصار والهجمات بأسلوب إنساني وواقعي، موثقاً المأساة وصوت ضحايا الكيماوي والحصار دون محو أثرهم.
\nوأشار عبد النافع إلى الآثار الصحية التي تركها الهجوم الكيماوي على جسده، فهو يعاني منذ خمس سنوات من مشاكل في الرئة والتهاب مجرى الأنف بسبب استنشاق الغازات، ويتلقى علاجاً مستمراً لهذه المشاكل، ومع ذلك يرى أن هذه التجربة، رغم الألم والصدمة، صقلت شخصيته ومهدت له الطريق للعمل الإنساني والإعلامي معاً.
\nوتعد مجزرة الكيماوي واحدة من أبشع الجرائم التي ارتكبها النظام السابق بحق المدنيين في غوطتي دمشق عام 2013، في هجوم مباغت استخدم فيه غاز السارين المحظور دولياً، ما أدى إلى استشهاد وإصابة آلاف الأهالي في تلك المناطق.
", "tags": [ "الكيماوي", "غوطة دمشق", "مجزرة الكيماوي", "الناجون", "ضحايا الحرب", "حقوق الإنسان", "سوريا", "العدالة الانتقالية" ] }, "en": { "title": "Survivors of Chemical Attacks… Unforgettable Stories and Enduring Memories", "content": "Damascus - Al-Asima News
\nIn the heart of Eastern and Western Ghouta of Damascus, the chemical weapons used by the former regime left a profound impact on people's lives, leaving tragic memories and stories that are hard to forget. Despite this, the heroes of these stories resisted despair and clung to threads of hope after the liberation of the country to build a new life, hoping transitional justice will restore their rights.
\nSeveral survivors of the chemical massacres in rural Damascus recounted some of the scenes and events they experienced during those crimes that never fade, describing their personal experience with pain and suffering that affected them physically and psychologically.
\nOn that dark day in August 2013, Joudi Mukhayyar was a ten-year-old girl when chemical agents covered the sky of Muadamiyat al-Sham in rural Damascus. Amid fear and suffocation, her infant brother Karam took his last breath in their mother's arms. Everyone thought he was gone forever; he was washed and shrouded with the martyrs. However, as they prepared to bury him, he suddenly sneezed and came back to life—a miracle that restored hope to a house surrounded by death.
\nJoudi described that moment as a turning point in her life, saying, “We are a family that died and then lived again.” From this bitter experience, she carried a single message: to hold on to life despite everything. She decided to study English to share her story with the world, affirming that Syrians, like her brother Karam, can rise from the rubble and live anew.
\nMohammad Suleiman, a field paramedic, found himself on the night of August 21, 2013, during a chemical attack on the town of Zamalka, facing an indescribable scene. He said: “Hundreds of injured people were lying on roads between houses and streets, ambulances were scarce, and the path to hospitals was surrounded by shelling. It was an indescribable day; families were suffocating, and people were falling en masse. I had never seen injuries like this before.”
\nSuleiman returned home that day to find it crowded with forty-five relatives and hosted families, living moments of terror while trying to aid others and search for his family. The tragedy struck when his father, brother, brother’s wife, and their two children were all martyred that night. Since then, anything yellow or related to “chemical” reopens his wounds.
\nHe later underwent psychological treatment in northern Syria through some organizations, but the effects of the experience continued to accompany him, especially since he also endured a humiliating detention during his university studies, which made overcoming the trauma more difficult.
\nSuleiman said, “This ordeal changed my entire life; saving lives must come despite everything,” wishing Syrian children a dignified and safe life away from war and chemical attacks, in a homeland that respects human dignity through fair accountability.
\nAmid the dust and destruction in Douma city, where the chemical attack turned people's lives upside down, Nadia al-Sheikh described losing her daughter that day with a tearful voice: “My eldest daughter, Iman, was my whole life. On the day of the attack, she was with her husband. They tried to escape by car, but the chemical missile landed in front of them. She did not reach the hospital; she left us suddenly, like a dream that ends abruptly.”
\nAhmed Abdul Nafi, a former volunteer with the Syrian Civil Defense, formerly known as the White Helmets, discovered during his continuous communication with paramedics coordinating rescue operations amid the bombardment and airstrikes by the former regime’s air force, on April 6, 2018, in Douma city, that a chemical attack occurred evidenced by injured people at the site and a chlorine-like smell.
\nAbdul Nafi said, “I found it difficult to deal with the injured, especially women and children, whom we could not fully assist due to the severity of the strike and difficulty reaching them. I found myself among the injured after inhaling a large amount of chemical gas.”
\nHe confirms that those scenes still replay in his mind and he could not overcome them, which forced him to undergo psychological treatment for a full year after displacement. Nevertheless, he moved to Turkey to continue his university studies in media, learning how to convey the stories of civilians who lived under siege and attacks in a humane and realistic manner, documenting the tragedy and giving voice to chemical attack victims without erasing their impact.
