{
  "ar": {
    "title": "جائزة نوبل للآداب.. أكثر من قرن من الإنجازات وحضور عربي محدود",
    "content": "<p>دمشق-العاصمة نيوز</p>\n\n<p>على مدى أكثر من مئة عام، حافظت جائزة نوبل للآداب على مكانتها كأرفع تكريم يمكن أن يناله كاتب أو شاعر عالمياً، باعتبارها اعترافاً بالإبداع الإنساني الذي \"يمنح البشرية أعظم نفع\" وفقاً لوصية مؤسسها ألفريد نوبل (1833–1896)، الكيميائي السويدي ومخترع الديناميت.</p>\n\n<p>تقدم العاصمة نيوز في هذا التقرير أهم المعلومات والتفاصيل المتعلقة بجائزة نوبل للآداب، استناداً إلى الموقع الرسمي للجائزة.</p>\n\n<h2>البدايات والتأسيس</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/1030e928a692739c16f83dcb51c2a2389e693ac7.bmp\"></figure><div>\n<p>في وصيته التي أُعدت عام 1895، خصّ نوبل جزءاً من ثروته لإنشاء خمس جوائز في مجالات العلوم والطب والسلام والآداب، تُمنح سنوياً لمن يقدم إنجازاً فكرياً أو علمياً استثنائياً للبشرية. وبعد سنوات من الإجراءات القانونية، تأسست مؤسسة نوبل رسمياً عام 1900، وتم منح أول جائزة في الأدب عام 1901 للشاعر الفرنسي سولي برودوم.</p>\n\n<p>تتولى الأكاديمية السويدية الإشراف على الجائزة، وتتلقى سنوياً مئات الترشيحات من جامعات ومؤسسات أدبية واتحادات كُتّاب حول العالم، حيث يُعلن اسم الفائز عادةً في تشرين الأول، وتقام مراسم التكريم في العاشر من كانون الأول، وهو ذكرى وفاة نوبل.</p>\n</div></div>\n\n<h2>معايير الاختيار</h2>\n\n<p>وفقاً لوصية نوبل، تُمنح الجائزة لمن يبدع في الأدب \"عملاً ذا اتجاه مثالي\"، وهو توصيف أثار جدلاً واسعاً وتفسيرات متجددة على مر العقود. وتقوم الأكاديمية السويدية بتقييم الأعمال بناءً على جودتها الفنية وعمقها الإنساني وأثرها الثقافي.</p>\n\n<p>يشترط أن يكون المرشح على قيد الحياة عند إعلان الجائزة، ويمكن منحها لشخصين كحد أقصى في العام الواحد، رغم أن الغالبية العظمى من الجوائز ذهبت لفائز واحد.</p>\n\n<h2>أبرز الفائزين عبر التاريخ</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/3c8983f90410346c8d3436dd226fb86ccca68639.bmp\"></figure><div>\n<p>على مر السنين، حملت الجائزة أسماء بارزة شكلت علامات مضيئة في تاريخ الأدب العالمي، بدءاً من رابندرانات طاغور (الهند، 1913) أول آسيوي يفوز بها، إلى توماس مان (ألمانيا، 1929) وويليام فوكنر (الولايات المتحدة، 1949)، مروراً بأرنست همنغواي (1954) وألبير كامو (1957)، ثم غابرييل غارسيا ماركيز (كولومبيا، 1982) الذي رسّخ الواقعية السحرية في الرواية الحديثة.</p>\n\n<p>وفي العقود الأخيرة برزت أسماء مثل وولي سوينكا (نيجيريا، 1986)، وأورهان باموق (تركيا، 2006)، وهان كانغ (كوريا الجنوبية، 2024)، لتؤكد الطابع العالمي للجائزة وانفتاحها على مختلف ثقافات العالم.</p>\n</div></div>\n\n<h2>أدباء رفضوا الجائزة</h2>\n\n<p>لم تخلو مسيرة نوبل من الجدل، حيث رفض بعض الأدباء استلامها لأسباب سياسية أو شخصية أو أيديولوجية.</p>\n\n<p>بوريس باسترناك (1958): الكاتب الروسي ومؤلف \"دكتور زيفاغو\"، منح الجائزة لكنه أجبر من السلطات السوفييتية على رفضها.</p>\n\n<p>جان بول سارتر (1964): الفيلسوف والكاتب الفرنسي، رفضها طوعاً لأنه كان يرى أن الجوائز الرسمية تقيد حرية الكاتب.</p>\n\n<p>جورج برنارد شو (1925): في البداية رفض استلامها ساخراً بقوله: \"يمكنني أن أغفر لنوبل اختراع الديناميت، لكن لا أغفر له اختراع جائزة نوبل\"، لكنه عاد في العام التالي وقبل الميدالية والتكريم، طالباً أن يُستخدم المبلغ المالي في ترجمة كتبه إلى اللغات الإسكندنافية.</p>\n\n<h2>العرب في نوبل.. حضور متأخر وبصمة واحدة</h2>\n\n<p>حتى اليوم، يبقى الأديب المصري نجيب محفوظ الاسم العربي الوحيد الذي نال جائزة نوبل في الآداب عام 1988، عن مجمل أعماله الروائية التي جسدت التحولات الاجتماعية في مصر بعمق فلسفي وإنساني. وقد اعتبرت الأكاديمية السويدية آنذاك أن محفوظ \"صاغ فناً روائياً عربياً ينتمي إلى الإنسانية جمعاء\".</p>\n\n<p>وبحسب أرشيف الأكاديمية السويدية حتى عام 1971، ظهر في قوائم نوبل خمسة كتّاب عرب، اثنان من مصر هما طه حسين الذي رشح عدة مرات منذ عام 1949، وتوفيق الحكيم الذي رشح عام 1969، ومن لبنان ميخائيل نعيمة وجوزيف دورة حداد وجواد بولس الذين رشحوا عامي 1970 و1971.</p>\n\n<p>وعلى الرغم من أن هذه الترشيحات لم تُكلل بالفوز، إلا أنها عكست بداية انفتاح الأدب العربي على الوعي الأدبي العالمي في منتصف القرن العشرين.</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/930237af9b7dfdb8fb94289e8403a64709d4aeec.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/b01fe21e81336dae5dbda4d8fa89a80dfe4073c1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/414a8736c2de91e6792d864883ce02d4d2e06579.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f8ec78eb832aeba8513f724a20884cc51489cac.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/429e60d666ba20a8e5c65c29104ea1a16c3e049c.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/d97e4deb084306baa0c0c76c9646d909d0d3b9d6.bmp\"></figure>\n</figure>\n",
    "tags": [
      "جائزة نوبل",
      "الآداب",
      "نجيب محفوظ",
      "الأدب العربي",
      "الأكاديمية السويدية",
      "الجوائز الأدبية"
    ]
  },
  "en": {
    "title": "Nobel Prize in Literature: Over a Century of Milestones and Limited Arab Presence",
    "content": "<p>Damascus - Al-Asima News</p>\n\n<p>For more than a century, the Nobel Prize in Literature has maintained its status as the highest honor a writer or poet can receive worldwide, recognizing human creativity that \"bestows the greatest benefit to mankind,\" according to the will of its founder Alfred Nobel (1833–1896), the Swedish chemist and inventor of dynamite.</p>\n\n<p>Al-Asima News presents in this report the most important information and details about the Nobel Prize in Literature, based on the official website of the prize.</p>\n\n<h2>Origins and Establishment</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/1030e928a692739c16f83dcb51c2a2389e693ac7.bmp\"></figure><div>\n<p>In his will dated 1895, Nobel allocated part of his fortune to establish five prizes in the fields of science, medicine, peace, and literature, awarded annually to those who provide exceptional intellectual or scientific achievements for humanity. After years of legal procedures, the Nobel Foundation was officially established in 1900, and the first literature prize was awarded in 1901 to the French poet Sully Prudhomme.</p>\n\n<p>The Swedish Academy oversees the prize, receiving hundreds of nominations annually from universities, literary institutions, and writers&apos; associations worldwide. The winner is usually announced in October, with the award ceremony held on December 10th, the anniversary of Nobel&apos;s death.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Selection Criteria</h2>\n\n<p>According to Nobel&apos;s will, the prize is awarded to those who create literary work \"of an idealistic tendency,\" a description that has sparked wide debate and evolving interpretations over the decades. The Swedish Academy evaluates works based on their artistic quality, human depth, and cultural impact.</p>\n\n<p>Candidates must be alive at the time of the announcement, and the prize can be awarded to up to two individuals in one year, although the vast majority of prizes have gone to a single winner.</p>\n\n<h2>Notable Winners Throughout History</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/3c8983f90410346c8d3436dd226fb86ccca68639.bmp\"></figure><div>\n<p>Over the years, the prize has honored prominent names that have left shining marks in the history of world literature, from Rabindranath Tagore (India, 1913), the first Asian laureate, to Thomas Mann (Germany, 1929), William Faulkner (USA, 1949), Ernest Hemingway (1954), Albert Camus (1957), and Gabriel García Márquez (Colombia, 1982), who established magical realism in modern novels.</p>\n\n<p>In recent decades, figures such as Wole Soyinka (Nigeria, 1986), Orhan Pamuk (Turkey, 2006), and Han Kang (South Korea, 2024) have emerged, confirming the prize&apos;s global nature and openness to diverse cultures.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Authors Who Declined the Prize</h2>\n\n<p>The Nobel journey has not been without controversy, as some authors refused to accept the prize for political, personal, or ideological reasons.</p>\n\n<p>Boris Pasternak (1958): The Russian author of \"Doctor Zhivago\" was awarded the prize but was forced by Soviet authorities to decline it.</p>\n\n<p>Jean-Paul Sartre (1964): The French philosopher and writer voluntarily declined it, believing that official awards restrict the writer&apos;s freedom.</p>\n\n<p>George Bernard Shaw (1925): Initially refused to accept it, jokingly saying, \"I can forgive Nobel for inventing dynamite, but I cannot forgive him for inventing the Nobel Prize.\" However, he accepted the medal and honor the following year, requesting that the monetary award be used to translate his works into Scandinavian languages.</p>\n\n<h2>Arabs and the Nobel Prize: Late Presence and a Single Mark</h2>\n\n<p>To date, Egyptian writer Naguib Mahfouz remains the only Arab laureate to receive the Nobel Prize in Literature in 1988, for his body of novels depicting social transformations in Egypt with philosophical and human depth. The Swedish Academy considered Mahfouz to have \"crafted an Arab narrative art that belongs to all humanity.\"</p>\n\n<p>According to the Swedish Academy archives up to 1971, five Arab writers appeared on Nobel lists: two from Egypt, Taha Hussein, nominated several times since 1949, and Tawfiq al-Hakim, nominated in 1969; and from Lebanon, Mikhail Naimy, Joseph Dora Haddad, and Jawad Boulos, nominated in 1970 and 1971.</p>\n\n<p>Although these nominations did not result in a win, they reflected the beginning of Arab literature&apos;s openness to global literary awareness in the mid-20th century.</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/930237af9b7dfdb8fb94289e8403a64709d4aeec.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/b01fe21e81336dae5dbda4d8fa89a80dfe4073c1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/414a8736c2de91e6792d864883ce02d4d2e06579.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f8ec78eb832aeba8513f724a20884cc51489cac.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/429e60d666ba20a8e5c65c29104ea1a16c3e049c.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/d97e4deb084306baa0c0c76c9646d909d0d3b9d6.bmp\"></figure>\n</figure>\n",