\nAbdul Nafi pointed out the health effects the chemical attack left on his body; he has suffered for five years from lung problems and nasal inflammation due to gas inhalation and continues to receive treatment. Despite this, he believes this experience, despite the pain and shock, shaped his personality and paved the way for humanitarian and media work alike.
\nThe chemical massacre remains one of the most heinous crimes committed by the former regime against civilians in the Ghouta of Damascus in 2013, in a sudden attack using the internationally banned sarin gas, resulting in thousands of casualties and injuries among residents of those areas.
", "tags": [ "chemical weapons", "Damascus Ghouta", "chemical massacre", "survivors", "war victims", "human rights", "Syria", "transitional justice" ] }, "fr": { "title": "Les survivants des attaques chimiques… Histoires inoubliables et souvenirs durables", "content": "Damas - Al-Asima News
\nAu cœur des Ghouta Est et Ouest de Damas, les armes chimiques utilisées par l'ancien régime ont laissé un impact profond sur la vie des habitants, laissant des souvenirs tragiques et des histoires difficiles à oublier. Malgré cela, les héros de ces récits ont résisté au désespoir et se sont accrochés à des fils d'espoir après la libération du pays pour construire une nouvelle vie, espérant que la justice transitionnelle leur restitue leurs droits.
\nPlusieurs survivants des massacres chimiques dans la campagne de Damas ont raconté certaines scènes et événements qu'ils ont vécus lors de ces crimes inoubliables, décrivant leur expérience personnelle avec la douleur et la souffrance qui les ont marqués physiquement et psychologiquement.
\nCe jour sombre d'août 2013, Joudi Mukhayyar était une fillette de dix ans lorsque des agents chimiques ont recouvert le ciel de Muadamiyat al-Sham dans la campagne de Damas. Au milieu de la peur et de l'asphyxie, son frère nouveau-né Karam a rendu son dernier souffle dans les bras de sa mère. Tout le monde pensait qu'il était parti pour toujours ; il fut lavé et enveloppé avec les martyrs. Cependant, alors qu'ils se préparaient à l'enterrer, il éternua soudainement et revint à la vie — un miracle qui a redonné espoir à une maison encerclée par la mort.
\nJoudi a décrit ce moment comme un tournant dans sa vie, déclarant : « Nous sommes une famille qui est morte puis a vécu à nouveau. » De cette expérience amère, elle a porté un message unique : s'accrocher à la vie malgré tout. Elle a donc décidé d'étudier l'anglais pour partager son histoire avec le monde, affirmant que les Syriens, comme son frère Karam, peuvent se relever des décombres et vivre à nouveau.
\nMohammad Suleiman, ambulancier de terrain, s'est retrouvé la nuit du 21 août 2013 lors d'une attaque chimique sur la ville de Zamalka, face à une scène indescriptible. Il a déclaré : « Des centaines de blessés étaient allongés sur les routes entre les maisons et les rues, les ambulances étaient rares, et le chemin vers les hôpitaux était entouré de bombardements. C'était une journée indescriptible ; les familles suffoquaient et les gens tombaient en masse. Je n'avais jamais vu de telles blessures auparavant. »
\nSuleiman est rentré chez lui ce jour-là pour trouver sa maison remplie de quarante-cinq proches et familles hébergées, vivant des moments de terreur tout en essayant de secourir les autres et de chercher sa famille. La tragédie a frappé lorsque son père, son frère, la femme de son frère et leurs deux enfants ont tous été martyrisés cette nuit-là. Depuis, tout ce qui lui rappelle la couleur jaune ou le mot « chimique » rouvre ses blessures.
\nIl a ensuite suivi un traitement psychologique dans le nord de la Syrie via certaines organisations, mais les effets de cette expérience l'accompagnent toujours, surtout qu'il a également vécu une détention humiliante pendant ses études universitaires, ce qui a rendu le dépassement du traumatisme plus difficile.
\nSuleiman a déclaré : « Cette épreuve a changé toute ma vie ; sauver des vies doit primer malgré tout », souhaitant aux enfants syriens une vie digne et sûre, loin de la guerre et des attaques chimiques, dans une patrie qui respecte la dignité humaine par une justice équitable.