    "tags": [
      "Nobel Prize",
      "Literature",
      "Naguib Mahfouz",
      "Arab Literature",
      "Swedish Academy",
      "Literary Awards"
    ]
  },
  "fr": {
    "title": "Prix Nobel de Littérature : Plus d&apos;un siècle de jalons et une présence arabe limitée",
    "content": "<p>Damas - Al-Asima News</p>\n\n<p>Depuis plus d&apos;un siècle, le prix Nobel de littérature conserve son statut de plus haute distinction qu&apos;un écrivain ou un poète puisse recevoir dans le monde, reconnaissant la créativité humaine qui « apporte le plus grand bénéfice à l&apos;humanité », selon le testament de son fondateur Alfred Nobel (1833–1896), chimiste suédois et inventeur de la dynamite.</p>\n\n<p>Al-Asima News présente dans ce rapport les informations et détails les plus importants concernant le prix Nobel de littérature, basés sur le site officiel du prix.</p>\n\n<h2>Origines et Fondation</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/1030e928a692739c16f83dcb51c2a2389e693ac7.bmp\"></figure><div>\n<p>Dans son testament daté de 1895, Nobel a dédié une partie de sa fortune à la création de cinq prix dans les domaines des sciences, de la médecine, de la paix et de la littérature, décernés chaque année à ceux qui apportent une réalisation intellectuelle ou scientifique exceptionnelle pour l&apos;humanité. Après des années de procédures juridiques, la Fondation Nobel a été officiellement créée en 1900, et le premier prix de littérature a été attribué en 1901 au poète français Sully Prudhomme.</p>\n\n<p>L&apos;Académie suédoise supervise le prix, recevant chaque année des centaines de nominations d&apos;universités, d&apos;institutions littéraires et d&apos;associations d&apos;écrivains du monde entier. Le nom du lauréat est généralement annoncé en octobre, et la cérémonie de remise des prix a lieu le 10 décembre, date anniversaire de la mort de Nobel.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Critères de Sélection</h2>\n\n<p>Selon le testament de Nobel, le prix est décerné à ceux qui créent une œuvre littéraire « d&apos;une tendance idéaliste », une description qui a suscité de larges débats et des interprétations évolutives au fil des décennies. L&apos;Académie suédoise évalue les œuvres en fonction de leur qualité artistique, de leur profondeur humaine et de leur impact culturel.</p>\n\n<p>Le candidat doit être vivant au moment de l&apos;annonce, et le prix peut être attribué à deux personnes maximum dans une même année, bien que la grande majorité des prix aient été décernés à un seul lauréat.</p>\n\n<h2>Lauréats Remarquables à Travers l&apos;Histoire</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/3c8983f90410346c8d3436dd226fb86ccca68639.bmp\"></figure><div>\n<p>Au fil des années, le prix a honoré des noms prestigieux qui ont marqué l&apos;histoire de la littérature mondiale, de Rabindranath Tagore (Inde, 1913), premier Asiatique lauréat, à Thomas Mann (Allemagne, 1929), William Faulkner (États-Unis, 1949), Ernest Hemingway (1954), Albert Camus (1957), et Gabriel García Márquez (Colombie, 1982), qui a établi le réalisme magique dans le roman moderne.</p>\n\n<p>Ces dernières décennies, des figures telles que Wole Soyinka (Nigeria, 1986), Orhan Pamuk (Turquie, 2006) et Han Kang (Corée du Sud, 2024) ont émergé, confirmant le caractère mondial du prix et son ouverture aux diverses cultures.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Auteurs Ayant Refusé le Prix</h2>\n\n<p>Le parcours du Nobel n&apos;a pas été exempt de controverses, certains auteurs ayant refusé de recevoir le prix pour des raisons politiques, personnelles ou idéologiques.</p>\n\n<p>Boris Pasternak (1958) : l&apos;auteur russe de \"Docteur Jivago\" a reçu le prix mais a été contraint par les autorités soviétiques à le refuser.</p>\n\n<p>Jean-Paul Sartre (1964) : le philosophe et écrivain français l&apos;a refusé volontairement, estimant que les prix officiels limitent la liberté de l&apos;écrivain.</p>\n\n<p>George Bernard Shaw (1925) : il a d&apos;abord refusé de le recevoir, plaisantant en disant : « Je peux pardonner à Nobel d&apos;avoir inventé la dynamite, mais pas d&apos;avoir inventé le prix Nobel. » Cependant, il a accepté la médaille et l&apos;honneur l&apos;année suivante, demandant que la somme d&apos;argent soit utilisée pour traduire ses œuvres en langues scandinaves.</p>\n\n<h2>Les Arabes et le Prix Nobel : Présence tardive et une seule empreinte</h2>\n\n<p>À ce jour, l&apos;écrivain égyptien Naguib Mahfouz reste le seul lauréat arabe du prix Nobel de littérature en 1988, pour l&apos;ensemble de ses romans dépeignant les transformations sociales en Égypte avec une profondeur philosophique et humaine. L&apos;Académie suédoise a alors considéré que Mahfouz « a façonné un art narratif arabe appartenant à toute l&apos;humanité ».</p>\n\n<p>Selon les archives de l&apos;Académie suédoise jusqu&apos;en 1971, cinq écrivains arabes figuraient sur les listes du Nobel : deux d&apos;Égypte, Taha Hussein, nommé plusieurs fois depuis 1949, et Tawfiq al-Hakim, nommé en 1969 ; et du Liban, Mikhail Naimy, Joseph Dora Haddad et Jawad Boulos, nominés en 1970 et 1971.</p>\n\n<p>Bien que ces nominations n&apos;aient pas abouti à une victoire, elles ont reflété le début de l&apos;ouverture de la littérature arabe à la conscience littéraire mondiale au milieu du XXe siècle.</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/930237af9b7dfdb8fb94289e8403a64709d4aeec.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/b01fe21e81336dae5dbda4d8fa89a80dfe4073c1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/414a8736c2de91e6792d864883ce02d4d2e06579.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f8ec78eb832aeba8513f724a20884cc51489cac.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/429e60d666ba20a8e5c65c29104ea1a16c3e049c.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/d97e4deb084306baa0c0c76c9646d909d0d3b9d6.bmp\"></figure>\n</figure>\n",
    "tags": [
      "Prix Nobel",
      "Littérature",
      "Naguib Mahfouz",
      "Littérature arabe",
      "Académie suédoise",
      "Prix littéraires"
    ]
  },
  "tr": {
    "title": "Nobel Edebiyat Ödülü: Yüzyılı Aşan Önemli Dönüm Noktaları ve Sınırlı Arap Varlığı",
    "content": "<p>Şam - Al-Asima Haber</p>\n\n<p>Yüzyılı aşkın süredir Nobel Edebiyat Ödülü, bir yazar veya şairin dünya çapında alabileceği en yüksek onur olarak varlığını sürdürüyor. Kurucusu Alfred Nobel&apos;in (1833–1896), İsveçli kimyager ve dinamit mucidinin vasiyetinde belirttiği gibi, \"insanlığa en büyük faydayı sağlayan\" yaratıcı insan emeğinin takdiridir.</p>\n\n<p>Al-Asima Haber, bu raporda Nobel Edebiyat Ödülü ile ilgili en önemli bilgiler ve detayları, ödülün resmi web sitesine dayanarak sunuyor.</p>\n\n<h2>Başlangıç ve Kuruluş</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/1030e928a692739c16f83dcb51c2a2389e693ac7.bmp\"></figure><div>\n<p>1895 tarihli vasiyetinde Nobel, servetinin bir kısmını bilim, tıp, barış ve edebiyat alanlarında, insanlığa olağanüstü entelektüel veya bilimsel başarılar sunanlara her yıl verilen beş ödülün kurulması için ayırdı. Yasal süreçlerin ardından Nobel Vakfı 1900 yılında resmen kuruldu ve ilk edebiyat ödülü 1901 yılında Fransız şair Sully Prudhomme&apos;ye verildi.</p>\n\n<p>Ödül, İsveç Akademisi tarafından yönetilmekte olup, her yıl dünya çapındaki üniversiteler, edebi kurumlar ve yazar birliklerinden yüzlerce adaylık almaktadır. Kazanan genellikle Ekim ayında açıklanır ve ödül töreni Nobel&apos;in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık&apos;ta düzenlenir.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Seçim Kriterleri</h2>\n\n<p>Nobel&apos;in vasiyetine göre ödül, \"ideal eğilimli\" bir edebi eser yaratanlara verilir; bu tanım, on yıllar boyunca geniş tartışmalara ve değişen yorumlara yol açmıştır. İsveç Akademisi, eserleri sanatsal kalitesi, insani derinliği ve kültürel etkisi temelinde değerlendirir.</p>\n\n<p>Adayların ödül açıklanırken hayatta olmaları gerekir ve ödül bir yılda en fazla iki kişiye verilebilir; ancak çoğu ödül tek bir kişiye gitmiştir.</p>\n\n<h2>Tarihte Öne Çıkan Kazananlar</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/3c8983f90410346c8d3436dd226fb86ccca68639.bmp\"></figure><div>\n<p>Yıllar içinde ödül, dünya edebiyat tarihine parlak izler bırakan önemli isimlere verilmiştir; ilk Asyalı ödül sahibi Rabindranath Tagore (Hindistan, 1913) ile başlayarak, Thomas Mann (Almanya, 1929), William Faulkner (ABD, 1949), Ernest Hemingway (1954), Albert Camus (1957) ve modern romanda büyülü gerçekçiliği pekiştiren Gabriel García Márquez&apos;e (Kolombiya, 1982) kadar uzanır.