\nAu milieu de la poussière et de la destruction dans la ville de Douma, où l'attaque chimique a bouleversé la vie des habitants, Nadia al-Sheikh a décrit la perte de sa fille ce jour-là d'une voix étranglée par les larmes : « Ma fille aînée, Iman, était toute ma vie. Le jour de l'attaque, elle était avec son mari. Ils ont essayé de s'échapper en voiture, mais la bombe chimique est tombée devant eux. Elle n'a pas atteint l'hôpital ; elle nous a quittés soudainement, comme un rêve qui se termine brusquement. »
\nAhmed Abdul Nafi, ancien volontaire de la Défense civile syrienne, anciennement connu sous le nom de Casques blancs, a découvert lors de ses communications continues avec les ambulanciers coordonnant les opérations de secours sous les bombardements et les frappes aériennes de l'armée de l'ancien régime, le 6 avril 2018 dans la ville de Douma, qu'une attaque chimique avait eu lieu, attestée par la présence de blessés sur place et une odeur semblable au chlore.
\nAbdul Nafi a déclaré : « J'ai eu du mal à gérer les blessés, en particulier les femmes et les enfants, que nous n'avons pas pu aider complètement en raison de la gravité du coup et de la difficulté à les atteindre. Je me suis retrouvé parmi les blessés après avoir inhalé une grande quantité de gaz chimique. »
\nIl affirme que ces scènes se répètent encore dans son esprit et qu'il n'a pas pu les surmonter, ce qui l'a contraint à suivre un traitement psychologique pendant une année entière après son déplacement. Néanmoins, il a déménagé en Turquie pour poursuivre ses études universitaires en médias, apprenant à raconter les histoires des civils ayant vécu le siège et les attaques de manière humaine et réaliste, documentant la tragédie et donnant voix aux victimes des attaques chimiques et du siège sans effacer leur impact.
\nAbdul Nafi a souligné les effets sanitaires que l'attaque chimique a laissés sur son corps ; il souffre depuis cinq ans de problèmes pulmonaires et d'inflammation des voies nasales dus à l'inhalation de gaz, et continue de recevoir un traitement. Malgré cela, il estime que cette expérience, malgré la douleur et le choc, a forgé sa personnalité et ouvert la voie à son engagement humanitaire et médiatique.
\nLe massacre chimique demeure l'un des crimes les plus odieux commis par l'ancien régime contre les civils dans les Ghouta de Damas en 2013, lors d'une attaque soudaine utilisant le gaz sarin interdit internationalement, causant des milliers de morts et de blessés parmi les habitants de ces régions.
", "tags": [ "armes chimiques", "Ghouta de Damas", "massacre chimique", "survivants", "victimes de la guerre", "droits de l'homme", "Syrie", "justice transitionnelle" ] }, "tr": { "title": "Kimyasal Saldırıların Kurtulanları… Unutulmaz Hikayeler ve Kalıcı Anılar", "content": "Şam - Al-Asima Haber
\nŞam'ın Doğu ve Batı Guta bölgelerinin kalbinde, eski rejim tarafından kullanılan kimyasal silahlar insanların hayatlarında derin bir etki bıraktı, unutulması zor trajik anılar ve hikayeler bıraktı. Buna rağmen, bu hikayelerin kahramanları umutsuzluğa direnerek ülkenin kurtuluşundan sonra yeni bir hayat kurmak için umut iplerini tuttular ve geçiş adaletinin haklarını geri getirmesini umuyorlar.
\nKırsal Şam'daki kimyasal katliamlardan kurtulanlar, unutulmayan bu suçlar sırasında yaşadıkları bazı sahneleri ve olayları anlattılar, fiziksel ve psikolojik olarak üzerlerinde belirgin etkiler bırakan acı ve ıstırap deneyimlerini paylaştılar.
\nAğustos 2013'ün o kara gününde, Joudi Mukhayyar on yaşında bir çocukken, kimyasal madde Şam kırsalındaki Muadamiyat al-Sham semasının üstünü kapladı. Korku ve boğulma hali içinde, bebek kardeşi Karam annesinin kucağında son nefesini verdi. Herkes onun sonsuza dek gittiğini düşündü; şehitlerle birlikte yıkandı ve kefenlendi. Ancak, onu gömmeye hazırlanırlarken aniden hapşırdı ve hayata döndü; bu, ölümü çevreleyen bir eve umut getiren bir mucizeydi.
\nJoudi o anı hayatında dönüm noktası olarak tanımladı ve \"Biz ölen sonra yeniden yaşayan bir aileyiz\" dedi. Bu acı deneyimden hayatı her şeye rağmen tutunma mesajını aldı ve hikayesini dünyaya anlatmak için İngilizce öğrenmeye karar verdi. Kardeşi Karam gibi Suriyelilerin enkaz altından kalkıp yeniden yaşayabileceklerini vurguladı.
\nSaha sağlık görevlisi Muhammed Süleyman, 21 Ağustos 2013 gecesi Zemelka kasabasına yapılan kimyasal silah saldırısı sırasında tarif edilemez bir manzara ile karşılaştı. \"Yüzlerce yaralı evlerin ve sokakların arasındaki yollarda yatıyordu, ambulanslar azdı ve hastanelere giden yol bombardımanla çevriliydi. Tarif edilemez bir gündü; aileler boğuluyordu ve insanlar topluca düşüyordu. Daha önce böyle yaralanma görmemiştim\" dedi.