</p>\n\n<p>Son on yıllarda Wole Soyinka (Nijerya, 1986), Orhan Pamuk (Türkiye, 2006) ve Han Kang (Güney Kore, 2024) gibi isimler öne çıkmış, ödülün küresel doğasını ve farklı kültürlere açıklığını teyit etmiştir.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Ödülü Reddeden Yazarlar</h2>\n\n<p>Nobel yolculuğu tartışmalardan uzak olmamış, bazı yazarlar siyasi, kişisel veya ideolojik nedenlerle ödülü kabul etmemiştir.</p>\n\n<p>Boris Pasternak (1958): \"Doktor Jivago\" adlı eserin Rus yazarı, ödül verilmiş ancak Sovyet yetkilileri tarafından reddetmek zorunda bırakılmıştır.</p>\n\n<p>Jean-Paul Sartre (1964): Fransız filozof ve yazar, resmi ödüllerin yazarın özgürlüğünü kısıtladığını düşündüğü için gönüllü olarak reddetmiştir.</p>\n\n<p>George Bernard Shaw (1925): Başlangıçta ödülü almayı reddetmiş, \"Nobel&apos;in dinamit icat etmesine affedebilirim ama Nobel Ödülü&apos;nü icat etmesine affedemem\" diyerek espri yapmıştır; ancak ertesi yıl madalyayı ve onuru kabul etmiş, para ödülünün eserlerinin İskandinav dillerine çevrilmesi için kullanılmasını talep etmiştir.</p>\n\n<h2>Araplar ve Nobel: Geç Katılım ve Tek İz</h2>\n\n<p>Bugüne kadar, Mısırlı yazar Naguib Mahfouz, 1988 yılında aldığı Nobel Edebiyat Ödülü ile tek Arap ödül sahibi olarak kalmıştır. Mahfouz, Mısır’daki sosyal dönüşümleri felsefi ve insani derinlikle anlatan romanlarıyla tanınır. İsveç Akademisi, Mahfouz&apos;un \"tüm insanlığa ait Arap anlatı sanatını şekillendirdiğini\" belirtmiştir.</p>\n\n<p>İsveç Akademisi arşivlerine göre 1971 yılına kadar Nobel listelerinde beş Arap yazar yer almıştır: Mısır’dan Taha Hüseyin, 1949’dan itibaren birçok kez aday gösterilmiş ve 1969’da aday olan Tawfiq al-Hakim; Lübnan’dan Mikhail Naimy, Joseph Dora Haddad ve Jawad Boulos ise 1970 ve 1971 yıllarında aday olmuştur.</p>\n\n<p>Bu adaylıklar ödül kazanmasa da, 20. yüzyıl ortalarında Arap edebiyatının küresel edebi farkındalığa açılmasının başlangıcını yansıtmıştır.</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/930237af9b7dfdb8fb94289e8403a64709d4aeec.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/b01fe21e81336dae5dbda4d8fa89a80dfe4073c1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/414a8736c2de91e6792d864883ce02d4d2e06579.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f8ec78eb832aeba8513f724a20884cc51489cac.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/429e60d666ba20a8e5c65c29104ea1a16c3e049c.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/d97e4deb084306baa0c0c76c9646d909d0d3b9d6.bmp\"></figure>\n</figure>\n",
    "tags": [
      "Nobel Ödülü",
      "Edebiyat",
      "Naguib Mahfouz",
      "Arap Edebiyatı",
      "İsveç Akademisi",
      "Edebiyat Ödülleri"
    ]
  },
  "ku": {
    "title": "Xelata Nobel a Edebiyata: Zêdetir ji Sedsala Dîrokê û Beşdariya Kêm a Erebî",
    "content": "<p>Dimashq - Al-Asima News</p>\n\n<p>Ji zêdetir ji sedsaleke berê ve, Xelata Nobel a Edebiyata wekî herî bilind û herî girîng xelatê ku nivîskar an şair dikare li ser navê xwe bidestxistin, di nav cîhanê de maye, ku tê hesibandin wekî nasnameyek ji bo afirandina mirovahî ku \"herî zêde fêde ji bo mirovahî dide\", li gorî wasiyeta damezrandina wê Alfred Nobel (1833–1896), kimyagerê Swêdî û afirandina dinamitê.</p>\n\n<p>Al-Asima News di vê raporekê de agahiyên herî girîng û hûrguliyên girîng ên li ser Xelata Nobel a Edebiyata pêşkêş dike, li gorî malpera fermî ya xelatê.</p>\n\n<h2>Destpêk û Sazkirin</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/1030e928a692739c16f83dcb51c2a2389e693ac7.bmp\"></figure><div>\n<p>Di wasiyeta xwe ya sala 1895 de, Nobel beşek ji serê xwe ji bo damezrandina pênc xelatan di qada zanist, tibb, aşti û edebiyatê de tayîn kir, ku her sal ji bo kesên ku encamên zanyarî an îlmî yên taybetî ji bo mirovahî pêşkêş dikin, hatin dayîn. Piştî salên prosedûrên qanûnî, Rêxistina Nobel bi fermî di sala 1900 de hate damezrandin, û yekem xelat li edebiyata di sala 1901 de ji bo şairê fransî Sully Prudhomme hat dayîn.</p>\n\n<p>Akademiya Swêdî ser vê xelatê kontrol dike, û her sal sedên navnîşanên ji zanîngehan, rêvebirên edebî û komeleyên nivîskarên cîhanê tê wergirtin. Navê serkeftî bi gelemperî di tîrmehê de tê ragihandin, û cîhanî ya xelatê di 10ê kanûna pêşîn de, ku roja mirina Nobel e, tê lidarxistin.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Mezinayên Hilbijartinê</h2>\n\n<p>Li gorî wasiyeta Nobel, xelat ji bo kesên ku di edebiyata xwe de \"karêk bi tenduristiya îdeolocî\" afirandin, tê dayîn, ku vê peyvê di nav dema dirêj de mijara mezin û şerhên nû hatine. Akademiya Swêdî karên edebî li ser bingeha taybetmendiyên hunerî, dirêjahiya mirovahî û tesîra çandî tê nirxandin.</p>\n\n<p>Divê navnîşkar di demê ragihandina xelatê de jî jîyan be, û xelat dikare her sal heta du kesan were dayîn, herçî qasî piraniya xelatan ji kesek ve hatine dayîn.</p>\n\n<h2>Navên Serkeftî di Dîrokê de</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/3c8983f90410346c8d3436dd226fb86ccca68639.bmp\"></figure><div>\n<p>Di dema derbasbûyî de, xelat navên girîng ên ku di dîroka edebiyata cîhanê de nîşanên ronahiyê çêkirin, wekî Rabindranath Tagore (Hindistan, 1913) yekem Asyayî ku xelat wergirt, heta Thomas Mann (Almanya, 1929), William Faulkner (Dewletên Yekbûyî, 1949), Ernest Hemingway (1954), Albert Camus (1957) û Gabriel García Márquez (Kolombiya, 1982) ku rêya realîzmê ecêb di romana nû de belav kir.</p>\n\n<p>Di demsala dawî de, navên wekî Wole Soyinka (Nijerya, 1986), Orhan Pamuk (Tirkiye, 2006) û Han Kang (Koreya Başûr, 2024) derketin, ku taybetmendiya cîhanî ya xelatê û vekirina wê ji çandên cûda nîşan dide.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Nivîskarên ku Xelatê Red Kirin</h2>\n\n<p>Rêwîtiya Nobel bê şermezar nebe, hin nivîskar ji sedemên siyasî, kesane an îdeolojîk xelatê red kirin.</p>\n\n<p>Boris Pasternak (1958): nivîskarê rus û nivîskarê \"Doctor Zhivago\", xelat wergirt lê ji hêla desthilatdarên Sovyet ve zor kirin ku red bike.</p>\n\n<p>Jean-Paul Sartre (1964): fêlosof û nivîskarê fransî, xwe bi dil dixwest red bike ji ber ku wisa dît ku xelatên fermî azadiya nivîskarê tê sinorkirin.</p>\n\n<p>George Bernard Shaw (1925): di destpêkê de red kir, bi kêfxweşî got: \"Ez dikarim Nobelê bibihîzim ku dinamit çêkir, lê nikarim bibihîzim ku xelata Nobel çêkir\", lê di sala paşîn de medalyayê û şanazayiyê qebûl kir û daxwaz kir ku pere ji bo wergerandina pirtûkên wî bi zimanên Skandinavî were bikaranîn.</p>\n\n<h2>Ereban di Nobel de: Beşdariya Dereng û Tenê Yek Nîşan</h2>\n\n<p>Heta îro, nivîskarê êgîptî Naguib Mahfouz tenê navê erebî ye ku di sala 1988 de xelata Nobel a edebiyata wergirt, ji bo tevahiya romanên wî ku guhertinên civakî li Mısr bi dirêjahiya felsefî û mirovahî şandine. Akademiya Swêdî wê demê Mahfouz \"hunera çîrokbêjiyê ya erebî çêkir ku bi giştî mirovahî tê girtin\" hêsib kir.</p>\n\n<p>Li gorî arşîva Akademiya Swêdî heta sala 1971, pênc nivîskarên erebî li lîsteya Nobel derketin, du ji Mısr in: Taha Hussein ku gelek caran ji 1949 ve navnîş kirin, û Tawfiq al-Hakim ku di 1969 de navnîş bû; û ji Libnanê Mikhail Naimy, Joseph Dora Haddad û Jawad Boulos ku di 1970 û 1971 de navnîş bûn.</p>\n\n<p>Herçî qasî ev navnîşan nehatin xelatxistin, lê ew destpêka vekirina edebiyata erebî ji bo hişmendiya edebiyata cîhanê di navbera sedsala bîstê de nîşan da.</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/930237af9b7dfdb8fb94289e8403a64709d4aeec.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/b01fe21e81336dae5dbda4d8fa89a80dfe4073c1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/414a8736c2de91e6792d864883ce02d4d2e06579.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f8ec78eb832aeba8513f724a20884cc51489cac.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/429e60d666ba20a8e5c65c29104ea1a16c3e049c.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/d97e4deb084306baa0c0c76c9646d909d0d3b9d6.bmp\"></figure>\n</figure>\n",
    "tags": [
      "Xelata Nobel",
      "Edebiyat",
      "Naguib Mahfouz",
      "Edebiyata Erebî",
      "Akademiya Swêdî",
      "Xelatên Edebî"
    ]
  },
  "ru": {
    "title": "Нобелевская премия по литературе: более века значимых событий и ограниченное арабское присутствие",
    "content": "<p>Дамаск - Al-Asima News</p>\n\n<p>На протяжении более ста лет Нобелевская премия по литературе сохраняет статус высшей награды, которую может получить писатель или поэт в мире, признавая человеческое творчество, которое \"приносит наибольшую пользу человечеству\", согласно завещанию её основателя Альфреда Нобеля (1833–1896), шведского химика и изобретателя динамита.</p>\n\n<p>Al-Asima News представляет в этом отчёте важнейшую информацию и детали о Нобелевской премии по литературе, основываясь на официальном сайте премии.</p>\n\n<h2>Начало и учреждение</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/1030e928a692739c16f83dcb51c2a2389e693ac7.bmp\"></figure><div>\n<p>В своём завещании 1895 года Нобель выделил часть своего состояния на создание пяти премий в областях науки, медицины, мира и литературы, которые ежегодно присуждаются тем, кто вносит исключительный интеллектуальный или научный вклад во благо человечества. После нескольких лет юридических процедур Фонд Нобеля был официально учреждён в 1900 году, и первая премия по литературе была вручена в 1901 году французскому поэту Сюлли Прюдому.