\nSüleyman o gün evine kırk beş akraba ve misafir aile ile dolu olarak döndü, başkalarına yardım etmeye ve ailesini aramaya çalışırken korku dolu anlar yaşadı. Ancak o gece babası, kardeşi, kardeşinin eşi ve iki çocuğu şehit oldu. O günden sonra sarı renk veya \"kimyasal\" kelimesi onu yeniden yaralıyor.
\nDaha sonra bazı örgütler aracılığıyla kuzey Suriye'de psikolojik tedavi gördü, ancak yaşadığı deneyimin etkileri devam etti, özellikle üniversite eğitimi sırasında yaşadığı aşağılayıcı tutuklama deneyimi nedeniyle travmayı aşması daha da zorlaştı.
\nSüleyman, \"Bu sıkıntı hayatımı tamamen değiştirdi; her şeye rağmen hayat kurtarmak gerekir\" dedi ve Suriye çocuklarının savaş ve kimyasaldan uzak, insan onuruna saygı gösterilen adil bir ülkede güvenli ve onurlu bir hayat yaşamalarını diledi.
\nKimyasal saldırının insanların hayatını altüst ettiği Duma şehrindeki toz ve yıkım arasında, Nadiya El-Şeyh o günü gözyaşları içinde şöyle anlattı: \"Büyük kızım İman benim tüm hayatımdı. Saldırı günü eşinin yanındaydı. Arabayla kaçmaya çalıştılar, ancak kimyasal füze önlerine düştü. Hastaneye ulaşamadı; aniden bizden ayrıldı, aniden sona eren bir rüya gibiydi.\"
\nEski Suriye Sivil Savunma gönüllüsü Ahmed Abdul Nafi, eski adıyla Beyaz Miğferler olarak bilinen, rejim hava kuvvetlerinin bombardımanları ve hava saldırıları altında kurtarma operasyonlarını koordine eden sağlık görevlileriyle sürekli iletişim halinde olurken, 6 Nisan 2018'de Duma kentinde kimyasal saldırının gerçekleştiğini, yerde yaralıların ve klor benzeri bir koku olduğunu tespit etti.
\nAbdul Nafi, \"Yaralılarla, özellikle kadınlar ve çocuklarla ilgilenmekte zorluk çektim; saldırının şiddeti ve onlara ulaşmanın zorluğu nedeniyle onları tamamen yardım edemedik. Büyük miktarda kimyasal gaz soluduktan sonra kendimi yaralılar arasında buldum\" dedi.
\nO, bu sahnelerin zihninde hala tekrarlandığını ve üzerlerinden gelemediğini, bu yüzden yer değiştirdikten sonra tam bir yıl psikolojik tedavi gördüğünü belirtti. Yine de Türkiye'ye giderek medya alanında üniversite eğitimine devam etti ve kuşatma ve saldırılar altında yaşayan sivillerin hikayelerini insani ve gerçekçi bir tarzda anlatmayı öğrendi. Bu trajediyi belgeleyerek kimyasal saldırı ve kuşatma mağdurlarının sesini etkileri silinmeden duyurmayı amaçladı.
\nAbdul Nafi, kimyasal saldırının vücudunda bıraktığı sağlık etkilerine dikkat çekti; beş yıldır gaz solumaya bağlı akciğer sorunları ve burun iltihabı yaşıyor ve bu sorunlar için sürekli tedavi görüyor. Buna rağmen, bu deneyimin acı ve şoka rağmen kişiliğini şekillendirdiğini ve hem insani hem de medya alanında çalışmasının yolunu açtığını düşünüyor.
\nKimyasal katliam, 2013 yılında Şam Guta'sında eski rejim tarafından sivillere karşı işlenen en korkunç suçlardan biri olarak kalmakta; uluslararası olarak yasaklanmış sarin gazı kullanılarak ani bir saldırı düzenlenmiş ve bu bölgelerdeki binlerce sivil hayatını kaybetmiş veya yaralanmıştır.
", "tags": [ "kimyasal silahlar", "Şam Guta", "kimyasal katliam", "kurtulanlar", "savaş mağdurları", "insan hakları", "Suriye", "geçiş adaleti" ] }, "ku": { "title": "Jiyana Xelasbûyên Tewandanên Kimyasal… Çîrokên Bêbîran û Bîranîna Dawîn", "content": "Damaskus - Al-Asima News
\nDi navbera Gûtaya Rojhilat û Gûtaya Rojava ya Damaskusê de, amûrên kimyasal ên ku hêzên desthilatdara berê bikaranîn, ser jiyana gelêk kesan