</p>\n\n<p>Премией управляет Шведская академия, которая ежегодно получает сотни номинаций от университетов, литературных институтов и союзов писателей по всему миру. Имя лауреата обычно объявляется в октябре, а церемония награждения проводится 10 декабря — в день смерти Нобеля.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Критерии отбора</h2>\n\n<p>Согласно завещанию Нобеля, премия присуждается за создание литературного произведения \"идеалистического направления\", что стало предметом широких дискуссий и различных интерпретаций на протяжении десятилетий. Шведская академия оценивает работы по их художественному качеству, глубине гуманизма и культурному влиянию.</p>\n\n<p>Кандидат должен быть жив на момент объявления премии, и награда может быть присуждена максимум двум лицам в год, хотя подавляющее большинство премий достаются одному победителю.</p>\n\n<h2>Знаковые лауреаты в истории</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/3c8983f90410346c8d3436dd226fb86ccca68639.bmp\"></figure><div>\n<p>За годы существования премии её обладателями стали выдающиеся имена, оставившие яркий след в истории мировой литературы, от Рабиндраната Тагора (Индия, 1913), первого лауреата из Азии, до Томаса Манна (Германия, 1929), Уильяма Фолкнера (США, 1949), Эрнеста Хемингуэя (1954), Альбера Камю (1957) и Габриэля Гарсиа Маркеса (Колумбия, 1982), который закрепил магический реализм в современном романе.</p>\n\n<p>В последние десятилетия выделились такие имена, как Воле Шойинка (Нигерия, 1986), Орхан Памук (Турция, 2006) и Хан Кан (Южная Корея, 2024), что подтверждает глобальный характер премии и её открытость для разных культур.</p>\n</div></div>\n\n<h2>Писатели, отказавшиеся от премии</h2>\n\n<p>История Нобеля не обходилась без споров: некоторые писатели отказались принимать премию по политическим, личным или идеологическим причинам.</p>\n\n<p>Борис Пастернак (1958): русский писатель и автор \"Доктора Живаго\" был удостоен премии, но был вынужден советскими властями отказаться от неё.</p>\n\n<p>Жан-Поль Сартр (1964): французский философ и писатель добровольно отказался от премии, считая, что официальные награды ограничивают свободу писателя.</p>\n\n<p>Джордж Бернард Шоу (1925): сначала отказался принимать премию, шутя: \"Я могу простить Нобелю изобретение динамита, но не могу простить изобретение Нобелевской премии\", однако на следующий год принял медаль и почёт, попросив использовать денежную часть для перевода своих книг на скандинавские языки.</p>\n\n<h2>Арабы и Нобель: позднее присутствие и единственный след</h2>\n\n<p>До настоящего времени египетский писатель Нагиб Махфуз остаётся единственным арабским лауреатом Нобелевской премии по литературе, получив её в 1988 году за совокупность своих романов, отражающих социальные преобразования в Египте с философской и гуманной глубиной. Шведская академия тогда признала, что Махфуз \"создал арабское повествовательное искусство, принадлежащее всему человечеству\".</p>\n\n<p>Согласно архивам Шведской академии до 1971 года, в списках Нобеля фигурировали пять арабских писателей: двое из Египта — Тага Хусейн, номинированный несколько раз с 1949 года, и Тауфик аль-Хаким, номинированный в 1969 году; а также из Ливана — Михаил Наима, Джозеф Дора Хаддад и Джавад Паулс, номинированные в 1970 и 1971 годах.</p>\n\n<p>Хотя эти номинации не увенчались победой, они отражали начало открытия арабской литературы для мировой литературной осведомлённости в середине XX века.</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/930237af9b7dfdb8fb94289e8403a64709d4aeec.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/b01fe21e81336dae5dbda4d8fa89a80dfe4073c1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/414a8736c2de91e6792d864883ce02d4d2e06579.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f8ec78eb832aeba8513f724a20884cc51489cac.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/429e60d666ba20a8e5c65c29104ea1a16c3e049c.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/d97e4deb084306baa0c0c76c9646d909d0d3b9d6.bmp\"></figure>\n</figure>\n",
    "tags": [
      "Нобелевская премия",
      "Литература",
      "Нагиб Махфуз",
      "Арабская литература",
      "Шведская академия",
      "Литературные награды"
    ]
  },
  "fa": {
    "title": "جایزه نوبل ادبیات؛ بیش از یک قرن دستاوردهای برجسته و حضور محدود عربی",
    "content": "<p>دمشق - اخبار العاصمة</p>\n\n<p>بیش از یک قرن است که جایزه نوبل ادبیات به عنوان بالاترین نشان افتخاری که یک نویسنده یا شاعر می‌تواند در جهان دریافت کند، به رسمیت شناخته شده است. این جایزه به عنوان تقدیر از خلاقیت انسانی که «بزرگترین منفعت را برای بشریت به ارمغان می‌آورد» طبق وصیت‌نامه بنیانگذار آن آلفرد نوبل (۱۸۳۳–۱۸۹۶)، شیمی‌دان سوئدی و مخترع دینامیت، اهدا می‌شود.</p>\n\n<p>اخبار العاصمة در این گزارش مهم‌ترین اطلاعات و جزئیات مربوط به جایزه نوبل ادبیات را بر اساس وب‌سایت رسمی این جایزه ارائه می‌دهد.</p>\n\n<h2>آغاز و تأسیس</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/1030e928a692739c16f83dcb51c2a2389e693ac7.bmp\"></figure><div>\n<p>در وصیت‌نامه خود در سال ۱۸۹۵، نوبل بخشی از ثروت خود را برای ایجاد پنج جایزه در زمینه‌های علوم، پزشکی، صلح و ادبیات اختصاص داد که هر سال به کسانی اعطا می‌شود که دستاوردی فکری یا علمی استثنایی برای بشریت ارائه دهند. پس از سال‌ها روند قانونی، بنیاد نوبل رسماً در سال ۱۹۰۰ تأسیس شد و اولین جایزه ادبیات در سال ۱۹۰۱ به شاعر فرانسوی سولی پرودوم اهدا شد.</p>\n\n<p>آکادمی سوئد بر این جایزه نظارت دارد و هر سال صدها نامزد از دانشگاه‌ها، مؤسسات ادبی و اتحادیه‌های نویسندگان سراسر جهان دریافت می‌کند. نام برنده معمولاً در ماه اکتبر اعلام می‌شود و مراسم اهدای جایزه در دهم دسامبر، سالگرد درگذشت نوبل برگزار می‌شود.</p>\n</div></div>\n\n<h2>معیارهای انتخاب</h2>\n\n<p>طبق وصیت‌نامه نوبل، این جایزه به کسی اعطا می‌شود که اثری ادبی «با گرایش ایده‌آل‌گرایانه» خلق کند، توصیفی که در طول دهه‌ها بحث‌ها و تفسیرهای متعددی را به دنبال داشته است. آکادمی سوئد آثار را بر اساس کیفیت هنری، عمق انسانی و تأثیر فرهنگی ارزیابی می‌کند.</p>\n\n<p>شرط لازم این است که نامزد در زمان اعلام جایزه زنده باشد و جایزه می‌تواند به حداکثر دو نفر در یک سال اعطا شود، اگرچه اکثریت قریب به اتفاق جوایز به یک برنده تعلق گرفته است.</p>\n\n<h2>برترین برندگان در طول تاریخ</h2>\n\n<div><figure><img src=\"uploads/news/3c8983f90410346c8d3436dd226fb86ccca68639.bmp\"></figure><div>\n<p>در طول سال‌ها، این جایزه به نام‌های برجسته‌ای تعلق گرفته که نشانه‌های روشنی در تاریخ ادبیات جهان ایجاد کرده‌اند، از رابندرانات تاگور (هند، ۱۹۱۳) اولین آسیایی برنده، تا توماس مان (آلمان، ۱۹۲۹)، ویلیام فاکنر (ایالات متحده، ۱۹۴۹)، ارنست همینگوی (۱۹۵۴)، آلبر کامو (۱۹۵۷) و گابریل گارسیا مارکز (کلمبیا، ۱۹۸۲) که رئالیسم جادویی را در رمان مدرن تثبیت کرد.</p>\n\n<p>در دهه‌های اخیر، نام‌هایی مانند ووله سوینکا (نیجریه، ۱۹۸۶)، اورهان پاموک (ترکیه، ۲۰۰۶) و هان کانگ (کره جنوبی، ۲۰۲۴) برجسته شده‌اند که ماهیت جهانی جایزه و گشوده بودن آن به فرهنگ‌های مختلف را تأیید می‌کنند.</p>\n</div></div>\n\n<h2>نویسندگانی که جایزه را رد کردند</h2>\n\n<p>مسیر نوبل بدون جنجال نبوده است، برخی نویسندگان به دلایل سیاسی، شخصی یا ایدئولوژیک از دریافت آن امتناع کرده‌اند.</p>\n\n<p>بوریس پاسترناک (۱۹۵۸): نویسنده روس و مؤلف «دکتر ژیواگو»، جایزه را دریافت کرد اما توسط مقامات شوروی مجبور به رد آن شد.</p>\n\n<p>ژان پل سارتر (۱۹۶۴): فیلسوف و نویسنده فرانسوی، داوطلبانه آن را رد کرد زیرا معتقد بود جوایز رسمی آزادی نویسنده را محدود می‌کنند.</p>\n\n<p>جورج برنارد شاو (۱۹۲۵): ابتدا دریافت آن را رد کرد و با طنز گفت: «می‌توانم به نوبل اختراع دینامیت را ببخشم، اما اختراع جایزه نوبل را نه»، اما سال بعد مدال و تجلیل را پذیرفت و خواست مبلغ مالی برای ترجمه کتاب‌هایش به زبان‌های اسکاندیناوی استفاده شود.</p>\n\n<h2>عرب‌ها در نوبل؛ حضور دیرهنگام و یک اثر ماندگار</h2>\n\n<p>تا به امروز، نویسنده مصری نجيب محفوظ تنها نام عربی است که جایزه نوبل ادبیات را در سال ۱۹۸۸ دریافت کرده است، به خاطر مجموعه آثار رمان‌نویسی‌اش که تحولات اجتماعی مصر را با عمق فلسفی و انسانی به تصویر کشید. آکادمی سوئد آن زمان محفوظ را «هنر رمان‌نویسی عربی را که متعلق به کل بشریت است» توصیف کرد.</p>\n\n<p>براساس آرشیو آکادمی سوئد تا سال ۱۹۷۱، پنج نویسنده عرب در فهرست‌های نوبل حضور داشتند؛ دو نفر از مصر: طه حسین که چندین بار از سال ۱۹۴۹ نامزد شده بود و توفيق الحكيم که در سال ۱۹۶۹ نامزد شد؛ و سه نفر از لبنان: ميخائيل نعيمة، جوزف دورة حداد و جواد بولس که در سال‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۷۱ نامزد شدند.</p>\n\n<p>اگرچه این نامزدی‌ها به برنده شدن ختم نشد، اما آغاز باز شدن ادبیات عرب به آگاهی ادبی جهانی در نیمه قرن بیستم را نشان داد.</p>\n\n<figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/930237af9b7dfdb8fb94289e8403a64709d4aeec.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/b01fe21e81336dae5dbda4d8fa89a80dfe4073c1.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/414a8736c2de91e6792d864883ce02d4d2e06579.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/8f8ec78eb832aeba8513f724a20884cc51489cac.jpg\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/429e60d666ba20a8e5c65c29104ea1a16c3e049c.bmp\"></figure>\n<figure><img src=\"uploads/news/d97e4deb084306baa0c0c76c9646d909d0d3b9d6.bmp\"></figure>\n</figure>\n",
    "tags": [
      "جایزه نوبل",
      "ادبیات",
      "نجيب محفوظ",
      "ادبیات عرب",
      "آکادمی سوئد",
      "جوایز ادبی"
    ]
  }
}